Главная / Иностранные языки / Сабақтың тақырыбы: М.Мақатаев "Қара өлең"

Сабақтың тақырыбы: М.Мақатаев "Қара өлең"

Сабақтың тақырыбы:  М.Мақатаев «Қара өлең», «Елім барда» өлеңдерін оқыту

Сабақтың мақсаты: қазақтың біртуар ақыны М. Мақатаевтың шығармашылық жолын кеңірек түсіндіру.

Міндеттері:

1.М.Мақатаев өлеңдерінің табиғатын түсіндіру; тақырыбы мен идеясын ашу; поэзиясының өміршеңдігін таныту.

2.Оқушылардың өлеңге деген ынтасын арттыру; көркем сөз оқу шеберлігін, ізденімпаздық қасиетін қалыптастыру.

3.Оқушыларды Отанды сүюге, оның құндылықтарын бағалап, қастерлеуге,  өлеңді, өнерді, сезімді бағалауға тәрбиелеу; елім ,жерім деп тебіренетін патриот тұлға қалыптастыру.

Сабақтың түрі: аралас сабақ

Формасы: сыныппен жұмыс

Әдіс: мәнерлеп оқу, «нақ сұрақ-дәл жауап», «түйінді сөз» стратегиялары, түсіндіру, ізденіс, сұрақ- жауап, талдау- жинақтау, пікір айту.

Пәнаралық байланыс: орыс әдебиеті, қазақ тілі

Көрнекілігі: слайд, әндері

Сабақтың барысы

І.Ұйымдастыру кезеңі

Оқушылармен сәлемдесу, сынып басшысының көмегі арқылы  оқушыларды түгендеу.

ІІ.Үй тапсырмасын сұрау кезеңі

1.М.Мақатаевтың «Қайырлы түн» өлеңін жатқа айту

2. «Біз бейбітшілікті сүйеміз» тақырыбына жазылған  шығармашылық тапсырмаларын орындау.

ІІІ. Білімді жан- жақты тексеру кезеңі

«Нақ сұрақ-дәл жауап» әдісін пайдаланамын.

1.М.Мақатаев қай жерде дүниеге келді?

2. Ақынның қандай өлеңдер жинағы бар?

3. Шәйі, айқара жап, боз көрпе сөздерінің мағынасын айт.

4. «Қайырлы түн» өлеңдеріндегі кейіптеулерді ата.

5. «Қайырлы түн» өлеңіндегі эпитетті ата.

6.Қаратпа сөз дегеніміз не? «Қайырлы түн» өлеңдеріндегі қаратпа сөздерді ата.

 ІV. Жаңа білім алуға даярлық кезеңі.Жаңа сабақтың тақырыбы,мақсаты айтылады.

V. Жаңа сабақты түсіндіру кезеңі.

 1.Қара өлең туралы түсінік беріп кетемін.

   Қара өлең көне заманнан бастау алып, тереңге тамыр бойлаған. Оның үлгілері «Оғызнамада» ІХ ғасыр, Ж.Баласағұнидің «Құдатғу білігінде» ХІ ғасыр , М.Қашқаридің «Диуани лұғат ат- түркінде» ХІ ғасыр кездеседі.

  Қара өлең халық ауыз әдебиетіне жатады. Оның  иесі, авторы –халық. Дүниеге келген сәбиді ана бесік жырымен тербетеді. Бала халықтан қара өлеңді тыңдап өседі.

                                    Туғанда дүние есігін ашады өлең,

Өлеңмен жер қойнына кірер денең,-

деп Абай атамыз айтпақшы, адам баласын өмірге келгенде бесік жырымен қарсы алсақ, дүниеден өтерде жоқтау айтып шығарып саламыз. Ендеше, өміріміздің бәрі өлеңге құрылған екен.

 2. Ұйқас- өлең тармақтарындағы сөз аяқтарының үндестігі, өзара ұқсас, дыбыстас естілуі.

Қара өлең ұйқасының үлгісі мынадай: ааба

Өлеңді мәнерлеп оқу. 1-оқушы оқиды.

3. -Балалар, енді біз осы өлеңді талдайық.

1.Өлеңнің идеясын анықтау.

2. Өлең өлшеміне талдау.

3. Көркемдегіш құралдарды тап.

Идеясы: қазақтың сөз өнеріне, өлеңге қойған талаптары туралы айтылады.

«Түйінді сөздер» стратегиясы. Оқушылар әр шумақты мазмұнына қарай қысқаша түйіндеп қорытындылайды.

1-    шумақ қара өлеңнің құдіреттілігі

2-     шумақ қазақтың өзіндей қарапайым

3-     шумақ ақын- өлеңнің жанашыры

4-    шумақ халық алдында  ізетті, кішіпейіл

Өлең 11 буыннан, 16 тармақтан тұрады. 3- бунақ бар, қара өлең ұйқасына құрылған.

-         Ұйқастың тағы қандай түрлері бар?

 4.Сөздікпен жұмыс

Күпі- матамен тысталған, ішіне түйенің, қойдың жабағы жүнін салып тігетін ұлттық сырт киім.

