Добавить материал и получить бесплатное свидетельство о публикации
версия для слабовидящих
Главная / Химия / Күкірттің қосылыстары

Күкірттің қосылыстары

Курсы профессиональной переподготовки от Московского учебного центра "Профессионал"

Специально для учителей, воспитателей и других работников системы образования только до 31 августа действуют скидки до 50% при обучении на курсах профессиональной переподготовки (184 курса на выбор).

После окончания обучения выдаётся диплом о профессиональной переподготовке установленного образца с присвоением квалификации (признаётся при прохождении аттестации по всей России).

Подайте заявку на интересующий Вас курс сейчас: ВЫБРАТЬ КУРС



Химия

9-сынып

Сабақтың тақырыбы: Күкірттің қосылыстары.

Сабақтың мақсаты: Оқушылардың күкіртсутек, оның

физикалық және химиялық қасиеттері,

күкіртсутекті алу туралы білімдерін

жүйелеу.

Күкірттің оттекті қосылыстарына

сипаттама бере отырып, олардан

түзілетін қышқылдарының атаулары

мен қасиеттерін салыстыру.

Оқушылардың танымдық ой-өрістерін,

сабаққа деген қызығушылықтарын

жаңа әдіс – тәсілдерді қолдана отырып

дамыту.

Сабақтың түрі: Дәстүрлі сабақ.

Көрнекіліктер: Периодтық жүйе, электрондық оқулық,

слайдтар, қосымша материалдар.

Қолданылған әдебиеттер:

1) Н.Нұрахметов, К.Сарманова, К.Жексембина, Н.Заграничная, Ә.Темірболатова. Химия 9-сынып.Алматы «Мектеп» 2009.

2) И.Н.Нұғыманов, Р.Н.Жұмаділова, Ж.З.Кембебаева. Химия 9-сынып.Алматы «Мектеп» 2005.

3) Н.Н.Нұрахметов, К.М.Жексембина, К.Ә.Сарманова. Химия 9. Әдістемелік нұсқау. Алматы «Мектеп» 2009.

4)Мырзабаев А. Элементтер химия негізі. Алматы «Рауан» 1990.

5) Химия мектепте журналы. 5/2008.


Сабақтың барысы: І. Ұйымдастыру бөлімі.

ІІ. Үй тапсырмасын тексеру.


«Кім көп біледі?» үй тапсырмасын сұрау, сұрақ – жауап (слайд)


  1. Күкірттің химиялық таңбасы (S, оқылуы Эс)

  2. Реттік нөмірі (16)

  3. Салыстырмалы атомдық массасы нешеге тең? (32)

  4. Периодтық жүйедегі орны? (3 период, VI топ, негізгі топша)

  5. Күкірт атомындағы электрондардың орналасуы

(+16S ) ) ) )

2e 8e 6e

  1. Күкірт атомының электрондық формуласы, графиктік формуласы?

(1s2 2s2 2p6 3s2 3p4, 1s 2s 2p 3s 3p 3d )

hello_html_6fcde119.gifhello_html_6fcde119.gifhello_html_6fcde119.gifhello_html_24851cc2.gifhello_html_6fcde119.gifhello_html_6fcde119.gifhello_html_6fcde119.gifhello_html_6fcde119.gifhello_html_6fcde119.gifhello_html_6fcde119.gifhello_html_6fcde119.gifhello_html_6fcde119.gifhello_html_6fcde119.gifhello_html_6fcde119.gif

  1. Күкірттің тотығу дәрежелері? (-2,0,+4,+6)

  2. Күкірт табиғатта қандай түрінде кездеседі? (Табиғатта бос күйінде және қосылыс түрінде де кездеседі)

  3. Күкірттің қандай аллотропиялық түр өзгерісін білесіздер? (2 аллотропиялық түр өзгеріс: сары түсті, морт сынатын кристалдық күкірт және күңгірт түсті, резеңке сияқты созылмалы иілімді күкірт)

10)Күкірттің химиялық қасиеттері қандай?

