Главная / Химия / Сілтілік металадар

Сілтілік металадар

Күні: 12.02.2014

Пәні: Химия

Сыныбы: 10 «Б»

Сабақтың тақырыбы:§6.3-6.6 . Сілтілік және сілтілік жер металдардың табиғи қосылыстарының Қазақстандағы кен орындары

Мақсаты: Оқушыларға сілтілік және сілтілік жер металдардың табиғи қосылыстарын, химиялық формуласын , Қазақстандағы кен орындарын түсіндіру.

1.Білімділігі : Оқушыларға сілтілік және сілтілік жер металдардың табиғи қосылыстарын, химиялық формуласын , Қазақстандағы кен орындарын меңгерту.

2. Дамытушылығы: Ой - өрісін, есте сақтау және есептерді шығару дағдысын қалыптастыру.
3.Тәрбиелігі: Еңбекке ,ұйымшылдыққа баулу.

Сабақтың түрі: аралас сабақ

Сабақтың типі: дәстүрлі сабақ

Керекті құрал- жабдықтар: оқулық, есептер, Д.И. Менделеевтің периодтық кестесі презентация ( слайд)

Әдіс- тәсілдері : сұрақ- жауап

Сабақ жоспары:

  1. Ұйымдастыру кезеңі 2 мин

  2. Үй тапсырмасын тексеру 13 мин

  3. Жаңа сабақ түсіндіру 19 мин

  4. Тақырыпты бекіту 7 мин

  5. Қорытынды 2 мин

  6. Бағалау 2 мин

I.Ұйымдастыру

а) оқушылармен сәлемдесу.

ә)оқушыларды түгендеу.

б) оқушылардың сабаққа дайындығын тексеру.

II. Үй тапсырмасын тексеру.



Сілтілік металдар табиғатта қалай таралған? Қандай қосылыстарын білесіңдер?

Сілтілік металдарға 6 металлды жатқызамыз. Соның ішінде ірі өкілдері-натрий, калий қосылыстарына тоқталайық. Ең алдымен осы элементтердің тарихына көз жүгіртейік. Натрий және калий қосылыстары ерте кезден бері белгілі болған, ағылшын химигі Гэмфри Дэви және неміс химигі Р.Бунзен жұмыстарының нәтижесінде XIX ғасырда ғана алынған.

Табиғатта таралуы.

Біздің планетамызда натрий (Na) таралуы бойынша 6-шы орын алады.

Жер қыртысы массасының -2,64% тиесілі. Жер қыртысында натрий далалық шпат және гранит түрінде құрамына кіреді. Тау жыныстары желдің әсерінен мүжілгенде натрийдің ерімтал қосылыстары түзіледі. Ол теңізге және мұхиттарға дейін жетеді. Мұхит суларында-2,8% NaCl бар, ішкі теңіздерде -7,9% NaCl бар. Көлдерде галит деп аталатын тұздардың шөгінділері түзілген. Елімізде көптеген тұзды көлдер мен тас тұздарының мол қоры бар.

Табиғи қосылыстары:

NaCl- натрий хлориді

Каспий ойпатында, Ертіс өзенінің жағалауында, Арал маңында бар.

Na2SO4*10H2O- мирабилит (глаубер тұзы)

Алматы, Қызылорда облыстарында ірі кен орындары бар.

Na2CO3натрий карбонаты (кальцийленген сода)

Іле ойпатында, Балқаш маңында содалық көлдер бар.

Калий(K)- табиғатта таралуы бойынша 7- ші орын алады. Тас тұздарының шөгінділерінің жоғары қабатында калий тұздары болады. Теңіз суларында калий атомы натрийге қарағанда 50 есе аз болады.

Табиғи қосылыстары:

NaCl*KCl – сильвинит

КСl- сильвин

KCl*MgCl2*6H2O- карналлит

Осы табиғи қосылыстар Батыс Қазақстанда шоғырланған.

Кремний қышқылының қос тұзы (oртоклаз)- K2O*Al2O3*6SiO2

Коалин- Al2O3*2SiO2

Cілтілік жер металдар табиғатта қалай таралған? Кальций және магнийдің қандай қосылыстарын білесіңдер?

Са- табиғатта таралуы бойынша 5-ші орын алады. Жер бетінде ең көп таралған элементке жатады. Жер қыртысындағы құрам бойынша массалық үлесі-3,4%.

