Главная / Другое / "Менің елім сүйікті Қазақстаным"

"Менің елім сүйікті Қазақстаным"

«Меңдіқара ауданы әкімдігінің білім бөлімі» ММ «Балауса» балалар бақшасы

http://im6.asset.yvimg.kz/userimages/yug-ig/AicHkFV7B2z6ZRtX96BOebpnI01Z7O.jpg












«Менің Қазақстаным»



«Құлыншақ» тобы


Тәрбиеші: А.М.Кубекова










2014 жыл




Мазмұны 1

Жобаның төлқұжаты.

Тындырымды қызмет және режимді кездерде.

Қосымша.

Тікелей ұйымдастырылған іс-әрекет Тәжірибелі зерттеу іс-әрекеті

Көркем әдебиет

Жұмбақтар

Мақал – мәтелдер

Тақпақтар

Ұлттық ойындар

Шығармашылық есеп беру : «Қазақстан»




























Кеңсің дала 
Туған ана,
 
Көйлегің кең көк ала.

Жан беретін, 
Тән беретін.
 
Мейірімді ана сен ғана. 

С.Сейфуллин.

Жобаның төлқұжаты.

Тақырыбы: шығармашылық информатикалық жоба: «Қазақстан»

Жобаның мекен жайы: Ортаңғы топ.

Жобаның жетекшісі: А.М.Кубекова

Жобаға қатысушылар: Балалар, тәрбиеші, музыка жетекшісі.

Балалардың білім алу жасы: Ортаңғы топ.
Жобаның ерекшеліктері:

Жобаның құрастыру мінездемесі: шығармашылық – информациялық

Құрастыру саны: ұжымдық

Балалардың жоба бойынша еліктіргіш саны :топпен

Мерзімі: қысқа (1жеті)

Профильдік білімі: пәнаралық жоба.

Білім беру салалары: Денсаулық; Қатынас; Шығармашылық; Таным; Әлеуметтік орта.


Жобаның мақсаты: Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Әнұраны, Елтаңбасы және Туы туралы білімдерін дамыту. Балалардың сезімталдық, қиялшылдық; естігенін, көргенін қайта жаңғыртып, есте сақтау, есіне түсіріп толқу, жақсылық істеуге талпыну сияқты қабілеттерін дамыту.

- Балаларды Отанына деген сүйіспеншілікке, өз республикасын танып –білуге, Отанын мақтан етуге, адамгершілікке, тыныштықты қолдауға, ұлттық келісім мен патриоттық сезімге тәрбиелеу;

- Қазақстан аймағында тұратын халықтар және қазақ халқының тарихы мен мәдениеті туралы балалардың көзқарасын және ой-өрісін кеңейту;

- Балаларды әртүрлі халықтардың дәстүрлерімен, еліміздің бас қаласы – Астананың назар аударарлық орындарымен таныстыру;

- Еліміздің келешек азаматы – бала тұлғасының қалыптасуында тәрбиеші мамандығының мәртебесін және әлеуметтік маңыздылығын көтеру









Жобаның міндеті:  

Қазақстанның Республикасының рәміздерімен таныстыру

Балаларды бас қаламен таныстыру.

Қазақтың салт дәстүрімен таныстыру

Отанға деген сүйіспеншілікті шығарма жүзінде ашып көрсету.
Зерттеу біліктерін (проблеманы анықтау, ақпарат жинау, бақылау, тәжірибе жүргізу, талдау, жорамал жасау, қорытындылау) дамыту;

Қазақтың аспаптарымен таныстыру

Ұлттық киімдермен таныстыру

Жобаның ресурсы:

Қазақстан Республика жайында мәлімет беру ,тәжірибесі

Әдістемелік құрал

Балаларға арналаған көркем әдебиет

Күтілетін нәтиже:

  • Қазақстан Республика Жайында толық ақпарат алады, Өз отаны туралы ойларын жетілдіреді .

  • Қазақстан Республикасының рәміздерін ажыраты біледі

  • Ұлттық киімдерді , тағамдарды ,аспаптарды, ойындарды түсініктері молайды

  • талқыға салып талдайды, қорытады, бағалайды.

Қысқаша жобаның мазмұны: Ұсынылған жоба боынша мектеп жасына дейінгі балалардың Отанына деген сүйіспеншілікке, өз республикасын танып –білуге, Отанын мақтан етуге, адамгершілікке, тыныштықты қолдауға, ұлттық келісім мен патриоттық сезімге көзқарастары арттырып, тәжірбие, ізденіс арқылы нәтиже алады.







