Главная / История / Әмір Темір жорықтары туралы

Әмір Темір жорықтары туралы

7 сынып

Қазақстан тарихы

Сабақтың тақырыбы: Әмір Темірдің жорықтары.

Сабақтың мақсаты:

  • Әмір Темірдің шыққан тегі және оның Орта Азияны билеген тұсында жасаған шапқыншылық жорықтары мен оның зардаптары туралы толық түсініқті қалыптастыру.

  • Әмір Темірдің Алтын Орда, Ақ Орда, Моғолстан хандарымен болған ұрыстарының мақсатын, сипатын көрсету

  • Әмір Темір жорықтарының нәтижелері мен оның зардаптары туралы, айта отырып, оқушыларды талдау жасауға, өз көзқарастарын білдіруге, қорытынды жасауға дағдыландыру

Сабақтың түрі: Аралас сабақ

Сабақтың әдісі – тәсілі:Ой шақыру, еркін жауап, сұрақ жауап, баяндау

Сабақтың көрнекілігі: Интерактивти тақта, слайд, карта, суреттер

Сабақтың пәнаралық байланысы: Әдебиет, математика

Сабақтың барысы:

1. Ұйымдастру кезеңі. 1 – минут

а) Сәлемдесу

ә) Оқушылардың сабаққа катысымен, дайындығын тексеру.

Мотивация кезеңі.

Қызығушылықты ояту.

  • Балалар,бүгін аптаның қай күні?

  • Бүгін сәрсенбі.

  • Сәрсенбі қазақ халқы үшін қандай күн?

  • Ендеше, мен сендерге жалпы бүгінгі күндерің сәттілікпен өтсін, сабағымыз-да сәттілікпен басталып, тек қана сәттілікпен аяқталсын демекпін.

2. Ұй тапсырмасын сұрау.

1 - тапсырма

« Білім аукционы»

  1. Шағатай ұлысы қашан ыдырайды?

  2. Ұлыстың шығыс аумағында қай мемлекет құрылады?

  3. Моғолстан мемлекетінің жері?

  4. Моғолстан аталу себебі?

  5. Алғашында мемлектті кім басқарған?

  6. Неғе Әмір Поладшы хан болалмайды?

  7. Алғашқы ханы кім?

  8. Халқының этниқалық кұрамы?

  9. Мұралық лауазымы қалай аталады?

  10. Мемлекеттің орталығы қай кала болған?

  11. Мемлекет діні

2 - тапсырма

Кім болды, не істеді? Тулғалар

  1. Моғолстан мемлекеті қай ұлыстың орнына кұрылды ? Шағатай

  2. Шағатай ханға адал қызмет еткен әмір? Поладшы

  3. 16 ғ басына дейін билік еткен әулетің негізін қалаған? Тоғылық

  4. Темір

  5. Бір күнде 160 мың адам ислам дінін қабылдаған деп жазған? М.Х Дулати

  6. Тоғлық Темір Мауараннахрдың тағына отырғызып қайтады? Іляс Қожаны

  7. Моғолстан жеріне бас көтертпей, дүркін-дүркін жорықтар жасайды? Әмір Темір

  8. 10 жыл ішінде қалмақтардың 612 шабуылына тойтырыс берғен кім? Уәйсіс хан

  9. Хандық билік ұшін талас тартыс басталды? Жүніс және Есен бүға

  10. Моғолстанға оралып, өзін хан етіп жариялаған кім ? Жүніс

  11. Моғолстан хандығы кімнің кезінде ыдырай бастайды? Абдар-Рашид

3 – тапсырма

Тақырып бойынша тарихи оқиғалардың хронологиялық тізбесін жасау

  1. 14 ғ ортасы –

  2. 1348 –

  3. 1360-1361 –

  4. 1365 22 маусым –

  5. 1371 – 1372 –

  6. 1380 – 1390 –

  7. 1428 –

  8. 1433 –

  9. 16 ғ басында

Тақтада

14 ғ 90 жылдары Иран,Ирак,Ауғаныстан,Үндістан,Кіші Азия,Еділ бойы,Кавказ, Қазақстан, Орта Азияны камтитын империя қурды. Барлығы 27 мемлекеті жаулап алды.