Табиғи қосылыстары:

СаСО3-кальций карбонаты әртүрлі минералдар түзеді:

Бор, мәрмәр, әктас, ұлутас, маржан(жемчуг), корралдар, перламутр және көптеген қосылыстары бар.

СaSO4*2H2O- гипс(ғаныш)

Ca3(PO4)2-апатит

СaF2- флюорит

Фосфориттердің ірі кен орындары Қаратау тауларында, Ақтөбе облысында, гипсті Жамбыл облысында, цементтік саздарды Шымкент, Семей қаласында өндіреді.

Магний (Mg)- табиғатта таралуы бойынша 8- ші орын алады. Массалық үлесі-1,91%. Табиғи қосылыстары 200- ге жуық.

Магнезит-MgCO3

Доломит- МgCO3*CaCO3

Карналлит-KCl*MgCl2*6H2O

Оливин –Mg2SiO4

Асбест- 3MgO*2H2O*2SiO2

Қостанай облысы Жітіқара ең ірі асбест кен орындары бар. Орташа есеппен 1 м3 суда 1 кг магний болады.

IV.Бекіту.

1.Натрий табиғатта таралуы бойынша нешінші орын алады?

2.Сілтілік металдардың химиялық қасиетіне сипаттама беріңдер.

3.Магнийдің табиғаттағы қосылыстары қандай?

4. Сілтілік металдардың сілтілік жер металдарға қарағанда қасиеті қандай? Салыстырмалы түрде сипаттама беріңдер.

5. Каспий маңында, Арал теңізінде қандай табиғи қосылыстары бар?

V.Қорытынды.

VI. Бағалау.

VI.Үйге тапсырма беру. 6-7 есептер мен жаттығулар. §6.3. -6.6. Натрий, калий, кальций және магнийдің физикалық және химиялық қасиеттері, алынуы, қолданылуы, биологиялық маңызы барлық тақырыптарды қайталап келу.


















































Сілтілік металадар
  • Химия
Описание:

Күні: 12.02.2014

Пәні: Химия

Сыныбы: 10 «Б»

Сабақтың тақырыбы:§6.3-6.6 . Сілтілік және сілтілік жер металдардың табиғи қосылыстарының Қазақстандағы кен орындары

Мақсаты: Оқушыларға сілтілік және сілтілік жер металдардың табиғи қосылыстарын, химиялық формуласын , Қазақстандағы кен орындарын түсіндіру.

1.Білімділігі : Оқушыларға сілтілік және сілтілік жер металдардың табиғи қосылыстарын, химиялық формуласын , Қазақстандағы кен орындарын меңгерту.

2. Дамытушылығы: Ой - өрісін, есте сақтау және есептерді шығару дағдысын қалыптастыру.

3.Тәрбиелігі: Еңбекке ,ұйымшылдыққа баулу.

Сабақтың түрі: аралас сабақ

Сабақтың типі: дәстүрлі сабақ

Керекті құрал- жабдықтар: оқулық, есептер, Д.И. Менделеевтің периодтық кестесі презентация ( слайд)

Әдіс- тәсілдері : сұрақ- жауап

Сабақ жоспары:

1. Ұйымдастыру кезеңі 2 мин

2. Үй тапсырмасын тексеру 13 мин

3. Жаңа сабақ түсіндіру 19 мин

4. Тақырыпты бекіту 7 мин

5. Қорытынды 2 мин

6. Бағалау 2 мин

I.Ұйымдастыру

а) оқушылармен сәлемдесу.

ә)оқушыларды түгендеу.

б) оқушылардың сабаққа дайындығын тексеру.

II. Үй тапсырмасын тексеру.

Сілтілік металдар табиғатта қалай таралған? Қандай қосылыстарын білесіңдер?

Сілтілік металдарға 6 металлды жатқызамыз. Соның ішінде ірі өкілдері-натрий, калий қосылыстарына тоқталайық. Ең алдымен осы элементтердің тарихына көз жүгіртейік. Натрий және калий қосылыстары ерте кезден бері белгілі болған, ағылшын химигі Гэмфри Дэви және неміс химигі Р.Бунзен жұмыстарының нәтижесінде XIX ғасырда ғана алынған.

Табиғатта таралуы.

