Главная / Другое / "Ацы рухс дуне у рæсугъд!".Миногон

"Ацы рухс дуне у рæсугъд!".Миногон













Муниципальное автономное общеобразовательное учреждение базовая средняя общеобразовательная школа №7 с углубленным изучением английского языка им.А.С.Пушкина




hello_html_34a0150b.jpg

















Гурциева Фатима Борисовна

учитель осетинского языка и литературы










Гуырцъыты Ф.

Урочы конспект

«Ирон æвзаджы урок 2-æм къласы»


Темæ: «Мæ бинонтæ»

Нысан.

  1. Скъоладзауты ныхасы рæзтыл куыст.

  2. Ныййарджытæм уарзондзинад сæвзæрын кæнын.

Цæстуынгтæ æрмæг.

  1. Нывтæ темæмæ.

  2. Æмбисонд фæйнæгыл фыст «Мады хъæбыс адджын у».

Техникон фæрæзтæ.

  1. Проигрыватель кæнæ магнитофон.

  2. Диаскоп салйдтæн, диафильмтæн.


Урочы цыд.


  1. Организацион хай.

  1. Иронау салам раттын.

  2. Радгæсы бафæрсын: «Ам чи нæй».

  3. Фæйнæджы уавæр.

  4. Урокмæ сабиты æрцæттæ кæнын, иронау сæм дзурын.


  1. Аудирование. Æнæзонгæ æрмæгмæ байхъусын æмæ йын йæ мидис бамбарын.

Мæ бинонтæ сты: дада, нана, мæ мад, мæ фыд, мæ хо, ме’фсымæр. Дада æмæ нана сты пенсийы. Мæ мад кусы банчы, мæ фыд у ахуыргæнæг, мæ хо цæуы рæвдауæнтдонмæ. Æз ахуыр кæнын дыккæгæм къласы.

Текстмæ байхъусæн ис 2 хатты магнитофоны лентыл фыстæй кæнæ ахуыргæнæджы ныхасæй.


  1. Рацыд æрмæг рафæлхат кæнын.


  1. Ног æрмæг.

  1. Ахуыргæнæджы беседæ фæрстытæм гæсгæ (фæрсы цалдæры).

  • Дæ мад кæм кусы?

  • Дæ фыд кæм кусы?

  • Хо дыни с? Цал?

  • Æфсымæр дын ис? Цал?

  • Дæ нана æмæ дада кæм цæрынц? Уарзыс сæ?


  1. 2 скъоладзауы дзурынц сæ бинонты тыххæй:

  • Мæ бинонтæ сты:…


  1. Иумæ кæсынц чиныджы дзырдтæ. Активон дзырдуат: дада æмæ нана, баба æмæ гыцца, мад æмæ фыд, хо æмæ æфсымæр.

Чиныджы дзырдуатимæ бакусын. Ныффыссын хъæугæ дзырдтæ: бинонтæ,…

Нывтимæ куыст:

  • Цы кусы дада?

  • Цы ми кæны нана?

  • Дæ нана бийы цъында?


  1. Чиныджы 1 хæс баххæст кæнын.

Кæсы ахуыргæнæг, йæ фæстæ – æртæ скъоладзауы кæсынц диалогы хуызы.

Раттын хуымæтæг фæрстытæ:

  • Кæм кусы Акимы мад?

  • Чи у Акимы мад?

  • Кæм кусы Ацамæзы фыд?

  • Чи у Ацæмæзы фыд?

  • Чи у де’мбалы фыд? Æмæ аф.д.


  1. Саразын скъоладзауты æхсæн диалог: «Чи стыд æ бинонтæ?»

Кæрæдзийы фæрсынц фæрсæй-фæрстæм бадæг сабитæ.


  1. Чиныджы текст аив кæсынц 2-3 хатты.


