Главная / История / Сабақтың тақырыбы: Қазақтардың ортаазиялық хандықтар мен патша үкіметіне қарсы көтерілісі.

Сабақтың тақырыбы: Қазақтардың ортаазиялық хандықтар мен патша үкіметіне қарсы көтерілісі.

Сабақтың тақыры: Қазақтардың ортаазиялық хандықтар мен патша үкіметіне қарсы көтерілісі.

Сабақтың мақсаты: а)Білімділік: Хиуа және Қоқан хандықтарының үстемдігіне қарсы Сырдария және Кіші жүз қазақтарының көтерілісі туралы түсінік беру.

б) Тәрбиелік: Жанқожа,Есет батырлардың ерен батырлығын айта отырып қазақ батырларына құрмет,өз елінің тарихына деген қызығушылығын тудыру,тәрбиелеу.

В)Дамытушылық:Ой-өрістерін,пәнге деген қызығушылығын, оқушылардың көтеріліс барысы бойынша шығармашылық ізденісін дамыту.

Сабақтың көрнекілігі:Карталар, Суретер,Слайдтар,Сөзжұмбақтар.

Сабақтың әдісі: Сұрақ-жауап, пікір талас

Сабақтың барысы:

I. Ұйымдастыру кезені.

II Үй тапсырмасын тексеру

1.Ресеейдің Ұлы жүзді қосып алуына түрткі болған жағдайлар.

2.Ұлыжүз қазақтары бір бөлігінің Ресейдің қол астына өтуді қабыл алу себептері.

3.Ресей-Қоқан қарама-қарсылығының шиленісе түсуі.

4.Ресей империясының Қазақстанды отар етіп басып алуының салдарлары.

Жаңа сабақ

1)Ғалымдар-эксперттер.

2)Қоғамдық ұйым өкілдері

3) Журналистер.

4) Жай адамдар .

5) Тарихшылар.

1. Жүргізуші-Конференицияға қатысушы адамдармен таныстырады.

Конференция регламент белгілейді.

  1. Мамандардың сұраққа жауабы.

  2. Журналистер мәлімдеме жасайды.

  3. Қортыңды кезең.

Журналистер тарихшыларға, мамандарға сұрақ қояды.

1)ХIХ ғасыр II жартысында Сырдария бойындағы қазақтардың әлеуметтік экономикалық жағдайы қандай еді?

Жауабы: Шекті, шөмекей, төртқара, тағы басқа рулар қысты Сырдарияның төмендегі жағында өткізді. Көктемде малдарын солтүстікке қарай Қарақұм, Ырғыз, Торғай өзендеріне қарай айдады. Ал Хиуа және Қоқан феодалдары Сырдарияның төменгі ағысындағы және Ырғыз, Торғай өзендерінің аңғарларындағы қазақтарды өздеріне қаратуды көздеді. Оларға шапқаншылық жасап, ол жерлерге әскери бекіністер салды. Алым салық жинады, зекет, ұшыр төледі. Тіпті, әскери күштерді пайдаланды.

2. Хиуа-және Қоқан қандықтарының үстемдігіне Сырдария қазақтары қандай әрекет жасады?

1)Көтерліске шықты.Оны Жанқожа Нұрмұхамедұлы басқарды.

2)1842 жылы Бесқаланы қиратты,Бабажанды өлтірді.

3)Қамалдарды талқандады.

3.Орыс отаршылдары не үшін келді?

1)1853 жылдан бастап орыс –қазақ отаршылдары 3 мың қазақты егістік жерінен айырды.

2. Ақша мен түтін салығын салды.

3. Жолдар, көпірлер салу.

4. Еріксіз жұмыс істетті.


4.Сыр бойы қазақтары неше жақты тепкі көрді?

А)Патша өкіметі.

Ә) Жергілікті өз феодалдары.

Б) Хиуа және Қоқани билеушілерінен.


5. Көтеріліс қай жылдары болды? Себебі?

1856жылы басталды.

Себебі:ауыр салықтар, патша өкіметінің қоныс аударушылық саясаты.

6. Болған жері, көтерілісшілер саны?

