Главная / Физика / Разработка урока по физике " Магнитное поле земли. Постоянные магниты" 8 класс.

Разработка урока по физике " Магнитное поле земли. Постоянные магниты" 8 класс.

Физика 8 кл.

Тема: Даими магнитлар. Җирнең магнит кыры.


Максат: - укучыларны, даими магнитларның үзлекләре белән таныштыру;

-Җирдә магнит кырының килеп чыгышын күрсәтү;

-магнитларны көнкүрештә, техникада куллану.


Җиһазлар: полосалы, дугасыман, түгәрәк магнитлар, штатив, метал шарчыклар,

магнитлы стрелкалар, тимер кисәкләре, тимер порошогы,, слайдлар,

компьютер, СД- диск Кирилл и Мефодий.


Дәрес барышы.

  1. Алдагы дәрестә алган белемнәрен тикшерү өчен –ТЕСТ уздыру.


  1. Яңа материал өстендә эшләү.

Укучылар без алдагы дәресләрдә электромагнитлар, аларның кулланышы, магнит сызыклары турында сөйләштек, ә бүген даими магнитлар, аларның магнит кыры турында сөйләшербез.

-Укучылар әйтегез әле миңа кайсыгызның магнит күргәне бар?

Укучылар җаваплары тыңлана.

-Ә нәрсә соң ул магнит?


Магнит үзлеген озак вакыт саклый торган җисемнәр даими магнит дип атала.


(Дискта Природа магнитных свойств вещества)

Француз галиме Ампер, тимернең яки корычның магнитлануын, бу матдәләрнең һәрбер молекуласы эчендә циркуляцияли торган электр токлары булу белән аңлата.

Ампер заманында атом төзелеше турында бернәрсә белмәгәнәр, шуңа күрә молекуляр токларның табигате ачыкланмаган, ә хәзер һәрбер атом эчендә тискәре корылган кисәкчекләр- электроннар булуын беләбез. Электроннар хәрәкәт иткәндә магнит кыры барлыкка килә, ул тимер белән корычның магнитлануына китерә.


  • Укучылар, сез нинди магнитлар күргәнегез бар?

  • Укучыларның җаваплары тыңлана.

Укучылар безнең мәктәптә берничә төрле магнит бар.

-дугасыман

-полосалы

-түгәрәк

1600 елда Англия врачы Гилберт даими магнитларның төп үзлекләрен ача. Шуннан соң 19 гасырга кадәр яңа ачышлар булмый.


(Дискта Опыты Эрстеда)

1820 елда Дания галиме Эрстед электр тогының магнитлы стрелкага тәэсир итүен күзәткән һәм электр кыры белән магнит кыры арасында нинди бәйлелек булуы турында галимнәрне уйланырга мәҗбүр иткән.

-Укучылар исегезгә төшерегез әле электр һәм магнит кырлары турында нәрсә беләсез?


Электр кыры- матдәдән бөтенләй үзгә булган материянең бер төре ул.

Корылмалы гильзага корылган таякчыкны якын китергәндә гильзаның этелүен карадык. Корылган таякчыкның электр кыры барлыгын аның корылган гильзага тәэсир итүеннән белдек. Гильза да үзенең электр кыры белән корылган эбонит таякчыкка тәэсир итә.


Магнит кыры- теләсә нинди токлы үткәргеч тирәсендә, ягъни хәрәкәт итүче электр корылмалары тирәсендә була.


Магнит үзлекләрен тикшерү

1 тәҗрибә

Магнитны вак тимер кисәкләре янына китерәбез һәм нәрсә күрәбез?

Нәтиҗә: тимер кисәкләре магнитның бөтен җиренә дә тигез ябышмый, ә магнит кырыйларына күбрәк ябыша. Димәк шул урында магнит полюслары була.

Һәрбер магнитның 2 полюсы бар: төньяк ( N ) һәм көньяк ( S) полюслары.


Магнитны төрле материалдан ясалган әйберләргә якын китереп карап, аларның бик азының гына магнитка тартылуын күрергә мөмкин. Магнитка чуен, тимер, корыч яхшы тартыла.


2 тәҗрибә. Магнит уклары арасындагы тәэсирне күзәтеп карыйк. Нәрсә күзәтербез?

Магнит угын шундый ук икенче магнит угы янына якын китерсәк, алар бер- берсенә капма- каршы полюслары белән борылып урнашырлар.

