Главная / Математика / Бірмүшені көпмүшеге көбейту (7-сынып)

Бірмүшені көпмүшеге көбейту (7-сынып)

hello_html_m2a7690f7.gifhello_html_m2a7690f7.gifhello_html_m2a7690f7.gifhello_html_m2a7690f7.gifhello_html_m2a7690f7.gifhello_html_m2a7690f7.gifhello_html_m2a7690f7.gifhello_html_m2a7690f7.gifhello_html_m2a7690f7.gifҚызылорда облысы, Жаңақорған ауданы,

Құттықожа ауылы №164 орта мектебінің

математика пәні мұғалімі Дулатова Орынкуль


Сабақтың тақырыбы: Арифметикалық прогрессияның n-мүшесінің формуласына есептер шығару.

Сабақтың мақсаты:

1. Білімділік: Арифметикалық прогрессияның n-мүшесінің формуласына есептер шығару.

2. Дамытушылық: Оқушыларды ойлауға, пайымдауға баулу, пәнге деген қызығушылығын дамыту.

3. Тәрбиелік: Оқушыларды адамгершілікке, дәлдікке, ұқыптылыққа, жүйелі түрде жұмыс істеуге, өз ойын дәл, тиянақты айта білуге үйрету.

Оқыту әдістері: Деңгейлік тапсырма, салыстыру, үлестірмелі материалдар, тест, ой қозғау.

Сабақтың түрі: Сайыс сабақ.

Көрнекілігі: интерактивті тақта

Сабақтың барысы:

  1. Ұйымдастыру кезеңі

  2. Үй тапсырмасын тексеру

  3. Сұрақ-жауап

  4. Есептер шығару

  5. Деңгейлік тапсырма

  6. Тест

  7. Қорытынды: сәйкестілік тесті

  8. Үйге тапсырма беру


Үйге берілген тапсырма:

168

а) Берілгені: а1=17,6

d = -0,4

Т/к: а25-?

Шешуі: а25=а1+24d

а25=17,6+(-0,4)∙24=17,6 - 9,6=8

а25=8

ә) С1 = -50

d =1,2

Т/к: C41=?

Шешуі: C41= С1+ 40d

C41= -50+ 40∙1,2= -50+48=-2

C41=-2

173

Берілгені: а3=25

a10=-3

Т/к: а1=?

d=?

Шешуі: а1+2d = 25 (-1) -a1-2d=-25

а1+ 9d = -3 a1+9d=-3

7d=-28

d=-4

а1=25 - 2∙(-4)=25+8=33

а1= 33

Сұрақ-жауап

  1. Сандар тізбегі дегеніміз не?

  2. Сандар тізбегі неше тәсілден тұрады?

  3. Арифметикалық прогрессия дегеніміз не?

  4. Арифметика прогрессияның айырымы дегеніміз не?

  5. Арифметика прогрессияның n-мүшесінің формуласын ата.

  6. Баяндау тәсілі дегеніміз не?

Есеп шығару

170

а) -10,2; -9,5 аn>0

a1=-10,2 d=-9,5+10,2=0,7

-10,2+(n-1)∙0,7>0

0,7n>10,9

n>10,9:0,7

n>15,5

nhello_html_3807b3de.gif16

a16=-10,2+15∙0,7=-10,2+10,5=0,3


174

a2=1 a1+d=1 (-1) -a1-d=-1

a5=7 a1+4d=7 a1+4d=7


a1000=? 3d=6

d=2

a1=1-2=-1 a1=-1

a1000=a1+(n-1)d=-1+(1000-1)∙2=-1+1998=1997 a1000=1997

177

ә) -25; -19 ... аn=30 n=?

a1=-25 d=-19-(-25)=-19+25=6

a1+(n-1)d=an

-25+(n-1)∙6=30

6n=30+25+6

6n=61

n=10hello_html_m73bfe273.gif болмайды.

