Главная / Иностранные языки / Открытый урок Махамбет - дауылпаз ақын

Открытый урок Махамбет - дауылпаз ақын

z«№1 М.Горький атындағы мектеп- гимназия» мемлекеттік мекемесі



«Бекітемін» «Қаралды» «Таныстым» Мектеп директоры: Әдістемелік жұмысы: Бірлестік жетекшісі : Т.Т.Айгенжиева жөн. орынбасары: Қ.Ортаева

----------------- М.Қалменова --------------------

--------------------








Қазақ тілінен тереңдетілген

пәннің бағдарламасы


9 «В» сынып

2014-2015 оқу жылы







Пән мұғалімі:Қонарова Б.К





«№1 М.Горький атындағы мектеп- гимназия» коммуналдық

мемлекеттік мекемесі





Ашық сабақ

Дауылпаз ақын

10 «Г»сынып








Қазақ тілі мен әдебиеті

пәні мұғалімі: Қонарова Б.К






2014- 2015 оқу жылы





Сабақтың тақырыбы: Дауылпаз ақын.

Сабақтың мақсаты:

а ) білімділік: Махамбет Өтемісұлы туралы ойларын тереңдету, поэзиясынанан алған білімдерін тексеру, сыни тұрғысынан ойланту

арқылы пысықтау;

ә) дамытушылық: ақын поэзиясы жайындағы түсініктерін одан әрі дамытып, әдебиет теориясынан білімдерін кеңейту;

б) тәрбиелігі: оқушыларды қауымдасып жұмыс істеуге, бір- бірінің

пікірін дамыта отырып, өзара сыйласуға, Отанын сүюге, поэзияға құштарлыққа баулу.

Сабақтың көрнекілігі: ақын портреті, ұлағатты сөздер, тест парақтары, үлестірме қағаздар.

Сабақтың түрі: аралас сабақ (өткен тақырыптарды пысықтау)

Сабақтың әдісі: топтастыру, ІNSERT әдісі, сұрақ- жауап,ой бөлісу, «Автобус аялдамасы» әдісі

Пәнаралық байланыс: тарих , музыка, география.

Сабақтың барысы.

І.Ұйымдастыру кезеңі: сабаққа бейімдеу, мақсатын айту

ІІ. Үй тапсырмасын сұрау.

Өткен сабақтардан алған білімдерін бақылау мақсатында бақылау тестін аламын.Жұптасып отырған оқушылар бір- бірімен алмасып жұмыстарын тексеріп бағалайды.

1.«Зар заман ақындары» атанған ақын.

А) Машһүр Жүсіп

Ә)Дулат Бабатайұлы

Б)Біржан сал


2.10- сынып «Қазақ әдебиеті» оқулығының авторлары

А)С.Ч.Тұрсынғалиева,Г.Р.Бәкенова

Ә)А.Қасымбек,Б.Хасанұлы

Б) С.Ч.Тұрсынғалиева, А.Ж.Такишева


3.Аллитерация дегеніміз...

А)Дауысты дыбыстардың қайталануы

Ә)Дауыссыз дыбыстардың қайталануы

Б)Өлең жолдарының соңында қайталануы


4.«Қазақтың ақындық поэзия биіктерінің бірі...» деп Дулат шығармашылығына пікір айтқан зерттеуші- ғалым .

А) Р.Бердібаев

Ә)З.Қабдолов

Б)В.Г.Белинский


5.«Аягөз» шығармасының тақырыбы

А) Табиғат жайлы

Ә) Ел мен жердің жайы

Б) Ел билігі туралы


6.Ассонанс дегеніміз...

А)Өлең жолдарының соңында қайталануы

Ә)Дауыссыз дыбыстардың қайталануы

Б)Дауысты дыбыстардың үндесе қайталануы


7.Ер Қосай қай шығарманың кейіпкері

А) «Замана»

Ә) «Ақтан жас»

Б) «Еспенбет»


8. «Еспенбет» поэмасының эпостық жырлардағы кейіпкерлерден айырмасы

А) Шығарма құрылысында

Ә) Қаһармандары өмірде болған адамдар

Б) Қиял- ғажайыптан шығарылған кейіпкелер


9. Эпитет дегеніміз...

