Главная / Биология / «Бастауыш мектеп жасындағы балалардың ас қорыту мүшелері»

«Бастауыш мектеп жасындағы балалардың ас қорыту мүшелері»


Сабақ жоспары Ишанова.К.У

Пәні:

Анатомия

Тобы:





Уақыты:


Сабақтың тақырыбы:

Анатомия адам денесінің құрлысы жайында ғылым

Құзыреттілікке жеткізетін сабақтың мақсат-міндеттері:

А) ақпараттық




А) Адам денесінің құрлысы туралы білімдерін жетілдіру.

Ә) коммуникативтік

Ә). Ғалымдардың суретін көрсете отырып талдау

Б) проблеманы шешу

Б )Адам анатомиясын физиологиясын зерттеу.

Сабақтың типі:

Жаңа материалды меңгерту

Сабақта қолданылатын педагогикалық технологиялар:

АКТ, ынтымақтастық, оза оқыту;


Сабақтың әдісі:

Түсіндірмелі−иллюстративті, топтық,практикалық

Пәнаралық байланыс:

Химия,Экология,Тарих, Әдебиет

Оқыту құралдары:

Интерактивті тақта, слайд,оқулық, оқушы дәптері

Сабақтың барысы:

Оқытушының әрекеті

Оқушының әрекеті

Күтілетін нәтиже

І. Ұйымдастыру бөлімі









Амандасады, топқа бөледі

Аудиторияның сабаққа дайындығын тексереді.

Қажетті көрнекіліктер мен құралдарды дайындайды.

оқушыларды жұмылдырады.

мұғалім инновациялық әдіс – тәсілдерді үйреніп,сабақтың ғылымилығына көп көңіл бөле отырып,оқушыларға білімді тереңдетіп өткізу арқылы шығармашылық жұмысқа баулиды

Мұғаліммен амандасады.

Сабақтағы жұмыстарға топ болып дайындалу, оқулықтар мен жұмыс дәптерлерін және қажетті құрал-жабдықтарды әзірлейді.

Сабақтың тақырыбымен, мақсатымен танысады.


Сабаққа зейінін аударады, сабаққа қызығушылығын арттырады.

-нақты мәселелерді шешуге үлес қосады.




ІІІ. Өткен материалды қайталау арқылы жаңа материалды қабылдауға дайындық

Адам анатомиясы адам ағзасының құрлысы мен пішінін және адамды қоршаған ортаға байланысты оның даму заңдылықтарын зерттейтін ғылым.Физиология тірі ағзаның қызметін және оны реттеу тетіктерін зерттейтін ғылым. Адам ағзасымен танысу үш бағытта өтеді.1.Ағзаның құрлысы.2. Ағзаның қызметінің қалыптасуы.3.Дене гигенасы.

- Адам анатомиясы және физиологиясының зерттеу обьектісі-адам ағзасы.Ағза және оның негізгі бәліктері мүшелері жүйелері , ұлпа мен жасушалар материяның әр сатыдағы түрлері болып табылад.

«Ізденіс»:

Оқушылар өткен тақырыптар төңірегінде мұғалімнің қойған сұрақтарына толық әрі нақты жауап береді.

Жасушаның молекулалық құрылымы күрделі және әрқилы болад.Кейбір қосылыстар су және минералды тұздар өлі табйғатта да кездеседі., органикалық қосылыстар көмірсу, липид, ақуыз(протеин ) және нуклейн қышқылдары тек тірі жасушаларға ғана тән.



Талдау-талқылау арқылы оқушылар сабақтың тақырыбын анықтайды.


Оза оқыту технологиясына сай оқушылар сұрақтарға жауап беріп, әрбір оқушы өз пікірін айтып, тақырыпқа өзінің көзқарасын білдіреді

Тақырыпқа орайлас Жасушаның атомдық және молекулалық құрамы.Бейорганикалық органикалық қосылыстар турасында қойылған сұрақтарды талдау арқылы әрбір студент аталған өзекті мәселелерге өзіндік ойларын қосады. Жасуша тіршілігінде судың маңызы,жасуша құрамына кіретін минералды тұздардыолардың жасуша тіршілігіндегі маңызы неде адам баласы үшін үлкен маңызға ие екендігін тереңірек ұғынады және сұрақтарға жауап беру барысында ойлау қабілеттері шыңдала түседі.


Сұрақ-жауап арқылы студенттердің жалпы микроағзалар туралы ұғымдарын айқындай келе, тұжырым жасалынады.

III. Іс әрекет түрлері мен

Жаңа түсініктерді

қалыптастыру



1. Жасушаның атомдық және молекулалық құрамы

2.Жасушаның химиялық қосылыстардың ішінде су бірінші орын алады.Жасуша салмағының 75%-ке жуығы судан тұрад.оның мөлшері жас жасушада -95%, ескі жасушада 60% шамасында кездеседі.

3.Жасушадағы ерітінді күйіндегі минералды тұздар аниондар мен катиондарға диссоциаланып, ондағы химиялық элементтер мөлшерін және осмостық қысымын қалыпты деңгейде ұстап тұруға мүмкіндік беред.





4.Тірі организмдердің құрамына бейорганикалық заттар су және минералды тұздар кіреді.

5.Барлық тіршілік процестері сулы ерітіндіде жүреді.Судың таңқаларлық қасиеті оның полярлығында.Организмде әрбір химиялық элемент белгілі бір рөл атқарады.

«Сынауға дайынбыз ба?»

Топ бойынша қойылған мәселелерге талдау жасап,зерттеп,топ лидерлері берілген сұрақтарға тиянақты жауап береді.


−Су тіршіліктің көзі әсіресе зат айналым әрекеттерін жетілдіруде маңызды рөл атқарады оны бірнеше қасиеттерінен көруге болад.

Оқушылар зерттеу нысанын талдап оқытушы сұрақтарына жауап береді.




Тірі ағзалардың тіршілігінде судың биологиялық маңызы зор.


Ақпаратпен жұмыстану арқылы өз ой пікірлерімен бөліседі.






Студенттердің бір-бірімен өзара ой бөлісуі,мәселе төңірегінде зерттеу,шешім қабылдау және өзге топ назарына нақты тұжырымдарды жеткізе білу,коммуникациялық қаблеттері дамиды. және ести білуді,сезіне алу және сезіммен қабылдауды, ой елегінен өткізу мен пайымдай алуды үйренеді. Мәселедегі бейорганикалық, органикалық қосылыстардың мән – мағынасын тереңірек ұғына түседі.

Адамға оның маңызын ұғады.


Өз беттерімен пайымдап, жаңа ақпараттан алған білімдерін қалай күнделікті өмірде қолданатынын үйренеді. Сабақта қаралып отырған мәселе түйінделеді.



Қоршаған ортаны қалыпқа келтірудегі судың ерекшелігіне мән беріп ұғынады.Экологиялық талғамдары күшейеді.


IY. Білік пен дағдыны

бекіту





1.Жасушанық құрамына қандай химиялық элементтер кіреді ?.

2.Жасушаның құрамындағы элементтер қандай рөл атқарады.?

3.Судың қасиеті мен құрылысының ерекшелігі неде ?

4. Жасушадағы бей органикалық иондарды атаңдар.

3.«Мыңнан тұлпар»:

Оқушылар берілген тапсырма бойынша кестемен жұмыстанады, және ой ойларын тақтаға жазу арқылы жұмыстанады.



Оқушылардың назары нақты проблемаға аударылып, ондағы айтылатын астарлы ойды кеңінен талдап, мәселенің мағынасын ашады.

Студенттер өздерінің зерттеуші,ізденгіш дағдыларын одан әрі қарай дамытып, биологияға қызығушылықтары артады.

Тапсырманы орындау барысында студенттердің ойлау қабілеттері тағы бір мәрте шыныға түседі. Әр адам баласы үшін қоғамның мән- мағынасын ұғына түседі.

Оқушылар сабақ барысында айтылған түйіндемеден жетістікке жету жолдары айқындап, өз бойларына сіңіруге дағдыланады.

Y.Қорытындылау

1.Табиғи таза өнімнің ұлт болашағы үшін маңызы неде?

2.Осмостық құбылыс дегеніміз не ?Тірі жасуша үшін олардың маңызын түсіндіріңдер.

3.Өз өлкеміз табиғи ортасының экожағдайы саған қандай ой салады?

4.Витаминдердің пайдасы мен зияны туралы қандай қорытынды жасар едің?

5. Жұқпалы аурулардан сақтанудың қандай жолдарын білеміз?

Әр топ студенттері өз зертеу нәтижелеріне сүйену арқылы ғылымға деген сенімін білдіреді.



ЭКСПО мақсаты мен болашақ энергиясына өзі мен елі қосар үлес туралы ақпарат көздерінен алған білімдеріне сілтеме жасайды.

ХХІ ғасыр дерттерімен олардың алдын алу шаралары туралы өз ара ой бөліседі.


Студенттер сабақ бойынша өз ой-пікірлерін айтып, қорытындылайды.




Студенттерге ұйымдастырылған бұл жұмыстар олардың елге деген сүйіспеншіліктерін,өз ағзасын таза экологиялық орта есебінде қорғау дағдылары арта түседі.




Студенттер машықтық жұмыс орындау арқылы өзіне,өзі атқарған іске деген сенімі күшейеді.





ҮІ. Үйге тапсырма.



Студенттер жұмысына басшылық етеді. «Витаминдердің жетіспеуінен туатын аурулар» атты реферат даярлап,қорғау.

Студенттер рефераттың қандай өзекті мәселелерді қамтуы керектігі туралы оқытушымен ақылдасады

Ақпараттармен жұмыс істей білуге дағдыланады.













Сабақ жоспары

Пәні:

Анатомия

Тобы:



Уақыты:

Сабақтың тақырыбы:

Орталық жүйке жүйесі.Мидың құрлысы.

Құзыреттілікке жеткізетін сабақтың мақсат-міндеттері:

А) ақпараттық




А) Орталық жұйке жүйесінің маңызы мен атқаратын қызметтері туралы мәлімет беру.

Ә) коммуникативтік

Ә) Ми бөліктерін талдай отырып жаңа материалды игеру.

Б) проблеманы шешу

Б )Ми бөліктері зақымданған жағдайда туындайтын түрлі ауырулар туралы мағұлымат беру және олардың алдын алу шаралары.

Сабақтың типі:

Жаңа материалды меңгерту

Сабақта қолданылатын педагогикалық технологиялар:

АКТ, ынтымақтастық, оза оқыту;


Сабақтың әдісі:

Түсіндірмелі−иллюстративті, ,практикалық

Пәнаралық байланыс:

Химия,Экология,Тарих, Әдебиет

Оқыту құралдары:

Интерактивті тақта, слайд,оқулық, оқушы дәптері

Сабақтың барысы:

Оқытушының әрекеті

Оқушының әрекеті

Күтілетін нәтиже

І. Ұйымдастыру бөлімі









Амандасады, топқа бөледі

Аудиторияның сабаққа дайындығын тексереді.

Қажетті көрнекіліктер мен құралдарды дайындайды.

оқушыларды жұмылдырады.

мұғалім инновациялық әдіс – тәсілдерді үйреніп,сабақтың ғылымилығына көп көңіл бөле отырып,оқушыларға білімді тереңдетіп өткізу арқылы шығармашылық жұмысқа баулиды

Мұғаліммен амандасады.

Сабақтағы жұмыстарға топ болып дайындалу, оқулықтар мен жұмыс дәптерлерін және қажетті құрал-жабдықтарды әзірлейді.

Сабақтың тақырыбымен, мақсатымен танысады.


Сабаққа зейінін аударады, сабаққа қызығушылығын арттырады.

-нақты мәселелерді шешуге үлес қосады.




ІІ. Өткен материалды қайталау арқылы жаңа материалды қабылдауға дайындық

Ұлпаның құрлысы мен қызметі.Ұлпалардың негізгі топтар.


Жйке жүйесі және жүйке ұлпасы.Мидың құрлысы Үлкен ми сыңарлары қыртысының құрлысы мен қызметі.Вегетативті жүйке жүйесіЖүйке жүйесі екі бөлімге бөлінеді 1.Орталық жүйке жүйесі.

2.Шеткі жүйе жүйесі.


Ағзадағы барлық жүйкелердің қызмет атқаруы орталық жүйке жүйесінің бақылауында болад.Ол дененің үйлесімді қызмет атқаруын қамтамасыз етеді.Жүйке жүйесі ағзада көптеген қызмет атқарады.Синапс туралы ұғым қалыптастыру.Жүйке жүйесінің негізгі қасиеті қозғыштық және қозуды өткізгіштік.

«Ізденіс»:

Оқушылар өткен тақырыптар төңірегінде мұғалімнің қойған сұрақтарына толық әрі нақты жауап береді.

1.Мүшелердің құрлысы мен атқаратын арасындағы байланыс қандай.?

2.Ағзаны қандай кезеңдерге бөледі?
3.Акселерация дегеніміз не?

4.Баланың өсуі мен дамуында тұқым қуалаушылық фактілері қандай рөл атқарады.?

5.Балалар мен жастардың өсуі даму заңдылықтары.

Талдау-талқылау арқылы оқушылар сабақтың тақырыбын анықтайды.


Оза оқыту технологиясына сай оқушылар сұрақтарға жауап беріп, әрбір оқушы өз пікірін айтып, тақырыпқа өзінің көзқарасын білдіреді.Орталық жүйке жүйесі жұлын мен мидан құралады.Шеткі жүйке жүйесі соматикалық (бас сүйекпен жұлыннан тарайтйн жүйкелер)вегетативтік ( симпатикалық және парасимпатикалық) жүйкелерден құралады.


Сұрақ-жауап арқылы студенттердің жалпы Мидың құрлысы мен қызметі. туралы ұғымдарын айқындай келе, тұжырым жасалынады.

III. Іс әрекет түрлері мен

Жаңа түсініктерді

қалыптастыру



Жүйке жүйесі ағзада көптеген қызмет атқарады.

1.Ағзаның қоршаған ортамен байланысын жүзеге асырады.


2.Жүйке жүйесі мүшелердің жұмысын реттейді

3.Жүйке жүйесі мүшелердің өзара жұмысының әрекетін үйлестіріп отырады.

4. Жұйке жүйесі арқылы адамның ойлау өрісі дамиды.Мидың сыртын жұмсақ торлы және қатты қабықшалар қаптаған.

5.Ми бағанасы Сопақша ми,ми көпірі,мишық, ортаңғы ми.Ми бағаны.Сопақша ми жұлынның жалғасы болып табылады.Ми көпірі сопақша мидан жоғары орналасқан және одан айқын бөлінген.Мишық сопақша мидың артқы жағында орналасқан.

«Сынауға дайынбыз ба?»

Тақырып бойынша қойылған мәселелерге талдау жасап,зерттеп, берілген сұрақтарға тиянақты жауап береді.