( 1.Күкірттің оттекте көгілдір жалын түзе жанып, күкірт диоксидін SO2 түзеді:


S0 + O20 → S+4O2-2


Тhello_html_m262ea49d.gifhello_html_m262ea49d.gifhello_html_m262ea49d.gifотықсыздандырғыш S0 -4ē → S+4 4 1 тотығады

Тотықтырғыш O20 + 2*2ē →2 O-2 4 1 тотықсызданады


2. Күкірт металдармен жоғары температурада әрекеттесіп, сульфидтер түзеді:


Shello_html_3b8a6ff7.gif0 + Сu0 t Cu+2S-2


3. Күкірт сутекпен әрекеттескенде тотықтырғыш қасиет көрсетеді, күкіртсутек түзеді:


S0 + Н20 Н2+1S-2

hello_html_m262ea49d.gifhello_html_m262ea49d.gifhello_html_m262ea49d.gif

Тотықтырғыш S0 +2ē → S-2 2 1 тотықсызданады

Тотықсыздандырғыш Н20 – 2*1ē →+1 2 1 тотығады


11)Күкірттің негізгі қолданылатын жерлері (сіріңке өндіру, каучуктен резеңке өндіру, оқ – дәрі жасауда, бояулар өндіру, ауылшаруашылық зиянкестерімен күресу, күкірт қышқылын өндіру)


ІІІ. Жаңа сабақ.

Күкірт қосылыстары: Н2S, SO2, SO3.


  1. Күкіртсутек. Күкірт сутекпен ұшқыш қосылыс – күкіртсутек Н2S түзеді, коваленттік полюсті байланыспен байланысқан, күкірттің күкіртсутекте тотығу дәрежесі: -2.

Физикалық қасиеті:

ауадан ауыр шіріген жұмыртқадай

hello_html_24599752.gifhello_html_m5ac220ba.gifжағымсыз иісі бар


hello_html_m4277439b.gifhello_html_4d6e1f13.gifhello_html_mae5c1e1.gifhello_html_m4a414353.gifтүссіз Н2S суда нашар ериді

hello_html_32f8ad77.gifөте улы

әлсіз қышқыл



Күкіртсутекті алу:

Лабораторияда күкіртсутекті темір (ІІ) сульфидін хлорсутек қышқылымен өндеу арқылы алады:


FeS + 2HCl → FeCl2 + H2S↑



Химиялық қасиеті:

1) Күкіртсутек – ауада көгілдір жалын шығарып жанады:

2H2S + 3О2 → 2H2О + 2SО2


Күкіртсутектің толық жанбауы:

2H2S + О2 → 2H2О + 2S↓

2) Күкіртсутек ерітіндісі еритін негіздермен әрекеттеседі:

H2S + 2NaOH Na2S + 2H2О

натрий сульфиді

H2S + NaOH NaHS + H2О

натрий гидросульфиді


Күкіртсутек қышқылының тұздарын сульфидтер деп атайды.


3) Күкіртсутек қышқылы мен оның тұздарына қорғасын (ІІ) нитраты анықтағыш реактив болып табылады:

H2S + Pb(NO3)2 HNO3 + PbS↓

Na2S + Pb(NO3)2 2NaNO3 + PbS↓

2Na+ + S-2 + Pb+2+ 2NO3- 2Na+ +2NO3- + PbS↓

S-2 + Pb+2 PbS↓


2) Күкірт (ІV) оксиді (күкіртті газ) - SО2.


hello_html_m5d3b2f13.gifhello_html_4b38916c.gifтүссіз суда жақсы ериді


hello_html_m441d7c7e.gifhello_html_1cbd7991.gifөткір иісті2 қышқылдық оксид

hello_html_2d2985a9.gif

газ



Химиялық қасиеті:

1)Суда жақсы еритіндіктен жартылай сумен реакцияға түсіп, күкіртті қышқыл түзеді:

SО2 + H2О→ Н2SО3


2) Сілтілермен әрекеттеседі:

2 +2NaOH → Na23 + H2О


Алынуы:

Лабораторияда күкірт диоксидін алу үшін сульфиттерге күшті қышқылдармен (НСl, Н24) әсер етеді:

hello_html_mbcd3f8b.gif2

Nhello_html_m740bedaa.gifa23 + 2НСl→ NaСl + Н23

H2О


3) Күкірт (VI) оксиді - SО3.

