Главная / Иностранные языки / Төлеген Айбергеновтың туғанына 75 жыл толуына арналған “Мен марттағы найзағай күркірімін”атты поэзиялық кешіне

Төлеген Айбергеновтың туғанына 75 жыл толуына арналған “Мен марттағы найзағай күркірімін”атты поэзиялық кешіне

1-жүргізуші:

Мен марттағы найзағай күкірімін,

Құрманғазы күйінің бір тілімін.

Менің жаным саясын паналаған,

Дүниедегі бар қыздың кірпігінің!

Құрметті қонақтар,оқушылар,ұстаздар!Төлеген Айбергеновтың туғанына 75 жыл толуына арналған “Мен марттағы найзағай күркірімін”атты поэзиялық кешіне қош келдіңіздер!



Бір тойым бар сөзсіз менің,

Дәл қай күні екенін айта алмаймын,

Бірақ...бірақ...

Ешкімді де билетпей қайтармаймын... мұны айтқан тарпаң мінезді ақын Төлеген Айбергенов еді

2-жүргізуші:

Оның сол бір қиын-қыстау заманында бар жиған-тергенін ортаға салып,тамаша бір той ғып өткерктінін өзінен басқа ешкім де аңғарған жоқ-ты.Тірті тойының қашан,қайда және қай күні болатынын да ақын ашып айта алдмады.

Солай десек те,ақынның өзі осынау өмірде болсын-болмасын, сол бір тамаша тойдың ерте ме,кеш пе әйтеуір күндердің бір күнінде болатынын сезген сыңайлы.Сол күннен бері,әне-міне дегенше,аңдатпай жүріп,арада қырық бес жылдың қалай зымырап өте шыққанын бүгін көріп отырмыз.Ал әлгі өтілуге тиіс өз тойын осыдан 45 жыл бұрын армандаған тұлпар мінезді арғымақ ақын Төлеген Айбергеновтың 75 жылдығына арналған поэзия кешін ашуға рұқсат етіңіздер!

1-жүргізуші:

Өдең жазсам тал бойым,

Қорғасын боп балқиды

Шертіп бір сырлы сан күйді

Домбыра көңілім шалқиды

Жақсы өлең туса құттықтап,

Жатады шулап ну орман,

Орындағандай ну арман

Қалам бір шығып құмардан.

Ей,адамдар,айналайын ,туғандар

Жалғыз минут тыңдаңыздар!

Мен сендерге көп болды сыр шертпедім.

1-жүгізуші:

Оның қай жырын оқысаңыз да осындай сағыныш сазы еседі.Туған жерге деген сағыныш,достарға деген сағыныш,өлеңге деген сағыныш...Шындап келгенде бұл,сағыныштың бәрі де ақын көкірегін өртеп бара жатқан алай-дүлей махаббат. “Сағыныш” деген бір тақырыппен төрт өлеңдіарнаған екен,соның бір өлеңін тыңдап көрелік.

Сағыныш ,Анама,Ана

2-жүргізуші:

Ақынның қысқа да нұсқа жырларының өзі асыл тастан мөлдіретіп құйылған моншақтайкөздің жауын алатынын қайтерсің.Тек тастан жасалған моншақты жан жоқ қой,ал Төлеген ақын керісінше жансыз дүниеден жанды әлемді меңзеп,өз оқырмандарының көңілін соған еріксіз аудартып,жан дауысына айналдырыпжібергеніне таңданасыз.

Қазақстан көктемдері”, “Әуен мен ырғақ жыры”

Ән: “Ақ ерке ақ жайық”

1-жүргізуші:

Оқырманын ерекше таңдандырып:тамсандыратын ерекше қасиеті,ақын интуициясы,болашаққа деген болжамы,көріпкелдігі,әулиелігі.Өзінің өлең-жыр тойының мәңгі-бақи тарқамайтын,талай жыл бұрын болжаған ақынды

әулие емес” деп кім айта алады?!Оның тойы өлмей тұрып-ақ,отызға толмай-ақ басталып кеткен еді.Содан бері әні жалғасып келеді.

2-жүргізуші:

Төлеген меніңше де,әулие ақын!

Бір жетсе менің ажалым жетеді

Найзағай оттарынан

Сатқындар оқтарынан,

Өйткені мен теңіз болып ақтарылам.

Төлегенге Мұқағали Мақатаев” ,“Қара сөз Әбіш Кекілбаев”, “Қадыр Мырзалиев”, “Төлегенге” ,“Фариза Оңғарсынова”

Мектебіміздің кітапхана меңгерушісі Шәкибаева Райгүл Болатқызы Төлеген Айбергеновтың шығармашылығына арналған библеографиялық шашу жасайды.

