Главная / География / Тэма: Прыродныя зоны нізкіх шырот. Вышынная пояснасць. Урок геаграфіі ў 9 класе

Тэма: Прыродныя зоны нізкіх шырот. Вышынная пояснасць. Урок геаграфіі ў 9 класе

Урок геаграфіі ў 9 класе

Тэма: Прыродныя зоны нізкіх шырот. Вышынная пояснасць

Мэта ўрока: сфарміраваць паняцце аб прыродных зонах Еўразіі, вышыннай пояснасці .

Задачы:

Адукацыйная: садзейнічаць засваенню вучнямі паняццяў аб прыродных зонах Еўразіі,

геаграфічнай занальнасці (шыротнай занальнасці і вышыннай пояснасці);

паглыбіць уяўленні аб узаемасувязях паміж кампанентамі прыродных зон, асаблівасцях глебы,

характэрных прадстаўніках расліннага і жывёльнага свету;

Развіваючая: садзейнічаць развіццю пазнавальнага інтарэсу, цягі да самастойнага пошуку ведаў;

Развіваць уменне працаваць з тэкстам падручніка, картамі атласа;

Выхоўваючая: выхоўваць талерантнасць і камунікатыўныя навыкі;

Цікаўнасць да пазнання прыроды розных куткоў Зямлі.


Сродкі навучання: карта “Кліматычныя паясы і прыродныя зоны свету”, карта атласа

Прыродныя зоны Еўразіі ”, ілюстрацыі прыродных зон, контурныя карты, дыдактычныя матэрыялы.

Асноўныя ўяўленні і паняцці: прыродная зона, шыротная занальнасць, вышынная пояснасць.

Міжпрадметныя сувязі: воблік прыродных зон ( “Чалавек і свет”), умовы жыцця арганізмаў

(біялогія) элементарныя ўяўленні аб экватарыяльным лесе, саванне, пустыні (“Чалавек і свет”)

Тып урока: урок засваення новых ведаў

Форма ўрока: камбініраваны;

Від урока: урок-практыкум з выкарыстаннем інтэрактыўных метадаў навучання


План урока (для настаўніка):

I. Арганізацыйны момант, паведамленне тэмы, пастаноўка задач урока, псіхалагічны настрой / 2 мін

II. Актуалізацыя ведаў /10 мін

1.Размінка /4 мін

2.Знатакі карты/2 мін

3.Ланцужок/4 мін

III. Вывучэнне новага матэрыялу/20 мін

1.Рэканструкцыя мадэлi прыродный зоны./2 мін

2.Работа з картай/3 мін

3.Паведамленні вучняў аб прыродных зонах і запаўненне табліцы/7 мін

4.Фізхвілінка/3 мін

5.Вышынная пояснасць/5 мін

6. Самастойная работа

IV.Замацаванне /10 мін

1. Красворд наадварот/4 мін

2.“Геаграфічная пошта”/3 мін

3.Работа з контурнай картай/3 мін

V. Вынік урока/3 мін





Метадычная арганізацыя ўрока

Эпіграф урока

"Знания - это только тогда знания, когда они

приобретены усилиями твоего мозга, а не твоей

памяти" (Л.Н.Толстой)


  1. Арганізацыйны момант.

Добры дзень, паважаныя вучні. Рада бачыць вас на нашым уроку . Усміхніцеся адзін аднаму, падумайце аб чым-небудзь прыемным. Спадзяюся ўсе прыйшлі на ўрок у добрым здароўі і настроі. Я жадаю вам поспехаў, творчага натхнення. Давайце папрацуем як след, а пачаць наш урок я хачу словамі вядомага рускага пісьменніка Л.М. Талстога

  1. Актуалізацыя ведаў

-На мінулым уроку мы пачалі вывучаць тэму…(“Прыродныя зоны Еўразіі”) Сёння мы працягваем працаваць па гэтай тэме і пазнаёмімся з прыроднымі зонамі нізкіх шырот і вышыннай пояснасцю на мацерыку Еўразія.

Паведамленне тэмы ўрока

Якія задачы мы можам паставіць перад сабой на наш урок? Што мы павінны ведаць і ўмець?