Жобаның кезекпен атқарылатын жұмысы:


Желтоқсан

Тақырыбы

1 – ші күні

« Отан туралы тақпақ »

2 – ші күні

« Қазақстан Республикасының рәміздерімен таныстыру »

3 – ші күні

«Ұлттық аспаптар»

4 – ші күні

« Ұлттық киімдер »

5-ші күні

«Ертеңгілік »

6-ші күні

« Ою-өрнектерімен таныстыру »

7-ші күні

«Ұлттық ойындар»


Біздің республикамыз Қазақстан деп аталады. Біздің еліміз – тәуелсіз мемлекет.Яғни ,біздің еліміз тәуелсіз болғандықтан; өз мемлекеттік әнұраны, елтаңбасы және өзінің мемлекеттік туы бар. Біздің ұлттық тіліміз –қазақ тілі. Республикамыздың президенті – Н.Ә.Назарбаев.

C:\Users\15\Desktop\Новая папка\20141208_093533.jpg

Қазақстан Республикасының ән ұраны орындалды


- Балалар, мынау біздің еліміз- Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Туы – көгілдір түсті тік бұрышты кездеме. Тудың ортасында күннің 32 шұғыласы, оның астында қалықтаған қыран бейнеленген. Сабына бекітілген тұста ұлттық оюлармен кестеленген тік жолақ өрнектелген. Күн, арай, қыран және ою-өрнек – алтын түсті.flag_kazakhstan1

Балалармен сұрақ –жауап арқылы түсінгендерін пысықтайды.

- Балалар, тудан ненің бейнесін көріп тұрсыңдар?

- Күн, құс пен оюдың бейнесін көріп тұрмыз.

- Иә, өте жақсы, дұрыс айтасыңдар.

- Ал, енді, балалар, мемлекеттік туымыздың түсі қандай екен?

- Мемлекеттік туымыздың түсі: көк, көгілдір .

- Неге ұқсайды?

- Аспанға ұқсайды.

- Біздің мемлекеттік туымыз аспан түстес көк екен.


C:\Users\15\Desktop\Новая папка\20141218_112700.jpgC:\Users\15\Desktop\Новая папка\20141218_111207.jpg

Балалардың жаттаған «Қазақстан жалауы» деген өлең жолдары тыңдалады.


Аспан түстес көгілдір,

Тік бұрышты матаның.

Ортасында төгіп нұр,

Күн жаяды шапағын.


Астында оның қалықтаған,

Қыран құстың бейнесі.

Азат елдің шалқыған,

Көңілі де білерсің.


Есте белгі ұрандар,

Сары алтындай сақталған.

Күн шұғыла қыранда,

Алтын түске қапталған.


Сол жағында матаның,

Сары түсті жолақ бар.

Мұратындай атамның,

Әсем өрнек ол ұлттық!


  • Мынау біздің Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Елтаңбасы.Рәміздік тұрғыдан ҚР мемлекеттік Елтаңбасының негізі – шаңырақ. Ол – Елтаңбаның жүрегі. Шаңырақ – мемлекетттің түп негізі – отбасының негізі. Шаңырақ – Күн шеңбері. Айналған күн шеңберінің қозғалыстағы суреті іспетті. Шаңырақ – киіз үйдің күмбезі, көшпелі түркілер үшін үйдің, ошақтың, отбасының бейнесі. Тұлпар – дала дүлділі, ер-азаматтың сәйгүлігі, желдей ескен жүйрік аты, жеңіске деген жасымас жігердің, қажымас қайраттың, мұқалмас қажырдың, тәуелсіздікке, бостандыққа ұмтылған құлшыныстың бейнесі. Қанатты тұлпар – қазақ поэзиясында кең тараған бейне. Ол ұшқыр арманның, самғаған таңғажайып жасампаздық қиялдың, талмас талаптың, асыл мұраттың, жақсылыққа құштарлықтың кейпі. Қанатты Тұлпар Уақыт пен Кеңістікті біріктіреді. Ол өлмес өмірдің бейнесі. Бір шаңырақтың астында тату-тәтті өмір сүретін Қазақстан халқының өсіп-өркендеуін, рухани байлығын, сан сырлы, алуан қырлы бет-бейнесін паш етеді. Бес бұрышты жұлдыз Елтаңбаның тәжі іспетті. Әрбір адамның жол нұсқайтын жарық жұлдызы бар. Қазақстан Республикасы мемлекеттік Елтаңбасының авторлары – Ж. Мәлібеков пен Ш. Уәлиханов.
    C:\Users\15\Desktop\Новая папка\20141218_113537.jpg
     
    Балалармен әңгіме жүргізіліп,
    «Біздің елтаңба» деген тақпақ айтылады.gerb_kazakhstan


Алтын қанат көмкерген,

Шаңырақ бар, уық бар.

