Главная / Математика / Həndsə. Planimetriya Aksiomları (prezentasiya)

Həndsə. Planimetriya Aksiomları (prezentasiya)

Aksiom - sübutsuz qəbul edilən iddia. Doğruluğu isbat edilmədən qəbul edilən ...
Evklidin həyatı, riyaziyyat və həndəsə xaricindəki işləri haqqında çox az məl...
Aidolma aksiomu Hər hansı düz xəttin üzərində olan nöqtələr və onun üzərində ...
Düz xətt aksiomu Hər hansı iki nöqtədən bir və yalnız bir düz xətt keçir.
Nöqtələrin düz xətt üzərində yerləşməsi aksiomu Düz xəttin ixtiyari üç nöqtəs...
Düz xəttin bölünməsi aksiomu aksiomu Düz xəttin ixtiyari A nöqtəsi bu düz xət...
Parçaların ölçülməsi aksiomu Uzunluq vahidi seçməklə hər bir parçanın uzunluğ...
Parçaların toplanması aksiomu Parçanın uzunluğu, onun hər hansı daxili nöqtəs...
Parçaların ayrılması aksiomu Şüanın başlanğıcından, uzunluğu verilmiş, bir və...
Bucağın ölçülməsi aksiomu Hər bir bucağın sıfırdan böyük müəyyən dərəcə ölçüs...
Bucaqların toplanması aksiomu Bucağın dərəcə ölçüsü , onun daxili şüası iləbö...
Tusi-Paş aksiomu Üçbucağın təpələrindən keçməyən düz xətt onun bir tərəfini k...
Bucağın ayrılması aksiomu İstənilən şüadan başlayaraq verilmiş yarımmüstəvidə...
Üçbucağın bərabərliyinin birinci əlaməti Bir üçbucağın iki tərəfi və onlar ar...
Paralellik aksiomu Düz xəttin üzərində olmayan nöqtədən bu düz xəttə ən çoxu ...
Sahənin varlığı aksiomu Hər bir sadə fiqurun seçilmiş ölçü vahidi ilə ifadə o...
Sahələrin bərabərliyi aksiomu Bərabər üçbucaqların sahələri bərabərdir. S1= S2
Sahələrin toplanması aksiomu Əgər fiqur, ortaq daxili nöqtəsi olmayan sonlu s...
Sahə vahidi aksiomu Tərəfi a olan kvadratın sahəsi a2–na bərabərdir.
1 из 20

Описание презентации по отдельным слайдам:

№ слайда 1
Описание слайда:

№ слайда 2 Aksiom - sübutsuz qəbul edilən iddia. Doğruluğu isbat edilmədən qəbul edilən tək
Описание слайда:

Aksiom - sübutsuz qəbul edilən iddia. Doğruluğu isbat edilmədən qəbul edilən təkliflərə aksiomlar deyilir. Aksiomlar adətən məlum həqiqətlər olur. Adətən riyaziyyata hər hansı bir yeni bölmə və ya anlayış daxil edildikdə bu yeni bölmə bir sıra qəbul edilmiş mülahizələr əsasında qurulur. Belə mülahizələr sistem daxilində aksiom adlanır. Evklid (e.ə IV əsr-III əsrin sonu) — qədim yunan riyaziyyatçısı, məşhur "Əsaslar" kitabının müəllifi. Bizim eradan əvvəl yaşamış Evklid Afina qəbiləsindən olan Platonun şagirdi olmuşdur.Evklid Qədim Yunanıstanın ən böyük astronomu olan Klavdi ptolemeyin dəvəti ilə İsgəndəriyyə şəhərinə gəlmiş və orada riyaziyyat məktəbi təşkil etmişdir.Evklid “Başlanğıclar” əsərində planimetriya,stereometriya və ədədlər nəzəriyyəsinə aid bir çox məsələlərin həllini vermişdir.Onun “Fiqurların bölünməsi haqqında” və s. əsəri ərəb dilinə tərcümə edilmiş və günümüzə qədər gəlib çatmışdır.Evklidin paralellər aksiomunu teorem şəklində isbat etmək etmək istəyənlər çox olmuşdur,amma nəticəsiz qalmışlar.Yalnız 1826-cı ildə dahi rus alimi Lobaçevski bu ruyazi təklifin isbatının qeyri-mümkünlüyünü isbat etdi və onun həqiqətən aksiom olduğunu göstərdi.