Осы сөйлемнен негізгі ойды таба отырып, жаңа тақырыпқа шығамыз.Ендеше бүгінгі тақырыбымыз:

« Әмір Темірдің басқыншылық жорықтары»

1. Әмір Темір кім?

Әмір Темір монғолдың түрікленген барлас тайпасынан шыққан Тарағай бектің баласы. Ол 1336-1405 жылдары өмір сүрген. Әмир Темір 1370 жылы Мауараннахарды басып алды. Содан 35 жыл бойы жеке-дара билік жүргізген. Әмір Темір мемлекетті қай жерде қурылды?

2.14 ғ ортасында Шағатай ұлысы ыдырап, Мауараннахрдың батысында құрылған.

3. Әмір Темір құрған империяның жер аумағы.

Қазақстан мен Қырғызстан аумағына Шығыс Дешті Қыпшаққа, Жетісу мен Иран, Ирақ, Ауғаныстан, Үндістан, Кіші Азия, Еділ бойы, Кавказ, Орта Азия жерлерін қамтыған. Барлығы 27 мемлекетті жаулап алған.

4. Әмір Темірдің Ақ Ордаға жорықтары.

5. Әмір Темірдің Алтын Ордаға жорықтары.

6. Әмір Темірдің Моғолстанға жорықтары.

Сабақты қорытындылау

Бул жорықтар Қазақстан үшін, ондағы өмір сүрген ру-тайпалар үшін адам айтқысыз ауыр зардаптары болды. Бұл аймақтарда өмір сүріп жатқан халықтардың шаруашылығы мүлде кұйреді.Елдер арасында байланыс үзілді.Халық қырғынға ұшырап, қолға түскендер құлдыққа айдалып, Орта Азияның қалаларындағы базарларда сатуға түсті. Қалалар қирады, қалалардың күлі ғана қалды.

Сабақты бекіту:

Слайд 1

Карта мен жұмыс.№ 6

Слайд 2

Әмір Темір жорықтарының Қазақ жеріне тигізген зардаптары.

  1. Халық қырғынға ұшырады, шаруашылық күйреді.

  2. Елдер арасындағы байланыс үзілді, қалалар қирады.

  3. Ауа көшу,қоныс аудару кұшейді, халық болып қалыптасу жүйесі бұзылды.

  4. Мәдениеттің дамуына зардабына тигізді.

Слайд 3

Дата мен жұмыс.



1.1370 - Мауереннахрдағы білікке ие болды.

2. 1371 -1372 – Моғолстанға жорығы.



3. 1377 – Қамар ад- динді екі рет жеңді.



4. 1390 – Моғолстан Әмір Темірғе толық тәуелділіке түсті.

5.1395 – Терек өзенінің жағасындаТоқтамыс күйрей жеңілді.

6.1397 – Йасыда Қожа Ахмет Йасауға кесене салғызды.

7.1404 – Қытайға жорыққа дайындалды.

8. 1405 –Отырар қаласында қаза болды.

Слайд 4

Суреттер мен жұмыс.

Бағалау

Ұйге тапсырма



Әмір Темір жорықтары туралы
  • История
Описание:

 

                                                           7 сынып

 

                                                     Қазақстан тарихы

 

Сабақтың тақырыбы: Әмір Темірдің жорықтары.

 

Сабақтың мақсаты:

 

-          Әмір Темірдің шыққан тегі және оның Орта Азияны билеген тұсында жасаған шапқыншылық жорықтары мен оның зардаптары туралы толық түсініқті қалыптастыру.