А) Мағыналық дербестігін сақтаған көркем, бейнелі сөз

Ә) Заттың, құбылыстың сипатын айқындайтын суретті сөз

Б) Бір ұқсас заттармен салыстыра суреттеу


10. Д.Бабатайұлының өмірсүрген уақыты.

А) 1802- 1874

Ә) 1803- 1846

Б) 1815-1898


ІІІ.Жаңа сабақ. батыр

Оhello_html_730ecce9.gifй шақыру.

hello_html_m7cedd79a.gif

hello_html_39078d33.gifhello_html_6b11c135.gifАқын сазгер



«Махамбет кім?» сұрағын жауап алу.

Дәлелдейді, толық жауабын ауызша айтады.

Мұғалімнің кіріспе сөзі.

Ақын болу – бір басқа. Батыр болу - бір басқа. Осы ұғым екі дара тұрып қалмай, қосылып бір адамның бойынан табылып жатса- бұл да ерекше құбылыстың бірі деп қаруымыз керек. Міне, осы қосылған екі талант Махамбет шығармашылығынан аңғарылады

Мхамбет- суырып салма ақын. Өлеңдері ауызша тарап келген. 1939 жылдары ғана оның өлеңдері жеке кітап болып басылды. Махамбет- заман шындығын бірден- бір дұрыс қорытынды жасай білген реалист ақын. Оның реалистігін әрбір өлеңдерінен байқауға болады.

Махамбет тек жаужүрек батыр, жалынды жыршы, от ауыз тілді ақын ғана емес, сазгер- күйші де. Оның «Өкініш», «Қайраан Нарын», «Жорық», «Ақтабан», «Тарлан», «Шілтері терезе», «Жұмыр қылыш»,т.б күйлері бар.

Электрондық оқулықтан ақын өмірі мен шығармашылығы жайлы мағлұматтарды тыңдатамын.


Махамбет Өтемісұлының өмірі мен шығармашылық жолына «Автобус аялдамасы» әдісі бойынша хронологиялық сызба жасау.

Реті

жылы

Махамбет көтеріліс кезінде

1

1829- 1830

Махамбет Жәңгір ханның үстемдігімен қала бекінісінің түрмесіне отырды, бостандыққа шыққан соң Исатай Тайманұлына қосылды.

2

1836

ақпан

Орыс отаршылдарына қарсы Исатай мен Махамбет бастаған ұлт- азаттық күрес басталды.

3

1836

сәуір

Қиялымола деген жерде үлкен айқас болды. Жәңгір мен Исатай қолы осы жерде кездеседі.

4

1837

қараша

Исатай мен Махамбет бастаған 3 мыңдай адам хан ордасына екінші рет аттанды. Орданы қоршап алды.

5

1838

Көтерілісшілер жеңіліске ұшырады.Гекке басқарған орыс әскерімен соғыста Исатай Тайманұлы қаза табады. Махамбет бірнеше жолдасымен әскердің шебін бұзып шығып құтылады.

6

1838- 1841

Махамбет қайта қол жинайды. Хиуаға барған сапары сәтсіз аяқталады.

7

1841- 1846

Ақынның жалғыз қалуы.

8

1846

Күрескер ақын 42 жасында дүние салады. Ақынның зираты Атырау обылысның Махамбет ауданындағы « Махамбет ойы» деген жерде.

Романтизм бағытындағы өлеңдері:

А) Күреске шақыру ( «Ереуіл атқа ер салмай», «Толарсақтан саз кешіп», «Еділ мен Жайық жер еді- ау»).

