Главная / Другое / 5-6 жастағы балалардың Мектепке дайындығының негізгі шарттары

5-6 жастағы балалардың Мектепке дайындығының негізгі шарттары

6 «Нұрай» балабақшасы





















5-6 жастағы балалардың

Мектепке дайындығының негізгі шарттары







Дайындаған: Шубаева Н.М.




















Көкшетау





5-6 жастағы балалардың

Мектепке дайындығының негізгі шарттары.

5-6 жастағы балалардың мектепке үйрену дайындығы ең басты мына шарттардан тұрады:
1. Физикалық даму деңгейі, медициналық көрсету бойынша денсаулықтың күйі, жұмысқа тапқырлығы, шыдамдылығын бекітеді. Тірек-қимылдағыш аппараттың дамуы және т.б.
2.Психикалық даму деңгейінің баланың мектепке деген дайындығын бекітеді. Рухани зияткерлік, еріктің, жұмылдандыру (жұмылдандыру) болып келеді. Әрқайсысына тоқталып кететін болсам:
Рухани
зияткерлік дайындығы – ол білім деңгейін ғана сипаттайды. Қоршаған орта жайында алғашқы білім деңгейі баланың айналадан құралатын және де көрнекілік-іс-әрекетету, көрнекілік-елестету ойлаудың дамуы, шығармашылық-қиялдау, зейін, сөйлеу мүшелері жеткілікті болып келеді.
Ойлау
іс-әрекетінің көрнекілігі, пәнінің нақтыіс-әрекеті жолымен жүзеге асырылатын 6 жастағы бала сирек қолданады, тек басқа жағдайларда алдына есеп қойылғанда бірақ оның білімі мен тәжірибесі аз. Көбінесе ол ойлаудың көрнекілік-бейнелеуін қолданады.
Ойлаудың
көрнекілік-бейнелеуі баланың шешім шығару үшін пәнге байланысты емес, ал оның бейнесінен тұрады. Балалар бұл жаста білімді ұғып, талдап қорыта ала білу керек. 6-7 жаста олардың түсініктері тереңдеп толық талдап қорыта алу керек. Балалар суретті бейнелеп айту керек.