−Жүйке тітіркенгіштері қатаң түрде белгілі бір жасушаның аксондарына екіншісі дендритіне өтеді.Бір жүйке талшықтарының аксондары екінші жүйке талшықтарының дендриттерімен тікелей байланыспайды.Олардың құрамында арнаулы құрлыстағы түзіліс болады.Ол түзілісті синапс деп атайды.Синапстардың қасиеті Тітіркенуді бір бағытта өткізеді. Тітіркенуді өткізуді қажетті жағдайда кідіртеді.

Оқушылар зерттеу нысанын талдап оқытушы сұрақтарына жауап беред

Ақпаратпен жұмыстану арқылы өз ой пікірлерімен бөліседі.






Студенттердің бір-бірімен өзара ой бөлісуі,мәселе төңірегінде зерттеу,шешім қабылдау және өзге топ назарына нақты тұжырымдарды жеткізе білу,коммуникациялық қаблеттері дамиды. және ести білуді,сезіне алу және сезіммен қабылдауды, ой елегінен өткізу мен пайымдай алуды үйренеді. Мәселедегі Орталық жүйке жүйесі,мидың құрлысы. мән – мағынасын тереңірек ұғына түседі.

Адамға оның маңызын ұғады.


Өз беттерімен пайымдап, жаңа ақпараттан алған білімдерін қалай күнделікті өмірде қолданатынын үйренеді. Сабақта қаралып отырған мәселе түйінделеді.



.Экологиялық талғамдары күшейеді.


IY. Білік пен дағдыны

бекіту





1Жүйке жүйесі және жүйке ұлпасы. ?.Мидың құрлысы

2. Жүйке жүйесінің атқаратын қызметі.?

3Синапс туралы ұғым?

4Мидың қызметі,ми бағаны.

3.«Мыңнан тұлпар»:

Оқушылар берілген тапсырма бойынша кестемен жұмыстанады, және ой ойларын тақтаға жазу арқылы жұмыстанады.



Оқушылардың назары нақты проблемаға аударылып, ондағы айтылатын астарлы ойды кеңінен талдап, мәселенің мағынасын ашады.

Студенттер өздерінің зерттеуші,ізденгіш дағдыларын одан әрі қарай дамытып, биологияға қызығушылықтары артады.

Тапсырманы орындау барысында студенттердің ойлау қабілеттері тағы бір мәрте шыныға түседі. Әр адам баласы үшін қоғамның мән- мағынасын ұғына түседі.

Оқушылар сабақ барысында айтылған түйіндемеден жетістікке жету жолдары айқындап, өз бойларына сіңіруге дағдыланады.

Y.Қорытындылау

1.Ми қайда орналасқан?

2.Ми қандай бөлімдерден тұрады?

3Сопақша ми қызметі қандай.?

4 Мидың сұр және ақ заты неден құралған.?

5 Аралық нейрондар жүйке импульсін өткізуде қандай рөл атқарады. ?

Әр топ студенттері өз зертеу нәтижелеріне сүйену арқылы ғылымға деген сенімін білдіреді.



ЭКСПО мақсаты мен болашақ энергиясына өзі мен елі қосар үлес туралы ақпарат көздерінен алған білімдеріне сілтеме жасайды.

ХХІ ғасыр дерттерімен олардың алдын алу шаралары туралы өз ара ой бөліседі.


Студенттер сабақ бойынша өз ой-пікірлерін айтып, қорытындылайды.




Студенттерге ұйымдастырылған бұл жұмыстар олардың елге деген сүйіспеншіліктерін,өз ағзасын таза экологиялық орта есебінде қорғау дағдылары арта түседі.




Студенттер машықтық жұмыс орындау арқылы өзіне,өзі атқарған іске деген сенімі күшейеді.





ҮІ. Үйге тапсырма.



Студенттер жұмысына басшылық етеді. «Ми діңінің құрлысы» атты реферат даярлап,қорғау.

Студенттер рефераттың қандай өзекті мәселелерді қамтуы керектігі туралы оқытушымен ақылдасады

Ақпараттармен жұмыс істей білуге дағдыланады.













Сабақ жоспары Ишанова.К.У

Пәні:

Анатомия

Тобы:




Уақыты:

Сабақтың тақырыбы:

Вегетативті жүйке жүйесі.Үлкен ми сыңарлары

Құзыреттілікке жеткізетін сабақтың мақсат-міндеттері:

А) ақпараттық




А) Оқушылардың жүйке жүйесі туралы білімін жетілдіріп, үлкен ми сыңарларының адам өмірі үшін атқаратын роьлдерінің маңызын оқып үйрету.

Ә) коммуникативтік

Ә) Вегетативті жүйке жүйесінің бөлімдері туралы түсінік беру.

Б) проблеманы шешу

Б ) Вегетативті жұйке жұйесінің әртүрлі жағдайларға байланысты аурулардан туындайтын проблемаларды анықтау.

Сабақтың типі:

Жаңа материалды меңгерту

Сабақта қолданылатын педагогикалық технологиялар:

АКТ, ынтымақтастық, оза оқыту;


Сабақтың әдісі:

Түсіндірмелі−иллюстративті, ,практикалық

Пәнаралық байланыс:

Химия,Экология,Тарих, Әдебиет

Оқыту құралдары:

Интерактивті тақта, слайд,оқулық, оқушы дәптері

Сабақтың барысы:

Оқытушының әрекеті

Оқушының әрекеті

Күтілетін нәтиже

І. Ұйымдастыру бөлімі









Амандасады, топқа бөледі

Аудиторияның сабаққа дайындығын тексереді.

Қажетті көрнекіліктер мен құралдарды дайындайды.

оқушыларды жұмылдырады.

мұғалім инновациялық әдіс – тәсілдерді үйреніп,сабақтың ғылымилығына көп көңіл бөле отырып,оқушыларға білімді тереңдетіп өткізу арқылы шығармашылық жұмысқа баулиды

Мұғаліммен амандасады.

Сабақтағы жұмыстарға топ болып дайындалу, оқулықтар мен жұмыс дәптерлерін және қажетті құрал-жабдықтарды әзірлейді.

Сабақтың тақырыбымен, мақсатымен танысады.


Сабаққа зейінін аударады, сабаққа қызығушылығын арттырады.

-нақты мәселелерді шешуге үлес қосады.




ІІІ. Өткен материалды қайталау арқылы жаңа материалды қабылдауға дайындық



Мидың құрлысы Үлкен ми сыңарлары қыртысының құрлысы мен қызметі.Вегетативті жүйке жүйесіЖүйке жүйесі екі бөлімге бөлінеді 1.Орталық жүйке жүйесі.

2.Шеткі жүйе жүйесі.


Ағзадағы барлық жүйкелердің қызмет атқаруы орталық жүйке жүйесінің бақылауында болад.Ол дененің үйлесімді қызмет атқаруын қамтамасыз етеді.Жүйке жүйесі ағзада көптеген қызмет атқарады.Синапс туралы ұғым қалыптастыру.Жүйке жүйесінің негізгі қасиеті қозғыштық және қозуды өткізгіштік.

«Ізденіс»:

Оқушылар өткен тақырыптар төңірегінде мұғалімнің қойған сұрақтарына толық әрі нақты жауап береді.

1.Мүшелердің құрлысы мен атқаратын арасындағы байланыс қандай.?

2.Ағзаны қандай кезеңдерге бөледі?
3.Акселерация дегеніміз не?

4.Баланың өсуі мен дамуында тұқым қуалаушылық фактілері қандай рөл атқарады.?

5.Балалар мен жастардың өсуі даму заңдылықтары.

Талдау-талқылау арқылы оқушылар сабақтың тақырыбын анықтайды.


Оза оқыту технологиясына сай оқушылар сұрақтарға жауап беріп, әрбір оқушы өз пікірін айтып, тақырыпқа өзінің көзқарасын білдіреді.Орталық жүйке жүйесі жұлын мен мидан құралады.Шеткі жүйке жүйесі соматикалық (бас сүйекпен жұлыннан тарайтйн жүйкелер)вегетативтік ( симпатикалық және парасимпатикалық) жүйкелерден құралады.


Сұрақ-жауап арқылы студенттердің жалпы Мидың құрлысы мен қызметі. туралы ұғымдарын айқындай келе, тұжырым жасалынады.

III. Іс әрекет түрлері мен

Жаңа түсініктерді

қалыптастыру



Вегетативтіжүйке жүйесі ағзада көптеген қызмет атқарады.

1.Ағзаның қоршаған ортамен байланысын жүзеге асырады.


2.Жүйке жүйесі мүшелердің жұмысын реттейді

3.Жүйке жүйесі мүшелердің өзара жұмысының әрекетін үйлестіріп отырады.

4. Жұйке жүйесі арқылы адамның ойлау өрісі дамиды.Мидың сыртын жұмсақ торлы және қатты қабықшалар қаптаған.

5.Ми бағанасы Сопақша ми,ми көпірі,мишық, ортаңғы ми.Ми бағаны.Сопақша ми жұлынның жалғасы болып табылады.Ми көпірі сопақша мидан жоғары орналасқан және одан айқын бөлінген.Мишық сопақша мидың артқы жағында орналасқан.

«Сынауға дайынбыз ба?»

Тақырып бойынша қойылған мәселелерге талдау жасап,зерттеп, берілген сұрақтарға тиянақты жауап береді.


−Жүйке тітіркенгіштері қатаң түрде белгілі бір жасушаның аксондарына екіншісі дендритіне өтеді.Бір жүйке талшықтарының аксондары екінші жүйке талшықтарының дендриттерімен тікелей байланыспайды.Олардың құрамында арнаулы құрлыстағы түзіліс болады.Ол түзілісті синапс деп атайды.Синапстардың қасиеті Тітіркенуді бір бағытта өткізеді. Тітіркенуді өткізуді қажетті жағдайда кідіртеді.

Оқушылар зерттеу нысанын талдап оқытушы сұрақтарына жауап бере


Ақпаратпен жұмыстану арқылы өз ой пікірлерімен бөліседі.






Студенттердің бір-бірімен өзара ой бөлісуі,мәселе төңірегінде зерттеу,шешім қабылдау және өзге топ назарына нақты тұжырымдарды жеткізе білу,коммуникациялық қаблеттері дамиды. және ести білуді,сезіне алу және сезіммен қабылдауды, ой елегінен өткізу мен пайымдай алуды үйренеді. Мәселедегі Орталық жүйке жүйесі,мидың құрлысы. мән – мағынасын тереңірек ұғына түседі.

Адамға оның маңызын ұғады.


Өз беттерімен пайымдап, жаңа ақпараттан алған білімдерін қалай күнделікті өмірде қолданатынын үйренеді. Сабақта қаралып отырған мәселе түйінделеді.



.Экологиялық талғамдары күшейеді.


IY. Білік пен дағдыны

бекіту





1 Вегетативтіжүйке жүйесі және жүйке ұлпасы. Үлкен ми сыңарлары. ?.Мидың құрлысы

2. Жүйке жүйесінің атқаратын қызметі.?

3Синапс туралы ұғым?

4Мидың қызметі,ми бағаны.

3.«Мыңнан тұлпар»:

Оқушылар берілген тапсырма бойынша кестемен жұмыстанады, және ой ойларын тақтаға жазу арқылы жұмыстанады.



Оқушылардың назары нақты проблемаға аударылып, ондағы айтылатын астарлы ойды кеңінен талдап, мәселенің мағынасын ашады.

Студенттер өздерінің зерттеуші,ізденгіш дағдыларын одан әрі қарай дамытып, биологияға қызығушылықтары артады.

Тапсырманы орындау барысында студенттердің ойлау қабілеттері тағы бір мәрте шыныға түседі. Әр адам баласы үшін қоғамның мән- мағынасын ұғына түседі.

Оқушылар сабақ барысында айтылған түйіндемеден жетістікке жету жолдары айқындап, өз бойларына сіңіруге дағдыланады.

Y.Қорытындылау

1.Ми қайда орналасқан?

2.Ми қандай бөлімдерден тұрады?

3Сопақша ми қызметі қандай.?

4 Мидың сұр және ақ заты неден құралған.?

5 Аралық нейрондар жүйке импульсін өткізуде қандай рөл атқарады. ?

Әр топ студенттері өз зертеу нәтижелеріне сүйену арқылы ғылымға деген сенімін білдіреді.



ЭКСПО мақсаты мен болашақ энергиясына өзі мен елі қосар үлес туралы ақпарат көздерінен алған білімдеріне сілтеме жасайды.

ХХІ ғасыр дерттерімен олардың алдын алу шаралары туралы өз ара ой бөліседі.


Студенттер сабақ бойынша өз ой-пікірлерін айтып, қорытындылайды.




Студенттерге ұйымдастырылған бұл жұмыстар олардың елге деген сүйіспеншіліктерін,өз ағзасын таза экологиялық орта есебінде қорғау дағдылары арта түседі.




Студенттер машықтық жұмыс орындау арқылы өзіне,өзі атқарған іске деген сенімі күшейеді.





ҮІ. Үйге тапсырма.



Студенттер жұмысына басшылық етеді. «Ми діңінің құрлысы» атты реферат даярлап,қорғау.

Студенттер рефераттың қандай өзекті мәселелерді қамтуы керектігі туралы оқытушымен ақылдасады

Ақпараттармен жұмыс істей білуге дағдыланады.






























Сабақ жоспары Ишанова.К.У

Пәні:

Анатомия

Тобы:



Уақыты:

Сабақтың тақырыбы:

Орталық жүйке жүйесі.Мидың құрлысы.Жұлынның құрлысы мен қызметі

Құзыреттілікке жеткізетін сабақтың мақсат-міндеттері:

А) ақпараттық




А) Орталық жұйке жүйесінің маңызы мен атқаратын қызметтері туралы мәлімет беру.

Ә) коммуникативтік

Ә) Ми бөліктерін талдай отырып жаңа материалды игеру.

Б) проблеманы шешу

Б )Ми бөліктері зақымданған жағдайда туындайтын түрлі ауырулар туралы мағұлымат беру және олардың алдын алу шаралары.

Сабақтың типі:

Жаңа материалды меңгерту

Сабақта қолданылатын педагогикалық технологиялар:

АКТ, ынтымақтастық, оза оқыту;


Сабақтың әдісі:

Түсіндірмелі−иллюстративті, ,практикалық

Пәнаралық байланыс:

Химия,Экология,Тарих, Әдебиет

Оқыту құралдары:

Интерактивті тақта, слайд,оқулық, оқушы дәптері

Сабақтың барысы:

Оқытушының әрекеті

Оқушының әрекеті

Күтілетін нәтиже

І. Ұйымдастыру бөлімі









Амандасады, топқа бөледі

Аудиторияның сабаққа дайындығын тексереді.

Қажетті көрнекіліктер мен құралдарды дайындайды.

оқушыларды жұмылдырады.

мұғалім инновациялық әдіс – тәсілдерді үйреніп,сабақтың ғылымилығына көп көңіл бөле отырып,оқушыларға білімді тереңдетіп өткізу арқылы шығармашылық жұмысқа баулиды

Мұғаліммен амандасады.