  1. Алы хъуыдыйад дæр уырыссагау ратæлтац кæнын, дзырдты нысаниуæгæй сæ бафæрсын. Сбæрæг кæнын. Цавæр дамгъæтæй райдайы алы дзырд дæр.


  1. Нывтимæ куыст.

Уæлæмхасæн нывтæй дæр спайда кæнын: бынонтæ куысты.

Нывтæм раттын цыбыр фæрстытæ:

  • Чи ис нывы? (нана, мæ мад) раттут ын ном.

  • Цы кусы нана?

  • Чи ис иннæ нывы? (чызг, нанайы чызг) раттут ын ном.

  • Цы кусы _________ (нм зæггъын).


  1. Æмбисонд бакæсын, ратæлмац кæнын æмæ йын йæ мидис бамбарын кæнын.

Бафæрсын, йæ мадæн чи æххуыс кæны? Куыд? Нана æмæ дадайæн куыд лæггад кæнынц?


  1. Урочы кæрон бафæрсын, цавæр ног дзырдтæ базыдтой, кæй кой кодтат урочы.


  1. Хæдзармæ куыст ратæлмац кæнын æмæ сын æй бамбарын кæнын.


  1. Бæрæггæнæнтæ сæвæрын скъоладзаутæн.



Гуырцъыты Ф.

Урочы конспект

«Ирон æвзаджы урок 4-æм къласы»


Темæ: «Хæдзарон цæрæгойтæ»

Нысан. Ныхасы рæзт.

Дзургæ ныхас хъусын æмæ æмбарын.

  1. Аудирование. Æнæзонгæ текст кæсын.

  1. чиныджы уæлæмхасæн æрмæг. Ф.169 «Гогыз».

  2. кæнæ «Ногдзау» № 3, 1987 аз, ф.9 «Уасæг».


  1. Рацыд æрмæг.

  1. Дыууæйæ – фæйнæгмæ (карточкæтæ).

  2. Дзырдуатæй фæрсын.

  3. Æмдзæвгæтæ – наизусть.

  4. Цы у цавдон уæнг?

  5. Кæцы уæнг у цавдон?

Хъохъо, бабыз, гогыз, хъаз, уасæг.


  1. Ратæлмац кæн ирон æвзагмæ: «На белом камне синие глаза».

  2. Ахъазæм: «ХЪАЗТÆ».

  3. Зæгъут, уæдæ цавæр мæргътæ сты хæдзарон мæргъты нæмттимæ.


  1. Чи уæ зоны? Уыци-уыцитæ хæдзарон мæргъты тыххæй.

«Хъодахы бын мыстытæ»

«Доны йæхи найы æмæ хусæй баззайы» (Хъаз)

  • Æмдзæвгæтæ? (О, уасæг, уасæг).

  1. Кæмæ уæ ис уæхимæ хæдзарон мæргътæ?

Цæмæ уæ хъæуынц?


  1. Ног æрмæг.

Дарддæр цæуæм – Хæдзарон цæрæгойтæ (Домашние животные).

  1. Цавæр хæдзарон цæрæгойтæ зонут? (æвдисын нывтæ).


  1. Чиныджы нывимæ куыст.

  • Кæй уынут нывы? (Цы уынут нывы?)


  1. Аудирование – (рæнхъы дзырдтæ æмæ сæ тæлмац)

  • Цавæр хæдзарон цæрæгойты ма ферох кодтам? (гæды, къамбец).


  1. Дзырдуатон куыст кæнын тетрæдты.


  1. Кæсæм текст: «Уарзон цæрæгойтæ».

  1. кæсын æз;

  2. фæрсын, цы бамбæрстой;

  3. чи ратæлмац кæндзæн текст (кæнæ иугай хъуыдыйæдтæй кæсынц æмæ сæ тæлмац кæнынц);

  4. алчидæр кæсы текст.


  1. Текстимæ кусæм.

  • Цы уарзынц Алан, Ацæмæз æмæ Аким?

  • Цыц æуы Аланы зæрдæмæ? Цæмæ? (Сар тексты дзуапп).

