Добавить материал и получить бесплатное свидетельство о публикации
версия для слабовидящих
Главная / Биология / Өзгергіштіктің эволюциялық процестегі рөлі

Өзгергіштіктің эволюциялық процестегі рөлі

Курсы профессиональной переподготовки от Московского учебного центра "Профессионал"

Специально для учителей, воспитателей и других работников системы образования только до 31 августа действуют скидки до 50% при обучении на курсах профессиональной переподготовки (184 курса на выбор).

После окончания обучения выдаётся диплом о профессиональной переподготовке установленного образца с присвоением квалификации (признаётся при прохождении аттестации по всей России).

Подайте заявку на интересующий Вас курс сейчас: ВЫБРАТЬ КУРС



Сабақ жоспары



Мектеп: Ж.Егінбаев атындағы интернаты бар орта мектеп

Күні: 04.02.2017

Мұғалімнің аты-жөні: Уәлиев Ұлан Бақыткелдіұлы

Сынып: 9

Қатысқандар саны:

Қатыспағандар саны:


Сабақ тақырыбы

 Өзгергіштіктің эволюциялық процестегі рөлі

Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаты

Оқушыларға өзгергіштіктің эволюциялық процестегі рөлі туралы мағұлмат беру

Жетістік критерийлері

Егер төмендегі жетістік критерийлерін орындаса, оқушы оқу мақсатына жетеді:

Тұқым қуалайтын белгілерге ішкі және сыртқы орта факторларының организм белгісіне әсер етуі туралы жаңа ақпараттар алады,


Тілдік мақсаттар


Оқушылар орындай алады:

Жазбалар жасай алады (оқылым және жазылым дағдылары)

Пәнге қатысты лексика мен терминология:

 Тұқым қуалаушылық, өзгергіштік, тұқым қуалаушылық белгілері, гендер, жануар қолтұқымы, ұрпақ, жаппай сұрыптау, жеке сұрыптау, іріктеме,түр,себінді,қолтұқым, селекция.


Құндылықтарды дарыту

Өмір бойы оқу, Ашықтық, Өзіне және айналадағы құрмет, Ынтымақтастық, Академиялық әділдік.

Пәнаралық байланыстар

Генетика, Жануартану пәнімен тікелей байланысты

АКТ қолдану дағдылары

Ғаламтор ресурстарымен,камертон құралымен, видеоматериалдармен жұмыс

Алдыңғы білім

Түр.Түрдің критерийлері. Популация.

Сабақ барысы

Сабақтың жоспарланған кезеңдері

Сабақтағы жоспарланған іс-әрекет


Ресурстар

Сабақтың басы

5- минут

  • Ынтымақтастық атмосферасын орнату

  • Оқушылармен бірге сабақ мақсатын, жетістік критерийлерін анықтап алу

Сабақтың тақырыбын жағдаят сұрақ арқылы табу, оқу мақсатына өздігінен жетуге ұсынады.

флипчарт

стикерлер

этаптардың суреті




Сабақтың ортасы

5 мин







8 мин
















5 мин

















13 мин























4 мин

  1. Морганнның заңы қандай жағдайда көрінеді?

  2. Морган дрозофила шыбынына қандай тәжірибелер жүргізді?

  3. Толық тіркесу мен толық емес тіркесудің цитологиялық негізі.

  4. Қандай тіркесудің эволюция үшін маңызы зор?




Өзгергіштік дегеніміз организмдердің даму онтогенезінде жаңа белгілер мен қасиеттерге ие болу қабілеттігі. Гендік мутация. Мутацияның мұндай түрі жекелеген гендерде болады және жиі кездеседі. Гендік мутация ДНҚ молекуласындағы нуклеотидтердің орналасу ретінің өзгеруіне байланысты болады.

Хромосомалық мутация. Хромосомалық мутация түрлі хромосомалық өзгерістерге байланысты болады. Бұл жағдайда хромосомалардың құрылымы өзгереді.

Геномдық мутация. Геномдық мутация дегеніміз — клеткадағы хромосомалар санының өзгеруіне байланысты болатын өзгергіштік.

