Главная / Математика / Бірмүше оның стандарт түрі. Көпмүше 7 сынып

Бірмүше оның стандарт түрі. Көпмүше 7 сынып

hello_html_m6497df4.gifhello_html_72906075.gifhello_html_m1a697b8f.gifhello_html_m259dbdb4.gifhello_html_30000d6d.gifhello_html_10321058.gifhello_html_m35553e17.gifhello_html_m6497df4.gifhello_html_72906075.gifhello_html_m1a697b8f.gifhello_html_m259dbdb4.gifhello_html_m6497df4.gifhello_html_72906075.gifhello_html_m1a697b8f.gifhello_html_m259dbdb4.gifhello_html_m6497df4.gifhello_html_72906075.gifhello_html_m1a697b8f.gifhello_html_m259dbdb4.gifhello_html_m6497df4.gifhello_html_72906075.gifhello_html_m1a697b8f.gifhello_html_m259dbdb4.gifhello_html_3d12e8c6.gifhello_html_3d12e8c6.gifhello_html_m69adf20e.gifТақырыбы: Бірмүше және оның стандарт түрі.

Мақсаты: 1) Тақырыпты игере отырып,бірмүше, бірмүшенің коэффициенті,

бірмүшенің стандарт түрі ұғымдарын саналы түрде пайдалана

білуге дағдыландыру.

2) Өтілген материалдарды жаңа тақырыппен байланыстыра білу

шеберліктерін дамыту.

3) Мақсаткерлікке баулу.

Барысы: 1) Ұйымдастыру.

2) Үй тапсырмасын тексеру.

3) жаңа тақырыптың алғы шарты:

а) Санды өрнек ұғымын естеріңе түсіріңдер: карточкаларда берілген жазбаларды пайдалана отырып,санды өрнек құрастырыңдар. Іс-әрекеттеріңе түсініктеме беріңдер.

ә) Әріпті өрнек ұғымын естеріңе түсіріңдер: карточкаларда берілген жазбаларды пайдалана отырып,әріпті өрнек құрастырыңдар. Іс-әрекеттеріңе түсініктеме беріңдер.

в) Санды өрнек және әріпті өрнек ұғымдарының арасында қандай ұқсастық және айырмашылық бар.

г) Алгебралық өрнектер деп қандай өрнектерді айтамыз. .(слайдтық көрініс)

ӘРІПТІ ӨРНЕКТЕР

23а, 3,5p,2х+7

САНДЫ ӨРНЕКТЕР

(2,5 + 3) 4







АЛГЕБРАЛЫҚ ӨРНЕКТЕР

5, ах2+вх+с, 13а2в, hello_html_6a1c94eb.gif , 23а









БӨЛШЕК АЛГЕБРАЛЫҚ ӨРНЕК

hello_html_430a7e32.gif, hello_html_m3eca7d11.gif ,

БҮТІН АЛГЕБРАЛЫҚ ӨРНЕК

3х+5, hello_html_5b8e0d0b.gif , hello_html_m553fea56.gif











23а, p (3,5), а х у, 2,5 m n ,

4) Жаңа тақырып бойынша жұмыс.(слайдтық көрініс)

БІРМҮШЕЛЕР



23а, 3,5p , а х у, 2,5m n ,





БІРМҮШЕНІҢ СТАНДАРТ ТҮРІ



а) Бірмүше,оны стандарт түрге келтіру түсініктері бойынша топ жұмысы.Әр топқа стандарт емес,стандарт түрде берілген , сатылай жобаланған әр түрлі карточкалар таратылып беріледі.Олар бірмүшені стандарт түрге келтіру процесін сатылы түрде орындайды.

Мысалы: 4а3(-3)ав4 = 4(-3)а3ав4 = -12(а3∙а)в4 = -12а4в4 Тұжырымдау: № 89 № 90 (45бет Ә.Абылқасымова)

89 а) 3m(-5my)= -15m2y т.с .с.Берілген мерзімде орындап болған соң оқушыларға есептің шығарылу жолы ұсынылады, олар өздерінің жұмыстарын тексеріп бағалайды. ( № 90 есеп тақтада шығарылып, тексеру қарсы сұрақтар арқылы жүргізіледі) № 94 есепті шығару жылдамдыққа берілу арқылы оқушының ұшқыр ойлау қабілеті мен түсіну дәрежесі тексеріледі.№ 94-тің төртеуін орындап үлгерген оқушыларға С-деңгейінен № 98 –ді орындау ұсынылады. Нашар орындаған оқушылармен жұмыс жүргізіледі.

5) Қорытындылау.Бағалау. Үйге тапсырма: № 91, 4-8 мысалдарды қарастырып келу.Ұқсас бірмүшелер ұғымы бойынша мысалдар жазып келу.





























3(-3)ав4 3(-3)ав4





4(-3)а3ав4 4(-3)а3ав4



-12(а3∙а)в4 -12(а3∙а)в4



-12а4в4 -12а4в4



3(-3)ав4 3(-3)ав4





4(-3)а3ав4 4(-3)а3ав4



-12(а3∙а)в4 -12(а3∙а)в4



-12а4в4 -12а4в4





а) Санды өрнек ұғымын естеріңе түсіріңдер: карточкаларда берілген жазбаларды пайдалана отырып,санды өрнек құрастырыңдар. Іс-әрекеттеріңе түсініктеме беріңдер.