  • Цыц æуы Ацæмæзы зæрдæмæ? Цæмæ? (тексты).

  • Цы уарзы Аким та? Цæмæ?

  • Дыт та цавæр цæрæгой уарзыс? Цæмæ?


  1. Рольтæм гæсгæ каст (хуыздæртæ).


  1. Фембæлдысты Алан, Ацæмæз æмæ Аким (текстмæ гæсгæ диалог).


  1. Еры срæнхъгай: Чи растдæр ныффысдзæн фæйнæгыл (дзырдтæ ног текстæй):

1-аг рæнхъæй – зондджын æмæ рæсугъд цæрæгой.

2-аг рæнхъæй – нæ хæдзар хъахъхъæны.

3-аг рæнхъæй – хъуг дæтты æхсыр.

Алчидæр сæ ныффыссы, йæ бынаты сбады, йæ рæцыдтытыл афæлгæсы, сбæлвырд кæны дзырдты растфыссынад чиныджы тексты.


  1. Грамматикон куыст.

  1. ф.2 (фысгæ). Хуызæгмæ гæсгæ.

  2. ф.3 дзырдты фарсмæ ныффысс дзуапп: И-о, и-о – хæрæг.

  3. Æрхъуыды кæнут хъуыдыйæдтæ цæрæгойты нæмттимæ (алкæмæн дæр раттын æмбæлы иу ныв кæнæ карточкæ цæрæгойы номимæ). Цæрæгойтæн раттут нæмттæ – ацы куысты хуыз саразын ис кæронбæттæны:

Бæх – , Куыдз – Хъусой, Гæды – Гино, Фыс – , Хъуг – .

















Гуырцъыты Ф.

Урочы конспект

«Ирон æвзаджы урок 6-æм къласы»


Темæ: «Нæ адæмы истори»

Урочы нысан:

  1. Скъоладзауты ахуыр кæнын хъусгæ ныхасы сæйраг мидис æмбарыныл.

  2. Мивдисæджы бæллиццаг здæхæны хицæндзинæдтимæ базонгæ кæнын.

  3. Зонгæ лексикон-грамматикон æрмæгæй ныхасы раст пайда кæныныл фæцалх кæнын сывæллæтты.

Хъомыладон хæс:

  • фыдæлты уæзæгмæ уарзондзинады æнкъарæнтæ гуырын кæнын скъоладзаутæм;

  • хæлардзинадæн аргъ кæныныл ахуыр кæнын сывæллæтты.

Цæстуынгæ æрмæг: магнитофон, диск 1-аг фæлтæрæнимæ.


Урочы методикон рацарæзт:

  1. Бацæттæгæнæн хай.

  2. Хæдзармæ куыст равзарын (2-3 скъоладзауы кæсынц хъуыдыйæдтæ).

  3. Аудировани (текст «Дыууæ æрдхорды»).


Фæлтæрæн 1

баухъусын

а) фæрстытæн дзуæппытæ раттын

дзырдуатæй спайда кæнын

б) фыццаг бакусын дзырдуатыл

уый фæстæ та текстмæ байхъусын


Дыууæ æрдхорды

Скифтæм тынг кадджын уыд æфсымæрдзинад, хæлардзинад. Уый тыххæй бæлвырд æвдисæн баззад историйы.

Иу заман скифтæм знæгтæ æрбабырстой. Уыдон уыдысты бирæ æмæ æнæхатыр. Скифтæй бирæты фæцагътой, бирæты та дзы уацары райстой. Уацайрæгтимæ уыд æрыгон скифаг хæстон Амизок дæр. Хæсты хæдразмæ уый æрдхорд-æфсымæр скодта йæхи æмгар лæппу Дандамидимæ. Дыууæ лæппуйы кæрæдзиуыл афтæ нæвыд уыдысты, кæрæдзийы афтæ бирæ уарзтой, æмæ Дандамид уайтагъд цæугæдоны сæрты баленк кодта знæгтæм, цæмæй баххуыс кæна йе’рдхорд Амизокæн.

