Главная / Начальные классы / Жалаң және жайылма сөйлем 3-сынып

Жалаң және жайылма сөйлем 3-сынып

51. Тақырыбы: Жалаң және жайылма сөйлем

Сабақтың мақсаты: оқушыларға сөйлемнің жалаң және жайылма түрлері туралы топтастырылған ұғым қалыптастыруға мүмкіндік туғызу; оқушылардың өз бетімен жұмыс жасау арқылы теориялық ойлауын, сөйлеу тілін дамыту; үлкенге және құстарға қамқор болуға тәрбиелеу.

Сабақтың түрі: аралас сабақ. Сабақтың әдіс-тәсілдері: көрнекілік, сұрақ-жауап, талдау, жинақтау, топтау. Сабақтың көрнекіліктері: тірек сызбалар, мазмұнды суреттер

Сабақтың барысы: І. Ұйымдастыру кезеңі: сабаққа даярлық.

ІІ.Үй тапсырмасын тексеру: 77-жаттығуда берілген сызба бойынша сөйлем құрастыру, оларға сұрақтар қою. ІІІ. Мақсат қою кезеңі: Сабақтың тақырыбын, мақсатын хабарлау.

ІҮ. Жан-жақты білімдерін тексеру. Сөйлемнің қандай мүшесімен таныстық? Оларды неліктен тұрлаулы мүшелер деп атаймыз? Тұрлаулы мүшелер не құрай алмайды? Неліктен?

Ү. Жаңа материалмен жұмыс: а) қызығушылықтарын ояту: Ертегі тыңдағыларын келеді ме? Бүгін біз тағы да Қазақ тілі атты ғажап елге саяхаттаймыз. Жай сөйлем деген кішкентай ауылында Жалаң деген сөйлемнің екі ақылды ұлы болыпты, біреуі - бастауыш, ал екіншісі - баяндауыш. Бастауыш үлкен ұлы болғандықтан ылғи алдында, басында жүреді екен. Жайылма сөйлем деген қария Жалаң сөйлемнің ұлдарын қатты құрметтеп, ауылдағы алатын орындары үшін тұрлаусыз атты мүшелерді жандарына серік етіп жібереді. Солай екі қария бір-бірімен ұрыспай тату-тәтті өмір сүреді.

ә) оқулықпен жұмыс, дәптермен жұмыс Күн ретін жазу. Көркем жазу.Негеш пен Білгішбектің арасындағы диологты оқу, түсіну, есте сақтау. 79-жаттығу. Сөздерден сөйлем құрау. Күн бұлттанды. Ұшақ биікке көтерілді. Мұғалім сыныпқа кірді. Түн ұзарды. Динара қуанды. Жалаң, жайылма сөйлемдердің пойыз вагондарына сәйкестендіріп орналастыру. 80-жаттығу сөйлемдерді көшіріп жазу, жай сөйлемнің түрін анықтау.

81-жаттығуда берілеген жалаң сөйлемдерді жайылма сөйлемдерге айналдырып көшіріп жазу. Оқушылар саябақта кездесті. Жолаушылар Алматы қаласына жақындады. Ұстаз жаңа сабақты түсіндірді. Айдын жарысқа қатысты.

Сурет бойынша екі жалаң, үш жайылма сөйлемді ауызша құрастыру:

hello_html_4874f788.png

ҮІ. Бекіту: 83-жаттығудағы ребусты шешу, мақалды оқу, мағынасын түсіндіру: Тіл қылыштан өткір. Сөйлем мүшелеріне талда, жай сөйлемнің қай түріне жатады? Неліктен?

ҮІІ. Қорытындылау. Балалар, бүгін біз не үйрендік? Жалаң сөйлем деп қандай сөйлемді айтамыз? Жайылма сөйлемде қандай сөйлем мүшелері міндетті түрде қатысы керек? Түрлаулы, тұрлаусыз мүше дегеніміз не?

ҮІІІ. Үйге тапсырма: 82-жаттығу 97- бет. ІХ. Оқушыларды бағалау


52. Тақырыбы: Жалаң және жайылма сөйлем

Сабақтың мақсаты: Оқушыларға жалаң және жайылма сөйлем туралы білімдерін толықтыруға мүмкіндік туғызу; оқушылардың өз бетімен жұмыс жасау арқылы теориялық ойлауын, сөйлеу тілін дамыту; үлкенге қамқор болуға, адамгершілікке тәрбиелеу.