ә) Әріпті өрнек ұғымын естеріңе түсіріңдер: карточкаларда берілген жазбаларды пайдалана отырып,әріпті өрнек құрастырыңдар. Іс-әрекеттеріңе түсініктеме беріңдер.

в) Санды өрнек және әріпті өрнек ұғымдарының арасында қандай ұқсастық және айырмашылық бар.







а) Санды өрнек ұғымын естеріңе түсіріңдер: карточкаларда берілген жазбаларды пайдалана отырып,санды өрнек құрастырыңдар. Іс-әрекеттеріңе түсініктеме беріңдер.

ә) Әріпті өрнек ұғымын естеріңе түсіріңдер: карточкаларда берілген жазбаларды пайдалана отырып,әріпті өрнек құрастырыңдар. Іс-әрекеттеріңе түсініктеме беріңдер.

в) Санды өрнек және әріпті өрнек ұғымдарының арасында қандай ұқсастық және айырмашылық бар.





а) Санды өрнек ұғымын естеріңе түсіріңдер: карточкаларда берілген жазбаларды пайдалана отырып,санды өрнек құрастырыңдар. Іс-әрекеттеріңе түсініктеме беріңдер.

ә) Әріпті өрнек ұғымын естеріңе түсіріңдер: карточкаларда берілген жазбаларды пайдалана отырып,әріпті өрнек құрастырыңдар. Іс-әрекеттеріңе түсініктеме беріңдер.

в) Санды өрнек және әріпті өрнек ұғымдарының арасында қандай ұқсастық және айырмашылық бар.





а) Санды өрнек ұғымын естеріңе түсіріңдер: карточкаларда берілген жазбаларды пайдалана отырып,санды өрнек құрастырыңдар. Іс-әрекеттеріңе түсініктеме беріңдер.

ә) Әріпті өрнек ұғымын естеріңе түсіріңдер: карточкаларда берілген жазбаларды пайдалана отырып,әріпті өрнек құрастырыңдар. Іс-әрекеттеріңе түсініктеме беріңдер.

в) Санды өрнек және әріпті өрнек ұғымдарының арасында қандай ұқсастық және айырмашылық бар.







ӘРІПТІ ӨРНЕКТЕР

23а, 3,5p,2х+7

САНДЫ ӨРНЕКТЕР

(2,5 + 3) 4







АЛГЕБРАЛЫҚ ӨРНЕКТЕР

5, ах2+вх+с, 13а2в, hello_html_6a1c94eb.gif , 23а









БӨЛШЕК АЛГЕБРАЛЫҚ ӨРНЕК

hello_html_430a7e32.gif, hello_html_m3eca7d11.gif ,

БҮТІН АЛГЕБРАЛЫҚ ӨРНЕК

3х+5, hello_html_5b8e0d0b.gif , hello_html_m553fea56.gif













ӘРІПТІ ӨРНЕКТЕР

23а, 3,5p,2х+7

САНДЫ ӨРНЕКТЕР

(2,5 + 3) 4







АЛГЕБРАЛЫҚ ӨРНЕКТЕР

5, ах2+вх+с, 13а2в, hello_html_6a1c94eb.gif , 23а









БӨЛШЕК АЛГЕБРАЛЫҚ ӨРНЕК

hello_html_430a7e32.gif, hello_html_m3eca7d11.gif ,

БҮТІН АЛГЕБРАЛЫҚ ӨРНЕК

3х+5, hello_html_5b8e0d0b.gif , hello_html_m553fea56.gif















ӘРІПТІ ӨРНЕКТЕР

23а, 3,5p,2х+7

САНДЫ ӨРНЕКТЕР

(2,5 + 3) 4







АЛГЕБРАЛЫҚ ӨРНЕКТЕР

5, ах2+вх+с, 13а2в, hello_html_6a1c94eb.gif , 23а









БӨЛШЕК АЛГЕБРАЛЫҚ ӨРНЕК

hello_html_430a7e32.gif, hello_html_m3eca7d11.gif ,

БҮТІН АЛГЕБРАЛЫҚ ӨРНЕК

3х+5, hello_html_5b8e0d0b.gif , hello_html_m553fea56.gif















ӘРІПТІ ӨРНЕКТЕР

23а, 3,5p,2х+7

САНДЫ ӨРНЕКТЕР

(2,5 + 3) 4







АЛГЕБРАЛЫҚ ӨРНЕКТЕР

5, ах2+вх+с, 13а2в, hello_html_6a1c94eb.gif , 23а









БӨЛШЕК АЛГЕБРАЛЫҚ ӨРНЕК

hello_html_430a7e32.gif, hello_html_m3eca7d11.gif ,

БҮТІН АЛГЕБРАЛЫҚ ӨРНЕК

3х+5, hello_html_5b8e0d0b.gif , hello_html_m553fea56.gif













Тақырыбы: Бірмүше және оның стандарт түрі.

Мақсаты: 1)Бірмүшені стандарт түрге келтіре білу,

бірмүшелерді көбейту,дәрежеге шығару дағдыларын қалыптастыру.