Знæгтæ Дандамиды æрцахстой æмæ йæ бакодтой сæ фæтæгмæ. Уый йæ бафарста:

  • Цы ратдзынæ дердхорд Амизокы суæгъд кæныны тыххæй?

Дандамид дзуапп радта:

  • Цыдæриддæр мæм ис, уый.

Уæд знæгты фæтæг фæлварæгау загъта:

  • Уæдæ дæ цæстытæ ратт.

Дандамид æхсызгонæй сразы.

Лæппуйы цæстытæ куы скъахтой, уæд знæгтæ æцæгæй дæр суæгъд кодтой Амизокы.

Æрдхæртæ кæрæдзийыл куы бацин кодтой, уæд æрбаленк кодтой цæугæдоны сæрты. Знæгтæ уыцы хъуыддаг фенгæйæ фидарæй бамбæрстой: адæм кæрæдзиуыл афтæ иузæрдион кæм сты, уыцы бæстæйæн басæттæн нæй æмæ æхсæвыгон лидзæг фесты.


  1. Грамматикон æрмæгыл бакусын.

Фæлтæрæн 2. Хъуыдыйæдтæ баххæст кæнын.

Фæлтæрæн 3. Фыццаг уал зæрдыл æрлæууын кæнын æргомон æмæ фæдзæх-стон здæхæнты хицæндзинæдтæ. Мивдисджытæ къордтæй рафыссын се здæхæнтæм гæсгæ.

  1. Æргомон здæхæн æвдисы, чи цæуы, æрцыдис кæнæ æрцæудзæнис, ахæм архайд. И сын æртæ афоны: нырыккон, ивгъуыд æиæ суинаг.

  2. Фæдзæхстон здæхæн æвдисы ахæм архайд, кæцы æцæгæй нæ цæуы, фæлæ чидæр домы йæ бакæнын.


Æргомон здæхæн

Риссы, кой кæны,

нæ кусы, нæ хæры, хъуыстон, ссардтон, радзурдзынæн

фæдзæхстон здæхæн

æрттив, тау, байрай, цæр


Фæлтæрæн 4

hello_html_1f10b217.gifhello_html_m659188c6.gif

бакæсын раиртæст

зæрдыл бадарын

хи дæнцæгтæ æрхæссын

таблицæ баххæст кæнын

Фæлтæрæн 5

hello_html_1a4e155b.gifhello_html_6377a719.gif

бакæсын

сбæрæг кæнын цæсгом, афон, здæхæн


  1. дæ – 2 цæсг., нырыккон афон, æргомон зд.

уаин – 1 цæсг., нырыккон аф., бæллиццаг зд.

бакæнин – 1 цæсг., суинаг аф., бæллиццаг зд.


  1. фæдзырдтаиккой – 3 цæсг., ивгъуыд аф., бæллицаг аф.

ныццагъта – 3 цæсг., ивгъуыд аф., æргомон зд.


  1. зониккой – 3 цæсг., суин. аф., бæллицаг зд.

Кæсиккой – 3 цæсг., суиан. Аф., бæллиццаг зд.


Фæлтæрæн 6. Мивдисджытæ сæвæрут бæллиццаг здæхæны ивгъуыд афоны. Рафыссут сæ.


х/к. Таблицæ баххæст кæнут.

скодтой – скодтаиккой

æруагъта – æруагътаид

ныттагътой – ныттагътаиккой

ракодта – ракодтаид

сахыста – сахыстаид


  1. Кæронбæттæн хай.