179

С5=8,2 C1+4d=8,2 (-1) -C1-4d=-8,2

C10=4,7 C1+9d=4,7 C1+9d=4,7

C1=? 5d=-3,5

d=? d=-0,7

an>0 C1=8,2-4∙(-0,7)=8,2+2,8=11

a1+(n-1)d>0

11+(n-1)∙(-0,7)>0

-0,7n>-11- 0,7

-0,7n> -11,7

n>16,7

nhello_html_3807b3de.gif16

C16=11+(16-1)(-0,7)=11-10,5=0,5

Деңгейлік тапсырма:

І топ

  1. Aрифметикалық прогрессияның оныншы мүшесін тап.

а1=10, d=4 a10=?

  1. Арифметикалық прогрессияның айырымын тап:

a1=2, a10=92 d=?


  1. Арифметикалық прогрессияның бірінші мүшесі мен айырымын тап:

a1+a10=12 a1 =? d =?

a8-a5=4


ІІ топ

1. Арифметикалық прогрессияның он бесінші мүшесін тап:

а1 =130 d =3 a15 =?

2.Арифметикалық прогрессияның бірінші мүшесі мен айырымын тап:

an =2п-1 a1 =? d =?


  1. Арифметикалық прогрессияның бірінші мүшесі мен айырымын тап:

a5+a11 =-0,2

a4+a10 =2,6 a1 =? d =?


Тест. І топ

  1. a1 =-3,4 d =3 a11 =?

a) 8,6 b)26,6 c)-26,6

2. a1 =5 d =0,5 a6-?

a)8,5 b)8 c)7,5

3. -6;-4; a3; a4 ,белгісіз мүшелерін табыңдар.

a)-2;0 b)2;1 c)-2;-1

4. a16 =23 a11 =48 a1-?

a) 23 b) 98 c) 102

5. 14; 17; 20;…50 n-?

a)13; b)14 c)10


Тест. ІІ топ

  1. -22,5; -21,… a11-? d-?

  1. a11 =-7,5 d =1,5 b) a11 =8

d =1,5 c) a11 =7,5 d =1,5

  1. a4 =1,8 a7 =0,6 a1-? d =?

a) a1 =1 d =0,5 b) a1 =2 d =0,6 c) a1 =3 d =-0,4

3. a3 =-2 d =3 an =22 n-?

a) 11 b)7 c) 8

4. Cn =11n-78 C4-?

a)-34 b)34 c)-44

5. a1 =-8 d =4 a16-?

a) 62 b)52 C)-52


















Бекіту тапсырмасы: Сәйкестік тесті


Сұрақтар

Дұрыс жауап

Жауабы

Баяндау тәсілі


Тізбек n-мүшесінің формуласы арқылы беріледі.

Аналитикалық тәсіл


Сандар тізбегінің орналасу заңдылығы сөзбен беріледі.

Арифметикалық прогрессияның анықтамасы


Натурал аргументті функция

Рекурренттік тәсіл


Екінші мүшесінен бастап әрбір мүшесі алдыңғы мүшесіне қандай да бір тұрақты санды қосқанда шығатын сандар тізбегін айтамыз.

Арифметикалық прогессияның айырымы


Сандар тізбегі графикпен беріледі.

Сандар тізбегі


Кез-келген көршілес екі мүшесінің айырымы немесе тұрақты сан.

Графиктік тәсіл


Тізбектің (n+1)-мүшесі n-мүшесі арқылы есептелетін формула түрінде беріледі.


Үйге тапсырма: №178, 184















Бірмүшені көпмүшеге көбейту (7-сынып)
  • Математика
Описание:

                                                           Қызылорда облысы, Жаңақорған ауданы,

                                                     Құттықожа ауылы №164 орта мектебінің

                                                математика пәні мұғалімі Дулатова Орынкуль

 

Сабақтың тақырыбы:  Бірмүшені көпмүшеге көбейту

 Сабақтың мақсаты:

А) Білімділік: Бірмүшені көпмүшелерге  көбейту туралы түсінік беру,көпмүшені станрдарт түрге келтіруді білу және ұқсас қосылғыштарды бірікттіруді меңгеру, тиянақтау.

Ә) дамытушылық: Оқушылардың іскерліктерін,өз бетімен еңбектену сезімдерін,білімдерін дамыту,пәнге қызығушылығын арттыру.