Паведамленне задач урока

Ведаць: якія прыродныя зоны размешчаны ў нізкіх шыротах Еўразіі, асаблівасці вышыннай пояснасці мацерыка.

Умець: называць і паказваць прыродныя зоны, характарызаваць прыродныя зоны, прадстаўнікоў расліннага і жывёльнага свету.

-Мы падзяліліся на дзве групы на нейкіх этапах урока будзем спаборнічаць і ўзаемадзейнічаць паміж сабой.

  1. Размінка. “Так”, “не”, “можа быць”.

  • Вам падабаецца сенняшняе надвор’е?

  • Ці добры ў вас сёння настрой?

  • Ці ведаеце вы што такое прырода?

  • -На мацерыку Еўразія меншая колькасць прыродных зон , чым на іншых мацерыках.

  • +Большую частку умеранага пояса займае прыродная зона тайгі.

  • -Асноўная форма рэльефу Еўропы – горы

  • +Поўнач мацерыка ўваходзіць у прыродную зону арктычных пустынь.

  • +У змешаных лясах хвойныя пароды дрэў суседнічаюць з ліставымі.

  • -Елка і сасна самыя распаўсюджаныя культуры шыракалістых лясоў

  • +Глебы лесастэпаў – чарназёмы

  • +Мы жывём у прыроднай зоне змешаных лясоў.

  • Вам падабаюцца ўрокі геаграфіі?

  1. Знатакі карты (за 1 хвіліну неабходна паказаць як мага больш аб’ектаў, што называюць сапернікі. Па аднаму вучню ад кожнай групы)

  2. Падбяры да прыроднай зоны кампаненты (Адзін вучань з кожнай групы падбірае да прыроднай зоны кампаненты: глебы, расліны, жывёлы)

Тайга Стэпы Пустыні Тундра

Падзолістыя чарназём светла-каштанавыя тундрава-глеевыя

Елка кавыль саксаул брусніцы

Мядзведзь суслік змяя пясец

  1. Лагічны ланцужок” Астатнія вучні з кожнай групы атрымліваюць набор картак са словамі, з якіх неабходна пабудаваць ланцужок і растлумачыць логіку пабудовы.

А) лес, сасна, бяроза, дуб, рамонак, чарніцы, елка (1. лес, сасна, бяроза, дуб, елка; 2. рамонак, чарніцы)

Б) Бурундук, рысь, буры мядзведзь, лось,/ малпа, слон, антылопа.

-Як вы справіліся з заданнямі? Ацаніце сваю работу.

III. Вывучэнне новага матэрыялу

  1. Рэканструкцыя мадэлi прыродный зоны.


Арганiзацыя праблемнай гутаркi з апорай на схему-мадэль. Разгортванне «мадэлi» (на дошцы схема прыроднага комплекса з кампанентамi).

Узаемасувязь кампанентаў у прыроднай зоне


К

(клiмат)

Г

(глебы)


Ж

(жывёлы)


Р

(раслiны)



























-Давайце ўспомнім: “Што такое прыродная зона? (ПЗ –вялікая тэрыторыя, якая валодае агульнасцю кліматыных умоў, глеб, расліннасці і жывёльнага свету)

З якiх кампанентаў яна складаецца? Якiя сувязi iснуюць памiж кампанентамi?”

На гэтае пытанне нам дапаможа адказаць адна ўсходняя прытча:

Аднойчы трох сляпых мудрацоў падвялі да слана і спыталі: “Што гэта такое?” Адзін абхапіў рукамі нагу гіганта і сказаў: ”Гэта калона!” Другі ўзяўся за хобат і спужаўся: “Гэта ж змяя!” Трэці мудрэц пашчупаў хвост і сказаў: “Гэта вяроўка!”

Ніхто з іх так і не зразумеў, што перад імі вялізны слон, таму што кожны з іх разглядаў асобную яго частку. Як немагчыма пазнаць слана, разглядаючы асобныя яго часткі, нельга зразумець і будову прыроднай зоны, вывучаючы толькі расліннасць або іншы кампанент прыроднай зоны. Толькі узаемадзейнічаючы адзін з адным, уплываючы адзін на аднаго, розныя прыродныя кампаненты утвараюць прыродныя комплексы, якія называюцца прыроднымі зонамі.