  • хатдзæгтæ, бæрæггæнæнтæ

  • хæдзармæ куыст фæбæрæг кæнын æмæ бамбарын кæнын

  • скъоладзауты афæндараст кæнын



"Ацы рухс дуне у рæсугъд!".Миногон
  • Другое
Описание:

Темæ:Миногон фæлхат кæнын.(Слайд)

 

Урочы нысан:  ахуыргæнинæгтæ миногонтæй цы зонындзинæдтæ райстой,уыдон зæрдыл æрлæууын кæнын,æмæ сæ бафидар кæнын алыхуызон куыстыты фæрцы;

 

ахуыр кæнын скъоладзауты миногоны хъæздыг лексикæйæ пайда кæныныл;

ныхасы рæзтыл куыст;

 

рæзын кæнын мадæлон æвзагмæ уарзондзинад æмæ цымыдисдзинад.Аргъ кæнын æрдзы рæсугъддзинадæн..

 

Урочыфæлгонц,цæстуынгæ æрмæг: проектор,диск æрдзынывтимæ,халсартынывтæ,тестытæ рацыд æрмæгыл,фæйнæгылфыстхæслæвæрдтæ.

 

Урочы цыд.

1.   Организацион хай( диск æрдзы нывтимæ.)

 

-Уæ бон хорз сывæллæттæ!

- Æгас нæм цæут нæ зынаргъ уазджытæ!

 

Фæйнæгыл фыст:  Ацы рухс дуне у рæсугъд!

 

-Сывæллæттæ цыдæр æнкъард мæм кæсут.Кæрæдзимæ-ма бахудæм.

 

 Мах скъолайы стæм

 Æмæ ууыл хъуамæ цин кæнæм

Нæ лæмбынæгдзинад рæзы

Нæ зонындзинæдтæ фидарæй фидардæр кæнынц

Мах цæттæ стæм кусынмæ.(Сывæллæттæ рæнхъгай дзурынц.)

 

- Уæдæ райдайæм кусын кæд цæттæ стæм уæд.

 

-Нæ абоны темæ у миногон, Рацыд æрмæгыл бакусын.Миногонтæй цы зонындзинæдтæ райстам уыдон зæрдыл æрлæууын кæнын æмæ сæ бафидар кæнын алыхуызон куыстыты хуызы.

 

2.   Хæдзармæ куыст сбæрæг кæнын.

-Фыццаджыдæр-ма сбæрæг кæнæм нæ хæдзармæ куыст.

-Хæдзармæ лæвæрд уын уыдис,цы ныхасы хæйттæ рацыдыстæм уыдон зæрдыл æрлæууын кæнын.

-Уæ зонындзинæдтæ уын сбæрæг кæндзынæн тестыты руаджы.(Сывæллæттæн лæвæрд цæуы тестытæ.)

 

  Рацыд æрмæгыл бакусын.

1)  Фæбæрæг кæнын миногонтæ.

æфснайы

 

рæсугъд

 

стъол

 

тымбыл

 

морæ

 

 

     2)  Номдарты нымæц фæнысан кæн.

 

Иу.н.

Бир.н

зæрдæты

 

 

дадайы

 

 

къонамæ

 

 

гæдытæй

 

 

нанаты

 

 

дымгæйæн

 

 


    

    3) Цухгонд мыртæ фæнысан кæн.

 

а

æ

бæл.стæ

 

 

къ.лиутæ

 

 

х..хтæ

 

 

н..утæ

 

 

къ.хтæ

 

 

к.рдтæ

 

 

бир.гътæ

 

 

 

4) Ставддæрæйфыстминогонæнфæбæрæгкæн,

йæ хъуыдымæ гæсгæ йæм ныхмæвæрд чи у,уыцы миногон.

 

хорз

 

дзæбæх

 

æвзæр

 

фыдуаг

 

 

5) Мивдисджытæ цы кæрæттæ домынц уыдон фæнысан кæн.

 

 

тон

тæн

аскъуыд.

 

 

кас.

 

 

агуырд.

 

 

уасыд.

 

 

æвдыс.

 

 

хорд.

 

 

уарз.

 

 

æрзылд.

 

 

хыз.