Б) тәрбиелігі: Оқушылардың білімге құштарлығыққа,шапшаңдыққа, іздемпаздыққа,тиянақтылыққа,

Сабақтың түрі: Аралас сабақ.

Сабақтың типі: Жаңа сабақты меңгерту.

Сабақтың көрнекілігі: Интерактивті тақта арқылы тірек сызбалар,карточклар.

Сабақтың барысы:

І.   Ұйымдастыру кезеңі (оқушылардың сабаққа қатысуын тексеру,сабақтың мақсаты міндетін түсіндіру)

ІІ. Топтарға бөлу.

ІІІ. Жаңа сабақ

ІV. Шапшұаңдық сайысы.(жеңіл есеп)

V. «Біліміңді шыңда» (деңгейлік тапсырма)

VІ. Біліміңіді тексер (тест)

VІІ. Қорытынды

VІІІ. Бағалау

І топ                                                                                            ІІ топ

Бірмүше                                                                                    Көпмүше 

Б    2аа2 * 4а=4                                                                   К   32 * 34=   36

І     –3а2 *(–3)=2                                                                    Ө   54  : 52=  52

Р    4ху * 2х =2 у                                                                П   2х4  * 3у =  6х2у

М    (2ав)3=3 в3                                                                                                     М   7аа3  * 2 =  14а4

Ү   (   х3 у2 ) 3  =  х 9 у6                                                       Ү   (3ху)3=  27х2 у3

Ш  164 х2 кв-қа келтір (4х)2                                                    Ш 64у6  * куб-қа келтір = (4у2) 3

Е   23 * 24  = 27                                                                             Е  а0  –?

        

Жаңа сабақты түсіндіру:

Сонымен балалар бірмүше және көпмүше дегеніміз не?

Олай болса ссабағымызды бастайық. Бірмүшені көпмүшегге көбейту үшін көбейтудің үлестірімділік қасиетін қолдана отырып,теңбе–тең түрлендіру арқылы көпмүшені аламыз.

Мыс: 1) 4 *(а+5) = 4 *а  +  4 *5= 4а + 20

2) –4х * (2х2 –5х + 3) = –4х *2х2 + 4х *5х –4х *3 =–8х3 + 20 х2 –12х

Осыдан мынадай ереже аламыз :

       Бірмүшені көпмүшеге көбейту үшін бірмү.шені көпмүшенің әрбір мүшесіне көбейтіп, шыққан көбейтінділерді қосады.

1–мысал: 

–2а2 ху (4а2ху – 5ах2 у2 + а2 ху2)= –2а2ху * 4а2ху -2а2ху * (–5ах2у2) – 2а2ху *а2ху2= –8а4х2у2 + 10а3х3у3

2–мысал:  2 +   +    )*12 =  (5–х (1–х)) * 12.

12х2 + 18х + 21 + 32 – 20х = 60 –12х + 12х2

18х –20 х + 12х = 60–053

10х = 7         x= 0,7              ж:0,7

Шапшаңдық сайысы:

І топ                          № 214                                                                         ІІ топ

1)    4 *(х+3)= 4х+12                                      2)   3  * (х+8) = 3х +24

3)  2  * (7–а) =14 –2а                                      4) 5 * (р –10) =5р –50

№215           І топ                                                                                ІІ топ

1)     (х+у)   *  а=ха  + уа                                           2) 6 * (х–у)  = вх –ву

2)    3х  * (2а + в)=6ха + 3хв                                      6)  3а * ( –4в  –2а) = –12ав –6а2

3)    5х(6х+3у)=30х2 + 15 ху

Біліміңді шыңда : есептер  І  ұяшықта тұрады  ІІ–өз қалауымен ұяшықты ашып есептің жауабын табады.