Магнитны магнит угы полюсларына якын китергәндә, укның төньяк полюсы магнитның төньяк полюсыннан этелүен күзәтергә мөмкин.

Нәтиҗә: Төрле исемдәге магнит полюслары бер- берсенә тартыла, ә бер исемдәгеләр этеләләр.


Дискта (Ось магнитной стрелки)


3тәҗрибә. Полосалы магнитны урталай бүлсәк нәрсә күзәтелер?

Нәтиҗә: магнитның размерлары кечерәер, ләкин 2 полюсы да сакланыр. Көньяк һәм төньяк полюсларны аерым гына алып булмый.

Дискта (постоянные магниты)


4 тәҗрибә. (китапта 104, 105 рәсем)

2слайд

Магнитларда полюсларның ничек урнашуы магнитның формасына бәйле икәнлеген карап китик.


Магнит алу ысуллары

5 тәҗрибә.

Штативка магнит эләбез, аңа төрле размердагы металл шарлар эләбез һәм нәрсә күзәтербез.

3слайд

Нәтиҗә: Шарлар бер- берсенә орыну нәтиҗәсендә магнитланалар.

Төзелешләренә һәм магнит үзенчәлекләренә карап матдәләрне берничә төргә бүләләр:

-ферромагнетиклар: тимер, никель, кобальт

-диамагнитиклар: бакыр, алтын, цинк

-парамагнетиклар: магний, алюминий, марганец.

Кадак нормаль t да электромагнитка тартыла, әгәрдә кыздырганчы җылытсак, ул ферромагнит үзлекләрен югалта һәм тартылмый. Җылытканда тимернең магнит үзлекләрен югалтуын 1600 елда Англия врачы Вильям Гильберт күзәткән, ә 1895 елда Франция галиме Пьер Кюри тирәнтен өйрәнгән, һәм тимер үзенең ферромагнит үзлекләрен югалткан t ны- Кюри t д.а.


4 слайд

Даими магнитларның магнит кыры нинди була?

Тәҗрибә: Төрле формадагы магнитларны тимер порошогы янына китереп карыйбыз.

Нәтиҗә: Магнит кыры сызыклары йомык сызыклардан тора. Магнит сызыклары магнитның төньяк полюсыннан чыгып, көньяк полюсына керә.



5 Слайд (Наша планета)

Җир- зур магнит

Җирнең магнит полюслары аның географик полюслары белән тәңгәл килми. Компасның магнит угы якынча гына төньякны күрсәтә.

Җирнең Төньяк географик полюсына якынлашканда Җирнең магнит кыры магнит сызыкларының горизонтка торган саен зуррак почмак ясап авышуын күрсәтә. Анда Җирнең Көньяк магнит полюсы урнашкан.

Җирнең Төньяк магнит полюсы Көньяк географик полюс янында урнашкан.



Ни өчен магнит угы һәрвакытта да үзенең бер башы белән төньякка, ә икенчесе белән көньякка күрсәтә. Чөнки безнең Җиребез үзе дә бик үк көчле булмаса да гаҗәеп зур магнит ул.

Полюстан полюска Җир тирәсендә планетаның магнит кыры- күренми торган магнит көч сызыклары сузылган.

Җир магнитының 3 чыганагы космоска җибәрелгән очкыч аппаратлар ярдәмендә билгеләнә. Алар планетаның өч сферасында тупланганнар.

1). Җир үзәгендә- Җир астында йөреп торучы көчле электр токлары;

2). Җирнең кабыгында тимер рудасы чыганакларында- магнит аномалиясе тупланган урында;

3). Югары атмосферадагы җир тирәсендәге космик киңлектәге корылмалы кисәкчекләр агышы- радиация зоналары.

Кайвакыт Җирнең магнит кырының магнит давылы барлыкка килә. Аның кузгалуы Кояш активлыгына бәйле. Алар компас угына зур йогынты ясый. Кояш активлыгы көчәйгән вакытларда Кояш өслегеннән бөтен дөньяга корылмалы кисәкчекләр, электроннар һәм протоннар ташкыны атыла. Хәрәкәт итүче бу кисәкчекләр тудырган магнит кыры Җирнең магнит кырын үзгәртә һәм давыл китереп чыгара.