№ слайда 3 Evklidin həyatı, riyaziyyat və həndəsə xaricindəki işləri haqqında çox az məluma
Описание слайда:

Evklidin həyatı, riyaziyyat və həndəsə xaricindəki işləri haqqında çox az məlumat vardır. Sadəcə İskəndəriyyə Krallıq İnstitutunda ən hörmətli müəllim sayılırdı və onu şöhrətləndirən də yüzilliklər boyu çox az dəyişikliklərə məruz qalmış bir dərsliyin müəllifi olmasıdır. Təhsilini Platonun məşhur Akademiyasında aldığı təxmin edilir. Sonralar İskəndəriyyə şəhərində yaşamışdır. Onunla Ptolomeylər sülaləsindən olan Misir kralı I Ptolemey arasında olmuş bir söhbət olduqca maraqlıdır. Kral ona həndəsə öyrənməyin daha asan yolu olub olmadığını soruşduqda Evklidin cavabı: “Həndəsəyə gedən bir kral yolu yoxdur” – olmuşdur. Evklid öz zamanında mövcud olan dağınıq həndəsi bilikləri sistemləşdirmiş və həndəsi isbat metodunu yaratmışdır. O həndəsəni beşi aksiom beşi də postulat olmaq şərtilə 10 ilkin mülahizə əsasında sistemləşdirmişdir. Bu qaydaya görə ilkin mülahizələr doğru qəbul olunur və bütün sistem onların üzərinə inşa edilir. Aksiomlar umumi, postulatlar isə sırf həndəsəyə aid mülahizələr idi. Evklidə məxsus olan paralel xətlər haqqında 5-ci postulatda deyilir: müstəvi üzərində düz xətt və xəttin üzərində olmayan nöqtədən bu xətlə kəsişməyən yalnız və yalnız bir düz xətt keçirmək olar. Bu postulata əsaslanan həndəsə Evklid həndəsəsi adlanır. XIX-əsrdə 5-ci postulatın sübut eləmək cəhdləri qeyri-Evklid (Lobaçevski, Riman, Hilbert) həndəsələrinin yaranmasına gətirib çıxartdı

№ слайда 4 Aidolma aksiomu Hər hansı düz xəttin üzərində olan nöqtələr və onun üzərində olm
Описание слайда:

Aidolma aksiomu Hər hansı düz xəttin üzərində olan nöqtələr və onun üzərində olmayan nöqtələr var.

№ слайда 5 Düz xətt aksiomu Hər hansı iki nöqtədən bir və yalnız bir düz xətt keçir.
Описание слайда:

Düz xətt aksiomu Hər hansı iki nöqtədən bir və yalnız bir düz xətt keçir.

№ слайда 6 Nöqtələrin düz xətt üzərində yerləşməsi aksiomu Düz xəttin ixtiyari üç nöqtəsind
Описание слайда:

Nöqtələrin düz xətt üzərində yerləşməsi aksiomu Düz xəttin ixtiyari üç nöqtəsindən biri və yalnız biri qalan ikisi arasında yerləşir. Şəkildə C nöqtəsi A və B nöqtələrinin arasında yerləşib

№ слайда 7 Düz xəttin bölünməsi aksiomu aksiomu Düz xəttin ixtiyari A nöqtəsi bu düz xəttin
Описание слайда:

Düz xəttin bölünməsi aksiomu aksiomu Düz xəttin ixtiyari A nöqtəsi bu düz xəttin qalan nöqtələrini aşağıdakı şərtləri ödəyən iki çoxluğa ayırır: eyni çoxluğa aid iki nöqtə A nöqtəsinin bir tərəfində yerləşir, müxtəlif çoxluqlara aid iki nöqtə A nöqtəsinin müxtəlif tərəflərində yerləşir.

№ слайда 8 Parçaların ölçülməsi aksiomu Uzunluq vahidi seçməklə hər bir parçanın uzunluğunu
Описание слайда:

Parçaların ölçülməsi aksiomu Uzunluq vahidi seçməklə hər bir parçanın uzunluğunu ölçmək olar, yəni onun uzunluğunu müsbət ədədlə ifadə etmək olar.

№ слайда 9 Parçaların toplanması aksiomu Parçanın uzunluğu, onun hər hansı daxili nöqtəsi i
Описание слайда:

Parçaların toplanması aksiomu Parçanın uzunluğu, onun hər hansı daxili nöqtəsi ilə bölündüyü parçaların uzunluqları cəminə bərabərdir.

