Главная / История / Походы славян в Азербайджан в 944 г. (7 класс)

Походы славян в Азербайджан в 944 г. (7 класс)

BAKI
Tarix gəl əcəkdə törəyə bil ən əhvalatı keçmi şi n libasında insanların i br ...
Tarixən mütəmadi olaraq yadelli işğalçılar tərəfindən işğala məruz qalan Azər...
Rusların Azərbaycanla əlaqəsinin tarixi qədimdi. Şərqşünas V.V.Bartoldun fiki...
914-cü ildə slavyanların Xəzər sahillərinə daha dəhşətli bir hərbi yürüşü baş...
910-cu il Sarı adası 910-cu il Gilan sahilləri 910-cu il Gilan sahilləri 914-...
Bərdə şəhərinin slavyanlar tərəfindən alınması. Rəssam N.M.Koçerqin. 1947-ci ...
Slavyanlar müəyyən fasilədən sonra bu əfsanəvi diyarın zəngin sərvətini ələ k...
‘’Aranın anası Bərdə’’ (941-981-ci illər) Mübarəki Ərdəbil Ruslar 944-cü il 2...
Mənbələrin məlumatına görə,bu zaman Bərdədə, ümumiyyətlə,20 min nəfərə qədər ...
944-cü il 24 avqust---945-ci il 12 avqust ruslar Bərdəni tərk etdilər. Nəticə...
Deyirlər,qədərdən çox ölən varmış, Həm qırıb-dağıtmış,həm də aparmış, Heç bir...
227-ci il Atropatenanın Sasani dövlətinin tərkibinə qatılması. 262-ci il Alba...
İSTİFADƏ OLUNMUŞ MƏNBƏLƏR Şəhər: Bakı Məktəb:Nərimanov r-nu 34№ orta məktəb F...
1 из 15

Описание презентации по отдельным слайдам:

№ слайда 1 BAKI
Описание слайда:

BAKI

№ слайда 2 Tarix gəl əcəkdə törəyə bil ən əhvalatı keçmi şi n libasında insanların i br ət
Описание слайда:

Tarix gəl əcəkdə törəyə bil ən əhvalatı keçmi şi n libasında insanların i br ət nəzərinə çatdırır. A.Bakıxanov

№ слайда 3
Описание слайда:

№ слайда 4 Tarixən mütəmadi olaraq yadelli işğalçılar tərəfindən işğala məruz qalan Azərbay
Описание слайда:

Tarixən mütəmadi olaraq yadelli işğalçılar tərəfindən işğala məruz qalan Azərbaycan xalqının öz torpaqlarını mərdliklə müdafiyə etdiyini göstərmək,şagirdləri öz tarixi keçmişimizi unutmamağı,Vətənə məhəbbət və onun gələcəyinə məsuliyyət hisslərini tərbiyə etməkdən ibarətdir.

№ слайда 5 Rusların Azərbaycanla əlaqəsinin tarixi qədimdi. Şərqşünas V.V.Bartoldun fikirin
Описание слайда:

Rusların Azərbaycanla əlaqəsinin tarixi qədimdi. Şərqşünas V.V.Bartoldun fikirincə,”ruslarla Azərbaycan arasında ticarət və sair əlaqələr hələ çox qədimdən başlamışdır.Kiyev rusu dəniz və çay yolları ilə qərbdə Bizans, şərqdə Xəzər dənizi vasitəsilə digər ölkələrlə ticarət edirdi”.Digər mənbələrdən məlum olduğu kimi, IX əsrdə ruslar Don və Volqa (İtil) çayları ilə ticarət məqsədilə Xəzər dənizinə gəlmiş,sonrada ticarət mallarını quru yolla dəvə karvanlarında Bağdada aparmışlar. X əsrdə rusların bu ərazilərə gəlişinin məqsədi və mahiyyəti tamamilə dəyişdi.Əvvəllər 15-20 gəmidən ibarət kiçik dəstələrlə ticarət məqsədilə gəldikləri halda, indi yüzlərlə gəmi ilə səfərə çıxanların niyyəti qarətçilik və istilaçılıq idi. Slavyanların Xəzəryanı Azərbaycan torpaqlarına IX əsrin ikinci yarısında başlanan basqınları Xəsrin əvvələrində daha da genişlənməyə və aramsız xarakter almağa başladı. 909-cu ildə onlar 16 gəmi ilə Xəzərə daxil oldular. Xəzər dənizinin cənubundakı Abaskun adasını ələ keçirdilər və sahil məntəqələrini qarət etməyə başladılar.Sarı adasındada və sahil məntəaələrində yanğınlar və talanlar törətdilər. Ələ keçirdikləri əsirlər və qənimətlərlə birlikdə Xəzərin Gilan sahillərinə hücum etdilər.Gilan şahın hərbi qüvvələri ilə toqquşmada məğlub oldular. Geri çəkilən slavyanlar bu dəfə Şirvanşahların qoşunları tərəfindən darmadağın edildilər.

