Главная / Информатика / Электронды кітапхана дамуының және ұйымдастырудың принциптерінің негізгі бағыттарын дәлелдеу

Электронды кітапхана дамуының және ұйымдастырудың принциптерінің негізгі бағыттарын дәлелдеу

Ф.219

17. Сабақтың технологиялық картасы (жоспары)


Топ

Күні

3 қысқ ВТ-Э

17.10







Пән: Электрондық кітапхана

2 Бөлім. Электрондық кітапханаларды құру

Курс тақырыбы: № 1.5. Электронды кітапханаларды құру технологиясы

Сабақтың тақырыбы: №17. Электронды кітапхана дамуының және ұйымдастырудың принциптерінің негізгі бағыттарын дәлелдеу

Сабақтың түрі: Дәріс, қайталау сабағы

Сабақтың типі: Аралас

Студенттердің дайындық деңгейіне қойылатын талаптар

Базалық құзыреттілік

- Техника қауіпсіздігі мен өрт қауіпсіздігінің ережелерін сақтау;

- Үздіксіз өз бетімен білімдену қабілетін көрсете алу және кәсіби мамандығын жаңарту;

- Әртүрлі ақпара көздерімен жұмысты ұйымдастыру.

Кәсіптік құзыреттілік

- Электронды кітапханалар, электронды ақпараттық ресурстармен жұмыс істеу принциптері

- Теориялық негіздері, құру тәжірибесі және электронды кітапханаларды қолдану

- Электронды кітапханалардың негізгі түрлері: тегін электронды мәтіндер жинағы және коммерциялық толықмәтіндік мәліметтер қорлары


Сабақ мақсаттары


оқытушылық

Электронды кітапхана дамуының және ұйымдастырудың принциптерінің негізгі бағыттарын дәлелдеутуралы түсінік қалыптастыру

Тәрбиелік

Студенттерді компьютерлік мәдениеттілікке тәрбиелеу

Дамытушылық

Студенттердің электрондық кітапхана туралы білімдерін дамыту


Пәнаралық байланыс

Қамтамасыз ететін

Пән: «Электронды кітапхана»

Курс тақырыбы № 1.4. Электронды кітапханалар негізгі түрлері

Қамтамасыз етілетін

Пән: «Электронды кітапхана»

Курс тақырыбы № 2.1. Электронды кітапханалардың негізгі түрлері: тегін электронды мәтіндер жинағы және коммерциялық толықмәтіндік мәліметтер қорлары


Сабақтың жабдықталуы

Көрнекілік құралдар


Таратпа материалдар


Оқытудың техникалық құралдары

ДК

Әдебиет: негізгі

Н. А. Лозович «ЭБ в инфор-м пространстве»

Армс, В. Электронные библиотеки

Вислый, А. Электронные библиотеки

Горный, Е. Развитие электронных библиотек: мировой и российский опыт, проблемы, перспективы

Қосымша

Байгарова, Н. С. Организация электронной библиотеки видеоматериалов

Баркова, О. В. Формирование электронной библиотеки как направление развития научных коммуникаций

Земсков, А. И. Электронные библиотеки


Сабақ мазмұны

Эле-мент

Сабақ элементі, қарастырылатың сұрақтар,

оқытудың әдістері мен тәсілдері

Қосымшалар, өзгерістер

1.

Ұйымдастыру (2 мин)

  1. Кабинеттің сабаққа дайындығын тексеру

  2. Компьютерлердің сабаққа дайындығын тексеру

  3. Студенттермен амандасу

  4. Студенттерді түгендеу

  5. Сабақтың мақсатымен таныстыру


2.

Үй жұмысын тексеру (20 мин)

1.Таусылмас байлық, сарқылмас қазына (кітап).

2. Кітап үйі -... (кітапхана).

3. Кітап құрылысы (кітап сырты, мұқабасы, титулдық бет, форзац)

4. Титулдық бетінде қандай мәліметтер бар? (авторы, аты, баспаның аты, шыққан жылы).