Әсем бейне сен көрген,

Жай белгі емес ұгып ал!

Көгілдір түс аясы,

Бейбіт дала елесі.

Шаңырақ – жұрт панасы,

Уықтар -күннің сәулесі.

Сүйсіндірер өзіңді,

Түсіне біл таңбаны.

Аңызда ұшқыр төзімді

Пырақ халық арманы.

Жоғарыға түсер көз,

Бес бармақты жұлдызға,

«Қазақстан» деген сөз,

Таныс барлық ұл-қызға.

Мағыналы , сымбатты,

Бар осындай белгіміз.

Маған, саған қымбатты

Елтаңбасы ол-еліміз!




E:\DSC_2340.JPG


Қазақстан туралы тақпақтар

1.Менің елім Қазақстан

Бар ғой онда бәрі де:

Өзен де бар, көл де бар,

Орман да бар, тау да бар,

Жайнаған сансыз қаласы бар,

Жайқалған жомарт даласы бар.

2.Байтақ дала – туған жердің

Қымбат маған әр тасы.

Өзен, көлі, самал желі

Асқар тауы, баршасы.

3. Алтын дәнді даласы бар

Ақ күмістей қаласы бар

Неткен сұлу, неткен көркем

Осы менің туған өлкем

4. Ен даласын егін жапқан,

Бар баласы бақыт тапқан,

Менің елім, туған жерім

Күн сәулелі, Қазақстан!

5.Абай туған, Сәкен туған

Кұрметте, досым, Қазақтың жерін.

Қамбаға жылда мол астық кұйған

Қазақстан –Республикам менің!





Ұлттық Қамзолдар

Иық бұйымдарына жататын қазақтың ұлттық киімдерінің бір түрі – қамзол. Әйелдердің қамзолы қысқа жеңді, иықтан сәл түсіңкі, жеңді немесе жеңсіз түрінде тігіледі. Қамзол жұмыс істеуге өте ыңғайлы, кедергі келтірмейді. Сондықтан, ол әрі жылы, әрі сәндік киім болған.
Қамзолдың материалы – көбіне түкті пүліш маталар, оны барқыттан, шұғадан да тігеді. Ол міндетті түрде бір түсті матадан тігіледі. Әйелдердің жасына қарай қамзол түрі де өзгеріп отырған. Қамзолда жең болмағандықтан, жаға да жасалмаған, тек омырауға дейін ойық қалдырылған, өйткені қамзолды тек көлектің сыртынан киеді.
Түйме қадамаған, кестелек арқылы, көп жағдайда ұсталар соққан әшекейлі күміс қапсармалар арқылы қаусырылған, етек және омырау жағына түрлі жылтырауықтардан ою немесе өрнек жүргізілген.
Соңғы кезде қамзолды бисермен кестелеу кең етек алған.
Қамзол үлгілерін көрсету:
1-топ – Қыздардың қамзолы
2-топ – Аналардың қамзолы

3-топ - Әжелердің қамзолы
C:\Users\15\Desktop\Новая папка\1.jpg


Ұлттық ойындар


Асық ойындары — Қазақ халқының ұлттық ойындарының бірі.

Ұлттық ойындары көбінесе әр халықтың әлеуметтік-экономикалық жағдайларына, шаруашылың мүмкіншіліктеріне байланысты қалыптасқан. Қазақ халқының ұлттық ойындарының көбі табиғи заттармен ойнауға негізделген. Шаруашылығы мал шаруашылығына негізделгендіктен қазақ халқының ұлт ойындары да осыған икемделеді. Әсіресе, қойды көп өсіргендіктен, балалар ойынының көбі қой асығымен байланысты болып келеді. Сондықтан асық ойындары ұлт ойындарының ішіндегі арыдан келе жатқан көнелерінің бірі болып табылады. Асық ойыны баланың жастайынан жүйке жүйелерін шыңдап, оларды дәлдікке, ұстамдылыққа, байсалдылыққа тәрбиелейді. Мұндай қасиеті болмаса, адамда төзімділік, шыдамдылық та болмайды. Ондай қасиеттері болмаса, адам ойында да, өмірде де көздеген мақсатынан шыға бермейді. Бұл ойынның еңбектеген баладан, еңкейген кәріге дейін ойнайтын түрлері болған. Біз солардың ел есінде сақталған.


C:\Users\15\Desktop\Новая папка\20141222_104929.jpg C:\Users\15\Desktop\Новая папка\2.jpg


Арқан тарту — ұлттық ойын.