 

-          Әмір Темірдің Алтын Орда, Ақ Орда, Моғолстан хандарымен болған ұрыстарының мақсатын, сипатын көрсету

 

-          Әмір Темір жорықтарының нәтижелері мен оның зардаптары туралы, айта отырып, оқушыларды талдау жасауға, өз көзқарастарын білдіруге, қорытынды жасауға дағдыландыру

 

Сабақтың түрі: Аралас сабақ

 

Сабақтың әдісі – тәсілі:Ой шақыру, еркін жауап, сұрақ жауап, баяндау

 

Сабақтың көрнекілігі: Интерактивти тақта, слайд, карта, суреттер

 

Сабақтың пәнаралық байланысы: Әдебиет, математика

 

Сабақтың барысы:

 

1. Ұйымдастру кезеңі.  1 – минут

 

а) Сәлемдесу

 

ә) Оқушылардың сабаққа катысымен, дайындығын тексеру.

 

    Мотивация кезеңі.

 

Қызығушылықты ояту.

 

-          Балалар,бүгін аптаның қай күні?

 

-          Бүгін  сәрсенбі.

 

-          Сәрсенбі қазақ халқы үшін қандай күн?

 

-          Ендеше, мен сендерге жалпы бүгінгі күндерің сәттілікпен өтсін, сабағымыз-да сәттілікпен басталып, тек қана сәттілікпен аяқталсын демекпін.

 

      2. Ұй тапсырмасын сұрау.

 

                                              1 - тапсырма

 

        « Білім аукционы»

 

1.      Шағатай ұлысы қашан ыдырайды?

 

2.      Ұлыстың шығыс аумағында қай мемлекет құрылады?

 

3.      Моғолстан мемлекетінің жері?

 

4.       Моғолстан аталу себебі?

 

5.      Алғашында мемлектті кім басқарған?

 

6.      Неғе Әмір Поладшы хан болалмайды?

 

7.      Алғашқы ханы кім?

 

8.      Халқының этниқалық кұрамы?

 

9.      Мұралық лауазымы қалай аталады?

 

10.  Мемлекеттің орталығы қай кала болған?

 

11.  Мемлекет діні

 

                                               2 - тапсырма

 

      Кім болды, не істеді?                                                               Тулғалар

 

1.      Моғолстан мемлекеті қай ұлыстың орнына кұрылды ?    Шағатай                                            

 

2.      Шағатай ханға адал қызмет еткен әмір?                                         Поладшы

 

3.      16 ғ басына дейін билік еткен әулетің негізін қалаған?                                Тоғылық                       

 

4.      Темір

 

5.      Бір күнде 160 мың адам ислам дінін қабылдаған деп жазған?      М.Х Дулати

 

6.      Тоғлық Темір Мауараннахрдың тағына отырғызып қайтады?      Іляс Қожаны

 

7.      Моғолстан жеріне бас көтертпей, дүркін-дүркін  жорықтар жасайды? Әмір Темір

 

8.      10 жыл ішінде қалмақтардың 612 шабуылына тойтырыс берғен кім? Уәйсіс хан

 

9.      Хандық билік ұшін талас тартыс басталды?                                  Жүніс және Есен бүға

 

10.  Моғолстанға оралып, өзін хан етіп жариялаған кім ?                              Жүніс

 

11.  Моғолстан хандығы кімнің кезінде ыдырай бастайды?         Абдар-Рашид 

 

 3 – тапсырма

 

Тақырып бойынша тарихи оқиғалардың хронологиялық тізбесін жасау

 

1.      14 ғ ортасы –

 

2.      1348 –

 

3.      1360-1361 –

 

4.      1365 22 маусым –

 

5.      1371 – 1372 –

 

6.      1380 – 1390 –

 

7.      1428 –

 

8.      1433 –

 

9.      16 ғ басында

 

                                                Тақтада

 

14 ғ 90 жылдары Иран,Ирак,Ауғаныстан,Үндістан,Кіші Азия,Еділ бойы,Кавказ, Қазақстан, Орта Азияны камтитын империя қурды. Барлығы 27 мемлекеті жаулап алды.

