Главная / Другое / Есімдік және оның түрлену жолдары (6-класс)

Есімдік және оның түрлену жолдары (6-класс)

Мен – қазақ, қазақпын деп мақтанамын Ұранға “Алаш” деген атты аламын Сүйгені...
Есімдіктердің түрленуі Есім сөздердің орнына жүретін сөз табы Заттың белгісі ...
Зат есімнің орнына жүріп, зат есімдерше септеледі және жіктеледі. Жіктеу есі...
 Жіктеу есімдіктерінің жіктелу үлгісі
Баубек Бұлқышев (1916-1944) 1916 жылы Қарағанды облысының Ұлытау ауданында т...
Тапсырма Есімдіктерге сөйлемдегі мағынасына қарай жалғау жалға. А) Біз... үре...
Ә) Мен... бірінші болып Дүйсенбек көрді. Бұл... әрі не болғанымды білмеймін....
Графикалық диктант Жіктеу сілтеу белгісіздік жалпылау 								 өздік сұрау б...
Сөйлем талдау жұмысы Ол қазақ халқын әр түрлі өнер үйренуге, білім алуға шақы...
Шығармашылық жұмыс Мен достықты қалай түсінемін?
1 из 10

Описание презентации по отдельным слайдам:

№ слайда 1 Мен – қазақ, қазақпын деп мақтанамын Ұранға “Алаш” деген атты аламын Сүйгенім қ
Описание слайда:

Мен – қазақ, қазақпын деп мақтанамын Ұранға “Алаш” деген атты аламын Сүйгенім қазақ өмірі, өзім қазақ, Мен неге қазақтықтан сақтанамын? - Өз ұлтын сүйетін азамат болу Егеменді елдің ертеңі – біздер Қайда жүрсек те туған тілді ұмытпау Осы сабақта белсенділік көрсету Баршамыз бәріміз үшін Ешқашан уақытты бос өткізбеу Әрқашан “қазақ” деген атқа лайық болу.

№ слайда 2 Есімдіктердің түрленуі Есім сөздердің орнына жүретін сөз табы Заттың белгісі ұғы
Описание слайда:

Есімдіктердің түрленуі Есім сөздердің орнына жүретін сөз табы Заттың белгісі ұғымындағы сөздер Іштегі заттық ұғымдағы Заттың белгісі ұғымындағы (субстантивті) есімдіктер (атрибутивтік) есімдіктер дәл өз мағынасында сөз сөз өзгертетін формаларды қабылдамайды. Есімдік көптеледі жіктеледі тәуелденеді септеледі

№ слайда 3 Зат есімнің орнына жүріп, зат есімдерше септеледі және жіктеледі. Жіктеу есімді
Описание слайда:

Зат есімнің орнына жүріп, зат есімдерше септеледі және жіктеледі. Жіктеу есімдіктері 1. Ілік, барыс, табыс, шығыс септіктерде түбірдегі л, н дыбыстары түсіп қалады. Мысалы: Ол-оның, сен-сенің. 2. жатыс септікте ол есімдігіндегі л дыбысы н-ға айналады. 3. көмектес септікте түбір мен жалғаудың арасында –ы, -і дәнекері пайда болады. Сенімен, онымен. 4. барыс септік жалғауы жуанданып, л, н түсіп қалған түбірге –ған түрінде жалғанады. Оған, саған, маған. Жіктеу есімдіктерінің түрленуі

№ слайда 4  Жіктеу есімдіктерінің жіктелу үлгісі
Описание слайда:

Жіктеу есімдіктерінің жіктелу үлгісі

№ слайда 5 Баубек Бұлқышев (1916-1944) 1916 жылы Қарағанды облысының Ұлытау ауданында туға
Описание слайда:

Баубек Бұлқышев (1916-1944) 1916 жылы Қарағанды облысының Ұлытау ауданында туған. 1937 жылы Алматы сауда-қаржы техниумына оқуға түседі. 1939 жылы “Лениншіл жас” (қазіргі “Жас алаш”) және “Октябрь балалары” (қазіргі “Ұлан”) газеттерінде істейді. Көсемсөз шебері, ержүрек жауынгер 1944 жылдың бас кезінде майданда қаһармандықпен қаза табады.