Анеуплоидия. Анеуплоидия немесе гетероплоидия хромосома санының гаплоидты жиынтыққа еселенбей өзгеруінің нәтижесінде пайда болады

Цитоплазмалық мутация. Бұл клетка цитоплазмасында кездесетін плазмогендердің өзгеруіне байланысты болады. Плазмогендер негізінен пластидтер мен митохондрияларда болады



1. Орта жағдайының әсері организмнің генін өзгерте ала ма? Дәлелдеңдер.

Ген фермент белгі (фенотип) ортаның әсері

2. 132-суреттің (1 – өте құнарлы топырақтағы; 2 – құрғақ топырақтағы; 3 – көлеңкелі жердегі; 4 – сулы ортадағы) негізінде мынадай сұрақтарға жауап беріңдер:

а) жас дарақтардың (1, 2, 3, 4) генотиптері бірдей ма?

ә) не себептен 1, 2-дарақтардың фенотиптері әр түрлі болады?

б) қандай жағдайда осы дарақтардың фенотиптері бірдей болуға тиіс?

в) қандай жағдайда фенотипі бойынша “А” дараққа ұқсас болу мүмкіндігі

бар?


Деңгейлік тапсырмалар.
І. деңгей (5 ұпай) 
1. Мутациялық және модификациялық өзгергіштікті салыстырыңдар
2. Мутациялық өзгергіштіктің мәні неде?
3. Полиплоидтар дегеніміз не, оның маңызы қандай?
ІІ. деңгей(4 ұпай)
Өзгергіштік Мутацияның типтері Мутацияның пайда болу себептері
Мутация
1.
2. Мына сөйлемдерді толықтырыңдар:
А. Мутагендердің ————– түрі бар, оларға ———— мутагендер жатады.
Ә. Хромосомалардың белгілі бір бөлігінің екі еселенуін ———, ал хромосоманың бір бөлігінің үзіліп түсуін ——— деп атайды.
Б. Хромосомалар санының екі еселенуін ———, үш еселенуін ——, ал төрт еселенуін ——– деп атайды.
ІІІ. деңгей (3 ұпай)
«Сәйкестендіру тесті
1. Генот1. Генотип


1. Мутация тудыратын факторлар
А) мутагендер В) анеуплоидия
С) гетероплоидия Д) токсиндер Е) полиплоидия
2. Сыртқы орта жағдайларының әсерінен организм генотипінің өзгеруі
А) генотиптік өзгергіштік В) тұқымқуалайтын өзгергіштік
С) Модификациялық өзгергіштік Д) мутациялық өзгергіштік
Е) модификациялық, мутациялық өзгергіштік
3. Әртүрлі жұпқа жататын пішініне қарай ажыратылатын хромосома
А) гаплоидты В) гомологтыемес С) гомологты Д) аллельді Е) соматикалық
4. Хромосомалардың қызметі
А) органикалық заттарды тасымалдау В) тұқымқуалау
С) бөліну, ақпараттарды тасымалдау Д) көмірсуларды тасымалдау
Е) нәруыздарды синтездеу
5. Цитоплазмалық тұқымқуалауды зерттеудің негізін салған
А) К. Коренс, Э. Баур В) Э. Чермак - Зейзенаг
С) С. С. Четвериков Д) И. Н. Вавилов Е) К. де Фриз
Жауаптары:
1. А; 2. С; 3. В; 4. В; 5. А;
















Сабақтың соңы

5 мин

Рефлексия.

Бүгінгі сабаққа сараптама

  1. Бүгінгі сабақта қандай жаңа заттарды үйрендіңдер?

  2. Қай жерінде қандай қиындықтарға тап болдыңдар?

  3. Сіз қиындықтарды қалай жеңе білдіңдер?

  4. Топпенен жұмыс жасағанда қандай заттарды толықтыруға болады немесе алып тастауға болады?