 

 

 

3.   Урочы сæйраг темæ.(Слайд)

 

-Дарддæр рахизæм нæ сæйрагдæр куыстытæм.

-Раст ма абадут æмæ мын   зæгъут цал ныхасы хайы ис ирон æвзаджы(11)

 (Фæйнæгыл таблица.)     

-Цал ныхасы хаимæ базонгæ стæм мах? (4номдар,миногон,мивдисæг,номивæг.)

-Цавæр ныхасы хæйттæм хауынц?(Сæрмагонд.)

 

Ныхасы хæйттæ

Сæрмагонд

Æххуысгæнæг

 

Номдар

Мивдисæг

Миногон

Нымæцон

Номивæг

Фæрсдзырд

Разæвæрд

Фæсæвæрд

Бæттæг

Хайыгтæ

Æвастхъæр

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

- Лæмбынæгмамæмбайхъусут æмæ  мынзæгъутцавæрныхасыхайыкойкæнын æз?

 

1.        Дунейыл мæнæй фылдæр нæй,

           Цæрын æмбæлттимæ æнгом,

           Ныхасы хæйттæн дæн сæ сæр,

           Хæссын æз предметæн йæ ном.

                                                    (номдар)

- Цы хонæм номдар?

- Уырыссагау та цы у номдар?

 

2.         Дæн сæрыстыр æз мæхицæй,

            Ном, æууæл æмæ нымæц,æвдисын

            Цæрын сымахимæ æмхицæй,

            Æппын нæ зонын æз фæлмæц.

                                                  (НОМИВÆГ)

 

- Цы у хонæм  номивæг?

-Уырыссагау номивæг куыд хонæм?

 

        .Æрхайд æмæ ми æвдисын,

             Мæнæн у æлкæддæр мæ хæс,

             Номдартæм мæхи фæисын,

             Дæн сын алкæд коммæгæс.

                                           (МИВДИСÆГ)

 

-Цы хонæм мивдисæг?

-Уырыссагау мивдисæг куыд хуыйны?

 

4.          Йе ууæл номдарæн æвдисын,

             Уый цæмæй зына æргом,

             Бирæ хæстæ химæ исын,

             Æлкæддæр дæн семæ баст.

                                              (МИНОГОН)

 

-Уæдæ абонмахнæ урочыбæлвырдæрнæ зæрдыл æрлæууынкæндзыстæмминогонтытыххæйцызонындзинæдтæ райстамуыдон.

 

-Цы у миногон?

-Цы æвдисы миногон?

-Уырыссагау цы хонæм миногон?

 

4.        Тетрæдты куыст.

 

             Æвдæм февраль.

                   Сабат.

             Къласы куыст.

ХЪ хъ

 

хъæлдзæг

 

Хъæбæр галæн хъæбæр хъæдæй хъæбæр къæлæт.(Тагъддзуринаг.)

 

-Цавæр дзырд ныл æмбæлы арæхдæр?

-Цавæр фарст æм дæттæм? Цы æвдисы предметæн?(Миниуæг)

 

Дзырдуат: (нывтæ фæйнæгылиннæрдæмзылдæй)

 

Цывзы,цæхæра,къабуска,пъæмидор,уырыдзы.

 

1)   Сбадт налаты ном мæныл,

       Иууыл дæн сырх-сырхид,

       Цъус мыл андзæвыд дæ был

       Акæлдзæн дæ сур хид. (Цывзы.)

 

2)   Хъæрмхуыппæн,цæхджынæн

      Цæхæра у хорз.

      Кæны нæ тыхджындæр,

      У нæ царды хос.

 

 

3)  Фиу-тыхтонау ыстымбыл,

      Йæ сыфтæ-къуылф,къабузгай.

     Хорз у цæхджынæй

      Кæрдзынимæ къабуска.

 

     4)   Фæскъул,халсардоны

       Пъæмидортæ 'рзад.

      Дада мын дзы ртоны

      Сырхытæ хæрзад.