Сабақтағы жұмыстарға топ болып дайындалу, оқулықтар мен жұмыс дәптерлерін және қажетті құрал-жабдықтарды әзірлейді.

Сабақтың тақырыбымен, мақсатымен танысады.


Сабаққа зейінін аударады, сабаққа қызығушылығын арттырады.

-нақты мәселелерді шешуге үлес қосады.




ІІІ. Өткен материалды қайталау арқылы жаңа материалды қабылдауға дайындық

Жұлынның құрлысы мен қызметі


Жйке жүйесі және жүйке ұлпасы.Мидың құрлысы Үлкен ми сыңарлары қыртысының құрлысы мен қызметі.Вегетативті жүйке жүйесіЖүйке жүйесі екі бөлімге бөлінеді 1.Орталық жүйке жүйесі.

2.Шеткі жүйе жүйесі.


Ағзадағы барлық жүйкелердің қызмет атқаруы орталық жүйке жүйесінің бақылауында болад.Ол дененің үйлесімді қызмет атқаруын қамтамасыз етеді.Жүйке жүйесі ағзада көптеген қызмет атқарады.Синапс туралы ұғым қалыптастыру.Жүйке жүйесінің негізгі қасиеті қозғыштық және қозуды өткізгіштік.

«Ізденіс»:

Оқушылар өткен тақырыптар төңірегінде мұғалімнің қойған сұрақтарына толық әрі нақты жауап береді.

1.Мүшелердің құрлысы мен атқаратын арасындағы байланыс қандай.?

2.Ағзаны қандай кезеңдерге бөледі?
3.Акселерация дегеніміз не?

4.Баланың өсуі мен дамуында тұқым қуалаушылық фактілері қандай рөл атқарады.?

5.Балалар мен жастардың өсуі даму заңдылықтары.

Талдау-талқылау арқылы оқушылар сабақтың тақырыбын анықтайды.


Оза оқыту технологиясына сай оқушылар сұрақтарға жауап беріп, әрбір оқушы өз пікірін айтып, тақырыпқа өзінің көзқарасын білдіреді.Орталық жүйке жүйесі жұлын мен мидан құралады.Шеткі жүйке жүйесі соматикалық (бас сүйекпен жұлыннан тарайтйн жүйкелер)вегетативтік ( симпатикалық және парасимпатикалық) жүйкелерден құралады.


Сұрақ-жауап арқылы студенттердің жалпы Мидың құрлысы мен қызметі. туралы ұғымдарын айқындай келе, тұжырым жасалынады.

III. Іс әрекет түрлері мен

Жаңа түсініктерді

қалыптастыру



Жүйке жүйесі ағзада көптеген қызмет атқарады.

1.Ағзаның қоршаған ортамен байланысын жүзеге асырады.


2.Жүйке жүйесі мүшелердің жұмысын реттейді

3.Жүйке жүйесі мүшелердің өзара жұмысының әрекетін үйлестіріп отырады.

4. Жұйке жүйесі арқылы адамның ойлау өрісі дамиды.Мидың сыртын жұмсақ торлы және қатты қабықшалар қаптаған.

5.Ми бағанасы Сопақша ми,ми көпірі,мишық, ортаңғы ми.Ми бағаны.Сопақша ми жұлынның жалғасы болып табылады.Ми көпірі сопақша мидан жоғары орналасқан және одан айқын бөлінген.Мишық сопақша мидың артқы жағында орналасқан.

Омыртқа бөлімдеріне сәйкес жұлын бөлімдері.Мойын бөлімі,Арқа,бел,сегізкөз.

«Сынауға дайынбыз ба?»

Тақырып бойынша қойылған мәселелерге талдау жасап,зерттеп, берілген сұрақтарға тиянақты жауап береді.


−Жүйке тітіркенгіштері қатаң түрде белгілі бір жасушаның аксондарына екіншісі дендритіне өтеді.Бір жүйке талшықтарының аксондары екінші жүйке талшықтарының дендриттерімен тікелей байланыспайды.Олардың құрамында арнаулы құрлыстағы түзіліс болады.Ол түзілісті синапс деп атайды.Синапстардың қасиеті Тітіркенуді бір бағытта өткізеді. Тітіркенуді өткізуді қажетті жағдайда кідіртеді.

Оқушылар зерттеу нысанын талдап оқытушы сұрақтарына жауап

Ақпаратпен жұмыстану арқылы өз ой пікірлерімен бөліседі.






Студенттердің бір-бірімен өзара ой бөлісуі,мәселе төңірегінде зерттеу,шешім қабылдау және өзге топ назарына нақты тұжырымдарды жеткізе білу,коммуникациялық қаблеттері дамиды. және ести білуді,сезіне алу және сезіммен қабылдауды, ой елегінен өткізу мен пайымдай алуды үйренеді. Мәселедегі Орталық жүйке жүйесі,мидың құрлысы. мән – мағынасын тереңірек ұғына түседі.

Адамға оның маңызын ұғады.


Өз беттерімен пайымдап, жаңа ақпараттан алған білімдерін қалай күнделікті өмірде қолданатынын үйренеді. Сабақта қаралып отырған мәселе түйінделеді.



.Экологиялық талғамдары күшейеді.


IY. Білік пен дағдыны

бекіту





1Жүйке жүйесі және жүйке ұлпасы. ?.Мидың құрлысы

2. Жүйке жүйесінің атқаратын қызметі.?

3Синапс туралы ұғым?

4Мидың қызметі,ми бағаны.

5.Жұлынның құрлысы мен қызметі.

3.«Мыңнан тұлпар»:

Оқушылар берілген тапсырма бойынша кестемен жұмыстанады, және ой ойларын тақтаға жазу арқылы жұмыстанады.



Оқушылардың назары нақты проблемаға аударылып, ондағы айтылатын астарлы ойды кеңінен талдап, мәселенің мағынасын ашады.

Студенттер өздерінің зерттеуші,ізденгіш дағдыларын одан әрі қарай дамытып, биологияға қызығушылықтары артады.

Тапсырманы орындау барысында студенттердің ойлау қабілеттері тағы бір мәрте шыныға түседі. Әр адам баласы үшін қоғамның мән- мағынасын ұғына түседі.

Оқушылар сабақ барысында айтылған түйіндемеден жетістікке жету жолдары айқындап, өз бойларына сіңіруге дағдыланады.

Y.Қорытындылау

1.Ми қайда орналасқан?

2.Ми қандай бөлімдерден тұрады?

3Сопақша ми қызметі қандай.?

4 Мидың сұр және ақ заты неден құралған.?

5 Аралық нейрондар жүйке импульсін өткізуде қандай рөл атқарады. ?

6.Жұлынның қызметі.жұлын орталықтары.

Әр топ студенттері өз зертеу нәтижелеріне сүйену арқылы ғылымға деген сенімін білдіреді.



ЭКСПО мақсаты мен болашақ энергиясына өзі мен елі қосар үлес туралы ақпарат көздерінен алған білімдеріне сілтеме жасайды.

ХХІ ғасыр дерттерімен олардың алдын алу шаралары туралы өз ара ой бөліседі.


Студенттер сабақ бойынша өз ой-пікірлерін айтып, қорытындылайды.




Студенттерге ұйымдастырылған бұл жұмыстар олардың елге деген сүйіспеншіліктерін,өз ағзасын таза экологиялық орта есебінде қорғау дағдылары арта түседі.




Студенттер машықтық жұмыс орындау арқылы өзіне,өзі атқарған іске деген сенімі күшейеді.





ҮІ. Үйге тапсырма.



Студенттер жұмысына басшылық етеді. «Ми діңінің құрлысы» атты реферат даярлап,қорғау.

Студенттер рефераттың қандай өзекті мәселелерді қамтуы керектігі туралы оқытушымен ақылдасады

Ақпараттармен жұмыс істей білуге дағдыланады.





























Сабақ жоспары Ишанова.К.У

Пәні:

Анатомия

Тобы:



Уақыты:

Сабақтың тақырыбы:

Жоғары дәрежелі жүйке әрекеті туралы И.М.Сеченев пен И.П. Павловтың жоғары дәрежелі жүйке әрекеті туралы ілімдер.

Құзыреттілікке жеткізетін сабақтың мақсат-міндеттері:

А) ақпараттық




А) Адамның абстрактілі ойлау қабілеті орталық жүйке жүйесінің жоғары дәрежелі әрекетіне жатады.

Ә) коммуникативтік

Ә) Қозу және тежелу процестерінің арақашықтығын және қарым қатынасын меңгерту.

Б) проблеманы шешу

Б ) Қозу мен тежелу нәтижесінде туындайтын әртүрлі жағдайдағы проблемаларды анықтауға, өз бетімен жұмыстануға үйрету.

Сабақтың типі:

Жаңа материалды меңгерту

Сабақта қолданылатын педагогикалық технологиялар:

АКТ, ынтымақтастық, оза оқыту;


Сабақтың әдісі:

Түсіндірмелі−иллюстративті, ,практикалық

Пәнаралық байланыс:

Химия,Экология,Тарих, Әдебиет

Оқыту құралдары:

Интерактивті тақта, слайд,оқулық, оқушы дәптері

Сабақтың барысы:

Оқытушының әрекеті

Оқушының әрекеті

Күтілетін нәтиже

І. Ұйымдастыру бөлімі









Амандасады, топқа бөледі

Аудиторияның сабаққа дайындығын тексереді.

Қажетті көрнекіліктер мен құралдарды дайындайды.

оқушыларды жұмылдырады.

мұғалім инновациялық әдіс – тәсілдерді үйреніп,сабақтың ғылымилығына көп көңіл бөле отырып,оқушыларға білімді тереңдетіп өткізу арқылы шығармашылық жұмысқа баулиды

Мұғаліммен амандасады.

Сабақтағы жұмыстарға топ болып дайындалу, оқулықтар мен жұмыс дәптерлерін және қажетті құрал-жабдықтарды әзірлейді.

Сабақтың тақырыбымен, мақсатымен танысады.


Сабаққа зейінін аударады, сабаққа қызығушылығын арттырады.

-нақты мәселелерді шешуге үлес қосады.




ІІІ. Өткен материалды қайталау арқылы жаңа материалды қабылдауға дайындық

Жоғары дәрежелі жүйке әрекеті туралыИ.М.Сеченев пен И.П.Павловтың жоғары дәрежелі жүйке әрекеті туралы ілімдері.


Мидың құрлысы Үлкен ми сыңарлары қыртысының құрлысы мен қызметі.Вегетативті жүйке жүйесіЖүйке жүйесі екі бөлімге бөлінеді 1.Орталық жүйке жүйесі.

2.Шеткі жүйе жүйесі.


Ағзадағы барлық жүйкелердің қызмет атқаруы орталық жүйке жүйесінің бақылауында болад.Ол дененің үйлесімді қызмет атқаруын қамтамасыз етеді.Жүйке жүйесі ағзада көптеген қызмет атқарады.Синапс туралы ұғым қалыптастыру.Жүйке жүйесінің негізгі қасиеті қозғыштық және қозуды өткізгіштік.

«Ізденіс»:

Оқушылар өткен тақырыптар төңірегінде мұғалімнің қойған сұрақтарына толық әрі нақты жауап береді.

1.Мүшелердің құрлысы мен атқаратын арасындағы байланыс қандай.?

2.Ағзаны қандай кезеңдерге бөледі?
3.Акселерация дегеніміз не?

4.Баланың өсуі мен дамуында тұқым қуалаушылық фактілері қандай рөл атқарады.?

5.Балалар мен жастардың өсуі даму заңдылықтары.

6.Қозу мен тежелу әрекеті

Талдау-талқылау арқылы оқушылар сабақтың тақырыбын анықтайды.


Оза оқыту технологиясына сай оқушылар сұрақтарға жауап беріп, әрбір оқушы өз пікірін айтып, тақырыпқа өзінің көзқарасын білдіреді.Орталық жүйке жүйесі жұлын мен мидан құралады.Шеткі жүйке жүйесі соматикалық (бас сүйекпен жұлыннан тарайтйн жүйкелер)вегетативтік ( симпатикалық және парасимпатикалық) жүйкелерден құралады.


Сұрақ-жауап арқылы студенттердің жалпы Жоғары дәрежелі жүйке әрекеті туралы ұғымдарын айқындай келе, тұжырым жасалынады.

III. Іс әрекет түрлері мен

Жаңа түсініктерді

қалыптастыру



Жоғары дәрежелі жүйке әрекеті туралыИ.М.Сеченев пен И.П.Павловтың жоғары дәрежелі жүйке әрекеті туралы ілімдері

1.Ағзаның қоршаған ортамен байланысын жүзеге асырады.


2.Жүйке жүйесі мүшелердің жұмысын реттейді

3.Жүйке жүйесі мүшелердің өзара жұмысының әрекетін үйлестіріп отырады.

4. Жұйке жүйесі арқылы адамның ойлау өрісі дамиды.Мидың сыртын жұмсақ торлы және қатты қабықшалар қаптаған.

5.Ми бағанасы Сопақша ми,ми көпірі,мишық, ортаңғы ми.Ми бағаны.Сопақша ми жұлынның жалғасы болып табылады.Ми көпірі сопақша мидан жоғары орналасқан және одан айқын бөлінген.Мишық сопақша мидың артқы жағында орналасқан.

«Сынауға дайынбыз ба?»

Тақырып бойынша қойылған мәселелерге талдау жасап,зерттеп, берілген сұрақтарға тиянақты жауап береді.


−Жүйке тітіркенгіштері қатаң түрде белгілі бір жасушаның аксондарына екіншісі дендритіне өтеді.Бір жүйке талшықтарының аксондары екінші жүйке талшықтарының дендриттерімен тікелей байланыспайды.Олардың құрамында арнаулы құрлыстағы түзіліс болады.Ол түзілісті синапс деп атайды.Синапстардың қасиеті Тітіркенуді бір бағытта өткізеді. Тітіркенуді өткізуді қажетті жағдайда кідіртеді.

Оқушылар зерттеу нысанын талдап оқытушы сұрақтарына жауап береді.

Ақпаратпен жұмыстану арқылы өз ой пікірлерімен бөліседі.






Студенттердің бір-бірімен өзара ой бөлісуі,мәселе төңірегінде зерттеу,шешім қабылдау және өзге топ назарына нақты тұжырымдарды жеткізе білу,коммуникациялық қаблеттері дамиды. және ести білуді,сезіне алу және сезіммен қабылдауды, ой елегінен өткізу мен пайымдай алуды үйренеді. Мәселедегі Орталық жүйке жүйесі,мидың құрлысы. мән – мағынасын тереңірек ұғына түседі.

Адамға оның маңызын ұғады.


Өз беттерімен пайымдап, жаңа ақпараттан алған білімдерін қалай күнделікті өмірде қолданатынын үйренеді. Сабақта қаралып отырған мәселе түйінделеді.



.Экологиялық талғамдары күшейеді.


IY. Білік пен дағдыны

бекіту





1 Вегетативтіжүйке жүйесі және жүйке ұлпасы. Үлкен ми сыңарлары. ?.Мидың құрлысы

2. Жүйке жүйесінің атқаратын қызметі.?