Сабақтың түрі: аралас сабақ. Сабақтың әдіс-тәсілдері: көрнекілік, сұрақ-жауап, талдау, жинақтау, топтау. Сабақтың көрнекіліктері: тірек сызбалар, мазмұнды суреттер

Сабақтың барысы: І. Ұйымдастыру кезеңі: сабаққа даярлық..

ІІ. Үй тапсырмасын тексеру: 82-жаттығуда берілген сызба бойынша сөйлем құрастыру, оларға сұрақтар қою. ІІІ. Мақсат қою кезеңі: Сабақтың тақырыбын, мақсатын хабарлау.

ІҮ Жан-жақты білімдерін тексеру. Жалаң сөйлем деп қандай сөйлемді айтамыз? Жайылма сөйлемде қандай сөйлем мүшелері міндетті түрде қатысы керек? Тұрлаулы, тұрлаусыз мүше дегеніміз не? Мысал келтір.

Ү. Жаңа материалмен жұмыс: а) оқулықпен жұмыс ә) дәптермен жұмыс Күн ретін жазу. Көркем жазу 84-жаттығу екі бағанда берілген сөйлемдерді салыстыру.

Ауылдан атам келді.

Нұржан қар күреді.

Мал өрістен келді.

Күлән су әкелді.

Ауылдан нағашы атам келді.

Нұржан қарды күрекпен күреді.

Мал өрістен ерте келді.

Күлән суды құдықтан әкелді.

Бірінші бағандағы сөйлемдер неше сөзден құралған? Екінші сөйлемде неше сөз бар? Екі бағандағы жайылма сөйлемдердің ұқсастығы неде?

85-жаттығу Жайылма сөйлмдерді сөйлем мүшелеріне талдау. Сөйлемдегі байланысты табу. 86-жаттығу берілген сызбаға қарап сөйлемдер құрастыру. Оқушы оқыды. Оқушы кітап оқыды. Оқушы қызықты кітап оқыды. Бірінші сөйлем қандай жай сөйлемге жатады? Екінші және үшінші сөйлемдер ше? 87-жатығу жұмбақты оқу, шешуін табу, жаттау. Жатқа жазу.88-жаттығудағы мақалдарды түсініп оқу, мағынасын ашу, көшіріп жазу. ҮІ.Бекіту:90-жаттығудағы Мәліктің мысалы арқылы сөйлем мүшелері туралы білімдерін пайдаланып, жағдаяттан шығу.

ҮІІ. Қорытындылау. Балалар, бүгін біз не үйрендік? ҮІІІ. Үйге тапсырма: 89-жаттығу 99- бет. ІХ. Оқушыларды бағалау


53. Тақырыбы: Сөйлем мүшелерінің байланысы

Сабақтың мақсаты: Оқушыларға сөйлем мүшелерінің байланысы туралы топтастырылған ұғым қалыптастыруға мүмкіндік туғызу; оқушылардың өз бетімен жұмыс жасау арқылы теориялық ойлауын, сөйлеу тілін дамыту;ұйымшылдыққа, достыққа, адамгершілікке тәрбиелеу.

Сабақтың түрі: аралас сабақ. Сабақтың әдіс-тәсілдері: көрнекілік, сұрақ-жауап, талдау, жинақтау, топтау. Сабақтың көрнекіліктері: тірек сызбалар, мазмұнды суреттер

Сабақтың барысы: І. Ұйымдастыру кезеңі: сабаққа даярлық.

ІІ.Үй тапсырмасын тексеру: 89-жаттығуда берілген сурет бойынша сөйлем құрастыру, оларға сұрақтар қою. ІІІ. Мақсат қою кезеңі: Сабақтың тақырыбын, мақсатын хабарлау.

ІҮ. Жан-жақты білімдерін тексеру.