2) Натурал көрсеткішті дәреже ұғымын, оның қасиеттерін жаңа

тақырыпты игеруде пайдалана білу шеберліктерін дамыту.

3) Мақсаткерлікке баулу.

Барысы: 1) Ұйымдастыру.

2) Үй тапсырмасын тексеру.

3) Бірмүше , оны стандрт түрде жаза білу қабілеттерін тексеру тесті

1) Өрнектердің қайсысы бірмүше болып табылады.

а) p, в) a+ b + c , с) 2(m + n ), д) 0,3b2, е) 56

2) Алгебралық өрнек болып табылады

а) барлық санды өрнектер

в) барлық әріпті өрнектер

с) барлық санды, әріпті өрнектер

д) Натурал көрсеткішті дәреже

е) Нақты жауабы жоқ

3) ав9а4в бірмүшесінің стандарт түрі

  1. 94авав в) 36авав с) 13а2в2 д) 36а2в2 е) 49а2в2

4) Бүтін алгебралық өрнек болып табылады

а) ху(ху) в) hello_html_m4028fe16.gif с) hello_html_m386a580c.gifху д) 75 е) hello_html_36d51083.gif

5) Бөлшек алгебралық өрнек болып табылады

а) ху(ху) в) hello_html_m4028fe16.gif с) hello_html_m386a580c.gifху д) 75 е) hello_html_36d51083.gif

4) Ұқсас бірмүшелер ұғымы бойынша жұмыс

( оқушыларға карточкалармен бірмүшелер мысалдары беріледі, олардың ішінен ұқсас бірмүшелерді іріктеп алу тапсырылады.)

Ұқсас бірмүшелердің анықтамасы тұжырымдалады. № 105 есеп бойынша ұқсас бірмүше ұғымын қолдану бағыты айқындалады.

5) Тақырып бойынша есептер шығару. №92 № 93(1,2) №95, № 97 (1,2) № 99

6) Қорытындылау. Бағалау. Үйге тапсырма №92 № 93(3-4) №95, № 97 (3-4) № 99 қалғаны























































1) Өрнектердің қайсысы бірмүше болып табылады.

а) p, в) a+ b + c , с) 2(m + n ), д) 0,3b2, е) 56

2) Алгебралық өрнек болып табылады

а) барлық санды өрнектер

в) барлық әріпті өрнектер с) барлық санды, әріпті өрнектер

д) Натурал көрсеткішті дәреже е) Нақты жауабы жоқ

3) ав9а4в бірмүшесінің стандарт түрі

  1. 94авав в) 36авав с) 13а2в2 д) 36а2в2 е) 49а2в2

4) Бүтін алгебралық өрнек болып табылады

а) ху(ху) в) hello_html_m4028fe16.gif с) hello_html_m386a580c.gifху д) 75 е) hello_html_36d51083.gif

5) Бөлшек алгебралық өрнек болып табылады

а) ху(ху) в) hello_html_m4028fe16.gif с) hello_html_m386a580c.gifху д) 75 е) hello_html_36d51083.gif





1) Өрнектердің қайсысы бірмүше болып табылады.

а) p, в) a+ b + c , с) 2(m + n ), д) 0,3b2, е) 56

2) Алгебралық өрнек болып табылады

а) барлық санды өрнектер

в) барлық әріпті өрнектер с) барлық санды, әріпті өрнектер

д) Натурал көрсеткішті дәреже е) Нақты жауабы жоқ

3) ав9а4в бірмүшесінің стандарт түрі

  1. 94авав в) 36авав с) 13а2в2 д) 36а2в2 е) 49а2в2

4) Бүтін алгебралық өрнек болып табылады

а) ху(ху) в) hello_html_m4028fe16.gif с) hello_html_m386a580c.gifху д) 75 е) hello_html_36d51083.gif

5) Бөлшек алгебралық өрнек болып табылады

а) ху(ху) в) hello_html_m4028fe16.gif с) hello_html_m386a580c.gifху д) 75 е) hello_html_36d51083.gif











Тақырыбы Көпмүшеліктің стандарт түрі


Мақсаты: 1) Ұқсас бірмүшелерді жинақтау біліктіліктерін көпмүшелікті стандарт

түрге келтіруге қолдана білуге дағдыландыру

2) Бірмүшеге амалдар қолдана білу шеберліктерін дамыту

3) Жауапкершілік сезімге тәрбиелеу

Барысы І Ұйымдастыру

ІІ Ұй тапсырмасын фронтальды тексеру.

ІІІ Өтілген материалды қайталау негізінде жаңа тақырып өтуге даярлық

жұмыстары.

  1. Ауызша сұраулар:

Әріпті өрнек, алгебрлық өрнек, алгебралық қосынды, натурал көрсеткішті дәреже,бүтін көрсеткішті дәреже,бірмүше және оның стандарт түрі, ұқсас бірмүшелер ұғымдарын қайталау





Ұғымдар

Анықтамасы

Мысалдар

1

Әріпті өрнек

Құрамында әріптері бар өрнек әріпті өрнек деп аталады

146+а, а+в+с, hello_html_m4aae006e.gifх,

х2 а2, hello_html_31f55320.gif, hello_html_5317584a.gif

2

Алгебралық өрнек

Осы кезге дейін қолданылған санды және әріпті өрнектер алгебралық өрнектер деп аталады.