Сөйлеу
Мектепке
бару кезеңінде бала үйренетін тілінің көп жақты тілді жақтарына психологиялық икемділігін: сөздік, дыбысқұрамы, грамматикалық үйлес. Баланың сөздік саналуы 3000-нан – 3500-ге дейін жетеді. Балалар сөйлемде тек жеңіл ғана емес қиын, ауыр сөйлемдер құрастырып қолдануы тиіс. Бүкіл сөйлеу дыбыстарын дұрыс айту керек.
Ес
Мектепалды
балалардың жасында еріксіз ес түрі басым болады. Саналы түрде қойылған мақсат жоқ. Ол жеңіл және көпке шейін естес ақтайды. Баланың ерікті ЕС дамуының маңызды көрсеткіші оның қабылдай алуында ғана емес, өз бетінше есеп қоя білу. Оның жасалған жұмысын қадағалау керек. Балаларда қозғалмалы-ес және жалынды (эмоциялық)-ес жақсы дамыған. Баланың есте сақтау қабілетін анықтау үшін мынадай тапсырмалар орындау керек. Суректе мұқият қарап алып, балаға психолог бірнеше сұрақтар қояды. Баланың жауабы толық қанағаттанарлық болмаса толықтырып көмек көрсетіледі. Бірнеше суретке (10сек.) қарапалып оны жауып қояды да, жанындағы бос төркөзге қайтадан салады.
Қиял
Мектепке
келер алдында қиял ерекше айқындалады, баланың қиялын сипаттайды. Еріксіз елестету мен айқындала иын жаңа түр – ол ерікті елестету. Ең алдымен ол рөлдік ойында айқындалады, содан кейін басқа қызмет түрлерінен алдын-ала жоспарланғанды талап ету керек. Теңістіру қиялдағы заттарға қатысты да әрекететеді. Қиялды дамытуға көптеген жаттығулар өткізіледі. Мысалы: шығармашылық жұмыс, өзтүсінді сал, бақытдеген не?, егеркүнде жаңбыржауса не болар еді?, деген сияқты жаттығулар өткізіледі.
Зейін
Бала еңалдыменеріксіззейінгеиеболады, соңына
қарай мектепалды жасында ерікті зейіннің бастамасы айқындалады. Жаңа білім баланы ңпсихикасына өтемаңызды. Бала еріктік зейіннің арқасында зейінді жақсы бөле алады. Бір жұмыспен 10-15 мин айналыса алады. Мысалы: суреттерге мұқият қарап, олардың айырмашылығын, ұқсастығына жыратуға зейінін аудартады. Олардың киімінің ерекшелігі, түр-түсі, қимыл-қозғалысыт.б. нақты көңіл бөлу ұсынылады. Егер баланың зейін бөлуі нашар болса, онда ата-аналарға да ұсыныстар беріледі, үйде өткізуіне. Мынадай жаттығулар ата-аналарға беріледі: «Қос қимылдарына жаттығуы», «Шапалақты тыңда!», «Айна».
Еріктік дайындық.
Ерікті
деңгейіне сәйкес келетін қалыптасуында пайда болады. Ес, зейін, ойлау ерікті дамиды. Саналы түрде бала өзінің зейін мен және еспен басқара алады. Ерікті дайынды қөз-өзін қадағалауды жетілдіре істей алуында айқындалады. «Заттарды салыстыр», «Менің айтқанымд қайтала» т.б.
Мотивациялық дайындық.
Жүйенің
өзіне түрткі болатын баланың мектепке деген қатынасы. Сабақтың орындалуы оқушының міндеті болғаннан кейін оның уайымдағыш қасиеті анықталады. Сол кезде ол мақтаныш сезімінде болады, себебі ол – оқушы. Мектепте жақсы оқуға тырысады, қиыншылықты бастан көтереді, оның жолына кедергі болған. Осы арқылы мектеп оқушыларды өзіне тартады. Сауалнама, анкета жұмыстары өткізіледі. Баланы бақылай сын сабаққа қатысуын, істеген жұмыстарын тексеру. Ата-аналармен әңгімежүргізу.
3. Сыныптастары мен және қоршаған ортамен қарым-қатынас деңгейі.
Мектепке
келер алдында бала тәртібін тиісті қағидалармен басып алу керек, осы арқылы өзінің мұғаліммен және оқушылармен жақсы қарым-қатынаста болу үшін. Көмек бере алу, ойыншықтармен бөлісіп ойнау, ұрыссыз ойнау.



5-6 жастағы балаларды мектепке дайындаудың жалпы білім беру бағдарламасының мазмұны.
Мектепалды дайындық мазмұның мектепке дейінгі тәрбие мен оқытудың келесі топтама деңгейі түрінде көрсету.