Ә) Жақсылықты алдан күту («Ұлы арман», «Еділ мен Жайық жер еді- ау» «Күн қайда?», «О, Нарын»)

Б) Халықты жігерлендіру («Мұңайма», Айныман»,«Ақ жұмыртқа», «Бағаналы терек жарылса», «Туған ұлдан не пайда?»).

Кейбір оқушылар ақынның өлеңін жатқа оқиды.

В)Өлеңдеріндегі элегиялық сарынды анықтау.


ІV. Сабақты пысықтау.

Дәптермен жұмыс. «Ереуіл атқа ер салмай» өлеңіне талдау жасау.(гипербола , эпитет, аллитерация, ассонанс).

Ерлерді күреске, азаматтыққа шақыратын ереуіл толғауы.7-8 буынды, 3 бунақты, 20 тармақты шұбыртпалы ұйқасты өлең.

Гипербола-( Өзіңнен шыққан жас бала

Сақалы шығып жат болмай)

Эпитет- (егеулі найза,алты малта, ұлы түске, қу толағай(қу бас

мағынасында),тебінгі теріс).

Аллитирация-

Тебінгі терге шірімей,

Терлігі майдай ерімей,

Түн қатып жүріп, түс қашпай,

Тебінгі теріс тағынбай,

Темір қазық жастанбай.

Ассонанс-

Ереуіл атқа ер салмай,

Егеулі найза қолға алмай,

Еңку – еңку жер шалмай,

Ер төсектен безінбей,

Ерлердің ісі бітер ме?!

3 топқа ақын поэзиясындағы ерекшеліктерді анықтау мақсатында

тапсырма беріледі. Сызба бойынша жұмыс.


hello_html_c182e35.gif

hello_html_m73b4669d.gifhello_html_m493d3312.gifТақырыбы Түр жаңалығы

hello_html_m2a7690f7.gifhello_html_m2fd3af.gif

Тіл көркемдігі

1- топ.Ақын өлеңдерінің тақырыбы.(Ел, халық , Исатай жайлы)

2- топ.Түр жаңалығы.(ұйқас).(Шұбыртпалы , кезекті)

3- топ. Тіл көркемдігі.(Афоризмдер,эпитет, теңеу, метафора, омоним, синоним, риторикалық сұраулы сөйлем, аллитерация, ассонанс, параллелизм).

V. Сабақты қорыту.


INSЕRT стратегиясы.


Не білеміз?

Не білдік?

Нені бігіміз келеді?

Махамбет Өтемісұлының өмірі мен шығармашылығы жайлы тереңірек білім алдық.Өлеңдерін жатқа оқыдық.

Өлеңдері арқылы ақынды таныдық,, күйлерімен таныстық.


Махамбеттің ұрпақтары жайлы.


Плакаттардағы қантты сөздерді оқып, мағынасын ашу.

VI. Бағалау.VII. Үйге тапсырма. «Жалынды ақын - Махамбет» тақырыбына шығарма жазу.















Махамбет Өтемісұлының өмірі мен шығармашылық жолына хронологиялық сызба жасау.


Реті

жылы

Махамбет көтеріліс кезінде

1

1829- 1830

Махамбет Жәңгір ханның үстемдігімен қала бекінісінің түрмесіне отырды, бостандыққа шыққан соң Исатай Тайманұлына қосылды.

2

1836

ақпан

Орыс отаршылдарына қарсы Исатай мен Махамбет бастаған ұлт- азаттық күрес басталды.

3

1836

сәуір

Қиялымола дегн жерде үлкен айқас болды. Жәңгір мен Исатай қолы осы жерде кездеседі.

4

1837

қараша

Исатай мен Махамбет бастаған 3 мыңдай адам хан ордасына екінші рет аттанды. Орданы қоршап алды.

5

1838

Көтерілісшілер жеңіліске ұшырады.Гекке басқарған орыс әскерімен соғыста Исатай Тайманұлы қаза табады. Махамбет бірнеше жолдасымен әскердің шебін бұзып шығып құтылады.