№ слайда 6 914-cü ildə slavyanların Xəzər sahillərinə daha dəhşətli bir hərbi yürüşü baş ve
Описание слайда:

914-cü ildə slavyanların Xəzər sahillərinə daha dəhşətli bir hərbi yürüşü baş verdi. Əvvəlkilərdən fərqli olaraq,böyük və nizamlı bir hərbi səfər xarakteri daşıyan bu hücum zamanı hər birində100 döyüşçü olan 500 gəmi Xəzərə daxil oldu.Xəzər xaqanlığının ərazisindən keçib gəldikləri üçün onlar Xəzər sahillərindən ələ keçiriləcək qənimətin yarısını Xəzər xaqanına vəd etdilər.Beləliklə,dənizdən hərbi təhlükənin baş verəcəyini gözləməyən yerli əhali düşmənin dənizdən qəfil hücumu qarşısında çətin vəziyyətə düşdü.Ruslar Bakı sahillərinə gəlib çıxdılar və sahilə yaxın adalarda düşərgə saldılar.Onlar,adətən Bakı ətrafında və Xəzərin Azərbaycan sahillərində Pirallahı,Sahilan,Zirə,Kiçik Zirə,Böyük Zirə,Zənbilə,Xirə,Zirə,Sarı adalarında möhkəmlənir və buradan sahil məntəqələrinə basqınlar edirdilər.914-cü il yürüşü zamanı slavyanlar dinc əhaliyə divan tuturdular.Qadınları və uşaqları əsir alıb apardılar.Geri qayıdarkən slavyanlar ələ keçirdikləri qənimətin bir hissəsini şərtləşdikləri kimi,Xəzər xaqanına göndərdilər.Lakin Xəzərin şimal sahillərində müsəlman-türk qoşunları ilə qarətdən qayıdan slavyan durjinaları arasında şiddətli döyüş baş verdi.Ərəb tarixçisi Məsudınin məlumatına görə,üç gün davam edən bu döyüşdə ruslar darmadağın edildi,onlardan ancaq beş minə qədərlik kiçik bir dəstə qaçıb canını qurtara bildi. Bu vuruşmadan sonra bir müddət rusların Xəzər sahillərinə -Azərbaycana yürüşləri təkrar olunmadı.

№ слайда 7 910-cu il Sarı adası 910-cu il Gilan sahilləri 910-cu il Gilan sahilləri 914-cu
Описание слайда:

910-cu il Sarı adası 910-cu il Gilan sahilləri 910-cu il Gilan sahilləri 914-cu il 100 döyüşçüsü Olan 500 gəmi ‘’İzin ver, bu xalqla haqq-hesabı çürüdək.Onlar bizim müsəlman qardaşlarımızın torpaqlarına basqın etdilər, onların qanını tökdülər, arvadlarını və uşaqlarını əsir aldılar.’’ Nəticə 914-cü il Ruslar türk-müsəlman qoşunları tərəfindən darmadağın edilmişdi. 909-cu ildə 16 gəmi ilə Xəzər xaqanlığının əhalisinin xaqana müraciəti:

№ слайда 8 Bərdə şəhərinin slavyanlar tərəfindən alınması. Rəssam N.M.Koçerqin. 1947-ci il.
Описание слайда:

Bərdə şəhərinin slavyanlar tərəfindən alınması. Rəssam N.M.Koçerqin. 1947-ci il. dic.academic.ru

№ слайда 9 Slavyanlar müəyyən fasilədən sonra bu əfsanəvi diyarın zəngin sərvətini ələ keçi
Описание слайда:

Slavyanlar müəyyən fasilədən sonra bu əfsanəvi diyarın zəngin sərvətini ələ keçirmək üçün daha böyük qüvvə ilə hücuma keçirdilər 30 illik fasilədən sonra yenə hücuma keçən slavyanlar,bu dəfə Şirvana və Xəzər sahillərinə deyil, Aranın mərkəzi Bərdəyə gəldilər.Slavyanların Bərdəni hədəf seçməsi təsadüfi deyildi. Bərdə haqqında məlumat verən orta əsr müəllifləri və şərqşünaslar iqtisadi,siyasi,mədəni inkişafına,təbii-coğrafi mövqeyinə,və sərvətlərinin zənginliyinə görə Bərdəni IX-X əsrlərdə təkcə Qafqazda deyil,Yaxın və Orta Şərqdə ən çox inkişaf etmiş şəhərlərdən biri hesab edirdilər.Ona görə də Bərdənin zəngin sərvəti rusların diqqətini daha çox cəlb edirdi. Slavyanların məqsədi Bərdəni ələ keçirib, Azərbaycanda möhkəmlənmək idi. Onlar dənizlə cənuba doğru üzərək Kürün mənsəbinə çatdılar, ordan da çay vasitəsilə keçib Bərdə yaxınlığındakı Mübarəki deyilən kənddə sahilə çıxdılar.Gəmiləri burda saxlayıb, özləri 944-il avqustun 24-də Bərdəni mühasirəyə aldılar. Salari hakiminin Bərdədəki naibi öhdəsində olan 5600 nəfərlə yadelli istilaçılara müqavimət göstərdi. O dövrün silahları olan nizə, qalxan, qılınc, xəncər, əmud və s.ilə silahlanmış çoxminli rus drujinaları döyüşdə qalib gələrək şəhəri tuta bildilər.Əhalini incitməyə və qarət etməyə başladılar.