ах2 + вх +с, 13а2в, у2+1, х , 1,2 ,

hello_html_657e8e5a.gif, 5(х+у)

3

Алгебралық қосынды

Қосу мен азайту амалдары ғана бар алгебралық өрнекті алгебралық қосынды деп атймыз

2в +3с 5d, алгебралық қосынды,

4а , 2в, 3с , 5d, алгебралық қосылғыштар


4

Натурал көрсеткішті

дәреже

а санының 1-ден үлкен n натурал көрсеткішті дәрежесі деп негізі а-ға тең n көбейткіштен тұратын көбей- тіндіні айтады

аn = а а а а.... а



n рет

5555=54=625

5

Қасиеттері

1)Негіздері бірдей дәрежелер-ді көбейту үшін негізін өзге- ріссіз қалдырып,дәреже көр- сеткіштерін қосамыз

2)Негізі бірдей дәрежелерді бөлу үшін негізін өзгеріссіз қалдырып,дәреже көрсеткіш- терін азайтамыз

3)Дәрежені дәрежеге шығару үшін негізін өзгеріссіз қалды- рып,дәреже көрсеткіштерін көбейтеміз

х6 х5 х2 х = х6+5+2+1=х14







hello_html_5c455827.gif= а3715 = а22







hello_html_m2b16a845.gif4 = 32 4 = 312


4)Көбейтіндіні дәрежеге шы- ғару үшін әрбір көбейткішті осы дәрежеге шығарып,нәти- желерін көбейтеміз.

5)Бөлшекті дәрежеге шығару үшін алымын және бөлімін жеке дәрежеге шығарамыз.



(45)3= 444555 = 43∙53





(hello_html_6a1c94eb.gif)5 =hello_html_6ff9519.gif = hello_html_m1028db7f.gif

6

Бүтін көрсеткішті дәреже

n бүтін теріс көрсеткішті дәреже деп n натурал көрсет- кішті дәреженің кері мәніне тең мәнді айтады



Нөлге тең емес кез келген сан ның нөлінші дәрежесі 1-ге тең.




аn = hello_html_m187ce68f.gif, (3)4 = hello_html_565408bd.gif = hello_html_75978d8a.gif







а0 = 1, 210 =1 1,


Қасиеттері

am ∙ an= am+n



am : an= am−n



(am) n = amn



(hello_html_mfb06352.gif) n = hello_html_m11f80570.gif




а3 а2 = hello_html_m4349005d.gif hello_html_m187605a2.gif = hello_html_6f92a766.gif = hello_html_38dabd1a.gif = hello_html_m3edb66e5.gif



а3 : а2 = hello_html_m4349005d.gif : hello_html_m187605a2.gif = hello_html_36f2beac.gif = а23 = а 1



(22)3 = 223 = 26 = hello_html_m7917f322.gif = hello_html_322c61c2.gif



( hello_html_6a1c94eb.gif)3 = hello_html_2188097f.gif =hello_html_m56979a9c.gif =hello_html_14176142.gif


7

Бірмүше және оның стан- дарт түрі

Санды және әріпті көбейткіш тер мен олардың дәрежелері- нің көбейтіндісі бірмүше деп аталады.

авс, а2х3∙3∙у, х∙у∙2, бірмүшелер,

авс, 3а2х3у, 2ху, 5, а, 3 стан- дарт түрге келтірілген бірмүшелер


8

Ұқсас бірмүшелер

Ортақ әріпті бөлігі бар және бір-бірінен айырмашылығы тек қана коэффициентте бола- тын бірмүшелер ұқсас бірмү- шелер деп аталады.

5а2в және 3а2в бірмүшелері ұқсас

0,02а(ху)2, 3а(ху)2 , а(ху)2

бірмүшелері де ұқсас



IV Жаңа тақырып бойынша жұмыс

  1. Ойын « Балапандарды жинау»

Ойын шарты: Оқушылар топпен жұмыс істейді. Таратылып берілген карточкалардың бетінде ұқсас бірмүшелер мысалдары беріледі.Ал карточканың теріс бетіне тауықтың, үйректің, қаздың т.б. балапандарының суреттері салынады. Егер оқушылар ұқсас бірмүшелерді дұрыс жинақтаса балапандар адаспай үйірін табады. Бағалау балапандардың жиынына байланысты қойылады.

Карточкаларда берілетін мысалдар жиыны:

0,3ав, 4х2у, 2,5mn2, 3х2у, 6,7 ав, -5ав , 6,5mn2 , 0,125х2у, 9 mn2 hello_html_6533ba.gifав 12х2у , х2у, 21mn2 , 25ав, 7,9mn2



  1. Оқушылар ұқсас мүшелерді жинақтап болған соң оларға « балапандарды санау» тапсырылады. Осы мысалдар негізінде көпмүше ұғымы енгізіледі.