Қазалы маңы 1500-ге дейін, көтерілісшілер-1852 жылы 5000-ға адамға жетті.

7. Патша өкіметі қанша әскери күш қолданды?

Фитингор бастаған әскери топ 300 орыс- 320 қазақ, 320 жаяу әскер, үш зеңбірек және екі ракеталық зеңбірек орнатып қондырғы кіргізді. Көтерілістегі шешуші шайқас-1857жылы 28 қаңтарда Қазалыға жақын жердегі Арықбалық мекені.

8.Патша әскерлері қанша шығын келтірді?

А)212 үйді өртеді.

Ә)20 мың ірі қараны тартып алды.

9. Жеңілу себебі?

1) Ұйымдаспағаны.

2) Қару- жарақтың нашарлығы.

3) Ескі мешеу тактика қолданды.

4) Ортағасырлық тәртіптерге сүйенді.

5) Бай феодалдардың сатқындығы.

6)Шеңбері тар болды.

6.Нәтижесі

7. Жеңілді, өзін опасыздықпен өлтірді.

8.Тарихи маңызы.

1)»Жанқожа Нұрмұхамедұлы басқарған 1856-1857 жылдардағы» ұлт- азаттық көтеріліс:

Сырдария қазақтарының отарлау саясатына қарсы халық -азаттық қозғалыс.

Кенсары, Сырым, Исатай мен Махамбет көтерілісінің тарихи жалғасы.

Енді кезекте Есет батыр бастаған көтерілісін талқылаймыз.

1)Болған жылдары. 1853-1858 жылдар арасында болды.

2)Себебі: а)Арал теңізі маңы, Жем өзені бойындағы шекті руларына салынған түтін салығы. Ә)Патша үкіметі қысымының күшейуі .

Б)Патша үкіметі күш көлік беруі.В)Бекіністер салынуы,мал өрісінің тарылтуы.

3)Көтерліс басшысы,Есет Көтібарұлы.

Оның мақсаты орыстардың отарлауына қарсы белсенді күрес жүргізу.

4)Көтерлістегі ең маңызды оқиғалар . 1855 жылғы көтерілісшілерді басу үшін Орынбор патша әкімшілігі сұлтан Жантөрин басқарған қазақ жастарын жіберді. 8 шілде күні сұлтанды, старшындарымен қоса өлтірді.

18 адамын патша әкімшілігі Сібірге айдады. 1857-1858 жылдар көтерілістің соңғы кезңі деп есептелді.

5)Есеттің әрекеті Хиуа хандығынан көмек сұрауы.

Олар 2500 адам береміз дегенімен уәдесінде тұрмады.

6)Көтерілісшілердің жеңілуі. 1858 жылы қыркүйекте патша әскерлері Сам құмында көтерілісшілерді біржолата талқандады.

7)Нәтижесі. Көтеріліс жеңілді.

Есет патша өкіметіне қызымет етуге келісім берді. Сол үшін ол түтін салығынан босатылды.1873 жылы ол Хиуа жорығына қатысты.Оған адалдығы үшін алтын медалі берілді.

8)Маңызы Қазақстандағы 300-ден астам болған ұлт-азаттық қозғалыстардың құрамдас бір бөлігі деп есептеледі:

IV. Оқушыларды бағалау.

V.Сабақты қортындылау.

Vi.Үйге тапсырма.



















Батыс Қазақстан облысы

Теректі ауданы

Шаған жалпы орта білім беретін мектебі.







Ашық сабақ

«Қазақтардың ортаазиялық хандықтар мен патша үкіметіне қарсы көтерілісі»






Өткізген: Бисенов Т.Ш

















2014-2015 оқу жылы



Сабақтың тақырыбы: Қазақтардың ортаазиялық хандықтар мен патша үкіметіне қарсы көтерілісі.
  • История
Описание:

Сабақтың тақыры: Қазақтардың ортаазиялық  хандықтар мен патша  үкіметіне қарсы  көтерілісі.

Сабақтың  мақсаты: а)Білімділік:  Хиуа және Қоқан хандықтарының үстемдігіне қарсы Сырдария және Кіші жүз қазақтарының көтерілісі туралы түсінік беру.