«Жеміс жинау» ойыны. Ойынның шарты: тақтаға екі ілінеді. Жемістерді жалаң немесе жайылма сөйлемдерге сәкестендіріп жинау керек.

hello_html_334415ac.png

Ү. Жаңа материалмен жұмыс: а) оқулықпен жұмыс ә) дәптермен жұмыс. Күн ретін жазу. Көркем жазу. 91-жаттығу Сөйлемдерді оқу, Сөйлемдегі байланысты анықтау үшін алдымен сөйлемнің тұрлауылы мүшелерінің байланысын жазу керек. Содан кейін сұрақтар қою арқылы байланысты анықтауға болады. Білгішбектің атқандарын есте сақтау, талдау мысалдар келтіру. 92-жаттығуда жаңылтпашты оқытып, оның құрамындағы сөйлемдерді сөйлем мүшелеріне талда. Байланыс сызбаларын арқылы сұрақ қойып, өзара байланысқан сөз жұптарын ата. (Шешей қайтты? Шешей көседі. Нені көседі? Отты көседі. Немен көседі? Көсеумен көседі.) 93-жаттығу Жақшадағы сөздерді сөйлемнің мазмұнына қарай өзгертіп жазу.

Бота

Әділдің түйесі боталады. Бота сүп-сүйкімді. Әсіресе ботаның көзі әдемі-ақ. Балалар ботаға қатты қызықты. Ботаны сипалап, қасынан кетпей қойды.

Сөйлем мүшелерінің байланысын сызбамен көрсету.

ҮІ.Бекіту:95-жаттығуда берілген ребусты шешу, табылған сөзді қатыстырып сөйлем құрастыру. (Шаңғы) Қыста балалар шаңғымен сырғанайды. Сөйлемдегі байланысты табу.

ҮІІ. Қорытындылау. Балалар, бүгін біз не үйрендік? Жалаң сөйлем деп қандай сөйлемді айтамыз? Жайылма сөйлемде қандай сөйлем мүшелері міндетті түрде қатысы керек? Түрлаулы, тұрлаусыз мүше дегеніміз не? Мысал келтір.

ҮІІІ. Үйге тапсырма: 94-жаттығу 101- бет. ІХ. Оқушыларды бағалау







Жалаң және жайылма сөйлем 3-сынып
  • Начальные классы
Описание:

 

 

 

 №51. Тақырыбы: Жалаң және жайылма сөйлем

Сабақтың мақсаты: оқушыларға сөйлемнің жалаң және жайылма түрлері туралы топтастырылған ұғым қалыптастыруға    мүмкіндік туғызу; оқушылардың өз бетімен жұмыс жасау арқылы теориялық ойлауын, сөйлеу тілін дамыту; үлкенге және құстарға қамқор болуға тәрбиелеу.

Сабақтың түрі:  аралас сабақ. Сабақтың әдіс-тәсілдері: көрнекілік,  сұрақ-жауап,  талдау, жинақтау, топтау. Сабақтың көрнекіліктері:   тірек сызбалар, мазмұнды суреттер

Сабақтың барысы: І. Ұйымдастыру кезеңі: сабаққа даярлық.

ІІ.Үй тапсырмасын тексеру: 77-жаттығуда берілген сызба бойынша сөйлем құрастыру,  оларға сұрақтар қою. ІІІ.  Мақсат қою кезеңі:  Сабақтың тақырыбын, мақсатын хабарлау.

ІҮ. Жан-жақты білімдерін тексеру. Сөйлемнің қандай мүшесімен таныстық? Оларды неліктен тұрлаулы мүшелер деп атаймыз? Тұрлаулы мүшелер не құрай алмайды? Неліктен?

Ү. Жаңа материалмен жұмыс: а) қызығушылықтарын ояту:  Ертегі тыңдағыларын келеді ме? Бүгін біз тағы да Қазақ тілі атты ғажап елге саяхаттаймыз. Жай сөйлем деген кішкентай ауылында Жалаң деген сөйлемнің екі ақылды ұлы болыпты, біреуі - бастауыш, ал екіншісі - баяндауыш. Бастауыш үлкен ұлы болғандықтан ылғи алдында, басында жүреді екен. Жайылма сөйлем деген қария Жалаң сөйлемнің ұлдарын қатты құрметтеп, ауылдағы алатын орындары үшін тұрлаусыз атты мүшелерді жандарына серік етіп жібереді. Солай екі қария бір-бірімен ұрыспай тату-тәтті өмір сүреді.