Бірнеше мүшелердің алгебралық қосындысын көпмүше деп атаймыз

0,3ав + 6,7 ав 5ав hello_html_6533ba.gifав 25ав = 23hello_html_6533ba.gif ав

2у + 3х2у + 0,125х2у +12х2у х2у=18,125 х2у

2,5mn2+ 6,5mn2 9 mn2 + 21mn2 +7,9mn2 = 28,9 mn2

  1. Ұқсас мүшелерді біріктіру, көпмүшенің стандарт түрі,көпмүшенің дәрежесі,көпмүшелерді қосу ұғымдарын бекіту мақсатында №102; № 103; № 104; №105;№ 106 қарастыру.

V Қорытындылау. Бағалау. Үйге тапсырма №102 № 103(3-4) №104, № 105 (3-4) №106 қалғаны















































0,3ав, 4х2у,



2,5mn2, 3х2у,



6,7 ав, -5ав ,



6,5mn2



0,125х2у,

9 mn2 hello_html_6533ba.gifав





12х2у х2у,



21mn2 , 25ав,



7,9mn2 0,3ав,





2у, 2,5mn2,



2у, 6,7 ав,



-5ав , 6,5mn2





0,125х2у,



9 mn2 hello_html_6533ba.gifав



12х2у , х2у,



21mn2 ,



25ав,



7,9mn2













Ұғымдар

Анықтамасы

Мысалдар

1

Әріпті өрнек

Құрамында әріптері бар өрнек әріпті өрнек деп аталады

146+а, а+в+с, hello_html_m4aae006e.gifх,

х2 а2, hello_html_31f55320.gif, hello_html_5317584a.gif

2

Алгебралық өрнек

Осы кезге дейін қолданылған санды және әріпті өрнектер алгебралық өрнектер деп аталады.

ах2 + вх +с, 13а2в, у2+1, х , 1,2 ,

hello_html_657e8e5a.gif, 5(х+у)

3

Алгебралық қосынды

Қосу мен азайту амалдары ғана бар алгебралық өрнекті алгебралық қосынды деп атймыз

2в +3с 5d, алгебралық қосынды,

4а , 2в, 3с , 5d, алгебралық қосылғыштар


4

Натурал көрсеткішті

дәреже

а санының 1-ден үлкен n натурал көрсеткішті дәрежесі деп негізі а-ға тең n көбейткіштен тұратын көбей- тіндіні айтады

аn = а а а а.... а



n рет

5555=54=625

5

Қасиеттері

1)Негіздері бірдей дәрежелерді көбейту үшін негізін өзгеріссіз қалдырып,дәреже көр- сеткіштерін қосамыз

2)Негізі бірдей дәрежелерді бөлу үшін негізін өзгеріссіз қалдырып,дәреже көрсеткіштерін азайтамыз

3)Дәрежені дәрежеге шығару үшін негізін өзгеріссіз қалдырып,дәреже көрсеткіштерін көбейтеміз

4)Көбейтіндіні дәрежеге шығару үшін әрбір көбейткішті осы дәрежеге шығарып,нәтижелерін көбейтеміз.

5)Бөлшекті дәрежеге шығару үшін алымын және бөлімін жеке дәрежеге шығарамыз.


х6 х5 х2 х = х6+5+2+1=х14







hello_html_5c455827.gif= а3715 = а22







hello_html_m2b16a845.gif4 = 32 4 = 312



(45)3= 444555 = 43∙53





(hello_html_6a1c94eb.gif)5 =hello_html_6ff9519.gif = hello_html_m1028db7f.gif

6

Бүтін көрсеткішті дәреже

n бүтін теріс көрсеткішті дәреже деп n натурал көрсет- кішті дәреженің кері мәніне тең мәнді айтады



Нөлге тең емес кез келген сан ның нөлінші дәрежесі 1-ге тең.



аn = hello_html_m187ce68f.gif, (3)4 = hello_html_565408bd.gif = hello_html_75978d8a.gif







а0 = 1, 210 =1 1,


Қасиеттері

am ∙ an= am+n



am : an= am−n



(am) n = amn



(hello_html_mfb06352.gif) n = hello_html_m11f80570.gif


а3 а2 = hello_html_m4349005d.gif hello_html_m187605a2.gif = hello_html_6f92a766.gif = hello_html_38dabd1a.gif = hello_html_m3edb66e5.gif



а3 : а2 = hello_html_m4349005d.gif : hello_html_m187605a2.gif = hello_html_36f2beac.gif = а23 = а 1



(22)3 = 223 = 26 = hello_html_m7917f322.gif = hello_html_322c61c2.gif



( hello_html_6a1c94eb.gif)3 = hello_html_2188097f.gif =hello_html_m56979a9c.gif =hello_html_14176142.gif

7

Бірмүше және оның стан- дарт түрі

Санды және әріпті көбейткіш тер мен олардың дәрежелері- нің көбейтіндісі бірмүше деп аталады.

авс, а2х3∙3∙у, х∙у∙2, бірмүшелер,

авс, 3а2х3у, 2ху, 5, а, 3 стан- дарт түрге келтірілген бірмүшелер


8

Ұқсас бірмүшелер

Ортақ әріпті бөлігі бар және бір-бірінен айырмашылығы тек қана коэффициентте бола- тын бірмүшелер ұқсас бірмү- шелер деп аталады.

5а2в және 3а2в бірмүшелері ұқсас

0,02а(ху)2, 3а(ху)2 , а(ху)2

бірмүшелері де ұқсас

















































І-ші нұсқа

  1. Амалды орындаңдар.