ауада «түтінденеді» ұшқыш

hello_html_347ae176.gifhello_html_m68767ad2.gif

hello_html_m2bddf96.gifhello_html_m5ee0d1.gifhello_html_m2bddf96.gifсуда жақсы ериді3 түссіз


сұйықтық



Химиялық қасиеті:

1) Суда жақсы еріп күкірт қышқылын түзеді:

SО3 + H2О→ Н2SО4


2) Сілтілермен әрекеттеседі:

3 +2NaOH → Na24 + H2О


Алынуы:

Өнеркәсіпте көп мөлшерде күкірт (ІV) оксидін өршіткі қатысында алады:

өршіткі

2 SО2 + О2 → 2SО3 + Q




Күкірт оксидтерінің қолданылуы:


Жібектен, жүннен, Қағазды, сабанды

кендірден жасалған ағарту

зhello_html_7accf9f1.gifhello_html_60b04ba.gifаттарды ағарту



Кhello_html_m417ee0af.gifhello_html_714f043b.gifүкірт қышқылын 2 Қоймаларды

өhello_html_m240457b6.gifhello_html_5e2a6203.gifндіру зарарсыздандыру




Сульфиттер алу Тағамды консервілеу

және сақтау




IV. Жаңа сабақты бекіту.


1. «Кім шапшаң?» (сәйкестендіру тесті, есеп дәптерлеріне жазу).

Реттік санмен күкірттің, күкіртсутек, күкірт (ІV) және (VI) оксидтерінің химиялық қасиеттерінің жартылай теңдеулері берілген. Әріппен реакция нәтижесінде түзілетін заттарды жұптап, сәйкестендіру.

1. S + O2 → ... a) H2S↑ + FeCl2

2. 2H2S + 3O2 → ... ә) SO2

3. 2 SО2 + О2... б) K2S + 2H2O

4. FeS + 2HCl → ... в) 2H2O + 2SO2

5. H2S + 2KOH→ ... г) H2SO4

6. SO2 + H2O → ... ғ ) 2SO3

7. SO3 + H2O → ... д) H2SO3


Жауаптары: 1-ә,2-в,3-ғ,4-а,5-б,6-д,7-г.



2. «Кім тапқыр?» Құрамында күкірті бар – сульфидті минералдар мен сульфатты минералдардың формуласын табу( карточкаларда күкірттің қосылыстарының формулалары құрамы шашыраңқы келген, соны жұптастырып формуланы құрып, атын атау).


Қорғасын жылтыры - PbS

Гипс – CaSO4*2H2O

Мыс жылтыры – Cu2S

Барит – BaSO4

Мырыш алдамышы - ZnS

Мирабилит – Na2SO4*10H2O

Күміс жылтыры – Ag2S

Кизерит – MgSO4*H2O

Пирит - FeS

Каинит – KCl*MgSO4*3H2O

Халькопирит – CuFeS2


3. «Химиялық эстафета» (жүзеге асыру).

S→ SO2→SO3→H2SO4→K2SO4→BaSO4


V. Үйге тапсырма беру.

§13.Күкірттің қосылыстары, 46 бет №8,10 есептерді шығару

  • Химия
Описание:

Сабақтың тақырыбы: Күкірттің қосылыстары.

Сабақтың мақсаты: Оқушылардың күкіртсутек, оның

физикалық және химиялық қасиеттері,

күкіртсутекті алу туралы білімдерін

жүйелеу.

Күкірттің оттекті қосылыстарына

сипаттама бере отырып, олардан

түзілетін қышқылдарының атаулары

мен қасиеттерін салыстыру.

Оқушылардың танымдық ой-өрістерін,

сабаққа деген қызығушылықтарын

жаңа әдіс – тәсілдерді қолдана отырып

дамыту.

Сабақтың түрі: Дәстүрлі сабақ.

Көрнекіліктер: Периодтық жүйе, электрондық оқулық,

слайдтар, қосымша материалдар.

Қолданылған әдебиеттер:

1) Н.Нұрахметов, К.Сарманова, К.Жексембина, Н.Заграничная, Ә.Темірболатова. Химия 9-сынып.Алматы «Мектеп» 2009.

2) И.Н.Нұғыманов, Р.Н.Жұмаділова, Ж.З.Кембебаева. Химия 9-сынып.Алматы «Мектеп» 2005.