3Синапс туралы ұғым?

4Жоғары дәрежелі жүйке әрекеті туралыИ.М.Сеченев пен И.П.Павловтың жоғары дәрежелі жүйке әрекеті туралы ілімдері

3.«Мыңнан тұлпар»:

Оқушылар берілген тапсырма бойынша кестемен жұмыстанады, және ой ойларын тақтаға жазу арқылы жұмыстанады.



Оқушылардың назары нақты проблемаға аударылып, ондағы айтылатын астарлы ойды кеңінен талдап, мәселенің мағынасын ашады.

Студенттер өздерінің зерттеуші,ізденгіш дағдыларын одан әрі қарай дамытып, биологияға қызығушылықтары артады.

Тапсырманы орындау барысында студенттердің ойлау қабілеттері тағы бір мәрте шыныға түседі. Әр адам баласы үшін қоғамның мән- мағынасын ұғына түседі.

Оқушылар сабақ барысында айтылған түйіндемеден жетістікке жету жолдары айқындап, өз бойларына сіңіруге дағдыланады.

Y.Қорытындылау

1.Ми қайда орналасқан?

2.Ми қандай бөлімдерден тұрады?

3Сопақша ми қызметі қандай.?

4 Мидың сұр және ақ заты неден құралған.?

5 Аралық нейрондар жүйке импульсін өткізуде қандай рөл атқарады. ?

Әр топ студенттері өз зертеу нәтижелеріне сүйену арқылы ғылымға деген сенімін білдіреді.


ЭКСПО мақсаты мен болашақ энергиясына өзі мен елі қосар үлес туралы ақпарат көздерінен алған білімдеріне сілтеме жасайды.

ХХІ ғасыр дерттерімен олардың алдын алу шаралары туралы өз ара ой бөліседі.


Студенттер сабақ бойынша өз ой-пікірлерін айтып, қорытындылайды.




Студенттерге ұйымдастырылған бұл жұмыстар олардың елге деген сүйіспеншіліктерін,өз ағзасын таза экологиялық орта есебінде қорғау дағдылары арта түседі.




Студенттер машықтық жұмыс орындау арқылы өзіне,өзі атқарған іске деген сенімі күшейеді.





ҮІ. Үйге тапсырма.



Студенттер жұмысына басшылық етеді. «Жоғары дәрежелі жүйке әрекеті туралыИ.М.Сеченев пен И.П.Павловтың жоғары дәрежелі жүйке әрекеті туралы ілімдері» атты реферат даярлап,қорғау.

Студенттер рефераттың қандай өзекті мәселелерді қамтуы керектігі туралы оқытушымен ақылдасады

Ақпараттармен жұмыс істей білуге дағдыланады.


































Сабақ жоспары Ишанова.К.У

Пәні:

Анатомия

Тобы:



Уақыты:

Сабақтың тақырыбы:

Шартты және шартсыз рефлекстер..

Құзыреттілікке жеткізетін сабақтың мақсат-міндеттері:

А) ақпараттық




А) Шартты және шартсыз рефлекс айырмашылығын ажырата білуге үйрету.

Ә) коммуникативтік

Ә) Шартты рефлекстерді бастауыш мектеп жасындағы балалардыңөмірінде қолданылуын маңызын түсіндіру.

Б) проблеманы шешу

Б ) Туа пайда болатын рефлекстер жүре пайда болатын рефлекстер..

Сабақтың типі:

Жаңа материалды меңгерту

Сабақта қолданылатын педагогикалық технологиялар:

АКТ, ынтымақтастық, оза оқыту;


Сабақтың әдісі:

Түсіндірмелі−иллюстративті, ,практикалық

Пәнаралық байланыс:

Химия,Экология,Тарих, Әдебиет

Оқыту құралдары:

Интерактивті тақта, слайд,оқулық, оқушы дәптері

Сабақтың барысы:

Оқытушының әрекеті

Оқушының әрекеті

Күтілетін нәтиже

І. Ұйымдастыру бөлімі









Амандасады, топқа бөледі

Аудиторияның сабаққа дайындығын тексереді.

Қажетті көрнекіліктер мен құралдарды дайындайды.

оқушыларды жұмылдырады.

мұғалім инновациялық әдіс – тәсілдерді үйреніп,сабақтың ғылымилығына көп көңіл бөле отырып,оқушыларға білімді тереңдетіп өткізу арқылы шығармашылық жұмысқа баулиды

Мұғаліммен амандасады.

Сабақтағы жұмыстарға топ болып дайындалу, оқулықтар мен жұмыс дәптерлерін және қажетті құрал-жабдықтарды әзірлейді.

Сабақтың тақырыбымен, мақсатымен танысады.


Сабаққа зейінін аударады, сабаққа қызығушылығын арттырады.

-нақты мәселелерді шешуге үлес қосады.




ІІІ. Өткен материалды қайталау арқылы жаңа материалды қабылдауға дайындық

Шартты рефлекс-жоғары дәрежелі дәрежелі жүйке әрекетінің негі Шартты және шартсыз рефлекстер. Шартты рефлекстердің тежелуі. Ми қыртысындағы процестердің таралуы және өз ара байланыстары.Ұйқы түс көру, гипноз.Шартсыз рефлекстер –ағзаның тітіркендіргіштерге жауап қайтаратын туа пайда болатын реакциялары. Олар ұрпақтан ұрпаққа өзгерместен,, тұқым қуалай беріледі.И.П.Павлов тежелудің негізгі екі түрі сыртқы-шартсыз және ішкі –шартты тежелу болатынын ажыратады.

«Ізденіс»:

Оқушылар өткен тақырыптар төңірегінде мұғалімнің қойған сұрақтарына толық әрі нақты жауап береді.

Жоғары дәрежелі жүйке әрекеті туралыИ.М.Сеченев пен И.П.Павловтың жоғары дәрежелі жүйке әрекеті туралы ілімдері.


Мидың құрлысы Үлкен ми сыңарлары қыртысының құрлысы мен қызметі.Вегетативті жүйке жүйесіЖүйке жүйесі екі бөлімге бөлінеді 1.Орталық жүйке жүйесі.

2.Шеткі жүйе жүйесі.


Ағзадағы барлық жүйкелердің қызмет атқаруы орталық жүйке жүйесінің бақылауында болад.Ол дененің үйлесімді қызмет атқаруын қамтамасыз етеді.Жүйке жүйесі ағзада көптеген қызмет атқарады.Синапс туралы ұғым қалыптастыру.Жүйке жүйесінің негізгі қасиеті қозғыштық және қозуды өткізгіштік.

Талдау-талқылау арқылы оқушылар сабақтың тақырыбын анықтайды.


Оза оқыту технологиясына сай оқушылар сұрақтарға жауап беріп, әрбір оқушы өз пікірін айтып, тақырыпқа өзінің көзқарасын білдіреді.Физиологияның таза физиологиялық деп есептелген процестерді зерттеуге көшуі осы кезеңнің бастамасы болады. 1.ағзаның біртұтас күйінде және табиғи жағдайларда зерттеу.

2. ағзаның ортамен өзара әсер етуі мен барлық тіршілік процестерінде ми қыртысының жетекші рөл атқаратынын тану.

3.систематизм идеясы,яғни жүйке жүйесінің ағза қызметінің әр түрлі көрінісіндегі жетекші көрінісін тану.

Сұрақ-жауап арқылы студенттердің жалпы Шартты және шартсыз рефлекстер туралы ұғымдарын айқындай келе, тұжырым жасалынады.

III. Іс әрекет түрлері мен

Жаңа түсініктерді

қалыптастыру



Әр түрлі тітіркендіргіштерге жауап қайтаратын барлық рефлекстерді И:П. Павлов шартты және шартты рефлекстер деп екі топқа бөлді.Шартты рефлекстер-ағзаныңтітіркендіргіштерге жауап қайтаратын туа пайда болатын реакциялары.Олар ұрпақтан ұрпаққа өзгерместен ,тұқым қуалай беріледі. Шартсыз рефлекстер ағза түрлеріне байланысты болады.Шартсыз рефлекстердің орындалуына жұлын мидың баған бөлімі,қыртыс асты орталықтар, мишық, үлкен ми сыңарларының аздаған бөлімдері қатысады.Орталық жүйке жүйесінде шартсыз рефлекстер ғана тежеліп қоймай, сонымен бірге шартты рефлекстерде тежеледі.Сыртқы тежелу үлкен ми сыңарлары қыртысында сол шартты рефлекспен байланысы жоқ айтарлықтай күшті қозу туған кезде пайда болады.

«Сынауға дайынбыз ба?»

Тақырып бойынша қойылған мәселелерге талдау жасап,зерттеп, берілген сұрақтарға тиянақты жауап береді.И.М.Сеченов ми рефлекстер. туралы.Шартты және шартсыз рефлекстер.Шартты рефлекстерінің тежелуі.Сыртқы тежелу .Ішкі тежелі.


Оқушылар зерттеу нысанын талдап оқытушы сұрақтарына жауап береді.

Ақпаратпен жұмыстану арқылы өз ой пікірлерімен бөліседі.






Студенттердің бір-бірімен өзара ой бөлісуі,мәселе төңірегінде зерттеу,шешім қабылдау және өзге топ назарына нақты тұжырымдарды жеткізе білу,коммуникациялық қаблеттері дамиды. және ести білуді,сезіне алу және сезіммен қабылдауды, ой елегінен өткізу мен пайымдай алуды үйренеді. Мәселедегі Шартты және шартсыз рефлекстер туралы – мағынасын тереңірек ұғына түседі.

Адамға оның маңызын ұғады.


Өз беттерімен пайымдап, жаңа ақпараттан алған білімдерін қалай күнделікті өмірде қолданатынын үйренеді. Сабақта қаралып отырған мәселе түйінделеді.



.Экологиялық талғамдары күшейеді.


IY. Білік пен дағдыны

бекіту





1 И.П.Павлов тежелудің негізгі екі түрі.И.П. Павловтың рефлекстерді зерттеуі ?.Балалардың ақыл-ой еңбегіне қойылатын гигеналық, талаптар.

2. Шартты рефлекс –жоғары дәрежелі жүйке әрекетінің негізі..?

3 Шартты рефлекстерінің тежелуі?

4Шартты рефлекстер рефлекстер туа пайда болама.

5. Шартты рефлекстердің биологиялық маңызы.

3.«Мыңнан тұлпар»:

Оқушылар берілген тапсырма бойынша кестемен жұмыстанады, және ой ойларын тақтаға жазу арқылы жұмыстанады.



Оқушылардың назары нақты проблемаға аударылып, ондағы айтылатын астарлы ойды кеңінен талдап, мәселенің мағынасын ашады.

Студенттер өздерінің зерттеуші,ізденгіш дағдыларын одан әрі қарай дамытып, биологияға қызығушылықтары артады.

Тапсырманы орындау барысында студенттердің ойлау қабілеттері тағы бір мәрте шыныға түседі. Әр адам баласы үшін қоғамның мән- мағынасын ұғына түседі.

Оқушылар сабақ барысында айтылған түйіндемеден жетістікке жету жолдары айқындап, өз бойларына сіңіруге дағдыланады.

Y.Қорытындылау

1.И.П.Павлов тежелудің негізгі екі түрі?

2.Шартсыз рефлекстер жауап қайтару реакцияларыныңсипатына қарай қозғалыс қалай бөлінеді?

3Шартты тежелуді қалыптастыру ішкі тежелудің ішкі түрі.?

4 Сыртқы тежелуден ішкі немесе шартты тежелудің айырмашылығы.?

5 Ішкі тежелудегі өшу дегеніміз ?

Әр топ студенттері өз зертеу нәтижелеріне сүйену арқылы ғылымға деген сенімін білдіреді.



ЭКСПО мақсаты мен болашақ энергиясына өзі мен елі қосар үлес туралы ақпарат көздерінен алған білімдеріне сілтеме жасайды.

ХХІ ғасыр дерттерімен олардың алдын алу шаралары туралы өз ара ой бөліседі.


Студенттер сабақ бойынша өз ой-пікірлерін айтып, қорытындылайды.




Студенттерге ұйымдастырылған бұл жұмыстар олардың елге деген сүйіспеншіліктерін,өз ағзасын таза экологиялық орта есебінде қорғау дағдылары арта түседі.




Студенттер машықтық жұмыс орындау арқылы өзіне,өзі атқарған іске деген сенімі күшейеді.





ҮІ. Үйге тапсырма.



Студенттер жұмысына басшылық етеді. «Шарты және шартсыз рефлекстер» атты реферат даярлап,қорғау.

Студенттер рефераттың қандай өзекті мәселелерді қамтуы керектігі туралы оқытушымен ақылдасады

Ақпараттармен жұмыс істей білуге дағдыланады.






























Пәні

Анатомия

Тобы:



Уақыты:

Сабақтың тақырыбы:

Жоғары дәрежелі жүйке әрекетінің типтері.

Құзыреттілікке жеткізетін сабақтың мақсат-міндеттері:

А) ақпараттық




А) Жоғары дәрежелі жүйке әрекеті жасқа байланысты ерекшеліктері жөнінде ақпарат беру,білімдерін жинақтау.

Ә) коммуникативтік

Ә) Студенттердің өздерінің жоғары дәрежелі жүйке әрекеттерін бақылау, бағалау..

Б) проблеманы шешу

Б ) түрлі жағдайда болатын проблемаларды өз бетімен ізденуін ондағы жетістіктерге жету процестерін жоспарлауға ұйымдастыру..

Сабақтың типі:

Жаңа материалды меңгерту

Сабақта қолданылатын педагогикалық технологиялар:

АКТ, ынтымақтастық, оза оқыту;


Сабақтың әдісі:

Түсіндірмелі−иллюстративті, ,практикалық

Пәнаралық байланыс:

Химия,Экология,Тарих, Әдебиет

Оқыту құралдары:

Интерактивті тақта, слайд,оқулық, оқушы дәптері

Сабақтың барысы:

Оқытушының әрекеті

Оқушының әрекеті

Күтілетін нәтиже

І. Ұйымдастыру бөлімі









Амандасады, топқа бөледі

Аудиторияның сабаққа дайындығын тексереді.

Қажетті көрнекіліктер мен құралдарды дайындайды.

оқушыларды жұмылдырады.

мұғалім инновациялық әдіс – тәсілдерді үйреніп,сабақтың ғылымилығына көп көңіл бөле отырып,оқушыларға білімді тереңдетіп өткізу арқылы шығармашылық жұмысқа баулиды

Мұғаліммен амандасады.

Сабақтағы жұмыстарға топ болып дайындалу, оқулықтар мен жұмыс дәптерлерін және қажетті құрал-жабдықтарды әзірлейді.

Сабақтың тақырыбымен, мақсатымен танысады.


Сабаққа зейінін аударады, сабаққа қызығушылығын арттырады.

-нақты мәселелерді шешуге үлес қосады.




