Добавить материал и получить бесплатное свидетельство о публикации
версия для слабовидящих
Главная / Иностранные языки / Қазақ ертегілері - халық даналығының маржандары

Қазақ ертегілері - халық даналығының маржандары

Курсы профессиональной переподготовки от Московского учебного центра "Профессионал"

Специально для учителей, воспитателей и других работников системы образования только до 31 августа действуют скидки до 50% при обучении на курсах профессиональной переподготовки (184 курса на выбор).

После окончания обучения выдаётся диплом о профессиональной переподготовке установленного образца с присвоением квалификации (признаётся при прохождении аттестации по всей России).

Подайте заявку на интересующий Вас курс сейчас: ВЫБРАТЬ КУРС



Дауталинова Алтынай Кодековна

I категориялы бастауыш сынып мұғалімі, еңбек өтілім-38 жыл білімім арнаулы орта. Иссык педагогикалық училищесі.

Қазақ ертегілері - халық даналығының маржандарыhello_html_m5e75b3ce.png

Ертегілер арқылы біз өткен ата-бабаларымыздың ой-қиялдарың, тұрмыс-сатлын, тіл байлығын білеміз. Әр ертегі тұнып тұрған тәрбие құралы. Ертегі – бұл кішкентай дән, баланың қмірлік құбылыстарға эмоциялық баға беруі осы дәннен өсіп жетеледі. Қазіргі күні баласына, немересіне ертегі айтып ұйықтатын әже де, ана да аз.

Ахмет Байтұрсынулы атамыз былай деген екен: «Халықтың ұмытылған сөздері ертегідің табылмақ, олай болса, ертегі тіл жағынан керек нәрсе». Иә, тілге шешен, ойға жүйрік дана халқымыз ұрпақтарының дүниетанымдық деңгейін көтеруге қазақ ертегілерін мұра етіп калдырған. Ертегілер ауыз әдебиетінің ең көне жанрына жатады. Бұларда көбінесе өмірді сирек кездесетін мүлде кездеспейтін ойдан шығарылатын оқиғалар баяндалады. Ертегілер мынадай жанрларға бөлінеді: қиял-ғажайып, хайуанаттар туралы, шыншыл ертегі, тұрмыс-салт ертегілер. Қиял-ғажайып ертегілерде жүректі батыр адамдардың басынан кешкен сан-алуан ерлік оқиғалар баяндалады. Бұл ертегілерді оқи отырып жаманнан жиреніп, жақсыдан үйренуге тырысады. Ата-бабамыз төрт түлік малды қадірлеп, пір тұтқан. Балаларға ең жақын ертегілер хайуанаттар туралы ертегілер. Хайуанаттар туралы ертегілердің кейіпкерлері аң, құс, үй жануарлары болады. Шыншыл ертегілер халық өмірін, тұрмысын шындық тұрғыдан бейнелейді. Тұрмыс-салт ертегілерінде өмірде болған, болуға тиіс оқиғалар туралы айтылады. Кейіпкерлер де – өмірде болған қарапайым еңбек адамдары. Ауыз әдебиетінің бір түрі – аңыз әнгімелер. Аңыз оқиғалары шындық өмірден алынады, кейіпкерлері де – өмірде болған тарихта аты белгілі адамдар.

Ертегі – ғажайып туынды. Ол адамды биікке көтеріп, оны қуантады, өз күшіне, болашаққа сенімін арттырады, мүлдем мүмкін емес нәрсенің болатына сендіреді. Ең бастысы, ертегі әрқашан басқаларға жақсылық жасап, көмектесетіндерге жақсылық қайтып келетінін және жақсылық әрқашан жамандықты жеңетіндігіне үйретеді. Бүгін біз 21 - ғасырдың балаларымыз – бүл интернет, компьютерлік ойындар мен планшеттер балалары. Бізде қоршаған ортаға деген кішіпейілдік мен құрмет азайған, себебі бізге ата-аналарымыз балалық шағымызда ертегі айтпай, кітаптардың орнына компьютерлер алып берді. Адам ертегілерсіз тұра алмайды. Себебі, ертегі бізді балалықпен, Отанмен және анамен байланыстырады.

Ертегілері адам өміріне байланысты іс-әрекеттер, күнделікті тұрмыстағы заттар арқылы берілсе, бала сезімін салт еткізіп, күлкіге мәз етеді. Бала жағымсыз кейіпкердің жексұрын әрекетінен бой тартып, жақсылыққа құмартады.

Ертегі – бұл ой бесігі, бұл ойлау ләзатты, ал ертегіні ойдан шығара отырып, баланың ойлауға қз қабілетін, ойын дамытып, орнықтырады, сол арқылы бала өзінің ар-намыс сезімін де орнақтырады. Қорытындылай айтқанда, етегілер біздің қиялымызға қанат бітіріп, армандарымызды асқақтады, өмірге құлшындырып, жаналық ашұға жігерлендіреді.