 ә) оқулықпен жұмыс,  дәптермен жұмыс Күн ретін жазу. Көркем жазу.Негеш пен Білгішбектің арасындағы диологты оқу, түсіну, есте сақтау. 79-жаттығу. Сөздерден сөйлем құрау. Күн бұлттанды. Ұшақ биікке көтерілді. Мұғалім сыныпқа кірді. Түн ұзарды. Динара қуанды. Жалаң, жайылма сөйлемдердің пойыз вагондарына сәйкестендіріп орналастыру.  80-жаттығу сөйлемдерді көшіріп жазу, жай сөйлемнің түрін анықтау. 

81-жаттығуда берілеген жалаң сөйлемдерді жайылма сөйлемдерге айналдырып көшіріп жазу.  Оқушылар саябақта кездесті.  Жолаушылар Алматы қаласына жақындады. Ұстаз жаңа сабақты түсіндірді. Айдын жарысқа қатысты.

Сурет бойынша екі жалаң, үш жайылма сөйлемді ауызша құрастыру:

ҮІ. Бекіту: 83-жаттығудағы ребусты шешу, мақалды оқу, мағынасын түсіндіру:  Тіл  қылыштан өткір.  Сөйлем мүшелеріне талда, жай сөйлемнің қай түріне жатады? Неліктен?

ҮІІ. Қорытындылау.  Балалар, бүгін біз не үйрендік? Жалаң сөйлем деп қандай сөйлемді айтамыз? Жайылма сөйлемде қандай сөйлем мүшелері міндетті түрде қатысы керек?  Түрлаулы, тұрлаусыз мүше дегеніміз не?

ҮІІІ. Үйге тапсырма:  82-жаттығу 97- бет. ІХ. Оқушыларды бағалау

 

№52.  Тақырыбы: Жалаң және жайылма сөйлем

Сабақтың мақсаты: Оқушыларға жалаң және жайылма сөйлем туралы білімдерін толықтыруға мүмкіндік туғызу; оқушылардың өз бетімен жұмыс жасау арқылы теориялық ойлауын, сөйлеу тілін дамыту; үлкенге  қамқор болуға, адамгершілікке  тәрбиелеу.

Сабақтың түрі:  аралас сабақ. Сабақтың әдіс-тәсілдері: көрнекілік,  сұрақ-жауап,  талдау, жинақтау, топтау. Сабақтың көрнекіліктері:   тірек сызбалар, мазмұнды суреттер

Сабақтың барысы: І. Ұйымдастыру кезеңі: сабаққа даярлық..

ІІ.  Үй тапсырмасын тексеру: 82-жаттығуда берілген сызба бойынша сөйлем құрастыру,  оларға сұрақтар қою. ІІІ.  Мақсат қою кезеңі:  Сабақтың тақырыбын, мақсатын хабарлау.

ІҮ Жан-жақты білімдерін тексеру. Жалаң сөйлем деп қандай сөйлемді айтамыз? Жайылма сөйлемде қандай сөйлем мүшелері міндетті түрде қатысы керек?  Тұрлаулы, тұрлаусыз мүше дегеніміз не?  Мысал келтір.

Ү. Жаңа материалмен жұмыс: а) оқулықпен жұмыс  ә) дәптермен жұмыс Күн ретін жазу. Көркем жазу    84-жаттығу екі бағанда берілген сөйлемдерді салыстыру.

 Ауылдан атам келді.

Нұржан қар күреді.

Мал өрістен келді.

Күлән су әкелді.

Ауылдан нағашы атам келді.

Нұржан қарды күрекпен күреді.

Мал өрістен ерте келді.

Күлән суды құдықтан әкелді.

Бірінші бағандағы сөйлемдер неше сөзден құралған?  Екінші сөйлемде неше сөз бар?  Екі бағандағы жайылма сөйлемдердің ұқсастығы неде?

85-жаттығу  Жайылма сөйлмдерді  сөйлем мүшелеріне талдау. Сөйлемдегі байланысты табу. 86-жаттығу берілген сызбаға қарап сөйлемдер құрастыру. Оқушы оқыды. Оқушы кітап оқыды. Оқушы  қызықты кітап оқыды.  Бірінші сөйлем қандай жай сөйлемге жатады? Екінші және үшінші сөйлемдер ше?    87-жатығу жұмбақты  оқу, шешуін табу, жаттау.  Жатқа жазу.88-жаттығудағы мақалдарды түсініп оқу, мағынасын ашу, көшіріп жазу. ҮІ.Бекіту:90-жаттығудағы Мәліктің мысалы арқылы  сөйлем  мүшелері туралы білімдерін пайдаланып, жағдаяттан шығу.