ІІІ. Өткен материалды қайталау арқылы жаңа материалды қабылдауға дайындық

Жоғары дәрежелі жүйке әрекеті туралыИ.М.Сеченев пен И.П.Павловтың жоғары дәрежелі жүйке әрекеті туралы ілімдері.


Мидың құрлысы Үлкен ми сыңарлары қыртысының құрлысы мен қызметі.Вегетативті жүйке жүйесіЖүйке жүйесі екі бөлімге бөлінеді 1.Орталық жүйке жүйесі.

2.Шеткі жүйе жүйесі.


Ағзадағы барлық жүйкелердің қызмет атқаруы орталық жүйке жүйесінің бақылауында болад.Ол дененің үйлесімді қызмет атқаруын қамтамасыз етеді.Жүйке жүйесі ағзада көптеген қызмет атқарады.Синапс туралы ұғым қалыптастыру.Жүйке жүйесінің негізгі қасиеті қозғыштық және қозуды өткізгіштік.

«Ізденіс»:

Оқушылар өткен тақырыптар төңірегінде мұғалімнің қойған сұрақтарына толық әрі нақты жауап береді.

1.Мүшелердің құрлысы мен атқаратын арасындағы байланыс қандай.?

2.Ағзаны қандай кезеңдерге бөледі?
3.Акселерация дегеніміз не?

4.Баланың өсуі мен дамуында тұқым қуалаушылық фактілері қандай рөл атқарады.?

5.Балалар мен жастардың өсуі даму заңдылықтары.

6.Қозу мен тежелу әрекеті

Талдау-талқылау арқылы оқушылар сабақтың тақырыбын анықтайды.


Оза оқыту технологиясына сай оқушылар сұрақтарға жауап беріп, әрбір оқушы өз пікірін айтып, тақырыпқа өзінің көзқарасын білдіреді.Орталық жүйке жүйесі жұлын мен мидан құралады.Шеткі жүйке жүйесі соматикалық (бас сүйекпен жұлыннан тарайтйн жүйкелер)вегетативтік ( симпатикалық және парасимпатикалық) жүйкелерден құралады.


Сұрақ-жауап арқылы студенттердің жалпы Жоғары дәрежелі жүйке әрекеті туралы ұғымдарын айқындай келе, тұжырым жасалынады.

III. Іс әрекет түрлері мен

Жаңа түсініктерді

қалыптастыру



Жоғары дәрежелі жүйке әрекеті туралыИ.М.Сеченев пен И.П.Павловтың жоғары дәрежелі жүйке әрекеті туралы ілімдері

1.Ағзаның қоршаған ортамен байланысын жүзеге асырады.


2.Жүйке жүйесі мүшелердің жұмысын реттейді

3.Жүйке жүйесі мүшелердің өзара жұмысының әрекетін үйлестіріп отырады.

4. Жұйке жүйесі арқылы адамның ойлау өрісі дамиды.Мидың сыртын жұмсақ торлы және қатты қабықшалар қаптаған.

5.Ми бағанасы Сопақша ми,ми көпірі,мишық, ортаңғы ми.Ми бағаны.Сопақша ми жұлынның жалғасы болып табылады.Ми көпірі сопақша мидан жоғары орналасқан және одан айқын бөлінген.Мишық сопақша мидың артқы жағында орналасқан.

«Сынауға дайынбыз ба?»

Тақырып бойынша қойылған мәселелерге талдау жасап,зерттеп, берілген сұрақтарға тиянақты жауап береді.


−Жүйке тітіркенгіштері қатаң түрде белгілі бір жасушаның аксондарына екіншісі дендритіне өтеді.Бір жүйке талшықтарының аксондары екінші жүйке талшықтарының дендриттерімен тікелей байланыспайды.Олардың құрамында арнаулы құрлыстағы түзіліс болады.Ол түзілісті синапс деп атайды.Синапстардың қасиеті Тітіркенуді бір бағытта өткізеді. Тітіркенуді өткізуді қажетті жағдайда кідіртеді.

Оқушылар зерттеу нысанын талдап оқытушы сұрақтарына жауап береді.

Ақпаратпен жұмыстану арқылы өз ой пікірлерімен бөліседі.






Студенттердің бір-бірімен өзара ой бөлісуі,мәселе төңірегінде зерттеу,шешім қабылдау және өзге топ назарына нақты тұжырымдарды жеткізе білу,коммуникациялық қаблеттері дамиды. және ести білуді,сезіне алу және сезіммен қабылдауды, ой елегінен өткізу мен пайымдай алуды үйренеді. Мәселедегі Орталық жүйке жүйесі,мидың құрлысы. мән – мағынасын тереңірек ұғына түседі.

Адамға оның маңызын ұғады.


Өз беттерімен пайымдап, жаңа ақпараттан алған білімдерін қалай күнделікті өмірде қолданатынын үйренеді. Сабақта қаралып отырған мәселе түйінделеді.



.Экологиялық талғамдары күшейеді.


IY. Білік пен дағдыны

бекіту





1 Вегетативтіжүйке жүйесі және жүйке ұлпасы. Үлкен ми сыңарлары. ?.Мидың құрлысы

2. Жүйке жүйесінің атқаратын қызметі.?

3Синапс туралы ұғым?

4Жоғары дәрежелі жүйке әрекеті туралыИ.М.Сеченев пен И.П.Павловтың жоғары дәрежелі жүйке әрекеті туралы ілімдері

3.«Мыңнан тұлпар»:

Оқушылар берілген тапсырма бойынша кестемен жұмыстанады, және ой ойларын тақтаға жазу арқылы жұмыстанады.



Оқушылардың назары нақты проблемаға аударылып, ондағы айтылатын астарлы ойды кеңінен талдап, мәселенің мағынасын ашады.

Студенттер өздерінің зерттеуші,ізденгіш дағдыларын одан әрі қарай дамытып, биологияға қызығушылықтары артады.

Тапсырманы орындау барысында студенттердің ойлау қабілеттері тағы бір мәрте шыныға түседі. Әр адам баласы үшін қоғамның мән- мағынасын ұғына түседі.

Оқушылар сабақ барысында айтылған түйіндемеден жетістікке жету жолдары айқындап, өз бойларына сіңіруге дағдыланады.

Y.Қорытындылау

1.Ми қайда орналасқан?

2.Ми қандай бөлімдерден тұрады?

3Сопақша ми қызметі қандай.?

4 Мидың сұр және ақ заты неден құралған.?

5 Аралық нейрондар жүйке импульсін өткізуде қандай рөл атқарады. ?

Әр топ студенттері өз зертеу нәтижелеріне сүйену арқылы ғылымға деген сенімін білдіреді.



ЭКСПО мақсаты мен болашақ энергиясына өзі мен елі қосар үлес туралы ақпарат көздерінен алған білімдеріне сілтеме жасайды.

ХХІ ғасыр дерттерімен олардың алдын алу шаралары туралы өз ара ой бөліседі.


Студенттер сабақ бойынша өз ой-пікірлерін айтып, қорытындылайды.




Студенттерге ұйымдастырылған бұл жұмыстар олардың елге деген сүйіспеншіліктерін,өз ағзасын таза экологиялық орта есебінде қорғау дағдылары арта түседі.




Студенттер машықтық жұмыс орындау арқылы өзіне,өзі атқарған іске деген сенімі күшейеді.





ҮІ. Үйге тапсырма.



Студенттер жұмысына басшылық етеді. «Жоғары дәрежелі жүйке әрекеті туралыИ.М.Сеченев пен И.П.Павловтың жоғары дәрежелі жүйке әрекеті туралы ілімдері» атты реферат даярлап,қорғау.

Студенттер рефераттың қандай өзекті мәселелерді қамтуы керектігі туралы оқытушымен ақылдасады

Ақпараттармен жұмыс істей білуге дағдыланады.












































Сабақ жоспары

Пәні:

Анатомия

Тобы:



Уақыты:

Сабақтың тақырыбы:

Анализаторлардың қызметінің бұзылуынан пайда болатын аурулар

Құзыреттілікке жеткізетін сабақтың мақсат-міндеттері:

А) ақпараттық




А)Тері,бұлшықет,буын анализаторлары туралы білімдерін тереңдету

Ә) коммуникативтік

Ә) Тері,бұлшықет,буын маңыздылығын үйрету

Б) проблеманы шешу

Б ) Тері,бұлшықет,буын ауруларының алдын алу жолдарын үйрету

Сабақтың типі:

Жаңа материалды меңгерту

Сабақта қолданылатын педагогикалық технологиялар:

АКТ, ынтымақтастық, оза оқыту;


Сабақтың әдісі:

Түсіндірмелі−иллюстративті, ,практикалық

Пәнаралық байланыс:

Химия,Экология,Тарих, Әдебиет

Оқыту құралдары:

Интерактивті тақта, слайд,оқулық, оқушы дәптері

Сабақтың барысы:

Оқытушының әрекеті

Оқушының әрекеті

Күтілетін нәтиже

І. Ұйымдастыру бөлімі









Амандасады, топқа бөледі

Аудиторияның сабаққа дайындығын тексереді.

Қажетті көрнекіліктер мен құралдарды дайындайды.

оқушыларды жұмылдырады.

мұғалім инновациялық әдіс – тәсілдерді үйреніп,сабақтың ғылымилығына көп көңіл бөле отырып,оқушыларға білімді тереңдетіп өткізу арқылы шығармашылық жұмысқа баулиды

Мұғаліммен амандасады.

Сабақтағы жұмыстарға топ болып дайындалу, оқулықтар мен жұмыс дәптерлерін және қажетті құрал-жабдықтарды әзірлейді.

Сабақтың тақырыбымен, мақсатымен танысады.


Сабаққа зейінін аударады, сабаққа қызығушылығын арттырады.

-нақты мәселелерді шешуге үлес қосады.




ІІІ. Өткен материалды қайталау арқылы жаңа материалды қабылдауға дайындық

Дальтонизм.XVIII ғасырдың соңында ағылшынның әйгілі табиғат зерттеушісі Джон Дальтон өзі азап шеккен көздің түстерді айыра алмау кемшілігін толық сипаттап жазды.Ол қызыл түсті жасыл түсті ажырата алмаған,ал күлгін-қызыл түс оған сұр немесе қара болып көрінген.Көру мүшесінің дальтонизм деп аталатын мұндай кемістігі ер адамдар арасында шамамен 8%болса,әйелдер арасында өте сирек кездеседі.Ол ұрпақтан-ұрпаққа ана арқылы,басқаша айтқанда,атадан немереге ана арқылы тұқым қуалай беріледі. Түс түйсігі бұзылуының басқа да түрлері болады,бірақ олар өте сирек ұшырасады.

Қылилық.Көз алмасуының үйлесімді қозғалысының бұзылуы,сондай-ақ бір немесе екі көздің оптикалық жүйесінде кездесетін кемістіктер тұрақты қылилыққа әкеліп соғуы мүмкін.Алғашында ол қажу кезінде ғана немесе белгілі бір затқа шұқшия қарағанда ғана байқалады да,кейінірек күшейіп,тұрақты сипат алады.Қыли көздің көру өткірлігі күрт кеміп,заттардың арасындағы қашықтықты ,олардың өлшемі мен көлемін дұрыс анақтау мүмкіндігі нашарлайды.

«Ізденіс»:

Оқушылар өткен тақырыптар төңірегінде мұғалімнің қойған сұрақтарына толық әрі нақты жауап береді.

1.Әсер ету акцепторы дегеніміз не?

2.Сыртқы тежелудің қандай түрлері бар?

3.Ішкі тежелудің қандай түрлері бар?

4.Жүйке процестерінің иррадиациясы дегеніміз не?

5.Тітіркендіру анализі және синтезі дегеніміз не?

6.Ұйқының маңызы қандай?

7.Ұйқының павловтық теориясының мәні неде

Талдау-талқылау арқылы оқушылар сабақтың тақырыбын анықтайды.


Оза оқыту технологиясына сай оқушылар сұрақтарға жауап беріп, әрбір оқушы өз пікірін айтып, тақырыпқа өзінің көзқарасын білдіреді.

Баланың ақыл-ой еңбегін дұрыс ұйымдастырған жағдайда ол қалыпты өмір сүріп,оқи алады.Баланың ақыл-ой мен дене күшінің үйлесімді дамуын қамтамасыз ету мақсатында оқыту мен тәрбие жұмыстарын тиімді ұйымдастыру оның жас ерекшеліктерін білуге және пайдалануға негізделген.Оқушының әрбір күні оқу жылы бойы оның жұмыс істеу қабілетін сақтайтындай болып құрылуы тиіс.

Оқу-тәрбие процестерін ұйымдастыруда қажу мен қалжыраудың физиологиялық тетігі туралы есте сақтау керек.


Сұрақ-жауап арқылы студенттердің жалпы қажу және онымен күресу жолдарын айқындай келе, тұжырым жасалынады.

III. Іс әрекет түрлері мен

Жаңа түсініктерді

қалыптастыру



Көру гигиенасы.Көздің қадала қарауын талап ететін сабақтарды ұйымдастыру.Бала көзі ұзақ уақыт бойы затқа шамадан тыс қадала қарайтын болса,ол жақыннан көргіштікке,ал кейде қылилыққа әкеп соғады.Сондықтан көру мүшелерінің қызметін жеңілдететін жағдай туғызуға зор көңіл бөлу қажет.Жарық жеткіліксіз болса,сондай-ақ күшті бейімделгіштік(аккомодация)жағдайында көзге көп күш түседі.Сондықтан мектеп жасына дейінгі балалар шұғылданатын бөлмеде жарықтың жеткілікті болуы және зат бетінен көзге дейінгі қашықтықтың дұрыс сақталуын қадағалап отыру керек:бұл қашықтық 15-20 см болғанда көз аз шаршайды.

«Сынауға дайынбыз ба?»

Тақырып бойынша қойылған мәселелерге талдау жасап,зерттеп, берілген сұрақтарға тиянақты жауап береді.

1.Балалардың ақыл-ой еңбегін ұйымдастыруға қойылатын гигеникалық талаптар.

2.Қажу.

3.Қалжырау туралы.

4.Сабақтар саны.

5.Үзілістер.

Оқушылар зерттеу нысанын талдап оқытушы сұрақтарына жауап береді.

Ақпаратпен жұмыстану арқылы өз ой пікірлерімен бөліседі.






Студенттердің бір-бірімен өзара ой бөлісуі,мәселе төңірегінде зерттеу,шешім қабылдау және өзге топ назарына нақты тұжырымдарды жеткізе білу,коммуникациялық қаблеттері дамиды. және ести білуді,сезіне алу және сезіммен қабылдауды, ой елегінен өткізу мен пайымдай алуды үйренеді. Мәселедегі анализаторлардың қызметінің бұзылуынан пайда болатын аурулар– мағынасын тереңірек ұғына түседі.

Адамға оның маңызын ұғады.


Өз беттерімен пайымдап, жаңа ақпараттан алған білімдерін қалай күнделікті өмірде қолданатынын үйренеді. Сабақта қаралып отырған мәселе түйінделеді.


Экологиялық талғамдары күшейеді.