А1

В1

С1

А

В2 

С2

А3

В3

С3

                    А1  а( 4+ 3а) = 4а +3а2

                         А– 5 ( 2х +4)  = – 10х –20

                     А2( 3х2 +2у + 3) =2+ 4у +6   

 

В1  – 10m  (3m2 + 4)  = –30 m3 –40m                   С1 – 3ав (2а 3–7ав–в2)= –6а4в  + 21а2 в2 + 3ав3

В2  7ах  (2а – 8х+3)  = 14ах2 –56ах2+21ах           С2  в  ( –9в2+ 3в + 12)==в3 –в2– 4в

В3  – 10m  (4х2 + 10ху)  = –2х3у –5х2у2                          С  8ху ( 3–   ху 2 )= 24 ху –2х2у4

№ 222 (1)     №223 (1.2)

Бой сергіту:

1)Екі кірпіш салмағы 12 келі болса, 5 каірпіштің салмағы қанша келі болады? (30)

2)  8 наурызда екі шешесі мен 2 қызына,әжесі мен немересіне 3 орамал сыйға тартады. Бұл қалай? (әжесі,шешесі,қызы)

Үйге:№ 214 ( 2т ; 215(2т)  223 (3;4)

Шығармашылық саты:

Қорытынды:  Сабағымызды қорытындылау үшін «Алтын қақпа » ойынын ойнайық.

І топ                                                                                                      ІІ топ

1.Үстелдің төт бұрышы бар.                                              1.Жұмырқаны қайнатуға  3 минут уақыт

Егер бір бұрышын кесіп тастаса                                         керек,5жұмырқаны қайнатуға неше минут

 неше бұрыш қалады?   Ж: бес бұрыш                             уақыт керек? Ж:3минут

                                                          Темір қақпа.

1.     Көпмүше дегеніміз не?                                     1. Бірмүше дегеніміз не?                             

Ж: бірмүшелердің қосындысы                     Ж:  Сандардан,айнымалылардан және олардың                                                                                                                                                                                                              

коп мүше деп атайды                                      дәрежелерінен көбейту амалы арқылы                                                                                                                                                

                                                                                                                          құрастырылған өрнекті айтамыз.

2)    Көпмүшені стандарт түрге келтір:

4а а3 +3в в2 –5а2 а=4 +3в3–5а3                                2х2х –7у3 у4 + 3х3х2=3–7у7 + 3х5

                                                  Күміс қақпа

1.Бірмүшені дәрежеге шығару дегенімізне?                2.бірмүшені көпмүшеге көзбейту дегеніміз не?

Ж: Бірмүшені дәрежеге шығару үшін әрбір           Ж: Бірмүшені көпмүшеге көбейту үшін       

көбейткішті осы дәрежеге шығарып,                        бірмүшені көпмүшенің әрбірмүшесіне 

нәтижелерін көбейтсе жеткілікті.                                көбейтіп,шыққан көбейтінділерді қосады.

                                                          Алтын қақпа

Бірмүшені көпмүшеге көбейт.

2(3 – 5в2 –2а)= 15а2–25а2 в2 –10а3                                    7mn (2m+3n–5n2) =14m2n + 21mn2 –35mn3.

«Алтын қақпа» ойынының жеңімпазы марапатталып, бүгінгі сабағымызды аяқтаймыз.

 

 

 

  Бірмүше

 

  Көпмүше

 

 

 

 

 

 

 

 

Бағалау :

Алтын –«5» 

Күміс– «4»

Қола –«3» 

Біліміңді шыңда.

А) 1)8m * (m+n)= 8m2 + 8mn

     2) 3x2( 4 – y)=  12x2 –3x2y

B)   –4x (2x 3–5x+3) = –8x4 +20x2 –12x

       –  в (–9в2+ 3в–12)= 3в3в2 + 4в

C)   4a 2в2 * ( 2a3 – 3a2 +3a–1)= 8a5в2 –12a4в2 + 12a3в2 –4a2в2

     –2a2в * (8a3 – 4a2в2 – 3aв2 +5в3) = –16a5в +8a4в3 +6a3в3 –10 a2в4

 

 

Автор Тойымбетов Калдар Омаровмч
Дата добавления 12.03.2015
Раздел Математика
Подраздел Презентации
Просмотров 957
Номер материала 57874
Скачать свидетельство о публикации

Оставьте свой комментарий:

Введите символы, которые изображены на картинке:

Получить новый код
* Обязательные для заполнения.


Комментарии:

↓ Показать еще коментарии ↓