№ слайда 10 ‘’Aranın anası Bərdə’’ (941-981-ci illər) Mübarəki Ərdəbil Ruslar 944-cü il 24 a
Описание слайда:

‘’Aranın anası Bərdə’’ (941-981-ci illər) Mübarəki Ərdəbil Ruslar 944-cü il 24 avqustda hücum etdilər. Mosul hakiminin yürüşü salmas xoy Mərziban ibn Məhəmmədin şəhəri mühasirəyə alması.

№ слайда 11 Mənbələrin məlumatına görə,bu zaman Bərdədə, ümumiyyətlə,20 min nəfərə qədər ada
Описание слайда:

Mənbələrin məlumatına görə,bu zaman Bərdədə, ümumiyyətlə,20 min nəfərə qədər adam öldürüldü.Bərdənin ağır günlərində 30 min nəfərlik qoşunla özünü yetirən Salari hökmdarı Mərzban ibn Məhəmməd şəhəri mühasirəyə aldı. O, hərbi fənd işlədərək düşmənin 700 nəfər döyüşçüsünü məhv etsə də,şəhəri azad edə bilmədi. Şəhərin müqədaratı həll edildiyi bir vaxtda Mosul hakimi ölkənin cənubundakı Xoy və Səlmas şəhərlərinə hücum etdi.Mərziban ibn Məhəmməd Bərdənin müdafiəsini davam etdirmək üçün burada 4 min əsgər saxlayıb,özü Səlmasa getdi. Əhali ruslara qarşı mübarizəni dayandırmadı. Xalqın möhkəm iradəsi düşmənin ümüdlərini sarsıtdı.Bu vaxt şiddətli istilərə dözə bilməyən ruslar arasında misiri (yolxucu) deyilən xəstəlik başlandı və onların sırasını seyrəltdi.Xəstəliklərdən ölənlərin sayı döyüş meydanında ölənlərdən çox idi.Ona görə də 944-cü il avqustun 24-də Bərdəyə daxil olmuş istilaçılar ələ keçirdikləri qənimətlə kifayətlənərək 945-ci il avqustun 12-də gündüz döyüşlərində şəhərin mühasirəsini yara bilməyib gecə ikən qalanı yandırıb, şəhəri tərk etdilər.944-cü il basqınlarından sonra Bərdə dağıldı və bir daha özünə gələ bilmədi. Şəhərdə sənətkarlıq və ticarət tənəzzülə uğradı.Məhşur Bərdə bazarı öz əhəmiyyətini ititdi.Şəhərdə pul kəsilməsi dayandırıldı.Salari hakimi əsas diqqətini dövlətin paytaxtı Ərdəbilə verdiyindən Bərdənin bərpasına qayğı göstərə bilmədi. Digər tərəfdən 944-cü il faciəsindən bir qədər sonra Azərbaycanın şimal torpaqlarında müs təqil dövlət yaradan Şəddadilərin Gəncəni özlərinə paytaxt seçməsi ilə Bərdə diqqətdən və abadlıq işlərindən kənarda qaldı.

№ слайда 12 944-cü il 24 avqust---945-ci il 12 avqust ruslar Bərdəni tərk etdilər. Nəticə Bə
Описание слайда:

944-cü il 24 avqust---945-ci il 12 avqust ruslar Bərdəni tərk etdilər. Nəticə Bərdə dağıldı Bərdə bazarı öz əhəmiyyətini itirdi.Pul kəsilməsi dayandırıldı.Bərdə şəhəri süqut etdi. Bərdə şəhərinin slavyanlar tərəfindən yandırılması.