І топтама.Тілдамыту.
Тілдамыту.Білім берудің мемлекеттік саясатының маңызды міндеті-мемлекеттік, өзінің туған және шетелтілінің бірінде оқи алатын азаматтарды дайындау болып табылады. Мектепалды даярлық тобында мемлекеттік тіл оқыту мен қатынас тілі болуына мүмкіндік туғызу қажет. Кемістіктері болса психолог логопедке жібереді. Ол үшін балалармен суреттерге қарап әңгімелеу. Ата-аналарға ұсыныстар беру, балаларымен серуенге шыққан кезде әңгімелесіп, мақал-мәтелдер, тақпақ көбірек жаттатқызу.
ІІ топтама.Дене тәрбиесі мен валеологиясабақтарын қамтитын физикалық даму. Дене тәрбие сабағы қозғалыс дағдылары мен біліктілігін, физикалық қасиеттерді, қозғалыстың негізгі түрлерін қалыптастыруға әр-түрлі қозғалыс іс-әрекетке белсенді қатысуға, қызығушылық танытуға, жеке тұлғаның жағымды адамгершілік, белсенділік, өзіндік қасиеттерін дамытуға бағытталған. Берілген бұйрық бойынша қимыл-қозғалыс жасау.(жүгіру, лақтыру,отырып-тұру). Лақтыру, өрмелеу, еңбектеу, тепе-теңдік сақтап жүру, секіру т.б. қимылдарды орындау барысын, ара-қатынастарын бақылау.
ІІІ топтама.Қарапайым математикалық түсініктерді қалыптастыру.
Қарапайым математикалық түсініктерді қалыптастыру. Қоршаған ортаны цифр тілінің көмегімен қабылдауды, дерексіз ойлау элементтерінің дамуына ықпал ету, мектепке дейінгі балалардың уақыт пен кеңістікті бағдарлай білуіне көмек көрсетуді қамтамасыз етеді. Суреттерд санына сәйкес толықтыру, суреттерді бояу, нүктелерді қосу, геометриялық фигураларының кеңістікте орналасуына орай бояу, пішіндерді жинақтай келе белгілі бір бейнені жасауға болатынына қорытынды жасай білуге баланың өзін алып келу.
ІV топтама.Көркем-эстетикалық даму. Музыкалық тәрбие, бейнелеу өнері, еңбек, құрастыру сабақтарын қамтиды. Музыкалық тәрбие эмоционалды сенсорлық дағдыларды бекіту, музыкалық шығармаларға баға беру, музыкалық ритмикалық қозғалыстарды жасап шығару үшін керек. Баланың сезімін өзгерту үшін, оның әуенсазын сезінгенің сыртынан бақылау.
V топтама.Ойын-мектепке дейінгі балалардың іс-әрекетінің жетекші түрі болып табылады. Бала психикасының сапалы өзгеруіне оның есте сақтау, ойлау, қиялдау қабілеттерінің дамуына бағытталған. Ойын жаттығулар арқылы баланың білім-білік дағдыларын күнделікті іс-әрекетте қолдана білу мүмкіндіктері қарастырылады. Ойнай отырып ойлануға да болады. Мысалы мынадай ойындар өткізуге болады: «Төрт құбылыс», «Орыңды тап», «Не үлкен» т.б.
VІ топтама.Ата-аналармен жұмыс. Бала тұлғасының толық қанда физикалық және психологиялық дамуын қамтамасыз етуде отбасы мен мектепалды дайындықтың күшіне негізделіп енгізілді. Сауалнама, тест жұмыстары жүргізіледі.

5-6 жастағы балалардың Мектепке дайындығының негізгі шарттары
  • Другое
Описание:

-6 жастағы балалардың

Мектепке дайындығының негізгі шарттары.

5-6 жастағы балалардың мектепке үйрену дайындығы ең басты мына шарттардан тұрады:
1. Физикалық даму деңгейі, медициналық көрсету бойынша денсаулықтың күйі, жұмысқа тапқырлығы, шыдамдылығын бекітеді. Тірек-қимылдағыш аппараттыңдамуыжәне т.б.
2.Психикалық даму деңгейінің баланың мектепке деген дайындығынбекітеді. Рухани зияткерлік, еріктің, жұмылдандыру (жұмылдандыру) болып келеді. Әрқайсысына тоқталып кететін болсам:
Рухани зияткерлік дайындығы – ол білім деңгейін ғана сипаттайды. Қоршаған орта жайында алғашқы білім деңгейі баланыңайналадан құралатын және де көрнекілік-іс-әрекетету, көрнекілік-елестету ойлаудың дамуы, шығармашылық-қиялдау, зейін, сөйлеу мүшелері жеткілікті болып келеді.
Ойлау іс-әрекетінің көрнекілігі, пәнінің нақтыіс-әрекеті жолымен жүзегеасырылатын 6 жастағы бала сирек қолданады, тек басқа жағдайларда алдына есеп қойылғанда бірақ оның білімі мен тәжірибесі аз. Көбінесе ол ойлаудың көрнекілік-бейнелеуін қолданады.
Ойлаудың көрнекілік-бейнелеуі баланың шешім шығару үшін пәнге байланысты емес, ал оның бейнесінен тұрады. Балалар бұл жаста білімді ұғып, талдап қорыта ала білу керек. 6-7 жаста олардың түсініктері тереңдеп толық талдап қорыта алу керек. Балалар суретті бейнелеп айту керек.