б) Тәрбиелік: Жанқожа,Есет батырлардың ерен батырлығын айта отырып қазақ батырларына құрмет,өз елінің тарихына деген қызығушылығын тудыру,тәрбиелеу.

В)Дамытушылық:Ой-өрістерін,пәнге деген қызығушылығын, оқушылардың көтеріліс барысы бойынша шығармашылық ізденісін дамыту.

Сабақтың көрнекілігі:Карталар, Суретер,Слайдтар,Сөзжұмбақтар.

Сабақтың  әдісі:  Сұрақ-жауап, пікір талас

Сабақтың    барысы:

I.   Ұйымдастыру  кезені.

II Үй тапсырмасын  тексеру

1.Ресеейдің Ұлы жүзді қосып алуына түрткі болған жағдайлар.

2.Ұлыжүз қазақтары бір  бөлігінің Ресейдің қол астына өтуді қабыл  алу  себептері.

3.Ресей-Қоқан қарама-қарсылығының шиленісе түсуі.

4.Ресей империясының  Қазақстанды отар  етіп басып алуының  салдарлары.

Жаңа  сабақ 

1)Ғалымдар-эксперттер.

2)Қоғамдық   ұйым  өкілдері

3)  Журналистер.

4) Жай  адамдар .

5)  Тарихшылар.

1. Жүргізуші-Конференицияға  қатысушы  адамдармен  таныстырады.

Конференция  регламент  белгілейді.

1)    Мамандардың  сұраққа жауабы.

2)     Журналистер  мәлімдеме  жасайды.

3)     Қортыңды  кезең.

Журналистер  тарихшыларға, мамандарға  сұрақ қояды.

1)ХIХ ғасыр  II жартысында Сырдария бойындағы  қазақтардың  әлеуметтік  экономикалық  жағдайы   қандай   еді?

Жауабы:  Шекті, шөмекей, төртқара, тағы  басқа  рулар   қысты  Сырдарияның  төмендегі жағында  өткізді.  Көктемде  малдарын солтүстікке  қарай  Қарақұм,  Ырғыз, Торғай  өзендеріне  қарай  айдады.  Ал   Хиуа  және    Қоқан  феодалдары   Сырдарияның  төменгі  ағысындағы  және  Ырғыз,  Торғай  өзендерінің  аңғарларындағы  қазақтарды  өздеріне   қаратуды  көздеді.  Оларға шапқаншылық  жасап, ол  жерлерге  әскери  бекіністер салды. Алым  салық   жинады, зекет, ұшыр төледі. Тіпті, әскери күштерді пайдаланды.

2. Хиуа-және Қоқан  қандықтарының  үстемдігіне  Сырдария қазақтары  қандай  әрекет   жасады?

1)Көтерліске шықты.Оны Жанқожа  Нұрмұхамедұлы басқарды.

2)1842 жылы Бесқаланы қиратты,Бабажанды өлтірді.

3)Қамалдарды талқандады.

3.Орыс отаршылдары не үшін келді?

1)1853 жылдан бастап орыс –қазақ отаршылдары 3 мың қазақты  егістік  жерінен   айырды.

2. Ақша  мен  түтін  салығын  салды.

3. Жолдар,  көпірлер  салу.

4.  Еріксіз  жұмыс   істетті.

 

4.Сыр  бойы   қазақтары   неше  жақты  тепкі   көрді?

А)Патша  өкіметі.

Ә) Жергілікті   өз  феодалдары.

Б)  Хиуа  және  Қоқани  билеушілерінен.

 

5.  Көтеріліс  қай   жылдары  болды?  Себебі?

1856жылы  басталды.

Себебі:ауыр  салықтар,  патша  өкіметінің қоныс  аударушылық   саясаты.

6.  Болған  жері,  көтерілісшілер  саны?

Қазалы  маңы  1500-ге  дейін,  көтерілісшілер-1852  жылы  5000-ға адамға   жетті.

7. Патша  өкіметі   қанша  әскери   күш   қолданды?