Көген- ұсақ  төлді тізіп байлап қоюға арналған жүн арқан.

Желі- ірі қара малдың төлін байлауға арналып, қазыққа берік керілген қайыс қыл не кендір арқан.

2- өлеңі мәнерлеп оқылады. Идеясы сұралады. Өлең өлшеміне талданады.

Идеясы: ақынның Отанына, еліне деген ыстық ықыласы, сүйіспеншілігі айтылады. Ақын өз елі, халқы тұрғанда бақытты сезінетінін өлеңнің өн бойында паш етеді.

  5. Ғажайып тақтамен жұмыс. Өлеңдегі көркемдегіш құралды тауып, тіркескен сөзімен теріп жаз.

-Метафора дегеніміз не?

Желідегі құлынымын- метафора

Көгендегі қозысымын- метафора

Ырысым- кең далам

VІ.Сабақты қорыту.

Білемін                                                          Мен үшін жаңалық                                      Білгім келеді

VІІ.Эссе «Қасиетіңнен қара өлең айналайын..»

М.Мақатаевтың сөзіне жазылған Әсет Бейсеуовтың «Кетейікші бір жаққа» әнімен аяқтаймыз. Орындайтын Мұсабекова Жеңіс

VІІІ.Үйге тапсырма «Қара өлең», «Елім барда » өлеңдерін жаттау.

ІХ.Оқушылар білімін бағалау.


Сабақтың тақырыбы: М.Мақатаев "Қара өлең"
  • Иностранные языки
Описание:

Жаңа сабақты түсіндіру кезеңі.

1.Қара өлең туралы түсінік беріп кетемін.

Қара өлең көне заманнан бастау алып, тереңге тамыр бойлаған. Оның үлгілері «Оғызнамада» ІХ ғасыр, Ж.Баласағұнидің «Құдатғу білігінде» ХІ ғасыр , М.Қашқаридің «Диуани лұғат ат- түркінде» ХІ ғасыр кездеседі.

Қара өлең халық ауыз әдебиетіне жатады. Оның иесі, авторы –халық. Дүниеге келген сәбиді ана бесік жырымен тербетеді. Бала халықтан қара өлеңді тыңдап өседі.

Туғанда дүние есігін ашады өлең,

Өлеңмен жер қойнына кірер денең,-

деп Абай атамыз айтпақшы, адам баласын өмірге келгенде бесік жырымен қарсы алсақ, дүниеден өтерде жоқтау айтып шығарып саламыз. Ендеше, өміріміздің бәрі өлеңге құрылған екен.

2. Ұйқас- өлең тармақтарындағы сөз аяқтарының үндестігі, өзара ұқсас, дыбыстас естілуі.

Қара өлең ұйқасының үлгісі мынадай: ааба

Өлеңді мәнерлеп оқу. 1-оқушы оқиды.

3. -Балалар, енді біз осы өлеңді талдайық.

1.Өлеңнің идеясын анықтау.

2. Өлең өлшеміне талдау.

3. Көркемдегіш құралдарды тап.

Идеясы: қазақтың сөз өнеріне, өлеңге қойған талаптары туралы айтылады.

«Түйінді сөздер» стратегиясы. Оқушылар әр шумақты мазмұнына қарай қысқаша түйіндеп қорытындылайды.

1- шумақ қара өлеңнің құдіреттілігі

2- шумақ қазақтың өзіндей қарапайым

3- шумақ ақын- өлеңнің жанашыры

4- шумақ халық алдында ізетті, кішіпейіл

Өлең 11 буыннан, 16 тармақтан тұрады. 3- бунақ бар, қара өлең ұйқасына құрылған.

- Ұйқастың тағы қандай түрлері бар?

4.Сөздікпен жұмыс

Күпі- матамен тысталған, ішіне түйенің, қойдың жабағы жүнін салып тігетін ұлттық сырт киім.

Көген- ұсақ төлді тізіп байлап қоюға арналған жүн арқан.

Желі- ірі қара малдың төлін байлауға арналып, қазыққа берік керілген қайыс қыл не кендір арқан.

2- өлеңі мәнерлеп оқылады. Идеясы сұралады. Өлең өлшеміне талданады.

Идеясы: ақынның Отанына, еліне деген ыстық ықыласы, сүйіспеншілігі айтылады. Ақын өз елі, халқы тұрғанда бақытты сезінетінін өлеңнің өн бойында паш етеді.

5. Ғажайып тақтамен жұмыс. Өлеңдегі көркемдегіш құралды тауып, тіркескен сөзімен теріп жаз.

-Метафора дегеніміз не?

Желідегі құлынымын- метафора

Көгендегі қозысымын- метафора

Ырысым- кең далам

Автор Джаксыбаева Галия Тлегеновна
Дата добавления 21.11.2015
Раздел Иностранные языки
Подраздел Конспекты
Просмотров 604
Номер материала MA-062528
Скачать свидетельство о публикации

Оставьте свой комментарий:

Введите символы, которые изображены на картинке:

Получить новый код
* Обязательные для заполнения.


Комментарии:

↓ Показать еще коментарии ↓