2в∙3ав2

  1. Ұқсас мүшелерді біріктіріңдер.

2 4х + 1 х2 + 3х 7

  1. Көбейткішке жіктеңдер.

2 у2

  1. Көпмүше түрінде жазыңдар.

а) ( 1 + 2х2)2

в) (3ав 1)( 3ав + 1)

5) Өрнекті ықшамдаңдар.

5( 3 5а)25(3а 7)( 3а + 7)



















ІІ –ші нұсқа



  1. Амалды орындаңдар.

3ху23у

  1. Ұқсас мүшелерді біріктіріңдер.

5 + 10х 2 2 + 10х 4

  1. Көбейткішке жіктеңдер.

m2 9n2

4) Көпмүше түрінде жазыңдар.

а) ( 2 а2)2

в) (2ах 1)( 2ах + 1)

5) Өрнекті ықшамдаңдар.

(а + 1)2+ 3( а 1)25(а 1)( а + 1)











Жұлдызшаның орнына тиісті өрнекті қойыңдар

А) (2а+)2 =2 + +25в2

В) (в+ )2= + 10в +

С) ( + ) = х2 + 14х + 49

Д) есептеңдер 52 42 + 72 62





Жұлдызшаның орнына тиісті өрнекті қойыңдар

А) (2а+)2 =2 + +25в2

В) (в+ )2= + 10в +

С) ( + ) = х2 + 14х + 49

Д) есептеңдер 52 42 + 72 62





Жұлдызшаның орнына тиісті өрнекті қойыңдар

А) (2а+)2 =2 + +25в2

В) (в+ )2= + 10в +

С) ( + ) = х2 + 14х + 49

Д) есептеңдер 52 42 + 72 62





Жұлдызшаның орнына тиісті өрнекті қойыңдар

А) (2а+)2 =2 + +25в2

В) (в+ )2= + 10в +

С) ( + ) = х2 + 14х + 49

Д) есептеңдер 52 42 + 72 62















Бірмүше оның стандарт түрі. Көпмүше 7 сынып
  • Математика
Описание:

Тақырыбы: Бірмүше және оның стандарт түрі.

Мақсаты:                      1) Тақырыпты игере отырып,бірмүше, бірмүшенің коэффициенті,

                                          бірмүшенің стандарт түрі ұғымдарын саналы түрде пайдалана

                                          білуге дағдыландыру.

                                       2) Өтілген материалдарды жаңа тақырыппен байланыстыра білу         

                                           шеберліктерін дамыту.

                                       3) Мақсаткерлікке баулу.

   Барысы:     1) Ұйымдастыру.

                       2) Үй тапсырмасын тексеру.

                       3) жаңа тақырыптың алғы шарты:

 а) Санды өрнек ұғымын естеріңе түсіріңдер: карточкаларда берілген жазбаларды пайдалана отырып,санды өрнек құрастырыңдар. Іс-әрекеттеріңе түсініктеме беріңдер.

 ә) Әріпті өрнек ұғымын естеріңе түсіріңдер: карточкаларда берілген жазбаларды пайдалана отырып,әріпті өрнек құрастырыңдар. Іс-әрекеттеріңе түсініктеме беріңдер.

 в) Санды өрнек және әріпті өрнек  ұғымдарының арасында қандай ұқсастық және айырмашылық бар.

 г) Алгебралық өрнектер деп қандай өрнектерді айтамыз. .(слайдтық көрініс)

ӘРІПТІ ӨРНЕКТЕР

23а3,5p,2х+7

САНДЫ ӨРНЕКТЕР

(2,5 + 3) 4

 

                                           

 

АЛГЕБРАЛЫҚ ӨРНЕКТЕР

5, ах2+вх+с, 13а2в,    ,  23а

 

 

 

 

 

 

                                                                

БҮТІН АЛГЕБРАЛЫҚ ӨРНЕК

3х+5,       ,       

БӨЛШЕК АЛГЕБРАЛЫҚ ӨРНЕК

 , 

 

 

 

 

 

 

23аp (3,5),    а х у,   2,5 m n ,  

                      4) Жаңа тақырып бойынша жұмыс.(слайдтық көрініс)

                                                                                                 БІРМҮШЕЛЕР   

 

 23а3,5p ,    а х у,   2,5m n ,  

 

 

 

 

 БІРМҮШЕНІҢ СТАНДАРТ ТҮРІ                                                                       

 

а) Бірмүше,оны стандарт түрге келтіру түсініктері бойынша топ жұмысы.Әр топқа стандарт емес,стандарт түрде берілген , сатылай жобаланған әр түрлі карточкалар таратылып беріледі.Олар бірмүшені стандарт түрге келтіру процесін сатылы түрде орындайды. 