6

1838- 1841

Махамбет қайта қол жинайды. Хиуаға барған сапары сәтсіз аяқталады.

7

1841- 1846

Ақынның жалғыз қалуы.

8

1846

Күрескер ақын 42 жасындадүние салады. Ақынның зираты Атырау обылысның Махамбет ауданындағы « Махамбет ойы» деген жерде.

















Тест

1.«Зар заман ақындары» атанған ақын.

А) Машһүр Жүсіп

Ә) ДулатБабатайұлы

Б) Біржан сал


2.10- сынып «Қазақ әдебиеті» оқулығының авторлары

А) С.Ч.Тұрсынғалиева,Г.Р.Бәкенова

Ә) А.Қасымбек,Б.Хасанұлы

Б) С.Ч.Тұрсынғалиева, А.Ж.Такишева


3.Аллитерация дегеніміз...

А) Дауысты дыбыстардың қайталануы

Ә)Дауыссыз дыбыстардың қайталануы

Б) Өлең жолдарының соңында қайталануы


4.«Қазақтың ақындық поэзия биіктерінің бірі...» деп Дулат шығармашылығына пікір айтқан зерттеуші- ғалым .

А) Р.Бердібаев

Ә) З.Қабдолов

Б) В.Г.Белинский


5.«Аягөз» шығармасының тақырыбы

А) Табиғат жайлы

Ә) Ел мен жердің жайы

Б) Ел билігі туралы


6.Ассонанс дегеніміз...

А) Өлең жолдарының соңында қайталануы

Ә)Дауыссыз дыбыстардың қайталануы

Б) Дауысты дыбыстардың үндесе қайталануы


7.Ер Қосай қай шығарманың кейіпкері

А) «Замана»

Ә) «Ақтан жас»

Б) «Еспенбет»


8. «Еспенбет» поэмасының эпостық жырлардағы кейіпкерлерден айырмасы

А) Шығарма құрылысында

Ә) Қаһармандары өмірде болған адамдар

Б) Қиял- ғажайыптан шығарылғанмммт кейіпкелер


9. Эпитет дегеніміз...

А) Мағыналық дербестігін сақтаған көркем, бейнелі сөз

Ә) Заттың, құбылыстың сипатын айқындайтын суретті сөз

Б) Бір ұқсас заттармен салыстыра суреттеу

10. Д.Бабатайұлының өмірсүрген уақыты.

А) 1802- 1874Ә) 1803- 184Б) 1815-1898








Реті

жылы

Махамбет көтеріліс кезінде



1

1829- 1830

Махамбет Жәңгір ханның үстемдігімен қала бекінісінің түрмесіне отырды, бостандыққа шыққан соң Исатай Тайманұлына қосылды.


2

1836

ақпан


Орыс отаршылдарына қарсы Исатай мен Махамбет бастаған ұлт- азаттық күрес басталды.

3

1836

сәуір


Қиялымола деген жерде үлкен айқас болды. Жәңгір мен Исатай қолы осы жерде кездеседі.

4

1837

қараша


Исатай мен Махамбет бастаған 3 мыңдай адам хан ордасына екінші рет аттанды. Орданы қоршап алды.


5

1838


Көтерілісшілер жеңіліске ұшырады.Гекке басқарған орыс әскерімен соғыста Исатай Тайманұлы қаза табады. Махамбет бірнеше жолдасымен әскердің шебін бұзып шығып құтылады.


6

1838- 1841


Махамбет қайта қол жинайды. Хиуаға барған сапары сәтсіз аяқталады.


7

1841- 1846


Ақынның жалғыз қалуы.

8

1846


Күрескер ақын 42 жасында дүние салады. Ақынның зираты Атырау обылысның Махамбет ауданындағы « Махамбет ойы» деген жерде.






