Магнит давылы- кыска вакытлы күренеш. Җир шарында магнит угының юнәлеше Җирнең магнит сызыгы юнәлешеннән даими рәвештә тайтылган өлкәләр дә очрый. Мондый өлкәләрне магнит аномалиясе өлкәләре дип атыйлар.

Мәсәлән Курск магнит аномалиясе- иң зур магнит аномалияләренең берсе. Мондый аномалияләр артык зур тирәнлектә гаятҗ зур тимер рудасы ятмаларының булуы белән аңлатыла.

(Дискта Магнитные бури)

Җирнең магнит кыры Җир өслеген терек организмнарга зарарлы тәэсир итүче космик нурланыштан саклый.

Космик нурланыш составына, электроннар, протоннардан тыш, пространствода гаять зур тизлек белән хәрәкәт итүче башка кисәкчекләр дә керә.


7, 8 слайд Слайд

Космик кораблҗләрнең Айда, Венерада, Марста магнит кыры юклыгын, ә Марста- көчсез генә магнит кыры барлыгын ачыкларга мөмкинлек бирәләр.



9 слайд

Магнитларны куллану.

  1. Тимер рудаларын эзләгәндә.

  2. Тау токымнарын эзләгәндә.

  3. Магнитлы сепараторлар.

  4. Металлургиядә зур электромагнитлар.

  5. Медицинада - браслет, бөти.



3. Тест (вакыт калса)


4. Дәресне йомгаклау.

Цели:

  1. Отработать математические понятия, применяемые в формулах движения: скорость, время, пройденный путь;

  2. Совершенствовать навыки перевода единиц, применяемых в формулах на движение.

  3. Научить учащихся использовать полученные знания в повседневной жизни.

  4. Сформировать у учащихся знания, умения, навыки по здоровому образу жизни.

  5. Повторить с учащимися элементарные «Правила дорожного движения».

Оборудование: плакаты «Дорожные знаки», правила дорожного движения, стенгазетами с соответствующей тематикой (кабинет оформляется за неделю до урока), презентация Power Point «Дорожные знаки».

Ход урока

I. Разбор задач (коллективная поисковая работа)

Задача № 1. Сколько времени потребуется водителю автомобиля, движущегося со скоростью 54 км/ч, чтобы обогнать стоящий на стоянке автобус длиной 12м? Почему опасно переходить дорогу, обходя автобус спереди? Средняя скорость пешехода— 1,5м/с.

Решение:
1). 54 км/ч=54000 м/3600 с =15 м/с
2)12 м:15м/с = 0,8 с — время обгона автомобилем автобуса.
3) 15м*0,8=1,2м — путь, проделанный пешеходом.

Ответ: Люди, вышедшие из передней двери и начавшие переход спереди автобуса, могут попасть под колеса автомобиля, идущего в том же направлении.

Задача № 2. При ограничении скорости 40 км/ч автомобиль двигался со скоростью 50 км/ч. На сколько процентов он превысил скорость?

Решение:
1) 50 - 40=10 км/ч
2) 10:40=1/4
З) 1/4 * 100%=25%

Ответ: Водитель превысил скорость на 25 %, это очень опасно для уличного движения.

Задача № 3. На расстоянии 40 км от пешехода движется автомобиль со скоростью 36 км/ч. Как должен поступить пешеход, которому нужно пересечь дорогу шириной 6 м? Скорость пешехода 1,5м/с.

Решение:
1) 36 км/ч=10м/с.
2) 40м:10 м/с = 4с - время, которое потребуется автомобилю, чтобы поравняться с пешеходом.
3) 1,5 м/с*4с-6м – путь, который может за это время пройти пешеход.

Ответ: Анализируя, можно сделать вывод, что пешеход успевает пересечь дорогу. Но пешеходу следует помнить о том, что при переходе дороги могут возникнуть помехи его движению: он может поскользнуться, споткнуться, столкнуться со встречным пешеходом и т.п., следовательно, в этой ситуации безопаснее пропустить автомобиль.

Задача № 4. Какие места в районе школы следует считать наиболее опасными для движении пешеходов? Почему?

Задача № 5. Успеет ли водитель начать торможение, если на расстоянии 4 метров от него на дорогу неожиданно выбежал ученик нашей школы? Скорость машины 36 км/ч, время реакции водителя 1 секунда. (Нет, т. к. скорость машины 10 м/с).