ҮІІ. Қорытындылау.  Балалар, бүгін біз не үйрендік? ҮІІІ. Үйге тапсырма:  89-жаттығу 99- бет. ІХ. Оқушыларды бағалау

 

№53.  Тақырыбы: Сөйлем мүшелерінің байланысы

Сабақтың мақсаты: Оқушыларға сөйлем мүшелерінің байланысы туралы топтастырылған ұғым қалыптастыруға мүмкіндік туғызу; оқушылардың өз бетімен жұмыс жасау арқылы теориялық ойлауын, сөйлеу тілін дамыту;ұйымшылдыққа, достыққа, адамгершілікке  тәрбиелеу.

Сабақтың түрі: аралас сабақ. Сабақтың әдіс-тәсілдері: көрнекілік,  сұрақ-жауап,  талдау, жинақтау, топтау. Сабақтың көрнекіліктері:   тірек сызбалар, мазмұнды суреттер

Сабақтың барысы: І. Ұйымдастыру кезеңі: сабаққа даярлық.

ІІ.Үй тапсырмасын тексеру: 89-жаттығуда берілген сурет  бойынша сөйлем құрастыру,  оларға сұрақтар қою. ІІІ.  Мақсат қою кезеңі:  Сабақтың тақырыбын, мақсатын хабарлау.

ІҮ. Жан-жақты білімдерін тексеру.

«Жеміс жинау» ойыны. Ойынның  шарты: тақтаға екі ілінеді.  Жемістерді жалаң немесе жайылма сөйлемдерге сәкестендіріп жинау керек.

Ү. Жаңа материалмен жұмыс: а) оқулықпен жұмыс  ә) дәптермен жұмыс. Күн ретін жазу. Көркем жазу.  91-жаттығу Сөйлемдерді оқу, Сөйлемдегі байланысты анықтау үшін алдымен сөйлемнің тұрлауылы мүшелерінің байланысын жазу керек.  Содан кейін сұрақтар қою арқылы байланысты анықтауға болады. Білгішбектің атқандарын есте сақтау, талдау мысалдар келтіру. 92-жаттығуда жаңылтпашты оқытып, оның құрамындағы сөйлемдерді  сөйлем мүшелеріне талда. Байланыс сызбаларын арқылы сұрақ қойып, өзара байланысқан сөз жұптарын ата.  (Шешей қайтты? Шешей көседі. Нені көседі? Отты көседі. Немен көседі? Көсеумен көседі.) 93-жаттығу Жақшадағы сөздерді  сөйлемнің мазмұнына қарай өзгертіп жазу. 

Бота

Әділдің түйесі боталады.  Бота сүп-сүйкімді. Әсіресе  ботаның  көзі әдемі-ақ.  Балалар ботаға қатты қызықты.  Ботаны сипалап, қасынан кетпей қойды.

Сөйлем мүшелерінің  байланысын сызбамен көрсету.

ҮІ.Бекіту:95-жаттығуда берілген ребусты шешу, табылған сөзді қатыстырып сөйлем құрастыру. (Шаңғы)  Қыста балалар шаңғымен сырғанайды. Сөйлемдегі байланысты табу.

ҮІІ. Қорытындылау.  Балалар, бүгін біз не үйрендік? Жалаң сөйлем деп қандай сөйлемді айтамыз? Жайылма сөйлемде қандай сөйлем мүшелері міндетті түрде қатысы керек?  Түрлаулы, тұрлаусыз мүше дегеніміз не?  Мысал келтір.

ҮІІІ. Үйге тапсырма: 94-жаттығу 101- бет. ІХ. Оқушыларды бағалау

 

 

 

 

 

Автор Мусаева Айгул Сулайманкуловна
Дата добавления 01.04.2015
Раздел Начальные классы
Подраздел Конспекты
Просмотров 4652
Номер материала 59066
Скачать свидетельство о публикации

Оставьте свой комментарий:

Введите символы, которые изображены на картинке:

Получить новый код
* Обязательные для заполнения.


Комментарии:

↓ Показать еще коментарии ↓