IY. Білік пен дағдыны

бекіту





1.Анализатор дегеніміз не?

2.Көру мүшесінің құрылысы қандай?

3.Көру тітіркендіруі қалай қабылданады?

4.Адаптация дегеніміз не және оның негізгі тетігі қандай?

5.Бейімделгіштік (аккомодация)дегеніміз не және оның маңызы қандай?

6.Балалар арасында көруге байланысты қандай кемістіктер кеңінен таралған және оларды болдырмау үшін қандай шаралар қолданылады?


3.«Мыңнан тұлпар»:

Оқушылар берілген тапсырма бойынша кестемен жұмыстанады, және ой ойларын тақтаға жазу арқылы жұмыстанады.



Оқушылардың назары нақты проблемаға аударылып, ондағы айтылатын астарлы ойды кеңінен талдап, мәселенің мағынасын ашады.

Студенттер өздерінің зерттеуші,ізденгіш дағдыларын одан әрі қарай дамытып, биологияға қызығушылықтары артады.

Тапсырманы орындау барысында студенттердің ойлау қабілеттері тағы бір мәрте шыныға түседі. Әр адам баласы үшін қоғамның мән- мағынасын ұғына түседі.

Оқушылар сабақ барысында айтылған түйіндемеден жетістікке жету жолдары айқындап, өз бойларына сіңіруге дағдыланады.

Y.Қорытындылау

Тест сұрақтары

1.Оқушылардың есту мүшесіне қандай негізгі гиниеналық талаптар қойылады?

2.Вестибулярлы аппарат дегеіміз не?

3. Вестибулярлы аппаратты қалай жаттықтыруға болады?

4.Бұлшық ет,буын анализаторының маңызы қандай?

5.Дәм және иіс сезу анализаторлары ағзада қандай рөл атқарады?

6.Тері сезімталдығының қандай маңызы бар және теріде қандай рецепторлар орналасқан?


Әр топ студенттері өз зертеу нәтижелеріне сүйену арқылы ғылымға деген сенімін білдіреді.



ЭКСПО мақсаты мен болашақ энергиясына өзі мен елі қосар үлес туралы ақпарат көздерінен алған білімдеріне сілтеме жасайды.

ХХІ ғасыр дерттерімен олардың алдын алу шаралары туралы өз ара ой бөліседі.


Студенттер сабақ бойынша өз ой-пікірлерін айтып, қорытындылайды.




Студенттерге ұйымдастырылған бұл жұмыстар олардың елге деген сүйіспеншіліктерін,өз ағзасын таза экологиялық орта есебінде қорғау дағдылары арта түседі.




Студенттер машықтық жұмыс орындау арқылы өзіне,өзі атқарған іске деген сенімі күшейеді.





ҮІ. Үйге тапсырма.



Студенттер жұмысына басшылық етеді. «Анализаторлардың қызметінің бұзылуынан пайда болатын аурулар» реферат ққордаярлап,қорғау.

Студенттер рефераттың қандай өзекті мәселелерді қамтуы керектігі туралы оқытушымен ақылдасады

Ақпараттармен жұмыс істей білуге дағдыланады.





























Сабақ жоспары Ишанова.К.У

Пәні:

Анатомия

Тобы:



Уақыты:

Сабақтың тақырыбы:

Анализаторлардың қызмет етуінің бұзылуынан пайда болатын аурулар

Құзыреттілікке жеткізетін сабақтың мақсат-міндеттері:

А) ақпараттық




А)Тері,бұлшықет,буын анализаторлары туралы білімдерін тереңдету

Ә) коммуникативтік

Ә)Тері,бұлшықет,буын маңыздылығын үйтеру

Б) проблеманы шешу

Б )Тері,бұлшықет,буын ауруларының алдын алу жолдарын үйрету

Сабақтың типі:

Жаңа материалды меңгерту

Сабақта қолданылатын педагогикалық технологиялар:

АКТ, ынтымақтастық, оза оқыту;


Сабақтың әдісі:

Түсіндірмелі−иллюстративті, ,практикалық

Пәнаралық байланыс:

Химия,Экология,Тарих, Әдебиет

Оқыту құралдары:

Интерактивті тақта, слайд,оқулық, оқушы дәптері

Сабақтың барысы:

Оқытушының әрекеті

Оқушының әрекеті

Күтілетін нәтиже

І. Ұйымдастыру бөлімі









Амандасады, топқа бөледі

Аудиторияның сабаққа дайындығын тексереді.

Қажетті көрнекіліктер мен құралдарды дайындайды.

оқушыларды жұмылдырады.

мұғалім инновациялық әдіс – тәсілдерді үйреніп,сабақтың ғылымилығына көп көңіл бөле отырып,оқушыларға білімді тереңдетіп өткізу арқылы шығармашылық жұмысқа баулиды

Мұғаліммен амандасады.

Сабақтағы жұмыстарға топ болып дайындалу, оқулықтар мен жұмыс дәптерлерін және қажетті құрал-жабдықтарды әзірлейді.

Сабақтың тақырыбымен, мақсатымен танысады.


Сабаққа зейінін аударады, сабаққа қызығушылығын арттырады.

-нақты мәселелерді шешуге үлес қосады.




ІІІ. Өткен материалды қайталау арқылы жаңа материалды қабылдауға дайындық

Дальтонизм.

«Ізденіс»:

Оқушылар өткен тақырыптар төңірегінде мұғалімнің қойған сұрақтарына толық әрі нақты жауап береді.

1.Мүшелердің құрлысы мен атқаратын арасындағы байланыс қандай.?

2.Ағзаны қандай кезеңдерге бөледі?
3.Акселерация дегеніміз не?

4.Баланың өсуі мен дамуында тұқым қуалаушылық фактілері қандай рөл атқарады.?

5.Балалар мен жастардың өсуі даму заңдылықтары.

6.Қозу мен тежелу әрекеті

Талдау-талқылау арқылы оқушылар сабақтың тақырыбын анықтайды.


Оза оқыту технологиясына сай оқушылар сұрақтарға жауап беріп, әрбір оқушы өз пікірін айтып, тақырыпқа өзінің көзқарасын білдіреді.

Баланың ақыл-ой еңбегін дұрыс ұйымдастырған жағдайда ол қалыпты өмір сүріп,оқи алады.Баланың ақыл-ой мен дене күшінің үйлесімді дамуын қамтамасыз ету мақсатында оқыту мен тәрбие жұмыстарын тиімді ұйымдастыру оның жас ерекшеліктерін білуге және пайдалануға негізделген.Оқушының әрбір күні оқу жылы бойы оның жұмыс істеу қабілетін сақтайтындай болып құрылуы тиіс.

Оқу-тәрбие процестерін ұйымдастыруда қажу мен қалжыраудың физиологиялық тетігі туралы есте сақтау керек.


Сұрақ-жауап арқылы студенттердің жалпы қажу және онымен күресу жолдарын айқындай келе, тұжырым жасалынады.

III. Іс әрекет түрлері мен

Жаңа түсініктерді

қалыптастыру



Баланың демалудан кейін де қажуы басылмаса,оның денсаулығына зиян келтіретін нағыз қалжырау басталады.Ол кезде жұмыс істеу қабілеті төмендейді,жалпы әлсіздігі байқалады,ауруға шалдыққыш келеді,тері жамылғысы бозарып кетеді және т.б. белгілері білінеді.

Қажудың күшеюін болдырмау үшін оқуды балалар ой еңбегінен дене еңбегіне,дене еңбнгінен ой еңбегіне ауысып отыратындай етіп ұйымдастыру қажет.ми қыртысында жаңа қозу күйінде болған орталықтарда тежелуді туғызады.Бұл олардың жұмыс істеу қабілетін қалпына келтіреді.

Балаларда қажуды болдырмауда жағымды көңіл-күй,мысалы қуаныш,шаттыққа бөлену үлкен рөл атқарады.Ренжу.қорқу секілді жағымсыз сезімдер балаларды тұнжыратып,олардың тез қажуына әкеп соғады.

Оқушыларға шамадан тыс талаптар қою,оқу материалдарының шектен тыс артуы және сабақтың адамды жалақтырып біркелкі түсіндірілуі,мұғалімнің айқайы,әділетсіз және қатаң жазалау да олардың қалжырауына себепші болады.


«Сынауға дайынбыз ба?»

Тақырып бойынша қойылған мәселелерге талдау жасап,зерттеп, берілген сұрақтарға тиянақты жауап береді.

1.Балалардың ақыл-ой еңбегін ұйымдастыруға қойылатын гигеникалық талаптар.

2.Қажу.

3.Қалжырау туралы.

4.Сабақтар саны.

5.Үзілістер.




Оқушылар зерттеу нысанын талдап оқытушы сұрақтарына жауап береді.

Ақпаратпен жұмыстану арқылы өз ой пікірлерімен бөліседі.






Студенттердің бір-бірімен өзара ой бөлісуі,мәселе төңірегінде зерттеу,шешім қабылдау және өзге топ назарына нақты тұжырымдарды жеткізе білу,коммуникациялық қаблеттері дамиды. және ести білуді,сезіне алу және сезіммен қабылдауды, ой елегінен өткізу мен пайымдай алуды үйренеді. Мәселедегі Орталық жүйке жүйесі,мидың құрлысы. мән – мағынасын тереңірек ұғына түседі.

Адамға оның маңызын ұғады.


Өз беттерімен пайымдап, жаңа ақпараттан алған білімдерін қалай күнделікті өмірде қолданатынын үйренеді. Сабақта қаралып отырған мәселе түйінделеді.



.Экологиялық талғамдары күшейеді.


IY. Білік пен дағдыны

бекіту





1.Әсер ету акцепторы дегеніміз не?

2.Сыртқы тежелудің қандай түрлері бар?

3.Ішкі тежелудің қандай түрлері бар?

4.Жүйке процестерінің иррадиациясы дегеніміз не?

5.Тітіркендіру анализі және синтезі дегеніміз не?

6.Ұйқының маңызы қандай?

7.Ұйқының павловтық теориясының мәні неде?

3.«Мыңнан тұлпар»:

Оқушылар берілген тапсырма бойынша кестемен жұмыстанады, және ой ойларын тақтаға жазу арқылы жұмыстанады.



Оқушылардың назары нақты проблемаға аударылып, ондағы айтылатын астарлы ойды кеңінен талдап, мәселенің мағынасын ашады.

Студенттер өздерінің зерттеуші,ізденгіш дағдыларын одан әрі қарай дамытып, биологияға қызығушылықтары артады.

Тапсырманы орындау барысында студенттердің ойлау қабілеттері тағы бір мәрте шыныға түседі. Әр адам баласы үшін қоғамның мән- мағынасын ұғына түседі.

Оқушылар сабақ барысында айтылған түйіндемеден жетістікке жету жолдары айқындап, өз бойларына сіңіруге дағдыланады.

Y.Қорытындылау

Тест сұрақтары

(Оқушылардың бойында басым темперамент түрін анықтау)

I.Холерик темпераменті;

II.Сангвиник темпераменті;

III.Флегматик темпераменті;

IV.Меланхолиялық темпераменті;

Әрбір темперамент түрінің қасында «+»белгісімен сізге тән қасиеттерді белгілеңіз.Пайыз салмағы 100 болуы тиіс.Сызба құрыңыз.

Сызба құрып басым темперамент түрі туралы қорытынды жасаңыз.

Әр топ студенттері өз зертеу нәтижелеріне сүйену арқылы ғылымға деген сенімін білдіреді.



ЭКСПО мақсаты мен болашақ энергиясына өзі мен елі қосар үлес туралы ақпарат көздерінен алған білімдеріне сілтеме жасайды.

ХХІ ғасыр дерттерімен олардың алдын алу шаралары туралы өз ара ой бөліседі.


Студенттер сабақ бойынша өз ой-пікірлерін айтып, қорытындылайды.




Студенттерге ұйымдастырылған бұл жұмыстар олардың елге деген сүйіспеншіліктерін,өз ағзасын таза экологиялық орта есебінде қорғау дағдылары арта түседі.




Студенттер машықтық жұмыс орындау арқылы өзіне,өзі атқарған іске деген сенімі күшейеді.





ҮІ. Үйге тапсырма.



Студенттер жұмысына басшылық етеді. «Қажу және онымен күресу жолдары» атты реферат даярлап,қорғау.

Студенттер рефераттың қандай өзекті мәселелерді қамтуы керектігі туралы оқытушымен ақылдасады

Ақпараттармен жұмыс істей білуге дағдыланады.


















Пәні:

Анатомия

Тобы:


Уақыты:

Сабақтың тақырыбы:

Көру анализаторлары

Құзыреттілікке жеткізетін сабақтың мақсат-міндеттері:

А) ақпараттық




А)Көру гигиенасы,жасқа байланысты ерекшеліктерін түсіндіру

Ә) коммуникативтік

Ә) Гигиеналық жауапкершілікке тәрбиелеу түсіндіру

Б) проблеманы шешу

Б ) Көру гигиенасы жақыннан,алыстан көргіштіктен туындайтын әртүрлі жағдайдағы проблемаларды анықтауға жауапты шешім қабылдауға,өз шешімінің нәтижесін бағалауға тәрбиелеу

Сабақтың типі:

Жаңа материалды меңгерту

Сабақта қолданылатын педагогикалық технологиялар:

АКТ, ынтымақтастық, оза оқыту;


Сабақтың әдісі:

Түсіндірмелі−иллюстративті, ,практикалық

Пәнаралық байланыс:

Химия,Экология,Тарих, Әдебиет

Оқыту құралдары:

Интерактивті тақта, слайд,оқулық, оқушы дәптері

Сабақтың барысы:

Оқытушының әрекеті

Оқушының әрекеті

Күтілетін нәтиже

І. Ұйымдастыру бөлімі









Амандасады, топқа бөледі

Аудиторияның сабаққа дайындығын тексереді.

Қажетті көрнекіліктер мен құралдарды дайындайды.

оқушыларды жұмылдырады.

мұғалім инновациялық әдіс – тәсілдерді үйреніп,сабақтың ғылымилығына көп көңіл бөле отырып,оқушыларға білімді тереңдетіп өткізу арқылы шығармашылық жұмысқа баулиды

Мұғаліммен амандасады.

Сабақтағы жұмыстарға топ болып дайындалу, оқулықтар мен жұмыс дәптерлерін және қажетті құрал-жабдықтарды әзірлейді.

Сабақтың тақырыбымен, мақсатымен танысады.


Сабаққа зейінін аударады, сабаққа қызығушылығын арттырады.

-нақты мәселелерді шешуге үлес қосады.




ІІІ. Өткен материалды қайталау арқылы жаңа материалды қабылдауға дайындық

Бинокулярлық көру.Көптеген жануарлардың әрбір көзінің өзінше көру аясы болады.Адам екі көзі аясының едәуір бөлігін бір мезгілде оң көзімен де,сол көзімен де көреді,бұл қашықтықты көзбен анықтауды жақсартып,заттардың көлемдік пішінін көре білуге мүмкіндік береді.