-Як вы лічыце: які з кампанентаў будзе самым галоўным? (Клімат, бо ад яго залежаць тэмпература паветра, рэжым увільгатнення)

-Каб пераканацца ў ролі клімату, давайце разгледзім, як змяняецца біялагічная разнастайнасць з поўначы на поўдзень.

Біялагічная разнастайнасць Зямлі

Прыродныя раёны, на 100 км кв.

Колькасць відаў

Палярныя шыроты

50

Тундра

100-150

Тайга

500-600

Шыракалістыя лясы

700-800

Стэпы

Да 900

Пустыні

300-400

Экватарыяльныя лясы

Да 2000-3000

 Зрабіце вывады


  1. Работа з картай (стар.56 атлас)

-Якія прыродныя зоны мы разгледзелі на мінулым уроку?

-Якія прыродныя зоны размешчаны ў субтрапічным поясе? (зона жорсткалітых вечназяленых лясоў і хмызнякоў(міжземнаморская), пустыні, стэпы, пераменна-вільготныя(мусонныя) лясы)

- Якія прыродныя зоны размешчаны ў трапічным поясе? (пустыні)

- Якія прыродныя зоны размешчаны ў субэкватаряльным поясе? (пустыня Тар, саванны і рэдкалессі, пераменна-вільготныя і экватарыяльныя лясы)

- Якія прыродныя зоны размешчаны ў экватарыяльным поясе? (вільготныя экватарыяльныя лясы)

Праблема: Чаму ў нізкіх шыротах назіраецца такая разнастайнасць прыродных зон, асабліва ў субтрапічным поясе?

3. Паведамленні вучняў аб прыродных зонах і запаўненне табліцы (працяг табліцы з мінулага ўрока)

-Давайце заслухаем падрыхтаваныя паведамленні вашых сяброў аб прыродных зонах нізкіх шырот, і , звяраючыся з падручнікам стар 51-55, скончым запаўняць табліцу, пачатую на мінулым уроку.

Кліматычны пояс

Прыродная зона

Глебы

Расліны

Жывёлы






Адказ на праблемнае пытанне

-Як вы ацэньваеце сваю работу на дадзеным этапе?

Фізхвілінка

Метад “Чатыры вуглы”

У кожным з вуглоў класа прымацаваны лісты паперы: зялёны, жоўты, сіні, чырвоны. Вучні перамяшчаюцца па класу паказваючы свой выбар

  1. Якая пара года самая любімая вамі?

Зялёны - вясна

Чырвоны- лета

Жоўты- восень

Сіні – зіма

  1. Хвойнымі лясамі багата:

Зялёны - тайга

Чырвоны – змешаныя лясы

Жоўты - тундра

Сіні – стэпы

  1. Высокую гаспадарчую асвоенасць маюць прыродныя зоны

Зялёны - тундра

Чырвоны - стэпы

Жоўты - пустыні

Сіні – вільготныя экватарыяльныя лясы

  1. Зубр сустракаецца ў прыроднай зоне:

Зялёны - тайга

Чырвоны – змешаныя лясы

Жоўты – шыракалістыя лясы

Сіні - стэпы

  1. Поўнач мацерыка займаюць

Зялёны - тайга

Чырвоны - пустыні

Жоўты - стэпы

Сіні – арктычныя пустыні

  1. У якой прыроднай зоне найлепшыя ўмовы для жыцця і гаспадаркі людзей?

Зялёны - тайга

Чырвоны - пустыня

Жоўты - стэпы

Сіні - саванна

  1. Як вы ацэньваеце свае веды па тэме “Прыродныя зоны”

Зялёны - высокі

Чырвоны - сярэдні

Жоўты - нізкі

Сіні – вельмі нізкі

4.Вышынная пояснасць

Успомніце: у чым заключаецца сутнасць вышыннай пояснасці

-Праяўляецца ў гарах, у выніку паніжэння тэмпературы і ціску паветра

- Становішча і паслядоўнасць паясоў залежаць ад вышні гор і геаграфічнай шыраты.