Ақынның өмірі мен шығармашылық жолына хронологиялық кесте

Реті

жылы

Махамбет көтеріліс кезінде



1

1829- 1830




2

1836

ақпан


3

1836

сәуір


4

1837

қараша


5

1838




6

1838- 1841




7

1841- 1846




8

1846









Открытый урок Махамбет - дауылпаз ақын
  • Иностранные языки
Описание:

Сабақтың тақырыбы: Дауылпаз ақын.

Сабақтың мақсаты:

а ) білімділік: Махамбет  Өтемісұлы  туралы ойларын  тереңдету,                                    поэзиясынанан алған білімдерін тексеру, сыни тұрғысынан ойланту

арқылы пысықтау;

ә) дамытушылық: ақын поэзиясы жайындағы   түсініктерін одан әрі дамытып, әдебиет теориясынан білімдерін кеңейту;

б) тәрбиелігі: оқушыларды қауымдасып жұмыс істеуге, бір- бірінің

пікірін дамыта отырып, өзара сыйласуға, Отанын сүюге, поэзияға құштарлыққа баулу.

Сабақтың көрнекілігі: ақын портреті, ұлағатты сөздер, тест парақтары, үлестірме қағаздар.

Сабақтың түрі: аралас сабақ (өткен тақырыптарды пысықтау)

Сабақтың әдісі: топтастыру, ІNSERT әдісі, сұрақ- жауап,ой бөлісу, «Автобус аялдамасы» әдісі

Пәнаралық байланыс: тарих , музыка, география.

Сабақтың барысы.

 І.Ұйымдастыру кезеңі: сабаққа бейімдеу, мақсатын айту

 ІІ. Үй тапсырмасын сұрау.

  Өткен сабақтардан алған білімдерін бақылау мақсатында бақылау тестін аламын.Жұптасып отырған оқушылар бір- бірімен алмасып  жұмыстарын  тексеріп   бағалайды.

1.«Зар заман ақындары» атанған ақын.

А) Машһүр Жүсіп

Ә)Дулат Бабатайұлы

Б)Біржан сал

 

2.10- сынып «Қазақ әдебиеті» оқулығының авторлары

А)С.Ч.Тұрсынғалиева,Г.Р.Бәкенова

Ә)А.Қасымбек,Б.Хасанұлы

Б) С.Ч.Тұрсынғалиева, А.Ж.Такишева

 

3.Аллитерация дегеніміз...

А)Дауысты дыбыстардың қайталануы

Ә)Дауыссыз дыбыстардың қайталануы

Б)Өлең жолдарының соңында қайталануы

 

4.«Қазақтың ақындық поэзия биіктерінің бірі...» деп Дулат шығармашылығына пікір айтқан зерттеуші- ғалым .

А) Р.Бердібаев

Ә)З.Қабдолов

Б)В.Г.Белинский

 

5.«Аягөз» шығармасының тақырыбы

А) Табиғат жайлы

Ә) Ел мен жердің жайы

Б) Ел билігі туралы

 

6.Ассонанс дегеніміз...

А)Өлең жолдарының соңында қайталануы

Ә)Дауыссыз дыбыстардың қайталануы

Б)Дауысты дыбыстардың үндесе қайталануы

 

 7.Ер Қосай қай шығарманың кейіпкері

А) «Замана»

Ә) «Ақтан жас»

Б)  «Еспенбет»

 

8. «Еспенбет» поэмасының эпостық жырлардағы кейіпкерлерден айырмасы

А) Шығарма құрылысында

Ә) Қаһармандары өмірде болған адамдар

Б) Қиял- ғажайыптан шығарылған кейіпкелер

 

 9. Эпитет дегеніміз...

А) Мағыналық дербестігін сақтаған  көркем, бейнелі сөз

Ә) Заттың, құбылыстың сипатын айқындайтын суретті сөз

Б) Бір ұқсас заттармен салыстыра суреттеу

 

 10. Д.Бабатайұлының өмірсүрген уақыты.

А) 1802- 1874

Ә) 1803- 1846

Б) 1815-1898

 

 

ІІІ.Жаңа сабақ.                             батыр

Ой шақыру.                             