 

5)   Рæсугъд чызг бады талынджы

      Йæ дзыкку та-уынджы.(Уырыдзы.)

 

-Ацы нывтæ иу номæй куыд схонæн ис?(халсартæ.)

 

-Алы халсарæн дæр ма ныффыссут фæйнæ миниуæджы.

-Цавæр фæрстытæн дзуапп дæттынц ацы дзырдтæ?

 

-Иу дзырдбастимæ æрхъуыды кæнут хъуыдыйад.  Уæ тетрæдты йæ

 ныффыссут,æмæ йæ равзарæм хъуыдыйады уæнгтæм гæсгæ.(Сæйрат æмæ зæгъинаг.)

 

        Нана цæхæрадонæй æрбахаста сырх пъамидортæ.

 

 -Цавæр ныхасы хаимæ баст у миногон?

 -Ацы хъуыдыйады миногон цы æвдисы?

 

5.  -Байхъусут ма мæм лæмбынæг æмæ  мын зæгъут ацы хъуыд-тæ кæцæй ист сты?

 

Уыцы бæласыл задис сыгъзæрин фæткъуы.

 

 Дзерассæ рæсугъд мусонгмæ бахызт.

 

Араст ис Сослан бæрзонд хохы сæрмæ.

 

-Ацы хъуыдыйæдты ма ссарут миногонтæ æмæ зæгъут

цы æвдисынц?(Сыгъзæрин,рæсугъд,бæрзонд.)

 

-Ныр та ма  хъуыдыйæдтæ бакæсæм æнæ миногонтæй.

 

-Зæгъут-ма мын аивдæр, æххæстдæр кæцы хъуыдыйæдтæ сты ?

-Уæдæ миногон ныхасы мидæг цы пайда хæссы? (Рæсугъддæр æмæ нын

 хъæздыгдæр кæны нæ ныхас.) 

 

6.ФÆЙНÆГЫЛНЫВТÆ.(Слайд)

 

- Æрбакæсут-мафæйнæгмæ, цавæрнывтæ дзыуынæм?

- Алы дзырд дæр ма дзы баххæст кæнæм йæ миниуджытæй.

 (Формæ,ас,ад,хъæд,хуыз)

 

 

   

 

 

 

 арс

                         

 

 

 

 

 

 

 

мæнæргъы

               

 

 

 

 

 

 

 

харбыз

 

 

-Ацы дзырдтæй уæлдай цавæр дзырд у? Цæмæн?

- Цы пайда хæссы мæнæргъы адæймагæн?

-Арæхдæр ацы номдарты кой цавæр урочы фæкæнут?(æрдззоныны урочы)

 

 7. ФИЗМИНУТКÆ.

 

1).    - Раст-ма æрлæуут уе’стъæлтты раз.

         - Æз уын цы дзурон уый мын сымах æвдисут.

 

         Æз дæн тынг бæрзонд,

          рæсугъд,гыццыл, нард,

          тыхджын,мæллæг.

 

 

2)    Чыргъæды халсартæ, дыргътæ. (Картоф, булкъ, хъæдындз, кæрдо.)

         Радыгай сæ сывæллæттæ исынц æмæ сын сæ миниуджытæ дзурынц,

         цæмæй  иннæ сыввæллæттæ дæрминиуджытæм гæсгæ базоной цæй кой  дзы цæуы, уый.

         (Иннæтæн сæ цæстытæ æхгæд, афтæмæй.)

 

 

8. Текстимæ куыст.(Слайд.)

 

  Фæйнæгыл фыст текст.                                                                      

  Ахуыргæнæджы каст.

  -Бакæсут-ма текст уæхинымæр.

  -Иумæ хъæрæй.

  -Ссарут ма дзы миногонтæ æмæ сæ рафыссут уæ тетрæдтæм.

  -Бакæсут-ма цы дзырдтæ ныффыстат, уыдон. Цы нысан кæнынц ацы миногонтæ?