5. Самастойная работа

Карыстаючыся атласам, тэкстам падручніка стар. 57-59, ахарактарызуйце асаблівасці вышыннай пояснасці:

1 група – у Альпах

2 група – у Гімалаях

Замалюйце схематычна зоны вышыннай пояснасці, растлумачце прычыны такога размяшчэння.

Параўнанне колькасці вышынных паясоў, тлумачым прычыны адрознення.

IV.Замацаванне

  1. Красворд наадварот

Да гатовых адказаў саставіць пытанні



п

у

с

т

ы

н

я

р

ы

с

ь


т

ы

г

р



г

о

р

ы





з

о

н

а



т

у

н

д

р

а




т

а

й

г

а



2.Гульня «Пазнай мяне»

Гульня для слабейшых вучняў. Адгадаць загадкі, назваць прыродную зону, ў якой абітае жывёла

  1. Всю жизнь ношу я два горба,
    Имею два желудка!
    Но каждый горб – не горб амбар,
    Еды в них – на семь суток!   (Верблюд – степь)

  2. Хоть верь – хоть не верь:
    Пробегал по лесу зверь.
    Нес на лбу он неспроста
    Два развесистых куста.     (Северный олень – тундра)

  3. Летом бродит без дороги
    Между сосен и берез,
    А зимой он спит в берлоге,
    От мороза пряча нос.  (Медведь – тайга)

  4. На овчарку он похож,
    Что ни зуб, то острый нож!
    Он бежит, оскалив пасть,
    На овцу готов напасть!  (Волк – лесная зона)

  5. Злее прочих змей бываю,
    Но при встрече, в рост встаю,
    Тут же шею раздуваю,
    Знак «опасность» подаю.  (Кобра – пустыня)

  6. Бегает среди камней,
    Не угонишься за ней.
    Ухватил за хвост, но – ах! –
    Удрала, а хвост в руках. (Ящерица – степь)


  1. Геаграфічная пошта” Выконваюць больш моцныя вучні

Да кожнай прыроднай зоны падабраць характарыстыку: прадстаўнікоў расліннага і жывёльнага свету

слон, белы мядзведзь, зубр, джайран, паўночны алень, суслік, собаль, леапард, арангутан, буры мядзведзь, газэль, кабан.

саксаул, дуб, сібірскі кедр, карлікавая бярозка, кавыль, імхі, лістоўніца, вярблюжая калючка, пальмы,магноліі

Прыродная зона

Прадстаўнікі  флоры и фауны

Арктычныя пустыні

 

Тундра і лесатундра

 

Тайга

 

Змешаныя і шыракалістныя лясы

 

Лесастэпы і стэпы

 

Паўпустыні і пустыні

 

Пераменнаільготныя (мусонныя)

 

Саванны і редкалессі

 

Вільготныя экватарыяльныя лясы

 


  1. Тэставыя заданні на праверку сфармірованасці ведаў


  1. У якіх прыродных зонах натуральная расліннасць амаль не захавалася:

а)саванны; б)мусонныя лясы; в)стэпы; г)ва ўсіх пералічаных.

2) Мусонныя лясы на ўсходзе мацерыка ўтварыліся, дзякуючы таму, што колькасць ападкаў…

а)рэзка павялічваецца; б)рэзка памяншаецца; в)застаецца нязменнай.

3) Вільготныя экватарыяльныя лясы носяць назву:

а) джунглі; б)сельва; в)гілеі.

4) Вышынная пояснасць Альпаў у параўнанні з Гімалаямі:

а) больш разнастайная; б)менш разнастайная; в)не адрозніваюцца.

5) Жывёлы вільготных экватарыяльных лясоў:

а) змеі, яшчаркі, грызуны; б)куланы, газэлі, які; в)тыгры, леапарды, тапіры.

6) Пальмы, бамбук, папараці – расліны:

а)вільготных экватарыяльных лясоў; б)стэпаў; в)саван і рэдкалессяў.

7) Глебы саван:

а)падзолістыя; б)чарназёмы; в)чырвоныя і чырвона-карычневыя

  8) Жывёлы пустыні ...