Бұл ойынды ойнау үшін, алдымен бес-алты ойыншы тартқанда үзілмейтін арқан және үлкен адамның алақаны көлеміндей екі тақтай дайындап алу қажет. Ол тақтайлардың ортасынан арқан өтетіндей етіп теседі. Енді қарды жентектеп, аққалаға ұқсатып үйеді де, оның орта шенінен таяқпен тесіп, әлгі арқанды өткізеді. Содан кейін тақтайіпанын, екеуін арқанның екі ұшына кигізеді де, таяқшаларды аққалаға екі-үш қарыстай таңап қалғанда тоқтатады да, тақтайшалар аққалаға тірелгенде кейін сырғып кетпес үшін арқанды түйеді. Бәрі дайын болған соң, балалар екі топқа бөлінеді де, арқанды екі жаққа тартады. Аққала қалай құласа, сол топ жеңіп шыққан болады. Жеңілген топ аққаланы қайта жасайды. Ойын қайта басталады. Ойын ойынға қатынасушылардың күш-қуатын дамытуға, таза ауада дем алып, еңбектенуге үйретеді.


E:\DSC_2349.JPG E:\DSC_2348.JPG







Менің туған жерім- егеменді Қазақстан
Менің туып өскен жерім - егеменді Қазақстан. Қазақстанның байлығы өте көп және қазынаға бай ел. Біздің еліміздің табиғаты өте сұлу. Биік-биік асқар тау, мөп-мөлдір көлдер, неше түрлі өсімдіктер мен дәрілік қасиеті бар шөптер өседі. Қазақстан жерінде аңдар мен құстар, не ше түрлі жануарлар жасайды. Сол жерде біздің ата-бабаларымыз, батырларымыз, ақындарымыз, ғалымдарымыз туып өскен.
Қазақстандай жері шұрайлы, шөбі шүйгін өлкені мен әрқашан да мақтан тұтамын.Қазақстанның кең даласындай байтақ дала еш жерде жоқ шығар. «Отаның-алтын бесігің», «Отаны жоқтық – нағыз жоқтық»- деп дана халқымыз бекер айтпаған. Өз Отанын сүю, өз ана тілін ардақтау - әрбір азаматтың бірінші міндеті.
Ал біздің халқымызда атамекенді ардақтау сезімі өте терең деп ойлаймын. халқымыздың басынан қандай қиын кезеңдер өткенде де ата-бабаларымыз елімізді сыртқы жаудан қорғай білген. Өз елі үшін жанын да, барын да аямаған. Халқымыздың осы бір қасиеті жанымызға ана сүтімен тарап, ана тілімен дарып, ақ нанымен бекуі тиіс. Өйткені Отан біз үшін оттан да ыстық.
 

hello_html_3fb88bec.gif
Бейне таспа көрсетілді




Туған жер
Беу, туған жер!
Сен ыстықсың біздерге.
Мың-мың дастан жатыр



Халқым басқан іздерде.
Тұнып жатқан тарихыңнан көз алмай
Даналықтың жырын жастар іздер ме?

Жыр жазам деп талпынады жас балаң.
Тәй-тәй басып келе жатқан жас қалам.
Жүрегінің түкпірінен шығарып
Жырды шашу болды оған бір арман.



Отан туралы мақал-мәтелдер

1. Алтын ұяң — Отан қымбат,
Құт-берекең — атаң қымбат, 
Аймалайтын — анаң қымбат, 
Асқар тауың — әкең қымбат (Қазыбек би).

2.Бұлбұл гүлзарын сүйеді, 
Адал адам Отанын сүйеді. 

3.Жауда қалған бұлбұлдан Отанға кайтқан ит артық.

4.Орағың өткір болса, қарың талмайды,
Отаның берік болса, жауың алмайды.

5.Отан елдің анасы, 
Ел ердің анасы.

6.Отан қадіріне жетпеген өз қадіріне жетпейді. 

7.Отан от басынан басталады. 

8.Отан оттан да ыстық, 
Жалыны бар шоқтан да ыстық.  

9.Отансыз адам — ормансыз бұлбұл.  

10.Отансыздың оты жанбайды.

Қолданылыған әдебиеттер

  1. Көркем әдебиет «Аруна» құрастырған Д. З. Жүсіпова

  2. Этнокультура – электрондық хрестоматия; авторы:

Т.И. Мушталова; Н.Г. Исаева

  1. Жұмабаев М. Жан сөзі: Өлеңдер мен дастандар.- Алматы

  2. Жарықбаев Қ. Б. Аталар сөзі – ақылдың  көзі.  – Алматы: Мектеп, 1980

  3. Ғаламтор

"Менің елім сүйікті Қазақстаным"
  • Другое
Описание:

«Меңдіқара ауданы әкімдігінің білім бөлімі» ММ    «Балауса» балалар бақшасы


 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

«Менің Қазақстаным»

 

 

                                               «Құлыншақ» тобы

 

Тәрбиеші: А.М.Кубекова

 

 

 

 

 

 

 

 

 

2014 жыл

 

 

 

Мазмұны 1

Жобаның төлқұжаты.