          Мысалы:                  4а3(-3)ав4  =    4(-3)а3ав4    =   -12(а3∙а)в4   =    -12а4в4                                   Тұжырымдау: № 89        № 90    (45бет Ә.Абылқасымова)

                                                № 89 а) 3m(-5my)= -15m2y     т.с .с.Берілген мерзімде орындап болған соң оқушыларға есептің шығарылу жолы ұсынылады, олар өздерінің жұмыстарын тексеріп бағалайды. ( № 90 есеп тақтада шығарылып, тексеру қарсы сұрақтар арқылы жүргізіледі)            № 94 есепті шығару жылдамдыққа берілу арқылы оқушының ұшқыр ойлау қабілеті мен түсіну дәрежесі тексеріледі.№ 94-тің төртеуін орындап үлгерген оқушыларға С-деңгейінен № 98 –ді орындау ұсынылады. Нашар орындаған оқушылармен жұмыс жүргізіледі.

                 5) Қорытындылау.Бағалау. Үйге тапсырма: № 91, 4-8 мысалдарды қарастырып келу.Ұқсас бірмүшелер ұғымы бойынша мысалдар жазып келу.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

4а3(-3)ав4    4а3(-3)ав4

 

 

 

4(-3)а3ав4    4(-3)а3ав4  

 

-12(а3∙а)в4    -12(а3∙а)в4

 

 

-12а4в4   -12а4в4

 

4а3(-3)ав4    4а3(-3)ав4

 

 

 

4(-3)а3ав4    4(-3)а3ав4  

 

-12(а3∙а)в4    -12(а3∙а)в4

 

 

-12а4в4   -12а4в4

 

 

а) Санды өрнек ұғымын естеріңе түсіріңдер: карточкаларда берілген жазбаларды пайдалана отырып,санды өрнек құрастырыңдар. Іс-әрекеттеріңе түсініктеме беріңдер.

 ә) Әріпті өрнек ұғымын естеріңе түсіріңдер: карточкаларда берілген жазбаларды пайдалана отырып,әріпті өрнек құрастырыңдар. Іс-әрекеттеріңе түсініктеме беріңдер.

 в) Санды өрнек және әріпті өрнек  ұғымдарының арасында қандай ұқсастық және айырмашылық бар.

 

 

 

а) Санды өрнек ұғымын естеріңе түсіріңдер: карточкаларда берілген жазбаларды пайдалана отырып,санды өрнек құрастырыңдар. Іс-әрекеттеріңе түсініктеме беріңдер.

 ә) Әріпті өрнек ұғымын естеріңе түсіріңдер: карточкаларда берілген жазбаларды пайдалана отырып,әріпті өрнек құрастырыңдар. Іс-әрекеттеріңе түсініктеме беріңдер.

 в) Санды өрнек және әріпті өрнек  ұғымдарының арасында қандай ұқсастық және айырмашылық бар.

 

 

а) Санды өрнек ұғымын естеріңе түсіріңдер: карточкаларда берілген жазбаларды пайдалана отырып,санды өрнек құрастырыңдар. Іс-әрекеттеріңе түсініктеме беріңдер.

 ә) Әріпті өрнек ұғымын естеріңе түсіріңдер: карточкаларда берілген жазбаларды пайдалана отырып,әріпті өрнек құрастырыңдар. Іс-әрекеттеріңе түсініктеме беріңдер.

 в) Санды өрнек және әріпті өрнек  ұғымдарының арасында қандай ұқсастық және айырмашылық бар.

 

 

а) Санды өрнек ұғымын естеріңе түсіріңдер: карточкаларда берілген жазбаларды пайдалана отырып,санды өрнек құрастырыңдар. Іс-әрекеттеріңе түсініктеме беріңдер.

 ә) Әріпті өрнек ұғымын естеріңе түсіріңдер: карточкаларда берілген жазбаларды пайдалана отырып,әріпті өрнек құрастырыңдар. Іс-әрекеттеріңе түсініктеме беріңдер.

 в) Санды өрнек және әріпті өрнек  ұғымдарының арасында қандай ұқсастық және айырмашылық бар.

 

 

 

ӘРІПТІ ӨРНЕКТЕР

23а3,5p,2х+7

САНДЫ ӨРНЕКТЕР

(2,5 + 3) 4

 

                                           

 

АЛГЕБРАЛЫҚ ӨРНЕКТЕР

5, ах2+вх+с, 13а2в,    ,  23а

 

 

 

 

 

 

                                                                

БҮТІН АЛГЕБРАЛЫҚ ӨРНЕК

3х+5,       ,       

БӨЛШЕК АЛГЕБРАЛЫҚ ӨРНЕК

 , 

 

 

 

 

 

 

 

ӘРІПТІ ӨРНЕКТЕР

23а3,5p,2х+7

САНДЫ ӨРНЕКТЕР

(2,5 + 3) 4

 

                                           

 

АЛГЕБРАЛЫҚ ӨРНЕКТЕР

5, ах2+вх+с, 13а2в,    ,  23а

 

 

 

 

 

 

                                                                

БҮТІН АЛГЕБРАЛЫҚ ӨРНЕК

3х+5,       ,       

БӨЛШЕК АЛГЕБРАЛЫҚ ӨРНЕК

 , 

 

 

 

 

 

 

 

 

ӘРІПТІ ӨРНЕКТЕР

23а3,5p,2х+7

САНДЫ ӨРНЕКТЕР

(2,5 + 3) 4

 

                                           

 

АЛГЕБРАЛЫҚ ӨРНЕКТЕР

5, ах2+вх+с, 13а2в,    ,  23а

 

 

 

 

 

 

                                                                

