Главная / Классному руководителю / Презентация по башкирскому языку на тему "Детство Зайнаб Биишевой" (9 класс)

Презентация по башкирскому языку на тему "Детство Зайнаб Биишевой" (9 класс)

1 из 12

Описание презентации по отдельным слайдам:

№ слайда 1
Описание слайда:

№ слайда 2
Описание слайда:

№ слайда 3
Описание слайда:

№ слайда 4
Описание слайда:

№ слайда 5
Описание слайда:

№ слайда 6
Описание слайда:

№ слайда 7
Описание слайда:

№ слайда 8
Описание слайда:

№ слайда 9
Описание слайда:

№ слайда 10
Описание слайда:

№ слайда 11
Описание слайда:

№ слайда 12
Описание слайда:

Презентация по башкирскому языку на тему "Детство Зайнаб Биишевой" (9 класс)
  • Классному руководителю
Описание:

МОҢҺОУ БАЛА САҠ

                                                              Дөрөҫөн әйткәндә, мин үткәндәрҙе,

                                                             бигерәк тә бала саҡты, иҫкә алырға яратмайым.

                                                                                                                       Зәйнәб Биишева

  Мин 1908 йылдың 15 ғинуарында хәҙерге Күгәрсен районы Туйөмбәт ауылында ярлы, Ғабдулла Биишев тигән хәлфә ғаиләһендә, алтынсы бала булып донъяға килгәнмен.

  Минең әсәйем Фәғилә Ғүмәр тигән һуҡыр ҡарттың ҡыҙы булған. Әсәйем бик йәштән быуындар һыҙлауы менән ауырыған. Бер йыл ярым ҡуҙғала алмай түшәктә ятҡандан һуң вафат булған. Миңә был ваҡытта 3 йәш булған.

Минең атайым Ғабдулла Төхфәтулла улы Биишев ерһеҙ-һыуһыҙ ғына түгел, хатта бөтөнләй туған-ырыуһыҙ бер кеше ине. Атайым ун ике йәшендә етем тороп ҡала. Ул бик егәрле була. Ҡулынан килмәгән эш булмай. Итек тә тегә, мейес тә сығара, көтөү ҙә көтә. Ә ураҡ урыуҙа алдына кешене сығармай. Атайым үҙенең тырышлығы арҡаһында мәшһүр “Хөсәйениә”  мәҙрәсәһендә белем ала, балалар уҡытыу эшенә керешеп китә. Халыҡ атайымды хәлфә тип тә, мулла тип тә йөрөтә. Ләкин эшенең башында уҡ тирә-яҡтағы муллалар, байҙар тарафынан бик ныҡ ҡаршылыҡҡа осрай.

      Бала саҡ… Шулай ҙа өйҙә үҙ әсәңде юҡһыныу, урамға сыҡһаң тиңдәштәреңдең  “килмешәк”, “ерһеҙ” тип ҡыйратыуҙарына йыш осрау арҡаһындалыр, мин бик кескәйҙән уйсан, моңһоу, хатта телһеҙ-һүҙһеҙ булып үҫтем. Миңә бөтә донъя шулай кемделер ҡағыу-һуғыуҙан, рәнйетеү, ситләтеп, кәмһетеүҙән тора һымаҡ тойола. Был яман донъянан йәһәтерәк китәһе, үләһе килә. Әммә үҙ-үҙеңде үлтерергә ярамай бит. Иманһыҙ үлеү була бит ул. Тамуҡта янаһың. Ә минең ҡош ҡына булып, йәннәт тигән хыял донъяһында, ағастан ағасҡа ҡунып ҡына йәшәгән ҡош булғым килә.  Һис юғы кеше аяғы баҫмаған берәй ҡара урманға ҡасып китеү, йәки “Ел-ел, арбам” әкиәтендәге кеүек серле арбаға ултырып, ете диңгеҙ артына осоу хаҡында хыялланып, хатта бөтә кешене лә яҡты, изге күңелле, бәхетле, шат итеү өсөн берәй сара табыу тураһында мең төрлө хыялға батып, төндәр йоҡламай сығам.      

Кем һин? Ниңә тыуғанмын донъяға, алда мине тағы ниндәй ғазаптар көтә?! Ҡасан таң атыр? Йәһәтерәк үтһен ине был төн… - тип зарығам. Ләкин миңә тыуасаҡ таңдың да ҡыуанысы булмаҫ кеүек тойола. Ә уйламай нисек йәшәргә? Ҡалай итеп был башты уйламаҫҡа өйрәтергә?

Эйе, ҡабыҡ ҡыуыш кеүек бөтә ел-ямғырҙы, ҡар-буранды тотмай үткәреп торған беҙҙең һалҡын өйҙә көҙгө төндәр айырата ҡырыҫ була торғайны шул…Ә ҡышҡы селлә һыуығында, ҡаҡ таҡтала, алама ҡорама юрған аҫтында ҡоршайып-туңып төн үткәреүҙәр һуң еңел инеме ни?! Әсенмәй, уйланмай, һыҙланмай йәшәп ҡара шундай шартта…

Әлбиттә, минең был уйҙарымды үҙемдән башҡа бер кемдә белмәй. Сөнки мин бер кемгә лә, бер ни ҙә һөйләмәйем, бер һорау ҙа бирмәйем. Үҙем уйлап, үҙем кисереп япа-яңғыҙым йәшәй бирәм. Дөрөҫөн әйткәндә, ғаиләлә лә, ауылда ла үҙемде сит күрәм. Әйтерһең, мин бында яңылышып инеп юғалған бер кескәй бала.

Шулай ҙа ошо Исем ауылында мин халыҡтың бай моңо, әкиәттәре, тылсымлы легендалары  менән тәү башлап таныштым.  Бында нисә төн һөйләһә лә әкиәт һәм легендалары бөтмәй торған, һәр ваҡыт яҡты йөҙлө, ғәжәп шат киң күңелле Зөбөрә еңгә, һүҙгә бай  Сафура инәй кеүек философ йәнле, изге күңелле кешеләр минең йөрәккә иң тәүге һәм юйылмаҫ  шиғриәт һалыусы булдылар ҙаһа.

 

Эйе, фажиғәле тип әйтерлек ҡырыҫ та, әкиәт кеүек мауыҡтырғыс та, йыр һымаҡ моңһоу ҙа булды минең бала саҡ.

 

… Теләр инем, гранит ҡая булып,

Ер өҫтөнә ҡабат тыуырға.

Теләр инем йәшәү ҡаршыһында

Сал башымды эйеп торорға.

                                           З. Биишева

Автор Давлетгареева Резеда Закариевна
Дата добавления 06.01.2015
Раздел Классному руководителю
Подраздел
Просмотров 1187
Номер материала 38604
Скачать свидетельство о публикации

Оставьте свой комментарий:

Введите символы, которые изображены на картинке:

Получить новый код
* Обязательные для заполнения.


Комментарии:

↓ Показать еще коментарии ↓