Бинекулярлық көруде көрінетін заттың әрбір бөлігінің бейнесі екі тор қабықта да бірдей орналасуы үшін,басқаша айтқанда,олардың ұқсас нүктелеріне түсуі үшін екі көз әрқашанда көру аясының белгілі бір нүктесіне бағытталуы тиіс.

«Ізденіс»:

Оқушылар өткен тақырыптар төңірегінде мұғалімнің қойған сұрақтарына толық әрі нақты жауап береді.

1.Әсер ету акцепторы дегеніміз не?

2.Сыртқы тежелудің қандай түрлері бар?

3.Ішкі тежелудің қандай түрлері бар?

4.Жүйке процестерінің иррадиациясы дегеніміз не?

5.Тітіркендіру анализі және синтезі дегеніміз не?

6.Ұйқының маңызы қандай?

7.Ұйқының павловтық теориясының мәні неде

Талдау-талқылау арқылы оқушылар сабақтың тақырыбын анықтайды.


Оза оқыту технологиясына сай оқушылар сұрақтарға жауап беріп, әрбір оқушы өз пікірін айтып, тақырыпқа өзінің көзқарасын білдіреді.

Баланың ақыл-ой еңбегін дұрыс ұйымдастырған жағдайда ол қалыпты өмір сүріп,оқи алады.Баланың ақыл-ой мен дене күшінің үйлесімді дамуын қамтамасыз ету мақсатында оқыту мен тәрбие жұмыстарын тиімді ұйымдастыру оның жас ерекшеліктерін білуге және пайдалануға негізделген.Оқушының әрбір күні оқу жылы бойы оның жұмыс істеу қабілетін сақтайтындай болып құрылуы тиіс.

Оқу-тәрбие процестерін ұйымдастыруда қажу мен қалжыраудың физиологиялық тетігі туралы есте сақтау керек.


Сұрақ-жауап арқылы студенттердің жалпы қажу және онымен күресу жолдарын айқындай келе, тұжырым жасалынады.

III. Іс әрекет түрлері мен

Жаңа түсініктерді

қалыптастыру



Көру гигиенасы.Көздің қадала қарауын талап ететін сабақтарды ұйымдастыру.Бала көзі ұзақ уақыт бойы затқа шамадан тыс қадала қарайтын болса,ол жақыннан көргіштікке,ал кейде қылилыққа әкеп соғады.Сондықтан көру мүшелерінің қызметін жеңілдететін жағдай туғызуға зор көңіл бөлу қажет.Жарық жеткіліксіз болса,сондай-ақ күшті бейімделгіштік(аккомодация)жағдайында көзге көп күш түседі.Сондықтан мектеп жасына дейінгі балалар шұғылданатын бөлмеде жарықтың жеткілікті болуы және зат бетінен көзге дейінгі қашықтықтың дұрыс сақталуын қадағалап отыру керек:бұл қашықтық 15-20 см болғанда көз аз шаршайды.

«Сынауға дайынбыз ба?»

Тақырып бойынша қойылған мәселелерге талдау жасап,зерттеп, берілген сұрақтарға тиянақты жауап береді.

1.Балалардың ақыл-ой еңбегін ұйымдастыруға қойылатын гигеникалық талаптар.

2.Қажу.

3.Қалжырау туралы.

4.Сабақтар саны.

5.Үзілістер.

Оқушылар зерттеу нысанын талдап оқытушы сұрақтарына жауап береді.

Ақпаратпен жұмыстану арқылы өз ой пікірлерімен бөліседі.






Студенттердің бір-бірімен өзара ой бөлісуі,мәселе төңірегінде зерттеу,шешім қабылдау және өзге топ назарына нақты тұжырымдарды жеткізе білу,коммуникациялық қаблеттері дамиды. және ести білуді,сезіне алу және сезіммен қабылдауды, ой елегінен өткізу мен пайымдай алуды үйренеді. Мәселедегі анализаторлардың қызметінің бұзылуынан пайда болатын аурулар– мағынасын тереңірек ұғына түседі.

Адамға оның маңызын ұғады.


Өз беттерімен пайымдап, жаңа ақпараттан алған білімдерін қалай күнделікті өмірде қолданатынын үйренеді. Сабақта қаралып отырған мәселе түйінделеді.


Экологиялық талғамдары күшейеді.


IY. Білік пен дағдыны

бекіту





1.Анализатор дегеніміз не?

2.Көру мүшесінің құрылысы қандай?

3.Көру тітіркендіруі қалай қабылданады?

4.Адаптация дегеніміз не және оның негізгі тетігі қандай?

5.Бейімделгіштік (аккомодация)дегеніміз не және оның маңызы қандай?

6.Балалар арасында көруге байланысты қандай кемістіктер кеңінен таралған және оларды болдырмау үшін қандай шаралар қолданылады?


3.«Мыңнан тұлпар»:

Оқушылар берілген тапсырма бойынша кестемен жұмыстанады, және ой ойларын тақтаға жазу арқылы жұмыстанады.



Оқушылардың назары нақты проблемаға аударылып, ондағы айтылатын астарлы ойды кеңінен талдап, мәселенің мағынасын ашады.

Студенттер өздерінің зерттеуші,ізденгіш дағдыларын одан әрі қарай дамытып, биологияға қызығушылықтары артады.

Тапсырманы орындау барысында студенттердің ойлау қабілеттері тағы бір мәрте шыныға түседі. Әр адам баласы үшін қоғамның мән- мағынасын ұғына түседі.

Оқушылар сабақ барысында айтылған түйіндемеден жетістікке жету жолдары айқындап, өз бойларына сіңіруге дағдыланады.

Y.Қорытындылау

Тест сұрақтары

1.Оқушылардың есту мүшесіне қандай негізгі гиниеналық талаптар қойылады?

2.Вестибулярлы аппарат дегеіміз не?

3. Вестибулярлы аппаратты қалай жаттықтыруға болады?

4.Бұлшық ет,буын анализаторының маңызы қандай?

5.Дәм және иіс сезу анализаторлары ағзада қандай рөл атқарады?

6.Тері сезімталдығының қандай маңызы бар және теріде қандай рецепторлар орналасқан?


Әр топ студенттері өз зертеу нәтижелеріне сүйену арқылы ғылымға деген сенімін білдіреді.



ЭКСПО мақсаты мен болашақ энергиясына өзі мен елі қосар үлес туралы ақпарат көздерінен алған білімдеріне сілтеме жасайды.

ХХІ ғасыр дерттерімен олардың алдын алу шаралары туралы өз ара ой бөліседі.


Студенттер сабақ бойынша өз ой-пікірлерін айтып, қорытындылайды.




Студенттерге ұйымдастырылған бұл жұмыстар олардың елге деген сүйіспеншіліктерін,өз ағзасын таза экологиялық орта есебінде қорғау дағдылары арта түседі.




Студенттер машықтық жұмыс орындау арқылы өзіне,өзі атқарған іске деген сенімі күшейеді.





ҮІ. Үйге тапсырма.



Студенттер жұмысына басшылық етеді. «Көру анализаторы» атты реферат даярлап,қорғау.

Студенттер рефераттың қандай өзекті мәселелерді қамтуы керектігі туралы оқытушымен ақылдасады

Ақпараттармен жұмыс істей білуге дағдыланады.

























Сабақ жоспары Ишанова.К.У

Пәні:

Анатомия

Тобы:


Уақыты:

Сабақтың тақырыбы:

Тері ,бүлшықет анализаторлары.

Құзыреттілікке жеткізетін сабақтың мақсат-міндеттері:

А) ақпараттық




А)Тері, бұлшықет буын анализаторлары туралы білімдерін тереңдету.

Ә) коммуникативтік

Ә) Тері, бұлшықет буын маңыздылығын үйрету.

Б) проблеманы шешу

Б ) ) Тері, бұлшықет буын ауыруларының алдын алу жолдарын үйрету.

Сабақтың типі:

Жаңа материалды меңгерту

Сабақта қолданылатын педагогикалық технологиялар:

АКТ, ынтымақтастық, оза оқыту;


Сабақтың әдісі:

Түсіндірмелі−иллюстративті, ,практикалық

Пәнаралық байланыс:

Химия,Экология,Тарих,

Оқыту құралдары:

Интерактивті тақта, слайд,оқулық, оқушы дәптері

Сабақтың барысы:

Оқытушының әрекеті

Оқушының әрекеті

Күтілетін нәтиже

І. Ұйымдастыру бөлімі









Амандасады, топқа бөледі

Аудиторияның сабаққа дайындығын тексереді.

Қажетті көрнекіліктер мен құралдарды дайындайды.

оқушыларды жұмылдырады.

мұғалім инновациялық әдіс – тәсілдерді үйреніп,сабақтың ғылымилығына көп көңіл бөле отырып,оқушыларға білімді тереңдетіп өткізу арқылы шығармашылық жұмысқа баулиды

Мұғаліммен амандасады.

Сабақтағы жұмыстарға топ болып дайындалу, оқулықтар мен жұмыс дәптерлерін және қажетті құрал-жабдықтарды әзірлейді.

Сабақтың тақырыбымен, мақсатымен танысады.


Сабаққа зейінін аударады, сабаққа қызығушылығын арттырады.

-нақты мәселелерді шешуге үлес қосады.




ІІІ. Өткен материалды қайталау арқылы жаңа материалды қабылдауға дайындық

Тері сыртқы ортамен тікелей жанасады.Сыртқы ортада жүретін өзгерістерді ең алдымен тері сезінеді, ақпаратты қабылдайды.ол жанасу мен қысымды ,жылу мен суықты, ауыруды қабылдайды.Бұл сезімдерді тіл, мұрын, ауыздың сілемейлі қабықтары қабылдайды.Сипап сезу –бұл тері сезімі және оны арнайы рецепторлар жасайды. Олар саусақ, тіл ұшында, ерінде көп болады.Рецепторлар капсулаға немесе қабыққа оралған жүйке ұштары болып табылады.Бұлшық ет сезімі қаңқа бұлшықетінде бұлшық ет жиырылғанда және жазылғанда қозатын арнайы бұлшық ет рецепторлары болады.Адам бұлшық ет сезімсіз бірде бір үйлесімді қимыл жасай алмайды.

«Ізденіс»:

Оқушылар өткен тақырыптар төңірегінде мұғалімнің қойған сұрақтарына толық әрі нақты жауап береді.

Еңбек іс-әрекетінің дағдысы саусақ ұштарының сезімталдығымен байланысты. Сезімтал жүйке бойынша тері рецефторларының сигналы жұлынмен мидағы бұлшық ет сезімі аймағында бағытталады. Ғарышкерлер үшін ұзақ уақыт ұшу кезінде салмақсыздық күйінде бұлшық ет жүктеме алатын тренажер кешені қалыптастырылғаны туралы сипаттау.

Талдау-талқылау арқылы оқушылар сабақтың тақырыбын анықтайды.


Оза оқыту технологиясына сай оқушылар сұрақтарға жауап беріп, әрбір оқушы өз пікірін айтып, тақырыпқа өзінің көзқарасын білдіреді.

Тері және бұлшық ет сезімі сипап сезу ету

тері рецефторлары және соған сәйкес түйсіну.

Сұрақ-жауап арқылы студенттердің Тері және бұлшық ет сезімі сипап сезу айқындай келе, тұжырым жасалынады.

III. Іс әрекет түрлері мен

Жаңа түсініктерді

қалыптастыру



  1. Тері сыртқы ортамен тікелей жанасады.

  2. Жылу бір рецефторлар ал суықты басқа рецефторлар қабылдайды.

  3. Сипап сезу бұл тері сезімі және оны арнайы рецефторлар жасайды

  4. Қанқа бұлшық етінде бұлшық ет жиырылғанда және жазылғанда қозатын арнай бұлшық ет рефеторлары болады.

  1. Сипап сезу дегеніміз не?

  2. Қимылдаған кездегі бұлшвқ ет сезімінің рөлі қандай?

  3. Барлық анализаторлардың өзара байланысты жұмысы не үшін қажет?

  4. Бұлшвқ ет сезімталдығы?

«Сынауға дайынбыз ба?»

Тақырып бойынша қойылған мәселелерге талдау жасап,зерттеп, берілген сұрақтарға тиянақты жауап береді.

1.Анализаторлардың өзара әрекеті.

2.Теріде ауырсыну рецефторлары.

3.Көзді жұмып затты ұстағанда нені анықтаймыз?.

4.Еңбек іс-әрекетінің дағдысы.

5.Адам бұлшық ет сезімсіз қимыл жасай алама?.

Оқушылар зерттеу нысанын талдап оқытушы сұрақтарына жауап береді.

Ақпаратпен жұмыстану арқылы өз ой пікірлерімен бөліседі.






Студенттердің бір-бірімен өзара ой бөлісуі,мәселе төңірегінде зерттеу,шешім қабылдау және өзге топ назарына нақты тұжырымдарды жеткізе білу,коммуникациялық қаблеттері дамиды. Тері сезімі, бұлшық ет сезімі қабылдауды, ой елегінен өткізу мен пайымдай алуды үйренеді. Сипап сезу қимылдаған кезде бұлшық ет сезімінің мағынасын тереңірек ұғына түседі.

Адамға оның маңызын ұғады.


Өз беттерімен пайымдап, жаңа ақпараттан алған білімдерін қалай күнделікті өмірде қолданатынын үйренеді. Сабақта қаралып отырған мәселе түйінделеді.


Экологиялық талғамдары күшейеді.


IY. Білік пен дағдыны

бекіту





1.Анализатор дегеніміз не?

2.Тері рецефторлары

3.Ауру қандай реакция?

4.Теріге түсетін қысымға біз қалай үйренеміз?

5.Сипап сезу рецефторлары

6.Тамақ қабылдауға қандай сезім мүшелері қатысады?


3.«Мыңнан тұлпар»:

Оқушылар берілген тапсырма бойынша кестемен жұмыстанады, және ой ойларын тақтаға жазу арқылы жұмыстанады.



Оқушылардың назары нақты проблемаға аударылып, ондағы айтылатын астарлы ойды кеңінен талдап, мәселенің мағынасын ашады.

Студенттер өздерінің зерттеуші,ізденгіш дағдыларын одан әрі қарай дамытып, биологияға қызығушылықтары артады.

Тапсырманы орындау барысында студенттердің ойлау қабілеттері тағы бір мәрте шыныға түседі. Әр адам баласы үшін қоғамның мән- мағынасын ұғына түседі.

Оқушылар сабақ барысында айтылған түйіндемеден жетістікке жету жолдары айқындап, өз бойларына сіңіруге дағдыланады.

Y.Қорытындылау

Тест сұрақтары

1.Оқушылардың тері сезіміне қандай негізгі гиниеналық талаптар қойылады?

2.Сипап сезу дегеніміз не?

3.Тері рецефторлары дегеніміз не?

4.Анализаторлардың өзара әрекеті

5.Дәм және иіс сезу анализаторлары ағзада қандай рөл атқарады?

6.Тері сезімталдығының қандай маңызы бар және теріде қандай рецепторлар орналасқан?