5. Аннотация деген не? (кітап туралы қысқаша мәлімет).

6. Аннотациядан басқа тағы қандай кітап туралы мәліметтер бар? (алғы сөз, безендірілуі, мазмұны).

7. Каталог деген не? (Кітапханадағы кітаптар туралы мәлімет жазылған карточкалары салынатын жәшік).

8. Кітапханада қандай каталогтар бар? (Әліпбилік, жүйелік, электрондық).

9. Анықтама әдебиеттерінің қандай түрлерін білесіздер? (сөздіктер, анықтама, энциклопедия).

10. Біздің кітапханамызда қандай анықтама әдебиеттері бар? (барлық пән бойынша).

1. Папирус деген не? (жапырақ парақ).

2. Ерте заманнан бері адамдар жазуға қандай материалдарды қолданған? (тас, балшық, қағаз, папирус, пергамент).

3. Баспа станогын ең алғаш ойлап тапқан кім, қашан, қайда? (15 ғасырда, Германияда, Иоганн Гутенберг).

4. Ең алғаш Русьте кітап басуды ойлап тапқан кім? (Иван Федоров).

5. Қазақстанда қандай кітап баспалары бар? (Атамұра, Рауан, Мектеп, Аруна, Шакура, Алматыкітап, т.б).

6.Ежелгі Египеттегі ең үлкен кітапхана қай қалада орналасқан? (Александрия қаласында. Онда 70 мыңнан астам түтікке оралған ленталар сақталған. Ол папирусқа (жапырақ парақ) жазылған).


3.

Жаңа сабақ (30 мин)

2 Бөлім. Электрондық кітапханаларды құру

Курс тақырыбы: № 1.5. Электронды кітапханаларды құру технологиясы

Сабақтың тақырыбы: №17. Электронды кітапхана дамуының және ұйымдастырудың принциптерінің негізгі бағыттарын дәлелдеу

Жоспар:

  1. ЭК құру мақсаттары

  2. Функционалды талаптар

  3. ЭК құрылымы



4.

Жаңа сабақтан алған білімдерін бекіту (15 мин)


Тапсырма: Төменде жазылған серверлердің адрестерін жазыңыз:

Карточка № 1

ЗАРУБЕЖНЫЕ СЕРВЕРЫ:

Сервер Белого дома в США (White House)_______________________________________
Сервер ФБР (FBI) ___________________________________________________________
Сервер Йельского университета (Yale) __________________________________________
Сервер Американской библиотечной ассоциации (ALA) ___________________________
Сервер Библиотеки Конгресса США (Library of Congress) __________________________
Сервер французского музея Лувр (Louvre) _______________________________________
Сервер британской корпорации BBC____________________________________________
Сервер британской газеты "Индепендент" (The Independent) ________________________
Сервер французского футбольного клуба Paris Saint Germain________________________
Сервер итальянского футбольного клуба "Интер" (Inter) ___________________________
Сервер французской компании Lancome_________________________________________

Карточка № 1



РОССИЙСКИЕ СЕРВЕРЫ И СЕРВЕРЫ СНГ:

Сервер Театра Ленинского комсомола (Ленком) _________________________________
Сервер компании Газпром____________________________________________________
Сервер движения "Яблоко"____________________________________________________
Сервер Центрального Банка России_____________________________________________
Сервер российского представительства компании Siemens__________________________
Сервер Юрия Лужкова________________________________________________________
Сервер рок-группы ДДТ______________________________________________________
Сервер президента Республики Казахстан________________________________________
Сервер украинского представительства фонда IREX_______________________________
Сервер ЦСКА_______________________________________________________________
Сервер Большого театра______________________________________________________


Жауаптары

Карточка № 1

Зарубежные серверы:

Белый дом США - http://www.whitehouse.gov

ФБР - http://www.fbi.gov

Йельский университет - http://www.yale.edu

Американская библиотечная ассоциация (ALA) - http://www.ala.org

Библиотеки Конгресса США (Library of Congress) http://www.loc.gov

Лувр (Louvre) - http://www.louvre.fr

Британская корпорация BBC - http://www.bbc.co.uk

Британская газета The Independent - http://www.independent.co.uk

Французский футбольный клуб Paris Saint Germain - http://www.psg.fr

Итальянский футбольный клуб Inter - http://www.inter.it

Французская компания Lancome - http://www.lancome.fr

Карточка № 2

Российские серверы и серверы СНГ:

Сервер Театра Ленинского комсомола - http://www.lenkom.ru

Сервер компании Газпром - http://www.gazprom.ru

Сервер движения "Яблоко" - http://www.yabloko.ru

Сервер Центрального Банка России - http://www.cbr.ru

Сервер российского представительства компании Siemens- http://www.siemens.ru

Сервер Юрия Лужкова - http://www.luzhkov.ru (www.lujkov.ru - сервер анти-Лужков)

Сервер рок-группы ДДТ - http://www.ddt.ru

Сервер президента Республики Казахстан - http://www.president.kz

Сервер украинского представительства фонда IREX - http://www.irex.ua

Сервер ЦСКА - http://www.cska.ru

Сервер Большого театра - http://www.bolshoi.ru



5.

Үйге тапсырма беру (3 мин)

1.1. – 2.1 курс тақырыптарын қайталау



6.

Сабақты қорытындылау, оқушыларды бағалау (2 мин)




Оқытушы __________ С.М.Несвельдинова

Дәріс № 17

2 Бөлім. Электрондық кітапханаларды құру

Курс тақырыбы: № 1.5. Электронды кітапханаларды құру технологиясы

Сабақтың тақырыбы: №17. Электронды кітапхана дамуының және ұйымдастырудың принциптерінің негізгі бағыттарын дәлелдеу

Жоспар:

  1. ЭК құру мақсаттары

  2. Функционалды талаптар

  3. ЭК құрылымы


Электронды кітапхананы құру мақсаттары:

  • Қолжетімді құжаттарды қамтамасыз ету – сирек кітаптар, қолмен жазылған кітаптар, диссертациялар, архивтер, фотоальбомдар және т.б.

  • Электронды түрде ғана бар ақпаратқа енуді қмтамасыз ету

  • Машина оқитын мәліметтерді қолданушыларға ұсыну

  • Телеену режимінде толықмәтінді мәліметтер қорларын ұсыну

Күтілетін нәтиже:

  1. Бірыңғай мәліметтер қоры -  біркелкі қолданушылық ену интерфейстегі электронды құжаттардан тұрады

2. ЭК метамәліметтер жүйесі - электронды каталог.

3. Сенімді жинақтау технологиясы – электронды құжатттарды сақтау және қолдану



Функционалды талаптар:

  1. Электронды кітапхана қолданушыларға қамтамасыз етеді:

  •  Әртүрлі типтегі электронды құжаттарға ену

  • Көпөлшемді ақпараттан іздеуді ұйымдастыру

  • Кітапханалық және ақпараттық формалардың жаңа түрлері

2. Кітаптік қордың сақтаулыңына қойылатын:

  • Құжаттардың электронды көшірмелерін дайындаған кезіңдегі сапасы жоғары болу керек

  • полученные в результате оцифровывания документов электронные копии должны быть такого качества, чтобы не было необходимости изготавливать повторные копии для нужд микрофильмирования или факсимильного переиздания документа;

  • сандық көшірмелер тиімді енуді ұсыну керек

3. Кітапханалық технологияларға қойылатын:

  • сканирлеу арқылы құжаттардың көшірмелерін дайындау

  • электронды каталогты жүргізу

  • мәтіндік ақпаратты, суреттерді, графиканығ бейнеақпаратты өңдеу,

  • электронды құжаттарды архивтеу, сақтау және қорғау

Қолданушылық мақсат:

  • ағартушылықты – тарих, жағрафия, саясат, мәдениет туралы ақпарат

  • гылыми – тақырыптарды тереңдетін оқу

  • білімділік – білімді оқу материалы және қосымша әдебиет арқылы жоғарлату

  • анықтамалық

  • қорқұраструшылық – ЭК-ны электронды құжаттармен толықтыру


ЭК құрылымы:

1. Мазмұны бойынша:

  • ЭК әмбебап болып табылады, ішіне құжаттардың барлық түрлері кіреді

  • Хронологиялыұ ауұымдар қойылмайды

2. Қол жеткізуі бойынша:

  • Ақпараттық жиымдар – Интернет желісінде

  • Интернет желінде жоқ қорлар.