 

Осы сөйлемнен негізгі ойды таба отырып, жаңа тақырыпқа шығамыз.Ендеше бүгінгі тақырыбымыз:

 

                           « Әмір Темірдің басқыншылық жорықтары»

 

 1. Әмір Темір кім?

 

     Әмір Темір монғолдың түрікленген барлас тайпасынан шыққан Тарағай бектің баласы. Ол 1336-1405 жылдары өмір сүрген. Әмир Темір 1370 жылы Мауараннахарды басып алды. Содан 35 жыл бойы жеке-дара билік жүргізген. Әмір Темір мемлекетті қай жерде қурылды?

 

2.14 ғ ортасында Шағатай ұлысы ыдырап, Мауараннахрдың батысында құрылған.

 

3. Әмір Темір құрған империяның жер аумағы.

 

        Қазақстан мен Қырғызстан аумағына Шығыс Дешті Қыпшаққа, Жетісу мен  Иран, Ирақ, Ауғаныстан, Үндістан, Кіші Азия, Еділ бойы, Кавказ, Орта Азия жерлерін қамтыған. Барлығы 27 мемлекетті жаулап алған.

 

4. Әмір Темірдің Ақ Ордаға жорықтары.

 

5. Әмір Темірдің Алтын Ордаға жорықтары.

 

6. Әмір Темірдің Моғолстанға жорықтары.

 

Сабақты қорытындылау

 

Бул жорықтар Қазақстан үшін, ондағы өмір сүрген ру-тайпалар үшін адам айтқысыз ауыр зардаптары болды. Бұл аймақтарда өмір сүріп жатқан халықтардың шаруашылығы мүлде кұйреді.Елдер арасында байланыс  үзілді.Халық қырғынға ұшырап, қолға түскендер құлдыққа айдалып, Орта Азияның қалаларындағы базарларда сатуға түсті. Қалалар қирады, қалалардың күлі ғана қалды.

 

Сабақты бекіту:

 

Слайд 1

 

Карта мен жұмыс.№ 6

 

Слайд 2

 

Әмір Темір жорықтарының Қазақ жеріне тигізген зардаптары.

 

1.      Халық қырғынға ұшырады, шаруашылық күйреді.

 

2.      Елдер арасындағы байланыс үзілді, қалалар қирады.

 

3.      Ауа көшу,қоныс аудару кұшейді, халық болып қалыптасу жүйесі бұзылды.

 

4.      Мәдениеттің дамуына зардабына тигізді.

 

                                                Слайд 3

 

Дата мен жұмыс.

 

 

 

1.1370 -  Мауереннахрдағы білікке ие болды.                

 

2. 1371 -1372 – Моғолстанға жорығы.

 

 

 

3. 1377 – Қамар ад- динді екі рет жеңді.

 

 

 

4. 1390 – Моғолстан Әмір Темірғе толық тәуелділіке түсті.

 

5.1395 – Терек өзенінің жағасындаТоқтамыс күйрей жеңілді.

 

6.1397 – Йасыда Қожа Ахмет Йасауға кесене салғызды.

 

7.1404 – Қытайға жорыққа дайындалды.

 

8. 1405 –Отырар қаласында қаза  болды.

 

                                                       Слайд 4

 

                                              Суреттер мен жұмыс.

 

Бағалау

 

Ұйге тапсырма

 

Автор Толегенова Мончак Емутбаевна
Дата добавления 21.11.2014
Раздел История
Подраздел Конспекты
Просмотров 2295
Номер материала 4384
Скачать свидетельство о публикации

Оставьте свой комментарий:

Введите символы, которые изображены на картинке:

Получить новый код
* Обязательные для заполнения.


Комментарии:

↓ Показать еще коментарии ↓