Задача № 6. Какие Дорожные знаки есть в районе нашей школы? Объясните их предназначение. (Презентация)

II. Самостоятельная работа (по вариантам)

Решить две задачи и к каждой задаче написать соответствующее правило дорожного движения,

Вариант № 1.

1. Ученик переходит дорогу по зеленому сигналу светофора со скоростью 1,2 м/с. Ширина дороги — 15м. С двух сторон к переходу, не снижая скорости, приближаются два автомобиля со скоростью 36км/ч. Светофор горит 10с. В момент включения светофора расстояние от автомобилей до перехода составляло 100 м. Оцените ситуацию. Как должен поступить ученик?

Решение:
1) 36 км/ч =36000м/3600с= 10 м/с
2) 100 м: 10 м/с =10 с - потребуется автомобилям, чтобы поравняться с пешеходным переходом.
3) 1,2 м/с * 10 с =12м — путь, который может пройти пешеход.
4) 15м> 12м

Ответ: Ученик не успевает пересечь дорогу, он должен переждать на осевой линии или на островке безопасности.

2. Выразите скорость 25 м/с в км/ч. Не будет ли эта скорость выше разрешенной в городе?

Решение:
1) 25 м/с=25 м/с*3600/1000м=90 км/ч.
2) 90 км/ч >60 км/ч.

Ответ: Скорость будет выше разрешенной.

Вариант № 2.

1. Ширина проезжей части дороги 9 м. Скорость движения школьников 0,9 м/с. Успеют ли они все перейти пешеходный переход по зеленому сигналу светофора, если длина колонны школьников 18 м, сигнал горит 20 с? Как должны идти дети?

Решение:
1) 18м+9м=27м—путь, который должен пройти последний школьник.
2) 27м :0,9 м/с = 30 с — потребуется времени, чтобы вся колонна прошла через проезжую часть дороги.
3) 30с> 20 с

Ответ: Не успеют. Дети в колонне должны идти с флажком. Транспорт обязан пропустить колонну.

2. Автомобиль движется так, что каждые 200 м проходит за 10 с. Нарушает ли водитель «Правила дорожного движения», если на обочине стоит знак ограничения скорости до 40 км/ч?

Решение:
1) 200: 10=20 м/с
2) 20 м/с =20 м/с*3600с/1000= 72 км/ч — скорость автомобиля
3) 72 км/ч > 40 км/ч

Ответ: Водитель нарушил правила.
(после самостоятельной работы, учащиеся говорят ответ и зачитывают выводы правила, которые они записали к каждой задаче).

III. Домашнее задание

1. Задача: При сухой погоде тормозной путь автомобиля — 23м, а при гололеде он увеличивается до 69 м. Какую часть тормозной путь до гололеда составляет от тормозного пути во время гололеда? Во сколько раз увеличился тормозной путь? Как это можно учитывать водителю, пешеходу?

Решение:
1) 23:69=23/69 =1/3 часть
2) 69:23 = 3 (раза).

Ответ: Водитель должен двигаться с меньшей скоростью, начинать торможение дальше от пешеходной дорожки, перекрестка. Пешеход должен переходить дорогу только в установленных местах и строго по разрешающему сигналу светофору

Разработка урока по физике " Магнитное поле земли. Постоянные магниты" 8 класс.
  • Физика
Описание:

      Разработка урока по физике содержит материал по теме "Магнитное поле земли". Данная тема всегда интересовало учащихся, поэтому  на этапах урока имеются игровые моменты, для активации мышления, для пробуждения интереса к физике как к науке.

      Ценность разработки ещё и в том, что материал даётся на татарском и русском языках. Как известно, ОГЭ и ЕГЭ учащиеся сдают на русском языке, а в татарских школах появляются  проблемы в понимании терминов. Надеюсь, данная разработка будет использована как для изучения новой темы, так и  ознакомления с терминами  в татароязычной аудитории.

Автор Гайфуллина Лейсан Харисовна
Дата добавления 17.11.2014
Раздел Физика
Подраздел Конспекты
Просмотров 1206
Номер материала 1606
Скачать свидетельство о публикации

Оставьте свой комментарий:

Введите символы, которые изображены на картинке:

Получить новый код
* Обязательные для заполнения.


Комментарии:

↓ Показать еще коментарии ↓