  • Резервтік көшірмелер.

3. Ақпаратты ұсыну түрлері бойынша:

  • Басылымдардың электронды мәтінді көшірмелері

  • Мәліметтер қорлары

  • Жариялаулардың жаңа формалары

  • Арнайы басылымдар: аудио және бейне ақпарат



Оқытушы __________С.М.Несвельдинова

Лекция № 16

Раздел 2. Создание электронных библиотек

Тема курса 2.1. Технология создания электронных библиотек

Тему урока № 16. Обоснование основных направлений развития и принципов организации ЭБ


План:

  1. Цели создания ЭБ

  2. Функциональные требования

  3. Состав электронной библиотеки


В рамках национальной задачи формирования информационного общества и интеграции в международное информационное общество путем обеспечения свободного доступа пользователей к разнообразным информационным ресурсам проект создания электронной библиотеки ЭБ направлен на достижение следующих целей:

  • обеспечение доступности документов, предоставление которых читателям затруднено или ограничено (редких книг, фотоальбомов, рукописных книг, диссертаций, архивов, недоступных большинству библиотек, и т. п.);

  • обеспечение доступа к информации, существующей исключительно в электронной форме;

  • предоставление пользователям качественно новых возможностей работы с большими объемами машиночитаемых данных;

  • целенаправленное информационное обеспечение различных областей науки, культуры, образования путем создания и предоставления полнотекстовых баз данных в режиме теледоступа.

Ожидаемые результаты

 1. Единая база данных (фонд), содержащая электронные документы с единым пользовательским интерфейсом доступа из одной точки ко всем коллекциям, составляющим базу данных ЭБ.

2. Система метаданных ЭБ, в первую очередь — электронный каталог.

3. Технология надежного накопления, сохранения и использования электронных документов.

 Функциональные требования

 1.Электронная библиотека РГБ должна обеспечивать пользователям:

  •  доступ к разнородным электронным документам в базе данных ЭБ из одной точки (в среде одного экрана) благодаря единому интерфейсу, включающему единообразно организованные средства поиска в разнородных электронных коллекциях;

  • возможность единообразно организованного и оперативного поиска в больших объемах разнородной информации;

  • реализацию новых форм библиотечного и информационного обслуживания пользователей.

2. Требования к обеспечению сохранности книжного фонда:

  • полученные в результате оцифровывания документов электронные копии должны быть такого качества, чтобы не было необходимости изготавливать повторные копии для нужд микрофильмирования или факсимильного переиздания документа;

  • цифровые копии печатных документов должны предоставлять эффективный доступ к содержанию оригиналов, способствовать сокращению количества их выдач читателям.

3. Требования к библиотечной технологии:

  • формирование фонда электронных документов путем сканирования и, в случае необходимости, посимвольной обработки печатных документов;

  • ведение электронного каталога (ЭК) электронной библиотеки (ЭКЭБ), совместимого с ЭК РГБ, и последующее их слияние;

  • обработка текстовой информации, изображений, графики, видеоинформации;

  • архивирование, хранение и защита электронных документов.