    а) ў асноўным, невялікія, нізкарослыя, хутка перамяшчаюцца, часта вядуць начны вобраз жыцця;

     б) буйныя, маюць падскурны слой тлушчу і густы, доўгі мех;

     в)ў асноўным, нізкарослыя (грызуны), і птушкі.

9) Да раслін пустыні адносяццца:

     а) кавыль, палынь, цюльпан; б) марошка, брушнішы, чарніцы; в) каласняк, салянка, джузгун.

10. На схілах гор у субтропіках часта сустракаюцца наступныя дрэвы:

а) бук, каштан; б) елка, сасна; в)вольха, ліпа.

  1. Работа з контурнай картай

Нанесці вывучаныя прыродныя зоны

V. Вынік урока Рэфлексія: Метад “Зарадка”

Вучні праз выкананне практыкаванняў даюць ацэнку сваёй дзейнасці на ўроку

- падняць рукі ўверх, пахлопаць : вельмі высокая ацэнка

- звычайная поза, рукі ўбакі: добрая ацэнка

-звычайная поза, рукі па швах: здавальняючая ацэнка

-прыселі за парту: нізкая ацэнка

-прыселі ўніз: вельмі нізкая ацэнка.

1. Як вы ацэньваеце на ўроку дзейнасць сваёй групы?

2. Як вы ацэньваеце на ўроку сваю работу?

3. Як вы ацэньваеце на ўроку работу настаўніка?

4. Як вы ацэньваеце тую работу, якой мы займаліся на ўроку?

5. Вам было цікава?

6. Вы даведаліся шмат новага?

Дамашняе заданне§7 пыт1,4,5(на 5-6), +пыт2-3(на7-8), + рубрыка”Як вы думаеце?”(9-10)

Выстаўленне адзнак



















 Влажные экваториальные леса (гилеи)

География

В экваториальных районах, где выпадает не менее 4000 мм осадков и держатся высокие температуры, распространены богатейшие влажные экваториальные леса. Расположение экваториальных лесов преимущественно в восточных частях материков связано с областями сезонного, муссонного увлажнения.

В Азии эти леса распространены по долинам рек Ганга и Брахмапутры, по восточному побережью Бенгальского залива, на полуострове Малакка, на островах Цейлон, Суматра и Ява.

Климат

Жаркий, очень влажный климат с почти неизменными в течение года температурами (25—27°С, что при высокой влажности воспринимается человеком как страшная жара).

Передвижение

Передвижение по тропическому лесу необычайно трудно. Растущие деревья и лианы порой создают непроходимую стену, сквозь которую приходится прорубаться. В самом лесу травы нет, земля покрыта гниющими ветками, листьями, упавшими стволами, и в дождливое время превращается в неглубокое болото. Утонуть не утонешь, но ноги вязнут. На вырубках, напротив, травы вырастают чуть ли не в рост человека, что тоже не подарок. Поэтому везде и всегда где есть возможность, следует сплавляться по рекам.

Животный и растительный мир

Влажные экваториальные леса, часто называемые тропическими, что не совсем верно. Леса имеют 4—5 ярусов древесной растительности, очень разнообразной по видовому составу: до 70—200 видов деревьев на 0,25 га. Из-за отсутствия сезонных ритмов возможны одновременно разные стадии вегетации (зацветание, цветение, плодоношение) у растений одного вида. Очень богата фауна.

Почвы преимущественно красные и красно-жёлтые ферралитные.

Влажные тропические леса, вечнозеленые, многоярусные, труднопроходимые, отличаются обилием видов, множеством внеярусных видов растений (лианы и эпифиты). Деревья в таких лесах стройны, достигают высоты 80м, со слаборазвитой корой (гладкой, блестящей, нередко зеленого цвета), иногда с досковидными корнями у оснований стволов. Листья у деревьев большие, кожистые, блестящие. Стволы деревьев, как правило, густо обвиты лианами, которые создают непроходимые “сети” в тропических лесах. Травянистый покров во влажных тропических лесах отсутствует и развит только по опушкам и полянам.

Приведем краткое описание тропического леса на острове Суматра по В. Фольцу.

Высокие деревья перемешаны с низкими, тонкие— с толстыми, молодые — с древними. Они растут ярусами, достигают высоты 70—80 м и больше.