№ слайда 6 Тапсырма Есімдіктерге сөйлемдегі мағынасына қарай жалғау жалға. А) Біз... үрей қ
Описание слайда:

Тапсырма Есімдіктерге сөйлемдегі мағынасына қарай жалғау жалға. А) Біз... үрей қалмады. Ол... екінші біреу қостады. Ойынды сылтауратып біз... ғана кетпедік. Біз... ауылдың балалары шетінен сүзгіш. Мен... Шәкірден қалғым келмеді. Ә.Қалдыбаев

№ слайда 7 Ә) Мен... бірінші болып Дүйсенбек көрді. Бұл... әрі не болғанымды білмеймін. Ке
Описание слайда:

Ә) Мен... бірінші болып Дүйсенбек көрді. Бұл... әрі не болғанымды білмеймін. Кешке қарай өз... атпен барамын. Бұл... Шаншар атай риза болды. Мына қарауылдың өз... қосып аламыз. Ә.Қалдыбаев.

№ слайда 8 Графикалық диктант Жіктеу сілтеу белгісіздік жалпылау 								 өздік сұрау болы
Описание слайда:

Графикалық диктант Жіктеу сілтеу белгісіздік жалпылау өздік сұрау болымсыздық

№ слайда 9 Сөйлем талдау жұмысы Ол қазақ халқын әр түрлі өнер үйренуге, білім алуға шақырды
Описание слайда:

Сөйлем талдау жұмысы Ол қазақ халқын әр түрлі өнер үйренуге, білім алуға шақырды. (“Абай” жинағынан) 2. Менің қызықты күндерім лашын салған Ахметтің жанына ерген кезім еді. (С.Мұқанов)

№ слайда 10 Шығармашылық жұмыс Мен достықты қалай түсінемін?
Описание слайда:

Шығармашылық жұмыс Мен достықты қалай түсінемін?

Есімдік және оның түрлену жолдары (6-класс)
  • Другое
Описание:

Джулаева Балия Бабыковна                                                                                                                                                                                      М.Құсайынов атындағы Ақтөбе облыстық дарынды балаларға

арналған мамандандандырылған мектеп-интернаттың қазақ

тілі мен қазақ әдебиеті пәнінің  мұғалімі

                                                                                                                                                                                              Есімдіктердің түрленуі. Жіктеу есімдігі.(7-класс)

Сабақтың мақсаты:Есімдік туралы, оның түрлерін еске түсіре отырып, есімдіктің түрлену          

                                 жолын оқушылардың оқу-әрекеті арқылы жаңа сабақты меңгерту,

                                  есімдік туралы алған теориялық білімін ауызша, жазбаша жетілдіру;

Дамытушылық:      Өз бетінше ізденуге, ойлау қабілетін дамыту, шығармашылық жұмыс

                                 арқылы қиялын ұштау;

Тәрбиелік:               Адамгершілікке тәрбиелей отырып, ұқыптылыққа, ұйымшылдыққа     

                                  топпен жұмыс жасауға баулу, тыңдау әдебі мен сөйлеу шеберлігін

                                  арттыру, патриоттық тәрбие беру.

Сабақтың түрі:        жаңа оқу материалын оқып-үйрену сабағы

Сабақтың әдісі:      топтастыру, сұрақ-жауап, талдау жұмысы 

Сабақтың көрнекілігі: сызба, интерактивті тақта, көмекші құралдар

Пәнаралық байланыс: әдебиет, әдеп, информатика

Сабақтың барысы: І Ұйымдастыру кезеңі

                                   Амандасу

                                   Оқушы зейінін аудару

 

Мен – қазақ, қазақпын деп мақтанамын,

Ұранға «Алаш» деген атты аламын

Сүйгенім қазақ өмірі, өзім – қазақ.

Мен неге қазақтықтан сақтанамын.

                                                С.Торайғыров

«Мен нағыз қазақпын» дейтін патриот оқушы қандай болуы керек?

 

  • Өз ұлтын сүйетін азамат болу

  • Егеменді елдің ертеңі – біздер

  • Қайда жүрсек те туған тілді ұмытпау

  • Осы сабақта белсенділік көрсету

  • Баршамыз бәріміз үшін

  • Ешқашан уақытты бос өткізбеу

  • Әрқашан «қазақ» деген атқа лайық болу

    Сонымен сабағымыздың тақырыбы – Есімдік сөздердің түрленуі. Жіктеу есімдігінің түрленуі.