Фитингор  бастаған әскери   топ 300 орыс- 320  қазақ, 320 жаяу әскер, үш  зеңбірек  және  екі  ракеталық  зеңбірек  орнатып  қондырғы  кіргізді.  Көтерілістегі  шешуші  шайқас-1857жылы  28  қаңтарда  Қазалыға жақын  жердегі  Арықбалық  мекені.

8.Патша  әскерлері  қанша  шығын  келтірді?

А)212  үйді  өртеді.

Ә)20 мың  ірі  қараны  тартып  алды.

9. Жеңілу  себебі?

1) Ұйымдаспағаны.

2) Қару-  жарақтың   нашарлығы.

3) Ескі  мешеу  тактика  қолданды.

4) Ортағасырлық  тәртіптерге   сүйенді.

5) Бай феодалдардың  сатқындығы.

6)Шеңбері  тар  болды.

6.Нәтижесі

7.  Жеңілді,  өзін  опасыздықпен өлтірді.

8.Тарихи маңызы.

1)»Жанқожа  Нұрмұхамедұлы басқарған  1856-1857   жылдардағы»  ұлт-  азаттық  көтеріліс:

Сырдария   қазақтарының  отарлау  саясатына   қарсы  халық  -азаттық  қозғалыс. 

Кенсары,  Сырым,  Исатай  мен  Махамбет  көтерілісінің  тарихи  жалғасы.

Енді кезекте Есет батыр бастаған көтерілісін талқылаймыз.

1)Болған жылдары. 1853-1858 жылдар арасында болды.

2)Себебі:   а)Арал теңізі маңы, Жем өзені бойындағы шекті руларына салынған түтін  салығы.  Ә)Патша үкіметі қысымының күшейуі .

Б)Патша үкіметі күш көлік беруі.В)Бекіністер салынуы,мал өрісінің тарылтуы.

3)Көтерліс басшысы,Есет  Көтібарұлы.

Оның мақсаты орыстардың отарлауына қарсы  белсенді  күрес жүргізу.

4)Көтерлістегі ең маңызды оқиғалар . 1855 жылғы көтерілісшілерді басу үшін Орынбор патша әкімшілігі сұлтан Жантөрин басқарған қазақ жастарын жіберді. 8 шілде күні сұлтанды, старшындарымен қоса өлтірді.

18 адамын патша әкімшілігі Сібірге айдады. 1857-1858 жылдар көтерілістің соңғы кезңі деп есептелді.

5)Есеттің әрекеті Хиуа хандығынан көмек сұрауы.

Олар 2500 адам береміз дегенімен уәдесінде тұрмады.

6)Көтерілісшілердің жеңілуі.   1858 жылы қыркүйекте патша әскерлері Сам құмында  көтерілісшілерді  біржолата  талқандады.

7)Нәтижесі.   Көтеріліс жеңілді.

Есет патша өкіметіне қызымет етуге келісім берді. Сол үшін ол түтін салығынан босатылды.1873 жылы ол Хиуа жорығына қатысты.Оған адалдығы  үшін алтын медалі берілді.

8)Маңызы   Қазақстандағы 300-ден астам болған ұлт-азаттық қозғалыстардың құрамдас бір бөлігі деп есептеледі:

IV.   Оқушыларды  бағалау.

V.Сабақты  қортындылау.  

Vi.Үйге тапсырма.

  

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Батыс  Қазақстан  облысы

Теректі  ауданы

Шаған  жалпы  орта  білім  беретін  мектебі.

 

 

 

 

 

 

Ашық  сабақ

«Қазақтардың ортаазиялық  хандықтар мен патша  үкіметіне қарсы  көтерілісі»

 

 

 

 

 

Өткізген:  Бисенов Т.Ш

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

2014-2015  оқу  жылы

 

 

 

Автор Бисенов Тыныштыбай Шохтыевич
Дата добавления 07.04.2015
Раздел История
Подраздел Конспекты
Просмотров 1118
Номер материала 59328
Скачать свидетельство о публикации

Оставьте свой комментарий:

Введите символы, которые изображены на картинке:

Получить новый код
* Обязательные для заполнения.


Комментарии:

↓ Показать еще коментарии ↓