Идя по лесу, трудно осознать их колоссальный рост. Только когда река, змеясь по лесу, открывает вверху просвет или дерево, падая, пробивает в чаще брешь, получаешь представление о высоте деревьев. Стволы, высящиеся стройными колоннами, так широки, что пять-шесть человек едва могут их обхватить. Сколько видит глаз, на них нет ни одного сучка, ни одной ветки, они гладки, как мачты чудовищного корабля, и только на самом верху увенчаны лиственной кроной.

Некоторые стволы, расчленившись, снова начинают расти книзу и, опираясь на пучкообразные корни, образуют огромные ниши...

Листья умопомрачительно разнородны: одни нежные, тонкие, другие—грубые, похожие на тарелки; одни ланцетовидные, другие — острозубчатые. Но все имеют общий признак—все темно-зеленого цвета, толстые и блестящие, как будто кожаные.

Земля густо заросла кустарником... Через сплошную заросль нельзя пробраться без помощи ножа.

Не удивительно, что большей частью почва в лесу гола и покрыта сгнившими листьями. Густую траву можно увидеть очень редко, чаще мхи, лишаи и цветущие сорные травы.

Малейшие промежутки между стволами заполнены лианами и ползучими растениями. С ветки на ветвь, со ствола на ствол тянутся они, заползают в каждую щель, поднимаются до самых верхушек. Они бывают тонкие, как нитки, едва покрытые листьями, толстые, как канаты, как эластичные стволы. Они свешиваются с деревьев узлами и петлями, цепко обвивают деревья узкими спиралями, сжимают так крепко, что душат их, и, глубоко впиваясь в кору, обрекают на смерть. Ползучие растения заткали сплошными зелеными пестроцветньши коврами сучья, стволы и ветви” .

В бескрайнем море зелени тропических лесов, богатых сочными и вкусными плодами, обитает множество чрезвычайно разнообразных животных. От исполинского слона до едва заметного насекомого — все находят себе здесь убежище, уют и пищу. Тигры и леопарды, дикие слоны и носороги, обилие обезьян – таков животный мир гилеи.

Населенность

Населенность тропических лесов крайне неравномерна. В некоторых слабоосвоенных районах от населения лучше держаться подальше. Можете на обед к ним попасть.

Пустыни

География

20% поверхности земли представляют собой пустыню. Представление о том, что пустыня это, то место, где много песка и всегда очень жарко, не соответствует действительности. Большинство пустынь каменистые, покрытые плоским гравием. С температурой тоже не все так, как принято считать. Очень высокая дневная температура ночью может упасть ниже нуля.

Пустыни умеренных широт занимают огромные области во внутренних частях Европы и Азии. От Каспийского моря через Среднюю Азию до южных районов Гоби они почти сплошь покрывают равнинные пространства. Зона пустыни располагается к востоку от Каспийского моря между 34 и 48° с. ш. Общая площадь пустынь СНГ составляет 3 млн. км2. Рельеф пустынь преимущественно равнинный. На территории стран СНГ самые крупные пустыни — Каракумы и Кызылкум, площадь которых соответственно 350 тыс. и 300 тыс. км.

Субтропические и тропические пустыни расположены на западе Индии, в Пакистане, Иране, в центральной части полуострова Малая Азия,

В настоящее время площадь всех пустынь постоянно увеличивается.

Климат Пустыни возникают там, где количество атмосферных осадков составляет менее 80 мм в год. Главные запасы воды находятся в грунтах на значительной глубине.

Лето жаркое со средними температурами наиболее теплых месяцев до 30—40" и с максимумом до 58" (Аравия). Почва нагревается до +70 "С. Характерны большие суточные и годовые амплитуды температур воздуха и почвы. Летом по ночам нередко отмечаются температуры, близкие к 0°, а зимой наблюдаются заморозки.

Для большинства пустынь характерными являются сильные ветры (св. 10 м/сек), нередко имеющие постоянное направление (афганец, шамсин).