3) Н.Н.Нұрахметов, К.М.Жексембина, К.Ә.Сарманова. Химия 9. Әдістемелік нұсқау. Алматы «Мектеп» 2009.

4)Мырзабаев А. Элементтер химия негізі. Алматы «Рауан» 1990.

5) Химия мектепте журналы. 5/2008.

Сабақтың барысы: І. Ұйымдастыру бөлімі.

ІІ. Үй тапсырмасын тексеру.

«Кім көп біледі?» үй тапсырмасын сұрау, сұрақ – жауап (слайд)

1)Күкірттің химиялық таңбасы (S, оқылуы Эс)

2)Реттік нөмірі (16)

3)Салыстырмалы атомдық массасы нешеге тең? (32)

4)Периодтық жүйедегі орны? (3 период, VI топ, негізгі топша)

5)Күкірт атомындағы электрондардың орналасуы

(+16S ) ) ) )

2e 8e 6e

6)Күкірт атомының электрондық формуласы, графиктік формуласы?

(1s2 2s2 2p6 3s2 3p4,1s 2s 2p 3s 3p 3d )

7)Күкірттің тотығу дәрежелері? (-2,0,+4,+6)

8)Күкірт табиғатта қандай түрінде кездеседі? (Табиғатта бос күйінде және қосылыс түрінде де кездеседі)

9)Күкірттің қандай аллотропиялық түр өзгерісін білесіздер? (2 аллотропиялық түр өзгеріс: сары түсті, морт сынатын кристалдық күкірт және күңгірт түсті, резеңке сияқты созылмалы иілімді күкірт)

10)Күкірттің химиялық қасиеттері қандай?

( 1.Күкірттің оттекте көгілдір жалын түзе жанып, күкірт диоксидін SO2 түзеді:

S0 + O20 → S+4O2-2

Тотықсыздандырғыш S0 -4ē → S+4 4 1 тотығады

ТотықтырғышO20 + 2*2ē →2 O-2 4 1 тотықсызданады

2. Күкірт металдармен жоғары температурада әрекеттесіп, сульфидтер түзеді:

S0 + Сu0 t Cu+2S-2

3. Күкірт сутекпен әрекеттескенде тотықтырғыш қасиет көрсетеді, күкіртсутек түзеді:

S0 + Н20 → Н2+1S-2


Тотықтырғыш S0 +2ē → S-2 2 1 тотықсызданады

Тотықсыздандырғыш Н20 – 2*1ē →2Н+1 2 1 тотығады

11)Күкірттің негізгі қолданылатын жерлері (сіріңке өндіру, каучуктен резеңке өндіру, оқ – дәрі жасауда, бояулар өндіру, ауылшаруашылық зиянкестерімен күресу, күкірт қышқылын өндіру)

ІІІ. Жаңа сабақ.

Күкірт қосылыстары: Н2S, SO2, SO3.

1)Күкіртсутек. Күкірт сутекпен ұшқыш қосылыс – күкіртсутек Н2S түзеді, коваленттік полюсті байланыспен байланысқан, күкірттің күкіртсутекте тотығу дәрежесі: -2.

Физикалық қасиеті:

ауадан ауыр шіріген жұмыртқадай

жағымсыз иісі бар

түссіз Н2S суда нашар ериді

өте улы

әлсіз қышқыл

Күкіртсутекті алу:

Лабораторияда күкіртсутекті темір (ІІ) сульфидін хлорсутек қышқылымен өндеу арқылы алады:

FeS + 2HCl → FeCl2 + H2S↑

Химиялық қасиеті:

1) Күкіртсутек – ауада көгілдір жалын шығарып жанады:

2H2S + 3О2 → 2H2О + 2SО2

Күкіртсутектің толық жанбауы:

2H2S + О2 → 2H2О + 2S↓

2) Күкіртсутек ерітіндісі еритін негіздермен әрекеттеседі:

H2S + 2NaOH → Na2S + 2H2О

натрий сульфиді

H2S + NaOH→ NaHS + H2О

натрий гидросульфиді

Күкіртсутек қышқылының тұздарын сульфидтер деп атайды.

