Главная / Другое / Сөздің тура және ауыспалы мағынасы

Сөздің тура және ауыспалы мағынасы

Қазақ тілі 5-сынып.

Сабақтың тақырыбы: Сөздің тура және ауыспалы мағынасы

Сабақтың мақсаты: 1) білімділік: оқушының өз бетімен жұмыс жасауына дағдыландыру, сөздің қандай мағына беріп тұрғанын ажырата білуге үйрету. 2) дамытушылық:әр сөздің қандай мағыналары бар екенін ажырата білуге үйрету. 3) тәрбиелік: дұрыс сөйлеуге, сөздерді қолдана білуге үйрету.

Сабақ әдісі: баяндау, түсіндіру, сұрақ-жауап, ойын.

Сабақ көрнекілігі: плакат қағаздар.

Сабақ барысы: 1.Ұйымдастыру.

2. Үй тапсырмасы.

38-жаттығуды талдау.

Сұрақтар қойып қайталау.

Лексика нені зерттейтін ғылым?

Мысал келтір.

3. Жаңа сабақ. Сөздің тура және ауыспалы мағынасы. Сөздің затты немесе құбылысты атап білдіретін мағынасы тура мағына деп аталады. Тура мағына әр заттың өзіне тән жеке мағынасы болып табылады, сол арқылы біз оны айыра аламыз. Мысалы: аспан, жер, бұлт- заттарды атаса, биік, жылы, жақсы деген сапаны, бару,келу, оқу-қимылды атайды.

Сөздер тура мағынада айтыла бермейді. Ол тура мағынасының негізінде туып, көпшілікке түсінікті ауыспалы мағыналары да болады.



Мысал келтірейік.



hello_html_4cb3a551.gifhello_html_m53895bce.gifhello_html_m3370715f.gifhello_html_4cb3a551.gifhello_html_m3370715f.gifhello_html_77a3af39.gifhello_html_745e681d.gifКөз Тіл Өткір

Адам, хайуандардың Бұлақтың көзі Дене мүшесі ана тілі пышақ сөз

көзі, дене мүшесі күннің көзі орыс тілі

шет тілі

Енді жаттығулармен жұмыс.

41-жаттығу

3-топқа бөліп беріледі.

І топ.

Бет, құлақ, қабырға-сөздерінің тура және ауыспалы мағыналарын тауып, басқа сөздермен байланысқа түсіріп тіркестіріп сөйлем құраңдар.

ІІ топ.

Дүние, кілт, келу.

ІІІ топ.

Ақ, өту, терең.

42-жаттығу. Ауызша. Өлеңде ауыспалы мағынада қолданып тұрған сөздерді, сөз тіркестерін табу.

Сөздің патшасы, сөз-сарасы.

Тілге жеңіл, жүрекке жеңіл

Сөзбен былғанса сөз арасы.

Іші-алтын, сырты-күміс сөз жақсысы

Сергіту. «Ұшты-ұшты» ойыны. Сөздің тура және ауыспалы мағыналарына арнап ойнаймыз. Ұшты,ұшты- ұшақ, қағаз, кірпі, шүберек, құс, алма, жүрек, темір ұшты.

Жүгірді, жүгірді- аққу, бала, қой, сақина, жастық жүгірді.

Жылады,жылады- сәби, дәптер, кілем, адам, жапырақ жылады.





Бекіту: Сонымен сөздің тура және ауыспалы мағыналары дегеніміз не?

Үйге тапсырма: 44-жаттығу. Тура және ауыспалы мағыналы сөздерді бөліп жазу, сөйлем құрау.

Бағалау: Сабаққа қатысқан оқушыларды бағалау.

Сөздің тура және ауыспалы мағынасы
  • Другое
Описание:

білімділік: оқушының өз бетімен жұмыс жасауына дағдыландыру, сөздің қандай мағына беріп тұрғанын ажырата білуге үйрету. 2) дамытушылық:әр сөздің қандай мағыналары бар екенін ажырата білуге үйрету. 3) тәрбиелік: дұрыс сөйлеуге, сөздерді қолдана білуге үйретуСөздің тура және ауыспалы мағынасы. Сөздің затты немесе құбылысты атап білдіретін мағынасы тура мағына деп аталады. Тура мағына әр заттың өзіне тән жеке мағынасы болып табылады, сол арқылы біз оны айыра аламыз. Мысалы: аспан, жер, бұлт- заттарды атаса, биік, жылы, жақсы деген сапаны, бару,келу, оқу-қимылды атайды. Сөздер тура мағынада айтыла бермейді. Ол тура мағынасының негізінде туып, көпшілікке түсінікті ауыспалы мағыналары да болады

Автор Несипбекова Шолпан Келисовна
Дата добавления 31.01.2016
Раздел Другое
Подраздел Планирования
Просмотров 1421
Номер материала MA-064275
Скачать свидетельство о публикации

Оставьте свой комментарий:

Введите символы, которые изображены на картинке:

Получить новый код
* Обязательные для заполнения.


Комментарии:

↓ Показать еще коментарии ↓




Похожие материалы