Климат пустынь Средней Азии резко-континентальный, сухой. Годовое количество осадков меньше 200 мм. Испаряемость в 7—10 раз превышает годовое количество выпавших осадков. Число солнечных дней достигает 200 в год. Относительная влажность в летние месяцы в дневное время 10% и менее, в ночное — до 25%. Зимой в пустынях преобладают северо-восточные ветры, летом — северо-западные.

Летом средняя температура воздуха на севере зоны достигает +25...+29°С, в южных — до +32 °С. Максимальные дневные температуры могут приближаться к +45...+50°С. Почва нагревается до +70 "С.

Зима в пустыне теплее, чем в зоне полупустынь, но временами температуры воздуха могут опускаться до - 25... - 30°С. Средняя температура января на севере пустынной зоны — 12"С, на юге — около нуля. Высота снежного покрова не более 10 см. На юге снег не встречается. Весной выпадает большая часть годовых атмосферных осадков.

Животный и растительный мир

Растительность не образует сплошного покрова, местами вовсе отсутствует. Много растений-эфемеров, прекрасно приспособленных к условиям пустынь. Их семена прорастают почти через сутки после выпадения дождя. Широко развиты ксерофиты-многолетники, у которых густая сеть длинных корней добывает влагу с больших глубин. Некоторые растения приспособлены к сохранению в своих телах больших запасов воды — кактусы, молочаи и др.

Почвы пустынные серозёмы и бурозёмы

Для фауны пустыни характерны относительно большие копытные и грызуны: антилопы, дикие лошади, куланы, суслики, песчанки, тушканчики и др. Довольно много в пустыне пресмыкающихся (ящерицы, змеи и черепахи), насекомых (двукрылые, перепончатокрылые) и паукообразных (фаланги, тарантулы, скорпионы).

Населенность Жизнь в пустыне концентрируется возле водоисточников — рек, каналов, родников, артезианских скважин, колодцев, наливных колодцев или в местах добычи полезных ископаемых. В пустыне наиболее вероятна гибель от обезвоживания организма, тепловых и солнечных ударов, редко от укусов ядовитых змей и паукообразных.

Долговременное выживание в летний период при отсутствии значительных запасов пресной воды невозможно!

Саванны

География

Саванна - тропическая лесостепь располагается между тропическими пустынями и зоной вечнозеленых тропических лесов. Для саванн характерно преобладание травянистого покрова в сочетании с отдельными деревьями или группами деревьев, преимущественно ксерофитных. По мере продвижения от пустыни к влажным экваториальным лесам опустыненная саванна сменяется высокотравной.

Климат

В сухое время года саванны мало чем отличаются от пустыни. Жара - до +50 , засуха. Но жаркий климат саванн характерен четким чередованием влажного и сухого сезонов, от которых главным образом и зависит ритм природных процессов и проявления жизни. Влажный сезон от 3 до 8 месяцев.

Животный и растительный мир

В растительном покрове саванн преобладают злаки, достигающие 3—4 м высоты. Деревья саванн преимущественно низкорослые;

Из деревьев и кустарников в саванне типичны пальмы (масличная, веерная, пальма дум), акации, мимозы и др. Почвы красные и красно-бурые.

Животный мир саванн чрезвычайно богат и разнообразен. Наиболее характерны копытные, хищные млекопитающие, пресмыкающиеся (особенно ящерицы). В саваннах обитают наиболее крупные представители животных - слоны, бегемоты, буйволы, и др. Жизнь животных в саваннах имеет сезонный ритм, подчиненный чередованию сухого и влажного времени года. В сухой сезон часть животных впадает в спячку или зарываются в норы.

Населенность

В районах саванн ведется активная сельскохозяйственная деятельность. Исключительно широко развито скотоводство. В районах источников воды земледелие.

Субтропики.

География

Эта зона, характеризующаяся богатой растительностью, представлена несколькими разновидностями, различающимися обилием и режимом увлажнения:

- влажные (Колхида и побережье Чёрного моря),

- сезонно-влажные Средиземноморье, в том числе Крым;

- сухие котловины Средней Азии, напр., Ферганская долина.

Есть субтропики в Азии на севере Индии и юге Китая.

Климат

Эти территории являются относительно засушливыми. Для них характерно продолжительное жаркое лето и короткие сухие зимы. Деревьев мало, ощущается дефицит питьевой воды.