                           

                 Ақын                                                  сазгер

 

 

«Махамбет кім?» сұрағын  жауап алу.

Дәлелдейді, толық жауабын ауызша айтады.

Мұғалімнің кіріспе сөзі.

 Ақын болу – бір басқа. Батыр болу - бір басқа. Осы ұғым екі дара тұрып қалмай, қосылып бір адамның бойынан табылып жатса- бұл да ерекше құбылыстың бірі деп қаруымыз керек. Міне, осы қосылған екі талант Махамбет шығармашылығынан  аңғарылады

 Мхамбет- суырып салма ақын. Өлеңдері ауызша тарап келген. 1939 жылдары ғана оның өлеңдері жеке кітап болып басылды. Махамбет- заман шындығын бірден- бір дұрыс қорытынды жасай білген реалист ақын. Оның реалистігін әрбір өлеңдерінен байқауға болады.

   Махамбет тек жаужүрек батыр, жалынды жыршы, от ауыз тілді ақын ғана емес, сазгер- күйші де. Оның «Өкініш», «Қайраан Нарын», «Жорық», «Ақтабан», «Тарлан»,  «Шілтері терезе», «Жұмыр қылыш»,т.б күйлері бар.

 

Электрондық оқулықтан ақын өмірі мен шығармашылығы жайлы              мағлұматтарды тыңдатамын.

 

 Махамбет Өтемісұлының өмірі мен шығармашылық жолына «Автобус аялдамасы» әдісі бойынша хронологиялық сызба жасау.

Реті

жылы

Махамбет көтеріліс кезінде

1

1829- 1830

Махамбет Жәңгір ханның үстемдігімен қала бекінісінің түрмесіне отырды, бостандыққа шыққан соң Исатай Тайманұлына қосылды.

2

1836

ақпан

Орыс отаршылдарына қарсы Исатай мен Махамбет бастаған ұлт- азаттық күрес басталды.

3

1836

сәуір

Қиялымола деген жерде үлкен айқас болды. Жәңгір мен Исатай қолы осы жерде кездеседі.

4

1837

қараша

Исатай мен Махамбет бастаған 3 мыңдай адам хан ордасына екінші рет аттанды. Орданы қоршап алды.

5

1838

Көтерілісшілер жеңіліске ұшырады.Гекке басқарған орыс әскерімен соғыста Исатай Тайманұлы қаза табады. Махамбет бірнеше жолдасымен әскердің шебін бұзып шығып құтылады.

6

1838- 1841

Махамбет қайта қол жинайды. Хиуаға барған сапары сәтсіз аяқталады.

7

1841- 1846

Ақынның жалғыз қалуы.

8

1846

Күрескер ақын 42 жасында дүние салады. Ақынның зираты Атырау обылысның Махамбет ауданындағы « Махамбет ойы» деген жерде.

Романтизм бағытындағы өлеңдері:

А) Күреске шақыру ( «Ереуіл атқа ер салмай», «Толарсақтан саз кешіп», «Еділ мен Жайық   жер еді- ау»).

Ә) Жақсылықты алдан күту («Ұлы арман», «Еділ мен Жайық   жер еді- ау» «Күн қайда?», «О, Нарын»)

 Б) Халықты жігерлендіру («Мұңайма», Айныман»,«Ақ жұмыртқа», «Бағаналы терек жарылса», «Туған ұлдан не пайда?»).

Кейбір оқушылар ақынның өлеңін жатқа оқиды.

 

В)Өлеңдеріндегі элегиялық сарынды анықтау.

 

ІV. Сабақты пысықтау.

Дәптермен жұмыс. «Ереуіл атқа ер салмай» өлеңіне талдау жасау.(гипербола , эпитет, аллитерация, ассонанс).

 Ерлерді күреске, азаматтыққа шақыратын ереуіл толғауы.7-8 буынды, 3 бунақты, 20 тармақты шұбыртпалы ұйқасты өлең.