Сөйлеу
Мектепке бару кезеңінде бала үйренетін тілінің көп жақты тілдіжақтарына психологиялық икемділігін: сөздік, дыбысқұрамы, грамматикалық үйлес. Баланың сөздік саналуы 3000-нан – 3500-ге дейін жетеді. Балалар сөйлемде тек жеңіл ғана емес қиын, ауыр сөйлемдер құрастырып қолдануы тиіс. Бүкіл сөйлеу дыбыстарын дұрыс айту керек.
Ес
Мектепалды балалардың жасында еріксіз ес түрі басым болады. Саналы түрде қойылған мақсат жоқ. Ол жеңіл және көпке шейін естес ақтайды. Баланың еріктіЕСдамуыныңмаңыздыкөрсеткішіоныңқабылдай алуында ғана емес, өз бетінше есеп қоя білу. Оның жасалған жұмысын қадағалау керек. Балаларда қозғалмалы-ес және жалынды (эмоциялық)-ес жақсы дамыған. Баланың есте сақтау қабілетін анықтау үшін мынадай тапсырмалар орындау керек. Суректе мұқият қарап алып, балаға психолог бірнешесұрақтар қояды. Баланың жауабы толық қанағаттанарлық болмаса толықтырыпкөмек көрсетіледі. Бірнеше суретке (10сек.) қарапалып оны жауып қояды да, жанындағы бос төркөзге қайтадан салады.
Қиял
Мектепке келер алдында қиял ерекше айқындалады, баланың қиялын сипаттайды. Еріксіз елестету мен айқындала иын жаңа түр – ол ерікті елестету. Ең алдымен ол рөлдік ойында айқындалады, содан кейін басқа қызмет түрлерінен алдын-ала жоспарланғанды талап ету керек. Теңістіру қиялдағы заттарға қатысты да әрекететеді. Қиялды дамытуға көптеген жаттығулар өткізіледі. Мысалы: шығармашылық жұмыс, өзтүсінді сал, бақытдеген не?, егеркүндежаңбыржауса не болар еді?, деген сияқты жаттығулар өткізіледі.
Зейін
Бала еңалдыменеріксіззейінгеиеболады, соңына қарай мектепалды жасында ерікті зейіннің бастамасы айқындалады. Жаңа білім баланы ңпсихикасына өтемаңызды. Бала еріктік зейіннің арқасында зейінді жақсы бөле алады. Бір жұмыспен 10-15 мин айналыса алады. Мысалы: суреттерге мұқият қарап, олардың айырмашылығын, ұқсастығына жыратуға зейінін аудартады. Олардың киімінің ерекшелігі, түр-түсі, қимыл-қозғалысыт.б. нақты көңіл бөлу ұсынылады. Егер баланың зейін бөлуі нашар болса, онда ата-аналарға да ұсыныстар беріледі, үйде өткізуіне. Мынадай жаттығулар ата-аналарға беріледі: «Қос қимылдарына жаттығуы», «Шапалақты тыңда!», «Айна».
Еріктік дайындық.
Ерікті деңгейіне сәйкес келетін қалыптасуында пайда болады. Ес, зейін, ойлау ерікті дамиды. Саналы түрде бала өзінің зейін мен және еспен басқара алады. Ерікті дайынды қөз-өзін қадағалауды жетілдіре істей алуында айқындалады. «Заттарды салыстыр», «Менің айтқанымд қайтала» т.б.
Мотивациялық дайындық.
Жүйенің өзіне түрткі болатын баланың мектепке деген қатынасы. Сабақтың орындалуы оқушының міндеті болғаннан кейін оның уайымдағыш қасиеті анықталады. Сол кезде ол мақтаныш сезімінде болады, себебі ол – оқушы. Мектепте жақсы оқуға тырысады, қиыншылықты бастан көтереді, оның жолына кедергі болған. Осы арқылы мектеп оқушыларды өзіне тартады. Сауалнама, анкета жұмыстары өткізіледі. Баланы бақылай сын сабаққа қатысуын, істеген жұмыстарын тексеру. Ата-аналармен әңгімежүргізу.
3. Сыныптастарымен және қоршаған ортамен қарым-қатынас деңгейі.
Мектепке келер алдында бала тәртібін тиісті қағидалармен басып алу керек, осы арқылы өзінің мұғаліммен және оқушылармен жақсы қарым-қатынаста болу үшін. Көмек бере алу, ойыншықтармен бөлісіп ойнау, ұрыссыз ойнау.

Автор Шубаева Нургуль Мейрамовна
Дата добавления 31.08.2016
Раздел Другое
Подраздел Другое
Просмотров 372
Номер материала MA-067648
Скачать свидетельство о публикации

Оставьте свой комментарий:

Введите символы, которые изображены на картинке:

Получить новый код
* Обязательные для заполнения.


Комментарии:

↓ Показать еще коментарии ↓