3) Күкіртсутек қышқылы мен оның тұздарына қорғасын (ІІ) нитраты анықтағыш реактив болып табылады:

H2S + Pb(NO3)2 → HNO3 + PbS↓

Na2S + Pb(NO3)2 → 2NaNO3 + PbS↓

2Na+ + S-2 + Pb+2+ 2NO3- → 2Na+ +2NO3- + PbS↓

S-2 + Pb+2→ PbS↓

2) Күкірт (ІV) оксиді (күкіртті газ) - SО2.

түссіз суда жақсы ериді

өткір иісті SО2 қышқылдық оксид


газ

Химиялық қасиеті:

1)Суда жақсы еритіндіктен жартылай сумен реакцияға түсіп, күкіртті қышқыл түзеді:

2 + H2О→ Н23

2) Сілтілермен әрекеттеседі:

2 +2NaOH → Na23 + H2О

Алынуы:

Лабораторияда күкірт диоксидін алу үшін сульфиттерге күшті қышқылдармен (НСl, Н24) әсер етеді:

2

Na23 + 2НСl→ NaСl + Н23

H2О

3) Күкірт (VI) оксиді - SО3.

ауада «түтінденеді» ұшқыш


суда жақсы ериді SО3 түссіз

сұйықтық

Химиялық қасиеті:

1) Суда жақсы еріп күкірт қышқылын түзеді:

3 + H2О→ Н24

2) Сілтілермен әрекеттеседі:

3 +2NaOH → Na24 + H2О

Алынуы:

Өнеркәсіпте көп мөлшерде күкірт (ІV) оксидін өршіткі қатысында алады:

өршіткі

2 SО2 + О2 → 2SО3 + Q

Күкірт оксидтерінің қолданылуы:

Жібектен, жүннен, Қағазды, сабанды

кендірден жасалған ағарту

заттарды ағарту

Күкірт қышқылын 2 Қоймаларды

өндіру зарарсыздандыру

Сульфиттер алуТағамды консервілеу

және сақтау

IV. Жаңа сабақты бекіту.

№1. «Кім шапшаң?» (сәйкестендіру тесті, есеп дәптерлеріне жазу).

Реттік санмен күкірттің, күкіртсутек, күкірт (ІV) және (VI) оксидтерінің химиялық қасиеттерінің жартылай теңдеулері берілген. Әріппен реакция нәтижесінде түзілетін заттарды жұптап, сәйкестендіру.

1. S + O2 → ... a) H2S↑ + FeCl2

2. 2H2S + 3O2 → ... ә) SO2

3. 2 SО2 + О2→... б) K2S + 2H2O

4. FeS + 2HCl → ... в) 2H2O + 2SO2

5. H2S + 2KOH→ ... г) H2SO4

6. SO2 + H2O → ... ғ ) 2SO3

7. SO3 + H2O → ... д) H2SO3

Жауаптары: 1-ә,2-в,3-ғ,4-а,5-б,6-д,7-г.

№2. «Кім тапқыр?» Құрамында күкірті бар – сульфидті минералдар мен сульфатты минералдардың формуласын табу( карточкаларда күкірттің қосылыстарының формулалары құрамы шашыраңқы келген, соны жұптастырып формуланы құрып, атын атау).

Қорғасын жылтыры - PbS

Гипс – CaSO4*2H2O

Мыс жылтыры – Cu2S

Барит – BaSO4

Мырыш алдамышы - ZnS

Мирабилит – Na2SO4*10H2O

Күміс жылтыры – Ag2S

Кизерит – MgSO4*H2O

Пирит - FeS

Каинит – KCl*MgSO4*3H2O

Халькопирит – CuFeS2

№3. «Химиялық эстафета» (жүзеге асыру).

S→ SO2→SO3→H2SO4→K2SO4→BaSO4

V. Үйге тапсырма беру.

§13.Күкірттің қосылыстары, 46 бет №8,10 есептерді шығару

Автор Ешпанова Гулдана Орынбасаровна
Дата добавления 26.01.2017
Раздел Химия
Подраздел Планирования
Просмотров 1464
Номер материала MA-069788
Скачать свидетельство о публикации

Оставьте свой комментарий:

Введите символы, которые изображены на картинке:

Получить новый код
* Обязательные для заполнения.


Комментарии:

Популярные курсы