Әр топ студенттері өз зертеу нәтижелеріне сүйену арқылы ғылымға деген сенімін білдіреді.



ЭКСПО мақсаты мен болашақ энергиясына өзі мен елі қосар үлес туралы ақпарат көздерінен алған білімдеріне сілтеме жасайды.

ХХІ ғасыр дерттерімен олардың алдын алу шаралары туралы өз ара ой бөліседі.


Студенттер сабақ бойынша өз ой-пікірлерін айтып, қорытындылайды.




Студенттерге ұйымдастырылған бұл жұмыстар олардың елге деген сүйіспеншіліктерін,өз ағзасын таза экологиялық орта есебінде қорғау дағдылары арта түседі.




Студенттер машықтық жұмыс орындау арқылы өзіне,өзі атқарған іске деген сенімі күшейеді.





ҮІ. Үйге тапсырма.



Студенттер жұмысына басшылық етеді. «Тері ,бүлшықет анализаторлары» атты реферат даярлап,қорғау.

Студенттер рефераттың қандай өзекті мәселелерді қамтуы керектігі туралы оқытушымен ақылдасады

Ақпараттармен жұмыс істей білуге дағдыланады.





























Сабақ жоспары Ишанова.К.У

Пәні:

Анатомия

Тобы:


Уақыты:

Сабақтың тақырыбы:

Иіс ,дәм сезу анализаторлары..

Құзыреттілікке жеткізетін сабақтың мақсат-міндеттері:

А) ақпараттық




А)Дәм ,иіс сезу анализаторлары туралы ақпарат беру арқылы білімдерін бекіту..

Ә) коммуникативтік

Ә) Дәм ,иіс сезу анализаторлары туралы ақпарат беру олардың маңыздылығын түсіндіру.

Б) проблеманы шешу

Б ) Дәм ,иіс сезу анализаторлары зақымданған жағдайдағы проблемаларды анықтауға жауапты шешім қабылдауға үйрету .

Сабақтың типі:

Жаңа материалды меңгерту

Сабақта қолданылатын педагогикалық технологиялар:

АКТ, ынтымақтастық, оза оқыту;


Сабақтың әдісі:

Түсіндірмелі−иллюстративті, ,практикалық

Пәнаралық байланыс:

Химия,Экология,Тарих,

Оқыту құралдары:

Интерактивті тақта, слайд,оқулық, оқушы дәптері

Сабақтың барысы:

Оқытушының әрекеті

Оқушының әрекеті

Күтілетін нәтиже

І. Ұйымдастыру бөлімі









Амандасады, топқа бөледі

Аудиторияның сабаққа дайындығын тексереді.

Қажетті көрнекіліктер мен құралдарды дайындайды.

оқушыларды жұмылдырады.

мұғалім инновациялық әдіс – тәсілдерді үйреніп,сабақтың ғылымилығына көп көңіл бөле отырып,оқушыларға білімді тереңдетіп өткізу арқылы шығармашылық жұмысқа баулиды

Мұғаліммен амандасады.

Сабақтағы жұмыстарға топ болып дайындалу, оқулықтар мен жұмыс дәптерлерін және қажетті құрал-жабдықтарды әзірлейді.

Сабақтың тақырыбымен, мақсатымен танысады.


Сабаққа зейінін аударады, сабаққа қызығушылығын арттырады.

-нақты мәселелерді шешуге үлес қосады.




ІІІ. Өткен материалды қайталау арқылы жаңа материалды қабылдауға дайындық

Дәм сезу рецепторлары тілде, сонымен қатар жұмсақ таңдайдың белгілі учаскесінде және жұтқыншақтың артқы қабырғасында орналасқан.Бұл рецепторды дәм сезу емішікшілері деп атайды.Олар еріген күйдегі заттардың әсерінен тітіркенеді.Бұл рецепторлардың кейбіреуі тәттәге, кейбірі ащыға, үшінші біреулері қышқыл, төртіншісі тұзды дәмдә сезеді.Иіс сезу рецепторына кеңсіріктің кілегейлі қабықшасында орналасқан жасушалар жатады.Адам үшін иіс маңызды рөл атқарады. Олар тұрмыстық газдың шығып жатқанын, ашып кеткен тамақ туралыхабар береді.

«Ізденіс»:

Оқушылар өткен тақырыптар төңірегінде мұғалімнің қойған сұрақтарына толық әрі нақты жауап береді.

Біз анализаторларға байланысты әлемді біртұтас қабылдаймыз.Жеке сезімдердің өзара әрекеті барлық анализаторлардан сигнал түсетін ми қыртысында жүреді.Барлық анализаторлардың өзара әрекеті –толыққанды тіршіліктің, еңбек іс-әрекетінің міндетті шарты туралы сипаттау.

Талдау-талқылау арқылы оқушылар сабақтың тақырыбын анықтайды.


Оза оқыту технологиясына сай оқушылар сұрақтарға жауап беріп, әрбір оқушы өз пікірін айтып, тақырыпқа өзінің көзқарасын білдіреді.

Дәм ,иіс сезу анализаторлары. Сұрақ-жауап арқылы студенттердің Дәм ,иіс сезу анализаторлары айқындай келе, тұжырым жасалынады.

III. Іс әрекет түрлері мен

Жаңа түсініктерді

қалыптастыру



1. Адам үшін иіс сезу мен дәм сезудің маңызы қандай.


2.Сипап сезу дегеніміз не?

3 Қимылдаған кездегі бұлшвқ ет сезімінің рөлі қандай?

4.Барлық анализаторлардың өзара байланысты жұмысы не үшін қажет?

  1. Бұлшвқ ет сезімталдығы?

  2. Неліктен көзді жұмып, мұрнымызға сұқ саусақты тигізе аламыз.?


  1. Неліктен біз тек суда еритін заттардың дәмін сезе аламыз?



8.Тамақ қабылдауға қандай сезім мүшелері қатысады?

«Сынауға дайынбыз ба?»

Тақырып бойынша қойылған мәселелерге талдау жасап,зерттеп, берілген сұрақтарға тиянақты жауап береді.

1.Анализаторлардың өзара әрекеті.

2.Теріде ауырсыну рецефторлары.

3.Көзді жұмып затты ұстағанда нені анықтаймыз?.

4.Еңбек іс-әрекетінің дағдысы.

5.Адам бұлшық ет сезімсіз қимыл жасай алама?.

Оқушылар зерттеу нысанын талдап оқытушы сұрақтарына жауап береді.

Ақпаратпен жұмыстану арқылы өз ой пікірлерімен бөліседі.






Студенттердің бір-бірімен өзара ой бөлісуі,мәселе төңірегінде зерттеу,шешім қабылдау және өзге топ назарына нақты тұжырымдарды жеткізе білу,коммуникациялық қаблеттері дамиды., Дәм ,иіс сезу анализаторлары ой елегінен өткізу мен пайымдай алуды үйренеді.Дәм ,иіс сезу анализаторлары сезімінің мағынасын тереңірек ұғына түседі.

Адамға оның маңызын ұғады.


Өз беттерімен пайымдап, жаңа ақпараттан алған білімдерін қалай күнделікті өмірде қолданатынын үйренеді. Сабақта қаралып отырған мәселе түйінделеді.


Экологиялық талғамдары күшейеді.


IY. Білік пен дағдыны

бекіту





1.Анализатор дегеніміз не?

2.Қандай рецепторлар тіл бүртіктері эпителийінде болады.

3.Ауру қандай реакция?

4.Теріге түсетін қысымға біз қалай үйренеміз?

5.Сипап сезу рецефторлары

6.Иіс сезуді қамтамасыз етеді?


3.«Мыңнан тұлпар»:

Оқушылар берілген тапсырма бойынша кестемен жұмыстанады, және ой ойларын тақтаға жазу арқылы жұмыстанады.



Оқушылардың назары нақты проблемаға аударылып, ондағы айтылатын астарлы ойды кеңінен талдап, мәселенің мағынасын ашады.

Студенттер өздерінің зерттеуші,ізденгіш дағдыларын одан әрі қарай дамытып, биологияға қызығушылықтары артады.

Тапсырманы орындау барысында студенттердің ойлау қабілеттері тағы бір мәрте шыныға түседі. Әр адам баласы үшін қоғамның мән- мағынасын ұғына түседі.

Оқушылар сабақ барысында айтылған түйіндемеден жетістікке жету жолдары айқындап, өз бойларына сіңіруге дағдыланады.

Y.Қорытындылау

Тест сұрақтары

1.Оқушылардың тері сезіміне қандай негізгі гиниеналық талаптар қойылады?

2.Сипап сезу дегеніміз не?

3.Тері рецефторлары дегеніміз не?

4.Анализаторлардың өзара әрекеті

5.Дәм және иіс сезу анализаторлары ағзада қандай рөл атқарады?

6.Тері сезімталдығының қандай маңызы бар және теріде қандай рецепторлар орналасқан?


Әр топ студенттері өз зертеу нәтижелеріне сүйену арқылы ғылымға деген сенімін білдіреді.



ЭКСПО мақсаты мен болашақ энергиясына өзі мен елі қосар үлес туралы ақпарат көздерінен алған білімдеріне сілтеме жасайды.

ХХІ ғасыр дерттерімен олардың алдын алу шаралары туралы өз ара ой бөліседі.


Студенттер сабақ бойынша өз ой-пікірлерін айтып, қорытындылайды.




Студенттерге ұйымдастырылған бұл жұмыстар олардың елге деген сүйіспеншіліктерін,өз ағзасын таза экологиялық орта есебінде қорғау дағдылары арта түседі.




Студенттер машықтық жұмыс орындау арқылы өзіне,өзі атқарған іске деген сенімі күшейеді.





ҮІ. Үйге тапсырма.



Студенттер жұмысына басшылық етеді. «Дәм,иіс сезу анализаторлары» атты реферат даярлап,қорғау.

Студенттер рефераттың қандай өзекті мәселелерді қамтуы керектігі туралы оқытушымен ақылдасады

Ақпараттармен жұмыс істей білуге дағдыланады.












«Бастауыш мектеп жасындағы балалардың ас қорыту мүшелері»
  • Биология
Описание:

Құзыреттілікке жеткізетін сабақтың мақсат-міндеттері:

А) проблеманы шешу құзыреттілігі

Ә) ақпараттық құзыреттілік

 

 

Б) коммуникативтік құзыреттілік

А) Ас қорыту  мүшелерінде әртүрлі жағдайларға байланысты  аурулардан туындайтын проблемаларды анықтауға, жауапты шешім қабылдауға өз шешімінің нәтижесін бағалауға, өз бетімен ізденуін өз қызметіне мақсат қоюға, оны іске асыру үшін қажетті   жағдайларды анықтауға, ондағы жетістіктерге жету процестерін жоспарлауға және ұйымдастыруға дайын болу. Күнделікті өмірде дұрыс тамақтану тәртібін сақтау, тамақтың құнарлылығын дұрыс таңдай білуге, ауыз қуысы  гигиенасын қалыптастыру;

Ә)Ас қорыту мүшелерінің құрылысы, қызметі туралы ақпарат беру арқылы, білімдерін бекіту және жүйелеп тереңдету. Ақпаратты өз бетінше табуға, талдауға,  іріктеу жасауға, кайта құруға, сақтауға, түсіндіруге  және  акпараттарды  тасымалдауды  оның  ішінде  қазіргі  заманғы ақпараттық-коммуникациялық технологиялардың көмегімен жүзеге асыруға үйрету. Ас қорыту мүшесі қызметі, оның бұзылу жолдарымен таныстыру. Кездесетін аурулар және олардың алдын алу шаралары туралы ақпарат алу, жинақтау;

Б) Көпшілік алдында сөз сөйлеуде, дауыстық интонацияларды, дауыс аппаратының ерекшеліктерін ескеру, диалогта сөйлеу мәдениетін, этиканы сақтау. Экологиялық тәрбие беру, қоршаған ортаға, табиғатқа жауапкершілікпен қарауға баулу, ізденімпаздыққа, жауапкершілікке, ұйымшылдыққа тәрбиелеу.Қолданылатын әдебиеттер: 1.Ш.С.Набидоллина «Бастауыш мектеп жасындағы балалардың анатомиясы,     физиологиясы, гигиенасы» «Фолиант» баспасы – Астана – 2007ж.;

 

2. М.Т.Матюшонок «Балалар мен жасөспірімдер физиологиясы және гигиенасы» «Мектеп» баспасы – Алматы-1986 ж.

 

3. Х.Досмұхаметұлы. “Денсаулығыңды сақтай бiл”

 

4. Алиакбарова З.М. “Мектеп жасындағы балалардың анатомиясы, физиологиясы жєне гигиенасының негiздерi”

 

5. О.А.Петришина “Бастауыш мектеп жасындағы балалардың анатомиясы, физиологиясы жєне гигиенасының негiздерi”

Көрнекіліктер: Компьютерлер, проектор, экран.

Ас қорыту каналына ас қорыту бездерiнiң сөлi құйылады. қарын, iшек бездерi секiлдi кейбiр бездер ас қорыту каналының қабырғасында орналасса, басқалары, мысалы, бауыр мен ұйқы безi — ас қорыту каналынан тыс орналасады.

 

Ас қорыту системасының жасқа байланысты ерекшелiктерi болады. Мәселен, балаларды¡ бүкiл ас қорыту каналының кiлегейлi қабықшасы едәуiр нәзiк келедi, оны қан тамырлары жиi торлаған және олар ересек адамдарға карағанда тамајтың механикалық тiтiркендiруiне өте сезiмтал болады.

 

Тест жұмысы: Студенттерге тапсырманы таратады.

Тест сұрақтары

1. Ас қорыту мүшелерiнiң қандай бөлiмiнде көмiрсулардың ыдырауы басталады:

2.Өт қандай бездерде бөлiнедi:

3. Қарында қандай заттар ыдырайды:

4.Ас қорыту мүшелерiнде көмірсулар қандай заттарға ыдырайды:

5.Қарын сөлiнiң ферментiнiң әсер етуi қандай қышқылдың ролiне байланысты:

6.Тамақтың заттарының сiңiрiлуi ас қорыту мүшелерiнiң қандай бөлiгiнде басталады:

7. Àқуыздар қандай заттарға ыдырайды:

8. Қандай заттарға а) сiлекей б) өт в) қарын сөлi г) ұйқы безiнiң сөлi әсер етедi:

9.Ауыз қуысында тамақ қандай өзгерiстерге ыдырайды:

10.Тоқ iшекте тамақ қандай өзгерiстерге ұшырайды:

11.Тамақтың заттары қандай цифрлармен белгiленген:

12.Қандай тамақтарға ферменттер жеңіл әсер етед

Автор Ишанова Кулян Утегеновна
Дата добавления 01.02.2015
Раздел Биология
Подраздел Конспекты
Просмотров 788
Номер материала 55422
Скачать свидетельство о публикации

Оставьте свой комментарий:

Введите символы, которые изображены на картинке:

Получить новый код
* Обязательные для заполнения.


Комментарии:

↓ Показать еще коментарии ↓