Главная / Музыка / Баяндама "Би өнерінің тәрбиесі"

Баяндама "Би өнерінің тәрбиесі"

Би өнерінің балаларды тәрбиелеудегі ерекшелігі.



Би – өмір сүру символы.Ол адам баласын үнемі көтеріңкі көңіл-күйде, қанаттанып жүруге мәжбүрлейтін өнер.Сонау ерте дүниеден адам аң мен құстың қимылына қарап, жапырақтардың сыбдырына, бұлақ суының сылдырына елтіп, соларды жанына тоқып дамыған. Би өнері сұлулық, сымбаттылық, әсемдік сыйлайды, еңбектенуге баулиды. Ол этика мен эстетикалық тәрбие беріп қана қоймай, жанға қуат береді.

Би өнерімен айналысу балалардың көркемдік талғамын дамытады, олардың орындаушылығының сұлулығы мен байсалдылығын тәрбиелейді, жалпы мәдениетін қалыптастырады, балалардың гормоникалық, көркемдік-эстетикалық дамуын қамтамасыз етеді. Классикалық бимен айналысу балаларды әдемілікке және қимылдарының нақтылығына үйретеді, күші мен икемділігін арттырады. Олардың бұлшық-қозғағыш аппаратын, тыныс алу және жүрек-тамыр жүйелерін дамытып, мүлтіксіздігін нығайтады. Сонымен қатар, балалардан күш-қуатты, жинақылықты талап ететін би өнері олардың еңбексүйгіштігін көтереді, ерігі мен мінез-құлқын шынықтырады.

Мен 1998 жылы Дәулеткерей атындағы Батыс Қазақстан өнер институтын тәмәмдаған соң ұстаздықты таңдадым. Білім беру саласында би үйірмесіне жетекшілік етіп, көптеген педагогикалық жетістіктерге қол жеткіздім. «Ақбота» және «Балғын» би ұжымдарын құрдым. Оқушылардың би өнеріне деген сүйіспеншілігін оятып, тұрақты қызығушылығын қалыптастырдым. Қазіргі таңда 100-ден астам сахналық киімдеріміз және өз фонотекамыз бар.Сахналық киімдерге дизайн жасаумен өзім айналысамын. Шәкірттерімнің репертуарына көп мән беремін. Нәтижесінде мінекей, бүгінде менің өнерлі өріндерім, ата-аналарын ғана емес, облыс көлемінде өнер көрсетіп қошеметке бөленіп жүр.

Кез келген ұлттық биі әр түрлі мағынада, әр түрлі жағдайда бастау алған. Мысалы, испан билері көбіне махаббаттан; ұйғыр билері тікелей өз мінездер сипаттаудан; қытай, жапон билері ішкі сезімді білдіруден; үнді билері өздерінің құдайларын баяндаудан бастау алған. Ал қазақ биі салты-дәстұр, тұрмыс-тіршілік, ою-өрнегімізден басталады. Әсіресе, қол мен дененің пластикалық икемділігін, қыздардың еркелігі мен назын, сұлулығын көрсетіп, ер адамдардың керісінше жанып тұрған өткірлік, түрлі күрделі секірулер мен буын қимылдары, ат шабыс, өзге де жігерлі қимылдарды сипаттау арқылы ерекшеленеді.

Би өнері – тілсіз өнер, оның айтар мағынасы болуы шарт. Философиялық мағынаға бай болуы тиіс. Былай айтқанда, спектакль іспеттес. Жүректегі, ойдағы жазуды би тілімен, жеткізу, халықты бұған сендіру – басты мәселе. Осы жағынан келгенде, қолдың, саусақтың, буынның, дененің әр қимылы – пәлсапа!

«Қамажайды» білмейтін қазақ жоқ! Қазақ биі дегеніміз – Ш.Жиенқұлованың «Былқылдағы», Г.Талпақованың «Ерке баласы», Т.Ізімованың «Жезтырнағы», А.Татиева мен Г.Пішенбаеваның билері, Ө.Жәнібеков, Д.Абиров, З.Райбаев сияқты ағаларымыз қалдырған «Қаражорға», «Келіншек», «Ұтыс биі», «Қоян-бүркіт», «Асау ат», «Алтынай», «Аса таяқ», «Даулпыз», «Айжан қыз», «Аққу», «Домбыра» бұлар тарихы тереңге жатқан қазақ биі туындыларының маржандары. Қазақ биінің классикасы, фольклоры, этнографиясы әлі сол қалпында қалуда.





Баяндама "Би өнерінің тәрбиесі"
  • Музыка
Описание:

Би өнерінің балаларды тәрбиелеудегі ерекшелігі.