1-жүргізуші:

Амал бар ма,біз,қазақ әдебиеті 2-3 дарыннан айырылдық. Олар Абдолла,Баубек,Төлеген деген еді Ғабит Мүсірепов.Қазақ халқы Төлеген Айбергеновтың ғұмырының қысқа болғанына да көнді.Халқы Төлегенді өлімге қимады.Бұл ақынның толғанысы еді.Арамызда Айбергенов жоқ,бірақ жыры,шығармалары қалды,жыр сүйгіш ұрпақтары қалды.Біз де бүгін кеште сөз кезегін ақынның өлеңдері мен әндеріне берейік.

Бір тойым бар”, “Адамдар”

2-жүргізуші:

Төлеген жырлары қуаныш-жырлары.Бірақ бұл гүлге елтіген көбелек қуған серуеншінің қуанышы емес,қиынды көрген,қайғы мен қасіреттің де ащы дәмін татып байқаған адамзат адамның жүзеге асқан мақсаты мен орындалған арманның қуанышы.Бір жағынан жібек баулы қырандай күй кештіріп,барша әлемді бауырына сыйыстырғанша сиыстырып кеткен жас тұлғамыздың бірі еді,тіпті бірегейі десек те жарасады.Соған бұл ақынның әр-бір жыры толық жауап беретіні хақ.

Мен сендердің жалғыз тал қауырсының”, “Аруана-бауыр дүние”

2-жүргізуші:

Арғы тегі Ақтөбе өңірін жайлап,кейінгі кер заманда бір сыпырасы әрі кетіп,бір сыпырасы бері кетіп,яғни Кеңес үкіметінің қолдан жасаған аштық топалаңынан әркім басы ауған жаққа жол кезіп кеткен ұрпақтың ата-аналарымен қайта тоғысып,енді-енді ес жия бастаған сыңайлы.Соның кепілдігі болар жан-жаққа шашырап кеткен жанардың сәулесі,санасы,ізгілікті істерінің өз атамекеніне ойыса бастағаны.

1-жүргізуші:

Рсы жайдың бір куәгерәндей туған жері мен жүрген жерін,қала берді,ата-бабаларының атамекенін аңсап,сол өңірдің барша құнарын бойына сіңірген Төлеген Айбергенов сияқты дүниеден жастай кеткенұлы ақынымыздың жөні бір бөлек еді.Төлеген сонау ертеректе Арал теңізінің Солтүстігіне көзі жәудірей қарағанымен Оңтүстігінде дүниеге келген сағынышты қай елді мекені болмасын көгертіп көктетіп ,әлсін-әлі жыр арқауына өзгеше өрнек төктіріп отырғандығы барша қазаққа аян.Ол өзінің ата-бабаларыныңмәңгілік ірге тепкен “Атамекен” және бұған қосы “Адамға” деген сүйіспеншілігін “Ақындық” жоралғысымен ала келгендей.Енді біз сол жырларға құлақ түрелік.

Атамекен”, “Ақындық”,“Адамға”

Төлеген-жыр әләмінде өзіндік үнімен еніп соңынан тұтас бір толқынды ерткен,қазақ поэзиясы тарихында дабүтін бір дәуірдің кілті болған тұлға.Оның өлеңдерін ынтыға тыңдамаған кісі қазақта ешкім жоқ.Осынау марқұм боп кеткен талантты сазгер жігіт Жеңіс Естілеуов ән жазған Айбергеновтың “Қош сәулешім”,“Есіңе ал”, “Сайрашы,сандуғашым” “Марфуға”,“Өтті ғой,сәулем,ай талай” т.б ән мәтіндері тыңдаушысын қай жағынан да баурап алатын асыл дүниелер!

Әкем туралы ой” қызы Салтант Айбергенованың естелігінен

2-жүргізуші:

Төлеген лирикасының ең басты қаһарманы-сағыныш.Ол оқушысымен әр кездескен сайын сөзін сағыныштан бастайды.

2-жүргізуші:

Өле берсін, күншілдер күйігінде,

Өз ғасырым өзімнің иінімде.

Ақ жаңбырлар тоздырған тау сияқты

Мен өлемін өзімнің биігімде.

Ән:Көнеміз ғой

1-жүргізуші:

Төлеген поэзиясы қазақ өлеңінің өрісін биікке көтерген поэзия!

2-жүргізуші:

Құрметті қонақтар Төлеген Айбергеновтың шығармашылығына арналған поэзия кешіміз өз мәресіне жетті.Әрқашан ақынды еске алып жырларын ұмытпай жүрейік дегім келеді....

Ән: “Алатау” Әнін жазған:Нұрғиса Тілендиев

Сөзін жазған:Төлеген Айбергенов







Төлеген Айбергеновтың туғанына 75 жыл толуына арналған “Мен марттағы найзағай күркірімін”атты поэзиялық кешіне
  • Иностранные языки
Описание:

1-жүргізуші:

Мен марттағы найзағай күкірімін,

Құрманғазы күйінің бір тілімін.