Для субтропиков характерны времена года и вместе с тем такие климатические условия (температура самого холодного месяца от 0 до +5°), при которых возможна непрерывная вегетация растений, что отличает их от других зон умеренного пояса.

Зона субтропиков хорошо выражена в обоих полушариях Земли между 30 и 40° с. и ю. ш.

В зависимости от количества атмосферных осадков и режима их выпадения различают средиземноморские, или полусухие, субтропики (сухое лето и дождливая зима); муссонные, или влажные, субтропики (холодная ясная сухая зима и теплое влажное лето); сухие субтропики (расположены обычно в глубине континентов и получают до 200—500 мм осадков в год).

Животный и растительный мир

Субтропики отличаются богатством растительности. В полусухих субтропиках распространены леса из вечнозеленых дубов (каменного, пробкового), бука, сосен, кедров; формации жестколистных вечнозеленых кустарников нередко в сочетании с такого же типа деревьями (маквис, гаррига, пальмитос); формации мелколистных кустарников с опадающей листвой (шибляк). В муссонных субтропиках распространены влажные субтропические леса из вечнозеленых дубов, камфорного лавра, магнолий; обильны бамбуки, лианы, эпифиты. В сухих субтропиках развиты быстро расцветающие и быстро выгорающие весенние растения—эфемеры. Почвы – желтоземы и коричневые.

Животный мир в натуральном виде сохранился только в предгорных районах и на охраняемых территориях. В лесах водятся дикий кабан, медведь, олень, косуля

Населенность

Для человечества субтропики являются местом зарождения основных цивилизаций - Средиземное море, Индия, Китай, Центральная Америка. До сих пор субтропики являются самыми густонаселенными районами мира.

Круглогодичная вегетация растений послужила причиной того, что эти районы с преимущественно сельскохозяйственной деятельностью.

12


Тэма: Прыродныя зоны нізкіх шырот. Вышынная пояснасць. Урок геаграфіі ў 9 класе
  • География
Описание:

Мэта ўрока: сфарміраваць паняцце аб прыродных зонах Еўразіі, вышыннай пояснасці .

Задачы:

Адукацыйная: садзейнічаць  засваенню вучнямі паняццяў аб прыродных зонах Еўразіі,   

геаграфічнай занальнасці (шыротнай занальнасці і вышыннай пояснасці);

паглыбіць уяўленні аб узаемасувязях паміж кампанентамі прыродных зон, асаблівасцях глебы,   

характэрных прадстаўніках расліннага і жывёльнага свету;

Развіваючая:  садзейнічаць развіццю пазнавальнага  інтарэсу, цягі  да самастойнага пошуку ведаў;

            Развіваць уменне працаваць з тэкстам падручніка, картамі атласа;

 Выхоўваючая: выхоўваць талерантнасць і камунікатыўныя навыкі;

            Цікаўнасць да пазнання прыроды розных куткоў Зямлі.

Сродкі навучання: карта “Кліматычныя паясы і прыродныя зоны свету”, карта атласа              

“Прыродныя зоны Еўразіі ”, ілюстрацыі прыродных зон, контурныя карты, дыдактычныя матэрыялы.

Асноўныя ўяўленні і паняцці: прыродная зона, шыротная занальнасць, вышынная пояснасць.

Міжпрадметныя сувязі: воблік прыродных зон ( “Чалавек і свет”), умовы жыцця арганізмаў         

(біялогія) элементарныя ўяўленні аб экватарыяльным лесе, саванне, пустыні (“Чалавек і свет”)

Тып урока: урок засваення новых ведаў

Форма ўрока: камбініраваны;

Від урока: урок-практыкум з выкарыстаннем інтэрактыўных метадаў навучання

 

 

Автор Шкурдюк Ольга Владимировна
Дата добавления 09.01.2015
Раздел География
Подраздел
Просмотров 777
Номер материала 48110
Скачать свидетельство о публикации

Оставьте свой комментарий:

Введите символы, которые изображены на картинке:

Получить новый код
* Обязательные для заполнения.


Комментарии:

↓ Показать еще коментарии ↓