  • Иностранные языки
Описание:

Ертегілер арқылы біз өткен ата-бабаларымыздың ой-қиялдарың, тұрмыс-сатлын, тіл байлығын білеміз. Әр ертегі тұнып тұрған тәрбие құралы. Ертегі – бұл кішкентай дән, баланың қмірлік құбылыстарға эмоциялық баға беруі осы дәннен өсіп жетеледі. Қазіргі күні баласына, немересіне ертегі айтып ұйықтатын әже де, ана да аз.

Ахмет Байтұрсынулы атамыз былай деген екен: «Халықтың ұмытылған сөздері ертегідің табылмақ, олай болса, ертегі тіл жағынан керек нәрсе». Иә, тілге шешен, ойға жүйрік дана халқымыз ұрпақтарының дүниетанымдық деңгейін көтеруге қазақ ертегілерін мұра етіп калдырған. Ертегілер ауыз әдебиетінің ең көне жанрына жатады. Бұларда көбінесе өмірді сирек кездесетін мүлде кездеспейтін ойдан шығарылатын оқиғалар баяндалады. Ертегілер мынадай жанрларға бөлінеді: қиял-ғажайып, хайуанаттар туралы, шыншыл ертегі, тұрмыс-салт ертегілер. Қиял-ғажайып ертегілерде жүректі батыр адамдардың басынан кешкен сан-алуан ерлік оқиғалар баяндалады. Бұл ертегілерді оқи отырып жаманнан жиреніп, жақсыдан үйренуге тырысады. Ата-бабамыз төрт түлік малды қадірлеп, пір тұтқан. Балаларға ең жақын ертегілер хайуанаттар туралы ертегілер. Хайуанаттар туралы ертегілердің кейіпкерлері аң, құс, үй жануарлары болады. Шыншыл ертегілер халық өмірін, тұрмысын шындық тұрғыдан бейнелейді. Тұрмыс-салт ертегілерінде өмірде болған, болуға тиіс оқиғалар туралы айтылады. Кейіпкерлер де – өмірде болған қарапайым еңбек адамдары. Ауыз әдебиетінің бір түрі – аңыз әнгімелер. Аңыз оқиғалары шындық өмірден алынады, кейіпкерлері де – өмірде болған тарихта аты белгілі адамдар.

Ертегі – ғажайып туынды. Ол адамды биікке көтеріп, оны қуантады, өз күшіне, болашаққа сенімін арттырады, мүлдем мүмкін емес нәрсенің болатына сендіреді. Ең бастысы, ертегі әрқашан басқаларға жақсылық жасап, көмектесетіндерге жақсылық қайтып келетінін және жақсылық әрқашан жамандықты жеңетіндігіне үйретеді. Бүгін біз 21 - ғасырдың балаларымыз – бүл интернет, компьютерлік ойындар мен планшеттер балалары. Бізде қоршаған ортаға деген кішіпейілдік мен құрмет азайған, себебі бізге ата-аналарымыз балалық шағымызда ертегі айтпай, кітаптардың орнына компьютерлер алып берді. Адам ертегілерсіз тұра алмайды. Себебі, ертегі бізді балалықпен, Отанмен және анамен байланыстырады.

Ертегілері адам өміріне байланысты іс-әрекеттер, күнделікті тұрмыстағы заттар арқылы берілсе, бала сезімін салт еткізіп, күлкіге мәз етеді. Бала жағымсыз кейіпкердің жексұрын әрекетінен бой тартып, жақсылыққа құмартады.

Ертегі – бұл ой бесігі, бұл ойлау ләзатты, ал ертегіні ойдан шығара отырып, баланың ойлауға қз қабілетін, ойын дамытып, орнықтырады, сол арқылы бала өзінің ар-намыс сезімін де орнақтырады. Қорытындылай айтқанда, етегілер біздің қиялымызға қанат бітіріп, армандарымызды асқақтады, өмірге құлшындырып, жаналық ашұға жігерлендіреді.

Автор Дауталинова Алтынай Кодековна
Дата добавления 28.01.2017
Раздел Иностранные языки
Подраздел Другое
Просмотров 503
Номер материала MA-069832
Скачать свидетельство о публикации

Оставьте свой комментарий:

Введите символы, которые изображены на картинке:

Получить новый код
* Обязательные для заполнения.


Комментарии:

Популярные курсы

Курс повышения квалификации
«Проектирование и разработка индивидуального образовательного маршрута обучающегося при получении дополнительного образования как способ повышения качества образовательной деятельности»