Менің жаным саясын паналаған,

Дүниедегі бар қыздың кірпігінің!

Құрметті қонақтар,оқушылар,ұстаздар!Төлеген Айбергеновтың туғанына 75 жыл толуына арналған “Мен марттағы найзағай күркірімін”атты поэзиялық кешіне қош келдіңіздер!

Бір тойым бар сөзсіз менің,

Дәл қай күні екенін айта алмаймын,

Бірақ...бірақ...

Ешкімді де билетпей қайтармаймын... мұны айтқан тарпаң мінезді ақын Төлеген Айбергенов еді

2-жүргізуші:

Оның сол бір қиын-қыстау заманында бар жиған-тергенін ортаға салып,тамаша бір той ғып өткерктінін өзінен басқа ешкім де аңғарған жоқ-ты.Тірті тойының қашан,қайда және қай күні болатынын да ақын ашып айта алдмады.

Солай десек те,ақынның өзі осынау өмірде болсын-болмасын, сол бір тамаша тойдың ерте ме,кеш пе әйтеуір күндердің бір күнінде болатынын сезген сыңайлы.Сол күннен бері,әне-міне дегенше,аңдатпай жүріп,арада қырық бес жылдың қалай зымырап өте шыққанын бүгін көріп отырмыз.Ал әлгі өтілуге тиіс өз тойын осыдан 45 жыл бұрын армандаған тұлпар мінезді арғымақ ақын Төлеген Айбергеновтың 75 жылдығына арналған поэзия кешін ашуға рұқсат етіңіздер!

1-жүргізуші:

Өдең жазсам тал бойым,

Қорғасын боп балқиды

Шертіп бір сырлы сан күйді

Домбыра көңілім шалқиды

Жақсы өлең туса құттықтап,

Жатады шулап ну орман,

Орындағандай ну арман

Қалам бір шығып құмардан.

Ей,адамдар,айналайын ,туғандар

Жалғыз минут тыңдаңыздар!

Мен сендерге көп болды сыр шертпедім.

1-жүгізуші:

Оның қай жырын оқысаңыз да осындай сағыныш сазы еседі.Туған жерге деген сағыныш,достарға деген сағыныш,өлеңге деген сағыныш...Шындап келгенде бұл,сағыныштың бәрі де ақын көкірегін өртеп бара жатқан алай-дүлей махаббат. “Сағыныш” деген бір тақырыппен төрт өлеңдіарнаған екен,соның бір өлеңін тыңдап көрелік.

“Сағыныш” ,“Анама”, “Ана”

2-жүргізуші:

Ақынның қысқа да нұсқа жырларының өзі асыл тастан мөлдіретіп құйылған моншақтайкөздің жауын алатынын қайтерсің.Тек тастан жасалған моншақты жан жоқ қой,ал Төлеген ақын керісінше жансыз дүниеден жанды әлемді меңзеп,өз оқырмандарының көңілін соған еріксіз аудартып,жан дауысына айналдырыпжібергеніне таңданасыз.

“Қазақстан көктемдері”, “Әуен мен ырғақ жыры”

Ән: “Ақ ерке ақ жайық”

1-жүргізуші:

Оқырманын ерекше таңдандырып:тамсандыратын ерекше қасиеті,ақын интуициясы,болашаққа деген болжамы,көріпкелдігі,әулиелігі.Өзінің өлең-жыр тойының мәңгі-бақи тарқамайтын,талай жыл бұрын болжаған ақынды

“әулие емес” деп кім айта алады?!Оның тойы өлмей тұрып-ақ,отызға толмай-ақ басталып кеткен еді.Содан бері әні жалғасып келеді.

2-жүргізуші:

Төлеген меніңше де,әулие ақын!

Бір жетсе менің ажалым жетеді

Найзағай оттарынан

Сатқындар оқтарынан,

Өйткені мен теңіз болып ақтарылам.

“Төлегенге Мұқағали Мақатаев” ,“Қара сөз Әбіш Кекілбаев”, “Қадыр Мырзалиев”, “Төлегенге” ,“Фариза Оңғарсынова”

Мектебіміздің кітапхана меңгерушісі Шәкибаева Райгүл Болатқызы Төлеген Айбергеновтың шығармашылығына арналған библеографиялық шашу жасайды.

1-жүргізуші:

Амал бар ма,біз,қазақ әдебиеті 2-3 дарыннан айырылдық. Олар Абдолла,Баубек,Төлеген деген еді Ғабит Мүсірепов.Қазақ халқы Төлеген Айбергеновтың ғұмырының қысқа болғанына да көнді.Халқы Төлегенді өлімге қимады.Бұл ақынның толғанысы еді.Арамызда Айбергенов жоқ,бірақ жыры,шығармалары қалды,жыр сүйгіш ұрпақтары қалды.Біз де бүгін кеште сөз кезегін ақынның өлеңдері мен әндеріне берейік.