Тындырымды қызмет және режимді кездерде.

Қосымша.

Тікелей ұйымдастырылған іс-әрекет                                                                                      Тәжірибелі  зерттеу іс-әрекеті

Көркем әдебиет

Жұмбақтар

Мақал – мәтелдер

Тақпақтар

Ұлттық  ойындар 

Шығармашылық есеп беру : «Қазақстан»

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Кеңсің дала 
Туған ана, 
Көйлегің кең көк ала.

Жан беретін, 
Тән беретін. 
Мейірімді ана сен ғана. 

С.Сейфуллин.

Жобаның төлқұжаты.

Тақырыбы: шығармашылық информатикалық жоба: «Қазақстан»

Жобаның мекен жайы: Ортаңғы топ.

Жобаның жетекшісі: А.М.Кубекова

Жобаға қатысушылар: Балалар, тәрбиеші, музыка жетекшісі.

Балалардың білім алу жасы: Ортаңғы топ.
Жобаның ерекшеліктері:

Жобаның құрастыру мінездемесі: шығармашылық – информациялық

Құрастыру саны: ұжымдық

Балалардың жоба бойынша еліктіргіш саны :топпен

Мерзімі: қысқа (1жеті)

Профильдік білімі: пәнаралық жоба.               

Білім беру салалары: Денсаулық; Қатынас; Шығармашылық; Таным; Әлеуметтік орта.

 

Жобаның мақсаты:    Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Әнұраны, Елтаңбасы және Туы  туралы білімдерін дамыту. Балалардың сезімталдық, қиялшылдық; естігенін, көргенін қайта жаңғыртып, есте сақтау, есіне түсіріп  толқу, жақсылық істеуге талпыну сияқты қабілеттерін дамыту.

- Балаларды Отанына деген сүйіспеншілікке, өз республикасын танып –білуге, Отанын мақтан етуге, адамгершілікке, тыныштықты қолдауға, ұлттық келісім мен патриоттық сезімге тәрбиелеу;

- Қазақстан аймағында тұратын халықтар және қазақ халқының тарихы мен мәдениеті туралы балалардың көзқарасын және ой-өрісін кеңейту;

- Балаларды әртүрлі халықтардың дәстүрлерімен, еліміздің бас қаласы – Астананың назар аударарлық орындарымен таныстыру;

- Еліміздің келешек азаматы – бала тұлғасының қалыптасуында тәрбиеші мамандығының мәртебесін және әлеуметтік маңыздылығын көтеру

 

 

 

 

 

Жобаның міндеті:      

Қазақстанның  Республикасының рәміздерімен таныстыру  

Балаларды  бас қаламен  таныстыру.

Қазақтың салт дәстүрімен таныстыру

Отанға деген сүйіспеншілікті шығарма жүзінде ашып көрсету.
Зерттеу біліктерін (проблеманы анықтау, ақпарат жинау, бақылау, тәжірибе жүргізу, талдау, жорамал жасау, қорытындылау) дамыту;

Қазақтың аспаптарымен таныстыру

Ұлттық киімдермен таныстыру 

Жобаның ресурсы:

 Қазақстан  Республика жайында мәлімет беру ,тәжірибесі

 Әдістемелік құрал

 Балаларға арналаған көркем әдебиет

 

Күтілетін нәтиже:

ü Қазақстан Республика Жайында толық  ақпарат алады,   Өз отаны туралы ойларын жетілдіреді .

ü Қазақстан Республикасының рәміздерін  ажыраты біледі

ü Ұлттық киімдерді , тағамдарды ,аспаптарды, ойындарды  түсініктері молайды

ü талқыға салып талдайды, қорытады, бағалайды.

Қысқаша жобаның мазмұны: Ұсынылған жоба боынша мектеп жасына дейінгі балалардың  Отанына деген сүйіспеншілікке, өз республикасын танып –білуге, Отанын мақтан етуге, адамгершілікке, тыныштықты қолдауға, ұлттық келісім мен патриоттық сезімге  көзқарастары арттырып, тәжірбие, ізденіс арқылы нәтиже алады.

