Главная / Классному руководителю / Жүсіпбек Баласағунидің өмірі мен шығармашылығы

Жүсіпбек Баласағунидің өмірі мен шығармашылығы

Жүсіп Баласағұни
Өмірі туралы мәліметтер аз сақталған. Файласуфи (философия), риезиет (математ...
“Құтты білік” дастаны орта ғасырларда бүкіл түркі әлеміне түсінікті болған Қа...
1 из 6

Описание презентации по отдельным слайдам:

№ слайда 1 Жүсіп Баласағұни
Описание слайда:

Жүсіп Баласағұни

№ слайда 2
Описание слайда:

№ слайда 3 Өмірі туралы мәліметтер аз сақталған. Файласуфи (философия), риезиет (математика
Описание слайда:

Өмірі туралы мәліметтер аз сақталған. Файласуфи (философия), риезиет (математика), тиббий (медицина), фэлэкиат (астрономия), нужум (астрология), өнертану, әдебиеттану, тіл білімі, тағы басқа ғылым салаларының дамуына зор үлес қосқан. Жүсіп Баласағұнидің есімі әлемдік әдебиет пен мәдениет тарихында "Құтадғу білік" ("Құтты білік") дастаны арқылы қалды. Жүсіп Баласағұни бұл дастанын хижра есебімен 462 жылы, қазірғі жыл санау бойынша 1070 жылда жазып бітірген. Дастанды "хандардың ханы" - Қарахандар әулеті мемлекетінің (942 - 1210) негізін салушы Сатүк Қара Богра ханға (908 - 955) тарту етеді. Сол үшін хан өз жарлығымен Жүсіп Баласағұниға "хас хажиб" - "бас уәзір" немесе "ұлы кеңесші" деген лауазым берген. Дастанның бізге жеткен үш нұсқасы бар. Біріншісі, Герат қаласындағы 1439 жылы көне ұйғыр жазуымен (қазір ол Вена қаласындағы Корольдік кітапханада сақтаулы), екіншісі, 14 ғасырдың 1-жартысында Египетте араб әрпімен (Каирдың Кедивен кітапханасы қорында) көшірілген. Ал Наманған қаласынан табылған үшінші нұсқа 12 ғасырда араб әрпімен қағазға түсірілген. Бұл қолжазба Ташкенттегі Шығыстану институттының қорында сақтаулы тұр. Ғалымдар осы үш көшірме нұсканың әрқайсысына тән өзіндік ерекшеліктерді жинақтай отырып, "Құтты білік" дастанының ғылымының негізделген толық мәтінін жасап шықты

№ слайда 4 “Құтты білік” дастаны орта ғасырларда бүкіл түркі әлеміне түсінікті болған Қарах
Описание слайда:

“Құтты білік” дастаны орта ғасырларда бүкіл түркі әлеміне түсінікті болған Қарахан әулеті мемлекеті түріктерінің тілінде жазылған. Жүсіп Баласағұн «Құтты білікті» 1069-1070 жылдары Баласағұн қаласында бастап, он сегіз айдың ішінде Қашқар қаласында аяқтаған. Оны Қ.Каримов өзбек тіліне (1971), Н.Гребнев (1971) пен С.Иванов орыс тіліне (1983), А.Егеубаев қазақ тіліне (1986), бір топ аудармашылар ұйғыр тіліне (Пекин, 1984) тәржіма жасады. Қарахан әулеті билік жүргізген дәуірде ұлан-ғайыр өлкені алып жатқан осы мемлекеттің басқару тәртібін белгілейтін ережелер, сондай-ақ, қоғам мүшелерінің құқықтары мен міндеттерін айқындайтын тиісті заңдар жоқ еді. Міне, елдегі осы олқылықтың орнын толтыру мақсатымен Жүсіп Баласағүниөзінің “Құтты білік” дастанын жазды. Демек, дастан белгілі бір мағынада елдегі Ата заң (Конституция) қызметін атқарған. Жүсіп Баласағүни дастанда патшалар мен уәзірлердің, хан сарайы қызметкерлері мен елшілердің, әскербасылар мен нөкерлердің, тәуіптер мен аспаздардың, диқандар мен малшылардың, т.б. қоғам мүшелерінің мінез-құлқы, білім дәрежесі, ақыл-парасаты, құқықтары мен міндеттері қандай болу керектігін жеке-жеке баяндап шығады. Ақын мәселені әмірші-патшаның өзінен бастайды.

№ слайда 5
Описание слайда:

№ слайда 6
Описание слайда:

Жүсіпбек Баласағунидің өмірі мен шығармашылығы
  • Классному руководителю
Описание:

Я, Ашабаева Айшагуль Нургалиевна родилась 9.05.1968 г. Костанайской области, Амангелдинского района, село Байгабыл. С 1975-1985 года училась Байгабылской средней школе. После оканчания школы 2 года работала Комсомольско-молодежный бригаде. В 1987 году поступила Аркалыкский педагогический институт имени Ы.Алтынсарина. Факультет: филологии, специальность: учитель казахского языка и литературы. С 1991 года работаю в школе учительницы. В 2003 году переехала с семьей в г.Капшагай село Заречное. В данный момент работаю в школе №12 с дошкольным мини-центром. Каждый год мои ученики получают призовые место по научному проекту "Дарын" и олимпиады, ЕНТ показывают высшие баллы. Личные качества: люблю читать худежественную литературу, слушать музыку и пою.

Автор Ашабаева Айшагуль Нургалиевна
Дата добавления 24.01.2015
Раздел Классному руководителю
Подраздел Планирования
Просмотров 611
Номер материала 54801
Скачать свидетельство о публикации

Оставьте свой комментарий:

Введите символы, которые изображены на картинке:

Получить новый код
* Обязательные для заполнения.


Комментарии:

↓ Показать еще коментарии ↓