№ слайда 10 Parçaların ayrılması aksiomu Şüanın başlanğıcından, uzunluğu verilmiş, bir və ya
Описание слайда:

Parçaların ayrılması aksiomu Şüanın başlanğıcından, uzunluğu verilmiş, bir və yalnız bir parça ayırmaq olar.

№ слайда 11 Bucağın ölçülməsi aksiomu Hər bir bucağın sıfırdan böyük müəyyən dərəcə ölçüsü v
Описание слайда:

Bucağın ölçülməsi aksiomu Hər bir bucağın sıfırdan böyük müəyyən dərəcə ölçüsü var. Açıq bucaq 1800-yə bərabərdir. a>00 1800 Açıq bucaq

№ слайда 12 Bucaqların toplanması aksiomu Bucağın dərəcə ölçüsü , onun daxili şüası iləbölün
Описание слайда:

Bucaqların toplanması aksiomu Bucağın dərəcə ölçüsü , onun daxili şüası iləbölündüyü bucaqların dərəcə ölçüləri cəminə bərabərdir. <AOC=<AOB+<BOC

№ слайда 13 Tusi-Paş aksiomu Üçbucağın təpələrindən keçməyən düz xətt onun bir tərəfini kəsi
Описание слайда:

Tusi-Paş aksiomu Üçbucağın təpələrindən keçməyən düz xətt onun bir tərəfini kəsirsə, onda həmin düz xətt digər iki tərəfdən yalnız birini kəsir.

№ слайда 14 Bucağın ayrılması aksiomu İstənilən şüadan başlayaraq verilmiş yarımmüstəvidə, b
Описание слайда:

Bucağın ayrılması aksiomu İstənilən şüadan başlayaraq verilmiş yarımmüstəvidə, bir tərəfi həmin şüa olan və dərəcə ölçüsü 1800-dən kiçik bir və yalnız bir bucaq qurmaq olar.

№ слайда 15 Üçbucağın bərabərliyinin birinci əlaməti Bir üçbucağın iki tərəfi və onlar arası
Описание слайда:

Üçbucağın bərabərliyinin birinci əlaməti Bir üçbucağın iki tərəfi və onlar arasındakı bucaq, uyğun olaraq, o biri üçbucağın iki tərəfi və pnlar arasındakı bucağa bərabərdirsə, bu üçbucaqlar bərabərdir.

№ слайда 16 Paralellik aksiomu Düz xəttin üzərində olmayan nöqtədən bu düz xəttə ən çoxu bir
Описание слайда:

Paralellik aksiomu Düz xəttin üzərində olmayan nöqtədən bu düz xəttə ən çoxu bir paralel düz xətt çəkmək olar.

№ слайда 17 Sahənin varlığı aksiomu Hər bir sadə fiqurun seçilmiş ölçü vahidi ilə ifadə olun
Описание слайда:

Sahənin varlığı aksiomu Hər bir sadə fiqurun seçilmiş ölçü vahidi ilə ifadə olunan müsbət sahəsi var. S>0 S>0 S>0 S>0 S>0

№ слайда 18 Sahələrin bərabərliyi aksiomu Bərabər üçbucaqların sahələri bərabərdir. S1= S2
Описание слайда:

Sahələrin bərabərliyi aksiomu Bərabər üçbucaqların sahələri bərabərdir. S1= S2

№ слайда 19 Sahələrin toplanması aksiomu Əgər fiqur, ortaq daxili nöqtəsi olmayan sonlu sayd
Описание слайда:

Sahələrin toplanması aksiomu Əgər fiqur, ortaq daxili nöqtəsi olmayan sonlu sayda sadə fiqurlardan ibarətdirsə, bu fiqurun sahəsi onun hissələrinin sahələri cəminə bərabərdir. S1 S2 Sn … S=S1+S2+…+Sn

№ слайда 20 Sahə vahidi aksiomu Tərəfi a olan kvadratın sahəsi a2–na bərabərdir.
Описание слайда:

Sahə vahidi aksiomu Tərəfi a olan kvadratın sahəsi a2–na bərabərdir.

Həndsə. Planimetriya Aksiomları (prezentasiya)
  • Математика
Описание:

Aksiomlar                                                                                                                                                                                                          

Автор Mamedov Fazail Salman
Дата добавления 04.01.2015
Раздел Математика
Подраздел
Просмотров 625
Номер материала 30516
Скачать свидетельство о публикации

Оставьте свой комментарий:

Введите символы, которые изображены на картинке:

Получить новый код
* Обязательные для заполнения.


Комментарии:

↓ Показать еще коментарии ↓