БҮТІН АЛГЕБРАЛЫҚ ӨРНЕК

3х+5,       ,       

БӨЛШЕК АЛГЕБРАЛЫҚ ӨРНЕК

 , 

 

 

 

 

 

 

 

 

ӘРІПТІ ӨРНЕКТЕР

23а3,5p,2х+7

САНДЫ ӨРНЕКТЕР

(2,5 + 3) 4

 

                                           

 

АЛГЕБРАЛЫҚ ӨРНЕКТЕР

5, ах2+вх+с, 13а2в,    ,  23а

 

 

 

 

 

 

                                                                

БҮТІН АЛГЕБРАЛЫҚ ӨРНЕК

3х+5,       ,       

БӨЛШЕК АЛГЕБРАЛЫҚ ӨРНЕК

 , 

 

 

 

 

 

 

 

Тақырыбы: Бірмүше және оның стандарт түрі.

Мақсаты:                       1)Бірмүшені стандарт түрге келтіре білу,

                                          бірмүшелерді көбейту,дәрежеге шығару дағдыларын қалыптастыру.                                     

                                       2) Натурал көрсеткішті дәреже ұғымын, оның қасиеттерін жаңа         

                                          тақырыпты игеруде пайдалана білу шеберліктерін дамыту.

                                       3) Мақсаткерлікке баулу.

   Барысы:     1) Ұйымдастыру.

                       2) Үй тапсырмасын тексеру.

   3) Бірмүше , оны стандрт түрде жаза білу қабілеттерін тексеру тесті

   1) Өрнектердің қайсысы бірмүше болып табылады.

           а)  p,   в)  a+ b + c ,    с) 2(m + n ),    д) 0,3b2,   е)  56

   2) Алгебралық өрнек болып табылады

           а) барлық санды өрнектер

           в) барлық әріпті өрнектер

           с)  барлық санды, әріпті өрнектер

           д) Натурал көрсеткішті дәреже

           е) Нақты жауабы жоқ

    3) ав9а4в бірмүшесінің стандарт түрі

a)      94авав   в)  36авав   с) 13а2в2   д) 36а2в2   е) 49а2в2

    4) Бүтін алгебралық өрнек болып табылады

             а)  ху(ху)  в)    с)  ху  д) 75   е) 

     5) Бөлшек алгебралық өрнек болып табылады

              а)  ху(ху)  в)    с)  ху  д) 75   е) 

    4) Ұқсас бірмүшелер ұғымы бойынша жұмыс

         ( оқушыларға карточкалармен бірмүшелер мысалдары беріледі, олардың ішінен ұқсас бірмүшелерді іріктеп алу тапсырылады.)

        Ұқсас бірмүшелердің анықтамасы тұжырымдалады. № 105 есеп бойынша ұқсас бірмүше ұғымын қолдану бағыты айқындалады.

     5) Тақырып бойынша есептер шығару. №92 № 93(1,2) №95, № 97 (1,2) № 99

     6) Қорытындылау. Бағалау. Үйге тапсырма №92 № 93(3-4) №95, № 97 (3-4) № 99 қалғаны

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

1) Өрнектердің қайсысы бірмүше болып табылады.

           а)  p,   в)  a+ b + c ,    с) 2(m + n ),    д) 0,3b2,   е)  56

   2) Алгебралық өрнек болып табылады

           а) барлық санды өрнектер

           в) барлық әріпті өрнектер          с)  барлық санды, әріпті өрнектер

           д) Натурал көрсеткішті дәреже         е) Нақты жауабы жоқ

    3) ав9а4в бірмүшесінің стандарт түрі

a)      94авав   в)  36авав   с) 13а2в2   д) 36а2в2   е) 49а2в2

    4) Бүтін алгебралық өрнек болып табылады

             а)  ху(ху)  в)    с)  ху  д) 75   е) 

     5) Бөлшек алгебралық өрнек болып табылады

              а)  ху(ху)  в)    с)  ху  д) 75   е) 

 

 

1) Өрнектердің қайсысы бірмүше болып табылады.

           а)  p,   в)  a+ b + c ,    с) 2(m + n ),    д) 0,3b2,   е)  56

   2) Алгебралық өрнек болып табылады

           а) барлық санды өрнектер

           в) барлық әріпті өрнектер              с)  барлық санды, әріпті өрнектер

           д) Натурал көрсеткішті дәреже        е) Нақты жауабы жоқ

    3) ав9а4в бірмүшесінің стандарт түрі

a)      94авав   в)  36авав   с) 13а2в2   д) 36а2в2   е) 49а2в2

    4) Бүтін алгебралық өрнек болып табылады

             а)  ху(ху)  в)    с)  ху  д) 75   е) 

     5) Бөлшек алгебралық өрнек болып табылады

              а)  ху(ху)  в)    с)  ху  д) 75   е) 

 

 

 

Автор Тулебаева Рая Хайруллаевна
Дата добавления 04.01.2015
Раздел Математика
Подраздел
Просмотров 1622
Номер материала 25670
Скачать свидетельство о публикации

Оставьте свой комментарий:

Введите символы, которые изображены на картинке:

Получить новый код
* Обязательные для заполнения.


Комментарии:

↓ Показать еще коментарии ↓