Гипербола-( Өзіңнен шыққан жас бала

Сақалы шығып жат болмай)

Эпитет- (егеулі найза,алты малта, ұлы түске, қу толағай(қу бас

мағынасында),тебінгі теріс).

 Аллитирация-

Тебінгі терге шірімей,

Терлігі майдай ерімей,

Түн қатып жүріп, түс қашпай,

Тебінгі теріс тағынбай,

Темір қазық жастанбай.

Ассонанс-

Ереуіл атқа ер салмай,

Егеулі найза қолға алмай,

Еңку – еңку жер шалмай,

Ер төсектен безінбей,

Ерлердің ісі бітер ме?!

 3 топқа  ақын поэзиясындағы ерекшеліктерді анықтау мақсатында

 тапсырма беріледі. Сызба бойынша жұмыс.

 

                  

                     Тақырыбы                                                                    Түр жаңалығы

                                       

                                        

                                                      Тіл көркемдігі

 

1- топ.Ақын өлеңдерінің тақырыбы.(Ел, халық , Исатай жайлы)

  2- топ.Түр жаңалығы.(ұйқас).(Шұбыртпалы , кезекті)

  3- топ. Тіл көркемдігі.(Афоризмдер,эпитет, теңеу, метафора, омоним, синоним, риторикалық сұраулы сөйлем, аллитерация, ассонанс, параллелизм).

V. Сабақты қорыту.

 

INSЕRT стратегиясы.

 

Не білеміз?

Не білдік?

Нені бігіміз келеді?

Махамбет Өтемісұлының өмірі мен шығармашылығы жайлы тереңірек білім алдық.Өлеңдерін жатқа оқыдық.

Өлеңдері арқылы ақынды таныдық,, күйлерімен таныстық.

 

Махамбеттің ұрпақтары жайлы.

 

Плакаттардағы қантты сөздерді оқып, мағынасын ашу.

VI. Бағалау.VII. Үйге тапсырма. «Жалынды ақын - Махамбет» тақырыбына шығарма жазу.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Махамбет Өтемісұлының өмірі мен шығармашылық жолына хронологиялық сызба жасау.

 

Реті

жылы

Махамбет көтеріліс кезінде

1

1829- 1830

Махамбет Жәңгір ханның үстемдігімен қала бекінісінің түрмесіне отырды, бостандыққа шыққан соң Исатай Тайманұлына қосылды.

2

1836

ақпан

Орыс отаршылдарына қарсы Исатай мен Махамбет бастаған ұлт- азаттық күрес басталды.

3

1836

сәуір

Қиялымола дегн жерде үлкен айқас болды. Жәңгір мен Исатай қолы осы жерде кездеседі.

4

1837

қараша

Исатай мен Махамбет бастаған 3 мыңдай адам хан ордасына екінші рет аттанды. Орданы қоршап алды.

5

1838

Көтерілісшілер жеңіліске ұшырады.Гекке басқарған орыс әскерімен соғыста Исатай Тайманұлы қаза табады. Махамбет бірнеше жолдасымен әскердің шебін бұзып шығып құтылады.

6

1838- 1841

Махамбет қайта қол жинайды. Хиуаға барған сапары сәтсіз аяқталады.

7

1841- 1846

Ақынның жалғыз қалуы.

8

1846

Күрескер ақын 42 жасындадүние салады. Ақынның зираты Атырау обылысның Махамбет ауданындағы « Махамбет ойы» деген жерде.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Тест

1.«Зар заман ақындары» атанған ақын.

А) Машһүр Жүсіп

Ә) ДулатБабатайұлы

Б) Біржан сал

 

2.10- сынып «Қазақ әдебиеті» оқулығының авторлары

А) С.Ч.Тұрсынғалиева,Г.Р.Бәкенова

Ә) А.Қасымбек,Б.Хасанұлы

Б) С.Ч.Тұрсынғалиева, А.Ж.Такишева

 

3.Аллитерация дегеніміз...