Қосымша 3

Қосымша ақпарат:



Үйге тапсырма

Өзгергіштіктің эволюциялық процестегі рөлі


Дифференциация – Сіз қалайша көбірек қолдау көрсетуді жоспарлайсыз? Қабілеті жоғары оқушылар алдында Сіз қандай міндеттер қоюды жоспарлайсыз?

Бағалау – Сіз оқушылардың материалды игеру деңгейін тексеруді қалай жоспарламақшысыз?

Денсаулық және қауіпсіздік техникасының сақталуы

.


Барлық оқушылар:

Есту мүшесінің құрылысы туралы біледі

Оқушылардың көпшілігі:

Есту мүшесінің гигиенасы туралы ережелерді біледі

Кейбір оқушылар:

Естіп қабылдау ерекшеліктерін саралап, зерттеп, сипаттай алады



  1. Ғаламтор көзі арқылы іздену

  2. Мәтінмен жұмыс

  3. Талдау сұрақтары

Таратпа материалдар

Қосымша материалмен, ғаламтормен жұмыс жасауда қауіпсіздік техникасының ережелерін сақтау ескертіледі.

Сабақ бойынша рефлексия

Сабақ мақсаттары/оқу мақсаттары дұрыс қойылған ба?

Жеткізбесе, неліктен?

Сабақта саралау дұрыс жүргізілді ме?

Сабақтың уақыттық кезеңдері сақталды ма?

Сабақ жоспарынан қандай ауытқулар болды, неліктен?

Бұл бөлімді сабақ туралы өз пікіріңізді білдіру үшін пайдаланыңыз. Өз сабағыңыз туралы сол жақ бағанда берілген сұрақтарға жауап беріңіз.


Жалпы баға

Сабақтың қандай екі аспектісі жақсы өтті (сабақ беру әрі оқу туралы ойланыңыз)?

1:

2:


Қандай екі нәрсе сабақты жақсарта алатын еді (сабақ беру әрі оқу туралы ойланыңыз)?

1:

2:


Мен сабақ кезінде келесі сабаққа дайындалуға көмектесетіндей сынып немесе белгілі бір оқушылар туралы не білдім?











  • Биология
Описание:

Сабақ тақырыбы

Өзгергіштіктің эволюциялық процестегі рөлі

Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаты

Оқушыларға өзгергіштіктің эволюциялық процестегі рөлі туралы мағұлмат беру

Жетістік критерийлері

Егер төмендегі жетістік критерийлерін орындаса, оқушы оқу мақсатына жетеді:

Тұқым қуалайтын белгілерге ішкі және сыртқы орта факторларының организм белгісіне әсер етуі туралы жаңа ақпараттар алады,

Тілдік мақсаттар

Оқушылар орындай алады:

Жазбалар жасай алады (оқылым және жазылым дағдылары)

Пәнге қатысты лексика мен терминология:

Тұқым қуалаушылық, өзгергіштік, тұқым қуалаушылық белгілері, гендер, жануар қолтұқымы, ұрпақ, жаппай сұрыптау, жеке сұрыптау, іріктеме,түр,себінді,қолтұқым, селекция.

Құндылықтарды дарыту

Өмір бойы оқу, Ашықтық, Өзіне және айналадағы құрмет, Ынтымақтастық, Академиялық әділдік.

Пәнаралық байланыстар

Генетика, Жануартану пәнімен тікелей байланысты

АКТ қолдану дағдылары

Ғаламтор ресурстарымен,камертон құралымен, видеоматериалдармен жұмыс

Алдыңғы білім

Түр.Түрдің критерийлері. Популация.

Сабақ барысы





Автор Уәлиев Ұлан Бақыткелдіұлы
Дата добавления 06.02.2017
Раздел Биология
Подраздел Планирования
Просмотров 2122
Номер материала MA-070018
Скачать свидетельство о публикации

Оставьте свой комментарий:

Введите символы, которые изображены на картинке:

Получить новый код
* Обязательные для заполнения.


Комментарии:

Популярные курсы

Курс повышения квалификации
«Организация и руководство учебно-исследовательскими проектами учащихся по предмету «Биология» в рамках реализации ФГОС»