“Бір тойым бар”, “Адамдар”

2-жүргізуші:

Төлеген жырлары қуаныш-жырлары.Бірақ бұл гүлге елтіген көбелек қуған серуеншінің қуанышы емес,қиынды көрген,қайғы мен қасіреттің де ащы дәмін татып байқаған адамзат адамның жүзеге асқан мақсаты мен орындалған арманның қуанышы.Бір жағынан жібек баулы қырандай күй кештіріп,барша әлемді бауырына сыйыстырғанша сиыстырып кеткен жас тұлғамыздың бірі еді,тіпті бірегейі десек те жарасады.Соған бұл ақынның әр-бір жыры толық жауап беретіні хақ.

“Мен сендердің жалғыз тал қауырсының”, “Аруана-бауыр дүние”

2-жүргізуші:

Арғы тегі Ақтөбе өңірін жайлап,кейінгі кер заманда бір сыпырасы әрі кетіп,бір сыпырасы бері кетіп,яғни Кеңес үкіметінің қолдан жасаған аштық топалаңынан әркім басы ауған жаққа жол кезіп кеткен ұрпақтың ата-аналарымен қайта тоғысып,енді-енді ес жия бастаған сыңайлы.Соның кепілдігі болар жан-жаққа шашырап кеткен жанардың сәулесі,санасы,ізгілікті істерінің өз атамекеніне ойыса бастағаны.

1-жүргізуші:

Рсы жайдың бір куәгерәндей туған жері мен жүрген жерін,қала берді,ата-бабаларының атамекенін аңсап,сол өңірдің барша құнарын бойына сіңірген Төлеген Айбергенов сияқты дүниеден жастай кеткенұлы ақынымыздың жөні бір бөлек еді.Төлеген сонау ертеректе Арал теңізінің Солтүстігіне көзі жәудірей қарағанымен Оңтүстігінде дүниеге келген сағынышты қай елді мекені болмасын көгертіп көктетіп ,әлсін-әлі жыр арқауына өзгеше өрнек төктіріп отырғандығы барша қазаққа аян.Ол өзінің ата-бабаларыныңмәңгілік ірге тепкен “Атамекен” және бұған қосы “Адамға” деген сүйіспеншілігін “Ақындық” жоралғысымен ала келгендей.Енді біз сол жырларға құлақ түрелік.

“Атамекен”, “Ақындық”,“Адамға”

Төлеген-жыр әләмінде өзіндік үнімен еніп соңынан тұтас бір толқынды ерткен,қазақ поэзиясы тарихында дабүтін бір дәуірдің кілті болған тұлға.Оның өлеңдерін ынтыға тыңдамаған кісі қазақта ешкім жоқ.Осынау марқұм боп кеткен талантты сазгер жігіт Жеңіс Естілеуов ән жазған Айбергеновтың “Қош сәулешім”,“Есіңе ал”, “Сайрашы,сандуғашым” “Марфуға”,“Өтті ғой,сәулем,ай талай” т.б ән мәтіндері тыңдаушысын қай жағынан да баурап алатын асыл дүниелер!

“Әкем туралы ой” қызы Салтант Айбергенованың естелігінен

2-жүргізуші:

Төлеген лирикасының ең басты қаһарманы-сағыныш.Ол оқушысымен әр кездескен сайын сөзін сағыныштан бастайды.

2-жүргізуші:

Өле берсін, күншілдер күйігінде,

Өз ғасырым өзімнің иінімде.

Ақ жаңбырлар тоздырған тау сияқты

Мен өлемін өзімнің биігімде.

Ән:“Көнеміз ғой”

1-жүргізуші:

Төлеген поэзиясы қазақ өлеңінің өрісін биікке көтерген поэзия!

2-жүргізуші:

Құрметті қонақтар Төлеген Айбергеновтың шығармашылығына арналған поэзия кешіміз өз мәресіне жетті.Әрқашан ақынды еске алып жырларын ұмытпай жүрейік дегім келеді....

Ән: “Алатау” Әнін жазған:Нұрғиса Тілендиев

Сөзін жазған:Төлеген Айбергенов

Автор Жанзакова Мейрамгүл Аманғосқызы
Дата добавления 29.12.2015
Раздел Иностранные языки
Подраздел Конспекты
Просмотров 336
Номер материала MA-063487
Скачать свидетельство о публикации

Оставьте свой комментарий:

Введите символы, которые изображены на картинке:

Получить новый код
* Обязательные для заполнения.


Комментарии:

↓ Показать еще коментарии ↓