№ слайда 13 Deyirlər,qədərdən çox ölən varmış, Həm qırıb-dağıtmış,həm də aparmış, Heç bir şe
Описание слайда:

Deyirlər,qədərdən çox ölən varmış, Həm qırıb-dağıtmış,həm də aparmış, Heç bir şey qalmamış dolu anbarda, Xəzinə boşalmış,yoxdur dinar da. Gördüyün o Bərdə olmuşdur viran, O zəngin şəhərdən qalmamış nişan. Nizami Gəncəvi qədim şəhərlərdən olan Bərdə haqqında Çox maraqlı məlumatlar verir.O Azərbaycanın Aran vilayətinin paytaxtı olan Bərdənin gözəlliyini təsvir edir. Nizami Gəncəvi “İsgəndərnamə” əsərində Bərdənin başına gələn müsibəti də göstərir.O,slavyanların Bərdəyə hücumunu, əhalini qırmasını, onun başına gətirdiyı müsibətləri,şəhəri talan etməsini ürək ağrısı ilə təsvir edir:

№ слайда 14 227-ci il Atropatenanın Sasani dövlətinin tərkibinə qatılması. 262-ci il Albaniy
Описание слайда:

227-ci il Atropatenanın Sasani dövlətinin tərkibinə qatılması. 262-ci il Albaniyanın Sasanilərdən aslı vəziyyətə düşməsi. 371-ci il Dzirav döyüşü. 387-ci il Erməni çarlığının ləğvi. 498-ci il Aquen kilsə məclisinin keçirilməsi. 636-cı il Kadisiyyə döyüşü. 705-ci il Ərəblərin Albaniyanın müstəqilliyinə son qoyması. 725-ci il Ərəblərin Azərbaycanda əhalinin mal-qaranın və torpağın siyahıya alması. 816-cı il Xürrəmilər hərakatına Babəkin rəhbərlik etməsi. 837-ci il Bəzz uğrunda son döyüşlər. 909-cu il Slavyanların Xəzəryanı vilayətlərə qarətkar yürüşü. 910-cu il Slavyanların Xəzəryanı vilayətlərə basqınları. 914-cü il Xəzər dənizi adalarına və sahil məntəqələrinə yürüşü. 944-cü il Slavyanların Bərdə şəhərini işğal etməsi. 227 636 387 498 910 837 914 371 725 816 944 909 725 262

№ слайда 15 İSTİFADƏ OLUNMUŞ MƏNBƏLƏR Şəhər: Bakı Məktəb:Nərimanov r-nu 34№ orta məktəb Fənn
Описание слайда:

İSTİFADƏ OLUNMUŞ MƏNBƏLƏR Şəhər: Bakı Məktəb:Nərimanov r-nu 34№ orta məktəb Fənn: Azərbaycan tarixi Mövzu: Slavyanların Azərbaycana hücumları. Müəllif: Mürsəlova Leyla G O O G L E. R U N A R O D. R U A Z Ə R B A Y C A N .A Z W W W. O X U Y U R U Q. B İ Z D İ K. A C A D E M İ C. R U A N İ M A T İ O N S. C O M A Z Ə R B A Y C A N T A R İ X İ (ən qədim zamanlardan XX əsrədək) I cild Z.M.Bünyadov və Y.B.Yysifov BAKI – 1994 AZƏRBAYCAN TARİXİ VII sinif BAKI -2008

Походы славян в Азербайджан в 944 г. (7 класс)
  • История
Описание:

 В арабских источниках эти славянские племена обозначены общим именем «русы».

В 909 году славяне захватили остров Абаскун на Каспии. В 910 году разорили остров Сары. Этот набег был отбит силами Гиляншаха и Ширваншаха.

Еще более страшный набег славяне совершили в 914 году на берега Каспия. Хазарский каган согласился пропустить славян через свою территорию. Разорив прикаспийские земли, славяне половину добычи послали хазарскому кагану. Однако тюрко-мусульманское население возмутилось тем, что славяне уводят в рабство единокровных азербайджанцев, ввязались в бой и разгромили разбойников. После этого еще 30 лет славяне не появлялись у берегов Каспия.

В 944 году дружины киевского князя Игоря и наемные отряды вышли в новый поход с целью захватить «Мать Аррана» – Барду и навсегда закрепиться в Азербайджане. Барда в это время числилась в составе государства Саларидов. Но гарнизон саларидов в городе был слаб, и славяне, захватив Барду, разграбили ее. Саларидский правитель Марзбан ибн Мухаммед с 30-тысячным войском осадил Барду, но тут пришла весть, что правитель Мосула захватил город Хой и Салмас, а потому пришлось срочно вернуться назад. Однако инфекционные болезни заставили славян покинуть город. После трагедии 944 года Барда уже никогда не смогла восстановить былую силу. Ремесло и торговля пришли в упадок. Избрание Шаддадидами Гянджи в качестве столицы еще более углубило упадок Барды.

Автор Мурсалова Лейла Бинуатали
Дата добавления 09.01.2015
Раздел История
Подраздел
Просмотров 673
Номер материала 47371
Скачать свидетельство о публикации

Оставьте свой комментарий:

Введите символы, которые изображены на картинке:

Получить новый код
* Обязательные для заполнения.


Комментарии:

↓ Показать еще коментарии ↓