Біздің планетамызда натрий (Na) таралуы бойынша 6-шы орын алады.

Жер қыртысы массасының -2,64% тиесілі. Жер қыртысында натрий далалық шпат және гранит түрінде құрамына кіреді. Тау жыныстары желдің әсерінен мүжілгенде натрийдің ерімтал қосылыстары түзіледі. Ол теңізге және мұхиттарға дейін жетеді. Мұхит суларында-2,8% NaCl бар, ішкі теңіздерде -7,9% NaCl бар. Көлдерде галит деп аталатын тұздардың шөгінділері түзілген. Елімізде көптеген тұзды көлдер мен тас тұздарының мол қоры бар.

Табиғи қосылыстары:

NaCl- натрий хлориді

Каспий ойпатында, Ертіс өзенінің жағалауында, Арал маңында бар.

Na2SO4*10H2O- мирабилит (глаубер тұзы)

Алматы, Қызылорда облыстарында ірі кен орындары бар.

Na2CO3 –натрий карбонаты (кальцийленген сода)

Іле ойпатында, Балқаш маңында содалық көлдер бар.

Калий(K)- табиғатта таралуы бойынша 7- ші орын алады. Тас тұздарының шөгінділерінің жоғары қабатында калий тұздары болады. Теңіз суларында калий атомы натрийге қарағанда 50 есе аз болады.

Табиғи қосылыстары:

NaCl*KCl – сильвинит

КСl- сильвин

KCl*MgCl2*6H2O- карналлит

Осы табиғи қосылыстар Батыс Қазақстанда шоғырланған.

Кремний қышқылының қос тұзы (oртоклаз)- K2O*Al2O3*6SiO2

Коалин- Al2O3*2SiO2

Cілтілік жер металдар табиғатта қалай таралған? Кальций және магнийдің қандай қосылыстарын білесіңдер?

Са- табиғатта таралуы бойынша 5-ші орын алады. Жер бетінде ең көп таралған элементке жатады. Жер қыртысындағы құрам бойынша массалық үлесі-3,4%.

Табиғи қосылыстары:

СаСО3-кальций карбонаты әртүрлі минералдар түзеді:

Бор, мәрмәр, әктас, ұлутас, маржан(жемчуг), корралдар, перламутр және көптеген қосылыстары бар.

СaSO4*2H2O- гипс(ғаныш)

Ca3(PO4)2-апатит

СaF2- флюорит

Фосфориттердің ірі кен орындары Қаратау тауларында, Ақтөбе облысында, гипсті Жамбыл облысында, цементтік саздарды Шымкент, Семей қаласында өндіреді.

Магний (Mg)- табиғатта таралуы бойынша 8- ші орын алады. Массалық үлесі-1,91%. Табиғи қосылыстары 200- ге жуық.

Магнезит-MgCO3

Доломит- МgCO3*CaCO3

Карналлит-KCl*MgCl2*6H2O

Оливин –Mg2SiO4

Асбест- 3MgO*2H2O*2SiO2

Қостанай облысы Жітіқара ең ірі асбест кен орындары бар. Орташа есеппен 1 м3 суда 1 кг магний болады.

IV.Бекіту.

1.Натрий табиғатта таралуы бойынша нешінші орын алады?

2.Сілтілік металдардың химиялық қасиетіне сипаттама беріңдер.

3.Магнийдің табиғаттағы қосылыстары қандай?

4. Сілтілік металдардың сілтілік жер металдарға қарағанда қасиеті қандай? Салыстырмалы түрде сипаттама беріңдер.

5. Каспий маңында, Арал теңізінде қандай табиғи қосылыстары бар?

V.Қорытынды.

VI. Бағалау.

VI.Үйге тапсырма беру. 6-7 есептер мен жаттығулар. §6.3. -6.6. Натрий, калий, кальций және магнийдің физикалық және химиялық қасиеттері, алынуы, қолданылуы, биологиялық маңызы барлық тақырыптарды қайталап келу.

Автор Орынбаева Асел Кайшибекқызы
Дата добавления 02.03.2016
Раздел Химия
Подраздел Презентации
Просмотров 533
Номер материала MA-065341
Скачать свидетельство о публикации

Оставьте свой комментарий:

Введите символы, которые изображены на картинке:

Получить новый код
* Обязательные для заполнения.


Комментарии:

↓ Показать еще коментарии ↓