 

        Лыстæг сæлфынæг кæны. Кæуы фæззыгон арв. Ставд цæссыгтæ калы зæронд бæлас .Æргъæвст мигътæ зæххыл   нытътъæпæн сты. Уазал дымгæ сыстад. Бæлæсты сыфтæ уымæл зæххыл ныххæцыдысты. Æрдз æрæнкъард.

 

 

9. -Тетрæдты æххæст кæнæм 152-æм фæлтæрæн. (3 хъуыд.)

    -Ставддæрæй фыст дзырдтæн ма зæгъæм сæ  ныхмæвæрд миногонтæ.

 

   Бæрзонд- ныллæг

   Тымбыл-дæргъæццон

   Урс-сау

 

10. - Ныртæккæ цæй кой кæндзыстæм уый та хъуамæ

         базонат  уæхæдæг.(Слайд : афæдзы афонты нывтæ ).

 

  Цыппар гауызы

  Къухджынтæ уафынц

  Кæрæдзи фæдыл сæ æвæрынц зæххыл.

  Урс,цъæх,хъулон æмæ бур.

  (Зымæг,уалдзæг,сæрд,фæззæг.)

 

Æрбакæсут-ма нывмæ цавæр миниуджытæ ис алы афæдзы афонæн дæр?

 

 

11. - Байхъусут-ма мæм цæй кой кæнын æз.(Слайд.)

        Ныв фæйнæгыл.

 

Уæлæ та фæзынди дард

Дун-дунеты арфы

Авд хуызы тæлмæй фæсуард

Арвæрдын цъæх арвыл.

 

-Цæй кой цæуы ацы цыппаррæнхъоны?(Арвæрдыны.)

-Кæд фæзыны арвæрдын.(Сæрды къæвдайы фæстæ.)

-Цал хуызы ис арвæрдынæн? (Авд.сырх,бурбын сырх,     

 бур,кæрдæгхуыз,æрвхуыз,цъæх,фиалетон кæнæ копрадзхуыз.)

-Цавæр миниуæг æвдисынц ацы дзырдтæ арвæрдынæн.(Йæ хуыз.)

 

12.   Тырыса.(Слайд.)

 

-Кæд хуызты кой райдыдтам, уæд ма уæ цæстытыл ауайын кæнут Уæрæсейы тырысайы хуызтæ (урс, цъæх,сырх).  Ирыстоны тырысайы та? (урс,сырх,бур.)

 

13.  - Нæ урок та цавæр ныхæстæй райдыдтам.(Диск æрдзы нывтимæ.)

 

Ацы рухс дуне у рæсугъд!

 

-Бауырныдта уæ рæсугъд у,  уый?

-Æмæ ацы хъуыдыйады нæй миногон?(Рæсугъд, рухс)

 

14.   Хатдзæгтæ.

 

-Цал ныхасы хайы ис ирон æвзаджы?

-Цал дзы зонæм мах?

-Бæлвырддæр кæцы ныхасы хайыл æрлæууыдыстæм?

-Цæмæн нæ хъæуы миногон нæ ныхасы мидæг?

-Цавæр урочы хай фæцыдис уæ зæрдæмæ тынгдæр? Цæмæн?

-Нæ урок кæронмæ æрхæццæ,  бузныг  уын,  сывæллæттæ.

 

15.Бæрæггæнæнтæ  сæвæрын.

 

16. Хæдзармæ куыст.

Афæдзы афонтæй иуы тыххæй ныффыссын чысыл сочинени.

 

 

 

Автор Кулова Бэлла Батыровна
Дата добавления 06.01.2015
Раздел Другое
Подраздел
Просмотров 445
Номер материала 38599
Скачать свидетельство о публикации

Оставьте свой комментарий:

Введите символы, которые изображены на картинке:

Получить новый код
* Обязательные для заполнения.


Комментарии:

↓ Показать еще коментарии ↓