 

 

 

 

 

 

Жобаның кезекпен атқарылатын жұмысы:

 

Желтоқсан

Тақырыбы

1 – ші  күні

«  Отан туралы тақпақ »

2 – ші  күні

« Қазақстан Республикасының рәміздерімен таныстыру »

3 – ші күні

«Ұлттық аспаптар»

4 – ші  күні

« Ұлттық киімдер »

5-ші күні

«Ертеңгілік »

6-ші күні

« Ою-өрнектерімен таныстыру »

7-ші күні

«Ұлттық ойындар»

 

Біздің республикамыз Қазақстан деп аталады. Біздің еліміз – тәуелсіз мемлекет.Яғни ,біздің еліміз тәуелсіз болғандықтан; өз мемлекеттік әнұраны, елтаңбасы және өзінің мемлекеттік  туы бар. Біздің ұлттық тіліміз –қазақ тілі. Республикамыздың президенті – Н.Ә.Назарбаев.

Қазақстан Республикасының ән ұраны орындалды

 

    - Балалар, мынау біздің еліміз- Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Туы – көгілдір түсті тік бұрышты кездеме. Тудың ортасында күннің 32 шұғыласы, оның астында қалықтаған қыран бейнеленген. Сабына бекітілген тұста ұлттық оюлармен кестеленген тік жолақ өрнектелген. Күн, арай, қыран және ою-өрнек – алтын түсті.

    Балалармен сұрақ –жауап  арқылы түсінгендерін пысықтайды.

     - Балалар, тудан ненің бейнесін көріп тұрсыңдар?

    -  Күн, құс пен оюдың бейнесін көріп тұрмыз.

    - Иә, өте жақсы, дұрыс айтасыңдар.

    - Ал, енді, балалар,  мемлекеттік туымыздың  түсі қандай екен?

    -   Мемлекеттік туымыздың түсі: көк, көгілдір .

    -  Неге ұқсайды?

    -  Аспанға ұқсайды.

    -  Біздің мемлекеттік туымыз аспан түстес көк екен.

 

Балалардың жаттаған  «Қазақстан жалауы» деген өлең жолдары тыңдалады.

 

Аспан түстес көгілдір,

Тік бұрышты матаның.

Ортасында төгіп нұр,

Күн жаяды шапағын.

 

Астында оның қалықтаған,

Қыран құстың бейнесі.

Азат елдің шалқыған,

Көңілі де білерсің.

 

Есте белгі ұрандар,

Сары алтындай сақталған.

Күн шұғыла қыранда,

Алтын түске қапталған.

 

Сол жағында матаның,

Сары түсті жолақ бар.

Мұратындай атамның,

Әсем өрнек ол ұлттық!

 

-         Мынау біздің Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Елтаңбасы.Рәміздік тұрғыдан ҚР мемлекеттік Елтаңбасының негізі – шаңырақ. Ол – Елтаңбаның жүрегі. Шаңырақ – мемлекетттің түп негізі – отбасының негізі. Шаңырақ – Күн шеңбері. Айналған күн шеңберінің қозғалыстағы суреті іспетті. Шаңырақ – киіз үйдің күмбезі, көшпелі түркілер үшін үйдің, ошақтың, отбасының бейнесі. Тұлпар – дала дүлділі, ер-азаматтың сәйгүлігі, желдей ескен жүйрік аты, жеңіске деген жасымас жігердің, қажымас қайраттың, мұқалмас қажырдың, тәуелсіздікке, бостандыққа ұмтылған құлшыныстың бейнесі. Қанатты тұлпар – қазақ поэзиясында кең тараған бейне. Ол ұшқыр арманның, самғаған таңғажайып жасампаздық қиялдың, талмас талаптың, асыл мұраттың, жақсылыққа құштарлықтың кейпі. Қанатты Тұлпар Уақыт пен Кеңістікті біріктіреді. Ол өлмес өмірдің бейнесі. Бір шаңырақтың астында тату-тәтті өмір сүретін Қазақстан халқының өсіп-өркендеуін, рухани байлығын, сан сырлы, алуан қырлы бет-бейнесін паш етеді. Бес бұрышты жұлдыз Елтаңбаның тәжі іспетті. Әрбір адамның жол нұсқайтын жарық жұлдызы бар. Қазақстан Республикасы мемлекеттік Елтаңбасының авторлары – Ж. Мәлібеков пен Ш. Уәлиханов.

 
Балалармен әңгіме жүргізіліп, «Біздің  елтаңба»  деген тақпақ айтылады.

 

Алтын қанат көмкерген,

Шаңырақ бар, уық бар.

Әсем бейне сен көрген,

Жай белгі емес ұгып ал!

Көгілдір түс аясы,

Бейбіт дала елесі.