А) Дауысты дыбыстардың қайталануы

Ә)Дауыссыз дыбыстардың қайталануы

Б) Өлең жолдарының соңында қайталануы

 

4.«Қазақтың ақындық поэзия биіктерінің бірі...» деп Дулат шығармашылығына пікір айтқан зерттеуші- ғалым .

А) Р.Бердібаев

Ә) З.Қабдолов

Б) В.Г.Белинский

 

5.«Аягөз» шығармасының тақырыбы

А) Табиғат жайлы

Ә) Ел мен жердің жайы

Б) Ел билігі туралы

 

6.Ассонанс дегеніміз...

А) Өлең жолдарының соңында қайталануы

Ә)Дауыссыз дыбыстардың қайталануы

Б) Дауысты дыбыстардың үндесе қайталануы

 

 7.Ер Қосай қай шығарманың кейіпкері

А)  «Замана»

Ә) «Ақтан жас»

Б)  «Еспенбет»

 

8. «Еспенбет» поэмасының эпостық жырлардағы кейіпкерлерден айырмасы

А) Шығарма құрылысында

Ә) Қаһармандары өмірде болған адамдар

Б) Қиял- ғажайыптан шығарылғанмммт кейіпкелер

 

 9. Эпитет дегеніміз...

А) Мағыналық дербестігін сақтаған  көркем, бейнелі сөз

Ә) Заттың, құбылыстың сипатын айқындайтын суретті сөз

Б) Бір ұқсас заттармен салыстыра суреттеу

 10. Д.Бабатайұлының өмірсүрген уақыты.

А) 1802- 1874Ә) 1803- 184Б) 1815-1898

 

 

 

 

 

 

 

Реті

жылы

Махамбет көтеріліс кезінде

 

 

1

1829- 1830

Махамбет Жәңгір ханның үстемдігімен қала бекінісінің түрмесіне отырды, бостандыққа шыққан соң Исатай Тайманұлына қосылды.

 

2

1836

ақпан

 

Орыс отаршылдарына қарсы Исатай мен Махамбет бастаған ұлт- азаттық күрес басталды.

3

1836

сәуір

 

Қиялымола деген жерде үлкен айқас болды. Жәңгір мен Исатай қолы осы жерде кездеседі.

4

1837

қараша

 

Исатай мен Махамбет бастаған 3 мыңдай адам хан ордасына екінші рет аттанды. Орданы қоршап алды.

 

5

1838

 

Көтерілісшілер жеңіліске ұшырады.Гекке басқарған орыс әскерімен соғыста Исатай Тайманұлы қаза табады. Махамбет бірнеше жолдасымен әскердің шебін бұзып шығып құтылады.

 

6

1838- 1841

 

Махамбет қайта қол жинайды. Хиуаға барған сапары сәтсіз аяқталады.

 

7

1841- 1846

 

Ақынның жалғыз қалуы.

8

1846

 

Күрескер ақын 42 жасында дүние салады. Ақынның зираты Атырау обылысның Махамбет ауданындағы « Махамбет ойы» деген жерде.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Ақынның өмірі мен шығармашылық жолына хронологиялық кесте

Реті

жылы

Махамбет көтеріліс кезінде

 

 

1

1829- 1830

 

 

 

2

1836

ақпан

 

3

1836

сәуір

 

4

1837

қараша

 

5

1838

 

 

 

6

1838- 1841

 

 

 

7

1841- 1846

 

 

 

8

1846

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Автор Конарова Баян Копжасаровна
Дата добавления 02.02.2015
Раздел Иностранные языки
Подраздел Другое
Просмотров 1068
Номер материала 55460
Скачать свидетельство о публикации

Оставьте свой комментарий:

Введите символы, которые изображены на картинке:

Получить новый код
* Обязательные для заполнения.


Комментарии:

↓ Показать еще коментарии ↓