 

Би – өмір сүру символы.Ол адам баласын үнемі көтеріңкі көңіл-күйде, қанаттанып жүруге мәжбүрлейтін өнер.Сонау ерте дүниеден адам аң мен құстың қимылына қарап, жапырақтардың сыбдырына, бұлақ суының сылдырына елтіп, соларды жанына тоқып дамыған. Би өнері сұлулық, сымбаттылық, әсемдік сыйлайды, еңбектенуге баулиды. Ол этика мен эстетикалық тәрбие беріп қана қоймай, жанға қуат береді.

Би өнерімен айналысу балалардың көркемдік талғамын дамытады, олардың орындаушылығының сұлулығы мен байсалдылығын тәрбиелейді, жалпы мәдениетін қалыптастырады, балалардың гормоникалық, көркемдік-эстетикалық дамуын қамтамасыз етеді. Классикалық бимен айналысу балаларды әдемілікке және қимылдарының нақтылығына үйретеді, күші мен икемділігін арттырады. Олардың бұлшық-қозғағыш аппаратын, тыныс алу және жүрек-тамыр жүйелерін дамытып, мүлтіксіздігін нығайтады. Сонымен қатар, балалардан күш-қуатты, жинақылықты талап ететін би өнері олардың еңбексүйгіштігін көтереді, ерігі мен мінез-құлқын шынықтырады.

Мен 1998 жылы Дәулеткерей атындағы Батыс Қазақстан өнер институтын тәмәмдаған соң ұстаздықты таңдадым. Білім беру саласында би үйірмесіне жетекшілік етіп, көптеген педагогикалық жетістіктерге қол жеткіздім. «Ақбота» және «Балғын» би ұжымдарын құрдым. Оқушылардың би өнеріне деген сүйіспеншілігін оятып, тұрақты қызығушылығын қалыптастырдым. Қазіргі таңда 100-ден астам сахналық киімдеріміз және өз фонотекамыз бар.Сахналық киімдерге дизайн жасаумен өзім айналысамын. Шәкірттерімнің репертуарына көп мән беремін. Нәтижесінде мінекей, бүгінде менің өнерлі өріндерім, ата-аналарын ғана емес, облыс көлемінде өнер көрсетіп қошеметке бөленіп жүр.

Кез келген ұлттық биі әр түрлі мағынада, әр түрлі жағдайда бастау алған. Мысалы, испан билері көбіне махаббаттан; ұйғыр билері тікелей өз мінездер сипаттаудан; қытай, жапон билері ішкі сезімді білдіруден; үнді билері өздерінің құдайларын баяндаудан бастау алған. Ал қазақ биі салты-дәстұр, тұрмыс-тіршілік, ою-өрнегімізден басталады. Әсіресе, қол мен дененің пластикалық икемділігін, қыздардың еркелігі мен назын, сұлулығын көрсетіп, ер адамдардың керісінше жанып тұрған өткірлік, түрлі күрделі секірулер мен буын қимылдары, ат шабыс, өзге де жігерлі қимылдарды сипаттау арқылы ерекшеленеді.

Би өнері – тілсіз өнер, оның айтар мағынасы болуы шарт. Философиялық мағынаға бай болуы тиіс. Былай айтқанда, спектакль іспеттес. Жүректегі, ойдағы жазуды би тілімен, жеткізу, халықты бұған сендіру – басты мәселе. Осы жағынан келгенде, қолдың, саусақтың, буынның, дененің әр қимылы – пәлсапа!

 

 «Қамажайды» білмейтін қазақ жоқ! Қазақ биі дегеніміз – Ш.Жиенқұлованың «Былқылдағы», Г.Талпақованың «Ерке баласы», Т.Ізімованың «Жезтырнағы», А.Татиева мен Г.Пішенбаеваның билері, Ө.Жәнібеков, Д.Абиров, З.Райбаев сияқты ағаларымыз қалдырған «Қаражорға», «Келіншек», «Ұтыс биі», «Қоян-бүркіт», «Асау ат», «Алтынай», «Аса таяқ», «Даулпыз», «Айжан қыз», «Аққу», «Домбыра» бұлар тарихы тереңге жатқан қазақ биі туындыларының маржандары. Қазақ биінің классикасы, фольклоры, этнографиясы әлі сол қалпында қалуда.

Автор Айтлесова Нурлы Жылкайдаровна
Дата добавления 29.03.2015
Раздел Музыка
Подраздел Конспекты
Просмотров 1246
Номер материала 58819
Скачать свидетельство о публикации

Оставьте свой комментарий:

Введите символы, которые изображены на картинке:

Получить новый код
* Обязательные для заполнения.


Комментарии:

↓ Показать еще коментарии ↓