Шаңырақ – жұрт  панасы,

Уықтар  -күннің сәулесі.

Сүйсіндірер өзіңді,

Түсіне біл таңбаны.

Аңызда ұшқыр төзімді

Пырақ халық арманы.

Жоғарыға түсер көз,

Бес бармақты жұлдызға,

«Қазақстан» деген сөз,

Таныс барлық ұл-қызға.

Мағыналы , сымбатты,

Бар осындай белгіміз.

Маған, саған қымбатты

Елтаңбасы ол-еліміз!

 

 

 

 

Қазақстан туралы тақпақтар

1.Менің елім Қазақстан

Бар ғой онда бәрі де:

Өзен де бар, көл де бар,

Орман да бар, тау да бар,

Жайнаған сансыз қаласы бар,

Жайқалған жомарт даласы бар.

2.Байтақ дала – туған жердің

Қымбат маған әр тасы.

Өзен, көлі, самал желі

Асқар тауы, баршасы.

3. Алтын дәнді даласы бар

Ақ күмістей қаласы бар

Неткен сұлу, неткен көркем

Осы менің туған өлкем

4. Ен даласын егін жапқан,

Бар баласы бақыт тапқан,

Менің елім, туған жерім

Күн сәулелі, Қазақстан!

5.Абай туған, Сәкен туған

Кұрметте,  досым, Қазақтың жерін.

Қамбаға жылда мол астық кұйған

            Қазақстан –Республикам менің!   

                                  

 

 

 

 

Ұлттық Қамзолдар

Иық бұйымдарына жататын қазақтың ұлттық киімдерінің бір түрі – қамзол. Әйелдердің қамзолы қысқа жеңді, иықтан сәл түсіңкі, жеңді немесе жеңсіз түрінде тігіледі. Қамзол жұмыс істеуге өте ыңғайлы, кедергі келтірмейді. Сондықтан, ол әрі жылы, әрі сәндік киім болған.
Қамзолдың материалы – көбіне түкті пүліш маталар, оны барқыттан, шұғадан да тігеді. Ол міндетті түрде бір түсті матадан тігіледі. Әйелдердің жасына қарай қамзол түрі де өзгеріп отырған. Қамзолда жең болмағандықтан, жаға да жасалмаған, тек омырауға дейін ойық қалдырылған, өйткені қамзолды тек көлектің сыртынан киеді.
Түйме қадамаған, кестелек арқылы, көп жағдайда ұсталар соққан әшекейлі күміс қапсармалар арқылы қаусырылған, етек және омырау жағына түрлі жылтырауықтардан ою немесе өрнек жүргізілген.
Соңғы кезде қамзолды бисермен кестелеу кең етек алған.
Қамзол үлгілерін көрсету:
1-топ – Қыздардың қамзолы
2-топ – Аналардың қамзолы

3-топ - Әжелердің қамзолы

 

Ұлттық ойындар

 

Асық ойындары — Қазақ халқының ұлттық ойындарының бірі.

Ұлттық ойындары көбінесе әр халықтың әлеуметтік-экономикалық жағдайларына, шаруашылың мүмкіншіліктеріне байланысты қалыптасқан. Қазақ халқының ұлттық ойындарының көбі табиғи заттармен ойнауға негізделген. Шаруашылығы мал шаруашылығына негізделгендіктен қазақ халқының ұлт ойындары да осыған икемделеді. Әсіресе, қойды көп өсіргендіктен, балалар ойынының көбі қой асығымен байланысты болып келеді. Сондықтан асық ойындары ұлт ойындарының ішіндегі арыдан келе жатқан көнелерінің бірі болып табылады. Асық ойыны баланың жастайынан жүйке жүйелерін шыңдап, оларды дәлдікке, ұстамдылыққа, байсалдылыққа тәрбиелейді. Мұндай қасиеті болмаса, адамда төзімділік, шыдамдылық та болмайды. Ондай қасиеттері болмаса, адам ойында да, өмірде де көздеген мақсатынан шыға бермейді. Бұл ойынның еңбектеген баладан, еңкейген кәріге дейін ойнайтын түрлері болған. Біз солардың ел есінде сақталған.

 

 

 

Арқан тарту — ұлттық ойын.