Читательское назначение

 ЭБ РГБ ориентирована на широкие круги пользователей и решает следующие основные задачи:

  • просветительскую, в рамках которой формируются коллекции, направленные на распространение общих знаний об истории, культуре, географии, политике России, как в целом, так и по отдельным аспектам;

  • научную, направленную на содействие глубокому изучения темы (предмета) научными работниками и специалистами высокого уровня подготовки; для РГБ приоритетными аудиториями являются библиотекари, книговеды, культурологи, специалисты в области общественных и гуманитарных дисциплин;

  • образовательную, в рамках которой осуществляется поддержка как формального, так и неформального образования, путем предоставления не только учебного материала, но и необходимой дополнительной литературы в виде авторитетных монографий;

  • справочную, направленную на необходимость удовлетворения потребности в информации одноразового характера по широкому кругу знаний; основу составляют издания энциклопедического характера;

  • фондообразующую — ЭБ будет дополнять традиционный фонд РГБ документами, имеющимися только в электронном виде, и восполнять существующие в фонде лакуны за счет легитимного приобретения электронных копий с печатных документов.

Состав электронной библиотеки

1. По содержанию:

  • ЭБ является универсальной по содержанию и включает все виды документов.

  • Хронологические рамки для документов, включаемых в ЭБ, не устанавливаются.

  • В качестве приоритетного направления развития ЭБ выбрана тема “Россия: история, культура, вклад в мировую цивилизацию”. На этой основе производится формирование электронных коллекций с определением приоритетов и форм предоставления их пользователям.

  • ЭБ формируется как на основе сложившихся коллекций изданий (карты, ноты, книги определенного периода), так и путем формирования новых электронных коллекций — тематических, хронологических, предметных, а также по признаку ценности.

  • В ЭБ включаются электронные коллекции, создаваемые для информационного обеспечения крупных комплексных программ или проектов (особенно государственного или международного значения), актуальных проблем развития человеческого общества и окружающей среды, включая электронные коллекции для поддержки конкретных исследований и разработок, например, междисциплинарных.

2. По степени доступности:

  • Собственно информационные массивы, установленные в сети Интернет/ Интранет.

  • Архивы — информационные массивы, не установленные в сети Интернет/Интранет.

  • Резервные копии.

3. По видам предоставления информации:

  • электронные текстовые эквиваленты печатных изданий — книг, журналов и других, когда предполагается, что содержащаяся в них текстовая информация дана в форме, допускающей посимвольную обработку (отдельные фрагменты в таких эквивалентах изданий могут быть представлены как целостные графические образы);

  • электронные образы печатных изданий или рукописных материалов, элементы которых (например, страницы, рисунки, фотографии и т. д.) представляются как целостные графические образы;

  • базы данных, отвечающие требованиям, предъявляемым к электронным изданиям;

  • новые формы публикаций — электронные объявления, материалы электронных конференций, электронные препринты, электронные сообщения и некоторые другие виды, доступные потребителям через телекоммуникационные сети;

  • специальные издания: электронные публикации аудио- и видеоинформации.



Преподаватель С.М.Несвельдинова

Карточка № 1

Тапсырма: Төменде жазылған серверлердің адрестерін жазыңыз:

ЗАРУБЕЖНЫЕ СЕРВЕРЫ:

Сервер Белого дома в США (White House)_______________________________________
Сервер ФБР (FBI) ___________________________________________________________
Сервер Йельского университета (Yale) __________________________________________
Сервер Американской библиотечной ассоциации (ALA) ___________________________
Сервер Библиотеки Конгресса США (Library of Congress) __________________________
Сервер французского музея Лувр (Louvre) _______________________________________
Сервер британской корпорации BBC____________________________________________
Сервер британской газеты "Индепендент" (The Independent) ________________________
Сервер французского футбольного клуба Paris Saint Germain________________________
Сервер итальянского футбольного клуба "Интер" (Inter) ___________________________
Сервер французской компании Lancome_________________________________________

Карточка № 2

Тапсырма: Төменде жазылған серверлердің адрестерін жазыңыз:

РОССИЙСКИЕ СЕРВЕРЫ И СЕРВЕРЫ СНГ:

Сервер Театра Ленинского комсомола (Ленком) _________________________________
Сервер компании Газпром____________________________________________________
Сервер движения "Яблоко"____________________________________________________
Сервер Центрального Банка России_____________________________________________
Сервер российского представительства компании Siemens__________________________
Сервер Юрия Лужкова________________________________________________________
Сервер рок-группы ДДТ______________________________________________________
Сервер президента Республики Казахстан________________________________________
Сервер украинского представительства фонда IREX_______________________________
Сервер ЦСКА_______________________________________________________________
Сервер Большого театра______________________________________________________

Карточка № 1

Тапсырма: Төменде жазылған серверлердің адрестерін жазыңыз:

ЗАРУБЕЖНЫЕ СЕРВЕРЫ:

Сервер Белого дома в США (White House)_______________________________________
Сервер ФБР (FBI) ___________________________________________________________
Сервер Йельского университета (Yale) __________________________________________
Сервер Американской библиотечной ассоциации (ALA) ___________________________
Сервер Библиотеки Конгресса США (Library of Congress) __________________________
Сервер французского музея Лувр (Louvre) _______________________________________
Сервер британской корпорации BBC____________________________________________
Сервер британской газеты "Индепендент" (The Independent) ________________________
Сервер французского футбольного клуба Paris Saint Germain________________________
Сервер итальянского футбольного клуба "Интер" (Inter) ___________________________
Сервер французской компании Lancome_________________________________________

Карточка № 2

Тапсырма: Төменде жазылған серверлердің адрестерін жазыңыз:

РОССИЙСКИЕ СЕРВЕРЫ И СЕРВЕРЫ СНГ:

Сервер Театра Ленинского комсомола (Ленком) _________________________________
Сервер компании Газпром____________________________________________________
Сервер движения "Яблоко"____________________________________________________
Сервер Центрального Банка России_____________________________________________
Сервер российского представительства компании Siemens__________________________
Сервер Юрия Лужкова________________________________________________________
Сервер рок-группы ДДТ______________________________________________________
Сервер президента Республики Казахстан________________________________________
Сервер украинского представительства фонда IREX_______________________________
Сервер ЦСКА_______________________________________________________________
Сервер Большого театра______________________________________________________

Карточка № 1

Тапсырма: Төменде жазылған серверлердің адрестерін жазыңыз:

ЗАРУБЕЖНЫЕ СЕРВЕРЫ:

Сервер Белого дома в США (White House)_______________________________________
Сервер ФБР (FBI) ___________________________________________________________
Сервер Йельского университета (Yale) __________________________________________
Сервер Американской библиотечной ассоциации (ALA) ___________________________
Сервер Библиотеки Конгресса США (Library of Congress) __________________________
Сервер французского музея Лувр (Louvre) _______________________________________
Сервер британской корпорации BBC____________________________________________
Сервер британской газеты "Индепендент" (The Independent) ________________________
Сервер французского футбольного клуба Paris Saint Germain________________________
Сервер итальянского футбольного клуба "Интер" (Inter) ___________________________
Сервер французской компании Lancome_________________________________________


Электронды кітапхана дамуының және ұйымдастырудың принциптерінің негізгі бағыттарын дәлелдеу
  • Информатика
Описание:

Жоспар:

  1. ЭК құру мақсаттары
  2. Функционалды талаптар

3.      ЭК құрылымы

 

Электронды кітапхананы құру мақсаттары:

·           Қолжетімді құжаттарды қамтамасыз ету – сирек кітаптар, қолмен жазылған кітаптар, диссертациялар, архивтер, фотоальбомдар және т.б.

·           Электронды түрде ғана бар ақпаратқа енуді қмтамасыз ету

·           Машина оқитын мәліметтерді қолданушыларға ұсыну

 

·           Телеену режимінде толықмәтінді мәліметтер қорларын ұсыну

Автор Конкашева Куляш Серикказыевна
Дата добавления 08.04.2015
Раздел Информатика
Подраздел Конспекты
Просмотров 741
Номер материала 59382
Скачать свидетельство о публикации

Оставьте свой комментарий:

Введите символы, которые изображены на картинке:

Получить новый код
* Обязательные для заполнения.


Комментарии:

↓ Показать еще коментарии ↓