    Есімдіктердің түрленуі. Жіктеу есімдігінің түрленуі

     

     

       

     


                                   Есім сөздердің орнына жүретін сөз табы

                                          (Заттық белгісі ұғымындағы сөздер)

  Іштей заттық ұғымдағы                                               Заттық белгісі ұғымындағы сөздер

        (субстантивті) есімдіктер                                             (атрибутивтік есімдіктер) 

                                                                                            Дәл өз мағынасында сөзді өзгертетін

                                                                                            форма қабылдамайды.  

 

 

 

 

Жіктеу есімдігінің түрленуі

Зат есімнің орнына жүріп, зат есімдерше септеледі және жіктеледі

 

                         Септелу үлгісі

 

1. ілік, барыс, табыс, шығыс септіктерде л, н дыбысы түсіп қалады;

2. жатыс септікте ол есімдігіндегі л дыбыс н-ға айналады;

3. көмектес септікте түбір мен жалғаудың арасында –ы, -і дәнекері пайда болады;

4. барыс септік жалғауы жуанданып, л, н түсіп қалған түбірге –ған түрінде жалғанады.

Жіктелу үлгісі

Жақ

мен, біз

сен, сіз, сендер, сіздер

ол, олар

І

 

ІІ

 

 

 

ІІІ

мен-мін

біз-біз

 

 

 

сен-сің

сіз-сіз

сендер-сіңдер

сіздер-сіздер

 

 

 

 

 

 

ол

олар

 

Жаттығу жұмысы

97-жаттығу

98-жаттығу

 

І тапсырма

Есімдіктерге сөйлемдегі мағынасына қарай жалғау жалға.

А) Біз... үрей қалмады. Ол... екінші біреу қостады. Ойынды сылтауратып біз... ғана кетпедік.

Біз... ауылдың балалары шетінен жүзгіш. Мен... Шәкірден қалғым келмеді.

Ә) Мен... бірінші болып Дүйсенбек көрді. Бұл... Шаншар атай риза болды. Мына қарауылдың өз... қосып аламыз.

                                                                                                                      Ә.Қалдыбаев

ІІ.

                                           Графикалық диктант

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

                        

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

                                    

 

ІІІ. Сөйлем талдау жұмысы

Ол қазақ халқын әр түрлі өнер үйренуге, білім алуға шақырды.

 

Менің қызықты күндерім лашын салған Ахметтің жанына ерген кезім еді.

 

ІҮ. Тез жауап

  1. Заттың өзін де, белгісін де, санын                1. Бір сөз есімдіктің бір түрін жасайды?

    да білдірмейтін, есім сөздерге                             2. Жинақтық  сан есімге ұқсас тұлғалас

    орынбасар қызмет атқаратын сөз табы.              есімдік?

  2. Жіктеу есімдігі қай жақта қандай                 3. Түбірі өзгеретін есімдік. (септегенде)

    қандай сұраулар қойылады?                             4. Тақырыбы есімдіктен тұратын өлең

                                                                         

     

  3. Сұрақ қойылмайтын есімдіктің түрі.                аттары. «Мен – қазақ».

  4. Жіктеу есімдігі тәуелдене ме?                         5. Есімдігі бар бір мақал айт?

  5. Есімдіктің мағыналық түрі қанша?  

    Ү.  Шығармашылық жұмыс

    ҮІ. М.Шаханов. «Достық өлкесінің заңы»

    «Мен достықты қалай түсінемін?»  (шағын ой толғау не мәтін құрастыру)

    ҮІІ. Бекіту сұрақтары

  1. Бүгін сабақта не түсіндік?

  2. Жақсы белсенділік танытқан оқушы?

  3. Сабақтан алған әсерім...

    ҮІІІ. Үйге тапсырма.

    99-жаттығу

    Балаларды бағалау

                                  
     

Автор Джулаева Балия Бабыковна
Дата добавления 24.12.2014
Раздел Другое
Подраздел
Просмотров 1294
Номер материала 11582
Скачать свидетельство о публикации

Оставьте свой комментарий:

Введите символы, которые изображены на картинке:

Получить новый код
* Обязательные для заполнения.


Комментарии:

↓ Показать еще коментарии ↓