Бұл ойынды ойнау үшін, алдымен бес-алты ойыншы тартқанда үзілмейтін арқан және үлкен адамның алақаны көлеміндей екі тақтай дайындап алу қажет. Ол тақтайлардың ортасынан арқан өтетіндей етіп теседі. Енді қарды жентектеп, аққалаға ұқсатып үйеді де, оның орта шенінен таяқпен тесіп, әлгі арқанды өткізеді. Содан кейін тақтайіпанын, екеуін арқанның екі ұшына кигізеді де, таяқшаларды аққалаға екі-үш қарыстай таңап қалғанда тоқтатады да, тақтайшалар аққалаға тірелгенде кейін сырғып кетпес үшін арқанды түйеді. Бәрі дайын болған соң, балалар екі топқа бөлінеді де, арқанды екі жаққа тартады. Аққала қалай құласа, сол топ жеңіп шыққан болады. Жеңілген топ аққаланы қайта жасайды. Ойын қайта басталады. Ойын ойынға қатынасушылардың күш-қуатын дамытуға, таза ауада дем алып, еңбектенуге үйретеді.

 

 

 

 

 

 

 

 

Менің туған жерім- егеменді Қазақстан
Менің туып өскен жерім - егеменді Қазақстан. Қазақстанның байлығы өте көп және қазынаға бай ел. Біздің еліміздің табиғаты өте сұлу. Биік-биік асқар тау, мөп-мөлдір көлдер, неше түрлі өсімдіктер мен дәрілік қасиеті бар шөптер өседі. Қазақстан жерінде аңдар мен құстар, не ше түрлі жануарлар жасайды. Сол жерде біздің ата-бабаларымыз, батырларымыз, ақындарымыз, ғалымдарымыз туып өскен.
Қазақстандай жері шұрайлы, шөбі шүйгін өлкені мен әрқашан да мақтан тұтамын.Қазақстанның кең даласындай байтақ дала еш жерде жоқ шығар. «Отаның-алтын бесігің», «Отаны жоқтық – нағыз жоқтық»- деп дана халқымыз бекер айтпаған. Өз Отанын сүю, өз ана тілін ардақтау - әрбір азаматтың бірінші міндеті.
Ал біздің халқымызда атамекенді ардақтау сезімі өте терең деп ойлаймын. халқымыздың басынан қандай қиын кезеңдер өткенде де ата-бабаларымыз елімізді сыртқы жаудан қорғай білген. Өз елі үшін жанын да, барын да аямаған. Халқымыздың осы бір қасиеті жанымызға ана сүтімен тарап, ана тілімен дарып, ақ нанымен бекуі тиіс. Өйткені Отан біз үшін оттан да ыстық. 


Бейне таспа көрсетілді

 

 

 

Туған жер
Беу, туған жер!
Сен ыстықсың біздерге.
Мың-мың дастан жатыр

 

 

Халқым басқан іздерде.
Тұнып жатқан тарихыңнан көз алмай
Даналықтың жырын жастар іздер ме?

Жыр жазам деп талпынады жас балаң.
Тәй-тәй басып келе жатқан жас қалам.
Жүрегінің түкпірінен шығарып
Жырды шашу болды оған бір арман.

 

 

 Отан туралы  мақал-мәтелдер

1. Алтын ұяң — Отан қымбат,
Құт-берекең — атаң қымбат, 
Аймалайтын — анаң қымбат, 
Асқар тауың — әкең қымбат (Қазыбек би).

2.Бұлбұл гүлзарын сүйеді, 
Адал адам Отанын сүйеді. 

3.Жауда қалған бұлбұлдан Отанға кайтқан ит артық.

4.Орағың өткір болса, қарың талмайды,
Отаның берік болса, жауың алмайды.

5.Отан елдің анасы, 
Ел ердің анасы.

6.Отан қадіріне жетпеген өз қадіріне жетпейді. 

7.Отан от басынан басталады. 

8.Отан оттан да ыстық, 
Жалыны бар шоқтан да ыстық.  

9.Отансыз адам — ормансыз бұлбұл.  

10.Отансыздың оты жанбайды.

                         Қолданылыған әдебиеттер

1.     Көркем әдебиет  «Аруна»   құрастырған Д. З. Жүсіпова

2.     Этнокультура – электрондық хрестоматия; авторы: 

Т.И. Мушталова; Н.Г. Исаева

3.    Жұмабаев М. Жан сөзі: Өлеңдер мен дастандар.- Алматы

4.    Жарықбаев Қ. Б. Аталар сөзі – ақылдың  көзі.  – Алматы: Мектеп, 1980

 

5.    Ғаламтор

Автор Тлебаева Куляш Алдабергеновна
Дата добавления 23.12.2014
Раздел Другое
Подраздел Конспекты
Просмотров 2935
Номер материала 11199
Скачать свидетельство о публикации

Оставьте свой комментарий:

Введите символы, которые изображены на картинке:

Получить новый код
* Обязательные для заполнения.


Комментарии:

↓ Показать еще коментарии ↓