Главная / Начальные классы / Бастауыш сынып бағдарламасында «сан есімді» өту процесінде жалғаулар мен жұрнақтардың маңызы

Бастауыш сынып бағдарламасында «сан есімді» өту процесінде жалғаулар мен жұрнақтардың маңызы

Бастауыш сынып бағдарламасында «сан есімді» өту процесінде жалғаулар мен жұрнақтардың маңызы

Алты жастан бастап оқытылатын төртжылдық бастауыш мектептін бағдарламалары мен оқулықтарын жасау барысында педагог-ғалымдар осы мәселенің шешімін дұрыс табуға үмтылуда. Олар бүрыңғы үшжылдық бастауыш мектепте жинақталған бай тәжирбеге сүйене отырып, балалардың психо=физиологиялық қабылдау мүмкіндіктеріне сай кеелтін олардың іс жүзілік дағдыларын дамытуға жағдай жасайтын грамматикалық ұғымдың оқытылуға тиісті көлемін анықтаДы.

Жаңартылған бағдарлама бойынша тілдің морфологиялық жүйесі 2- сыныптан бастап оқытыла бастайды. Бұл класта оқушылар сөздердің семантикалық- грамматикалық топтарынан яғни сөз таптырынан алғашқы мағлұматтар ала бастайды. Сөз таптарын терминдік тұрғыдан ажыратпағанымен, 2- сынып оқушылары «Кім? не? кімдер? нелер? сұрақтарына жауап беретін сөздерді», «Бас әріппен жазылатын сөздерді», «Не істеді? қайтті? неғылды? сұрақтарына жауап беретін сөздерді», Қанша? неше? нешінші? сұрақтарына жауап беретін сөздерді», олардың анықтамаларымен бірге оқып үйренуге тиісті. Сонымен қатар әр топтағы сөздердің қайсысына қандай сү_рақ қойылдатынын біліп, оның себебін түсінулері қажет. Сондай-ақ заттың қимылын, сыны, санын білдіретін сөздермен тіркесіп сөйлем қү_рай білу дағдыларын да меңгеруге міндетті. Егер оқушылар бү_л соңғы дағдыны меңгермесе, кеәнгі "«Сөйлем» тарауындағы мағлұматтарды дұрыс игере алмайды. Тағы бір айта кететін мәселе, 2-сыныпқа тілдің морфологиялық жүйесін оқыту барысында оқушылардың сөздік қорын, сөйлеу мен жазу дағдыларын жетілдіруге, емлелік заңдылықтарды «мысалы, заттың атын білдіретін сөздерді жекеше Тұрден көпше Тұрге айландыру кезеңіндегі, не болмаса «Қанша? неше? нешінші? сұрақтарына жауап беретін сөздер» тақырыбын өткен кездегі, т.б.) меңгертуге барынша көңіл бөлу қажеттілігі ескерілген.

3-сыныпта оқушылар ана тіліндегі сөздердің құрамы туралы алғашқы түсінік алады. Дыбыстан сөз құрап, олардан сөйлем жасап, оқу мен жазуды меңгеріп қалған балалар енді әлгі сөздердің дайын күйіндегі сөйлем құрамына ене алмайтыны түсенеді. Сөздердің өзгермейтін бөлігін «түбір» деп, ал сөйлем құрамына енер кезде қосылатын бөліктерін «қосымша» деп атайтынын біледі. «Негізгі түбір», «қосымша сөз» яғни туынды түбір туралы мағлұмат алады. Сөз тудырушы немес сөзбен сөзді байланыстыру шы болу қызметіне сай қосымшалардың жұрақ және жалғау болып бөлінетінін ұғадыҚосымшаларды түбір сөзге дұрыс жалғап жазу емлесін меңгере бастайды.

Қорыта айтқанда, оқушылар бұл сыныпта өздері күнде қолданып жүрген сөздер құрамының сөйлеу, жазу кезінде өзгеріп Тұратынын саналы Тұрде оқып үйренуге кіріседі. Сондай-ақ бастауыш класс оқушылары 3-сыныптан бастап тілдегі сөз таптары туралы да (олардың ғылыми терминдік атаулары, т.б.) кең мағлұмат алады. Атап айтқанда, «Зат есім», «Сан есім», «Етістік» сияқты сөз таптарын негізгі және туынды Тұрлерін, болымсыз етістіктерді, есептік жәен реттік сан есімдерді бір-бірінен ажыратып, күнделікті өмірде пайлалана білуге тиіс. Олар мұндай мағлұматтарды осының алдындағы «Сөз құрамы» тарауынан алған білімдеріне сүйене отырып меңгере алады. Бұған қоса «Сөз таптары» тарауын оқыту барысында оқушылар сан есім мен зат есімнің бір-бірінен өзгешелігін, зат есімнің түрлерін, олардың тәуелденуін толық меңгере бастайды. Яғни «Сөз құрамы» тарауында өздері жұрнақ, жалғау деп бөлінген қосымшалардың ары қарай да жіктеле беретінін үғына түседі. Тағы бір айтатын нәрсе: бұл сыныпта оқушы сын есімнің, зат есімнің етістіктің сан есіммен байланысып айтылуы туралы жан-жақты мағлұмат алып, оны іс жүзінде саналы Тұрде қолдана білуі қажет. Егер олар мұндай дағдыны меңгермесе, кейінгі «Сөйлем» тауында оқылатын сөйлем мүшелері, олардың өзара байланысы.












Бастауыш сынып бағдарламасында «сан есімді» өту процесінде жалғаулар мен жұрнақтардың маңызы
  • Начальные классы
Описание:

Алты жастан бастап оқытылатын төртжылдық бастауыш мектептін бағдарламалары мен оқулықтарын жасау барысында педагог-ғалымдар осы мәселенің шешімін дұрыс табуға үмтылуда. Олар бүрыңғы үшжылдық бастауыш мектепте жинақталған бай тәжирбеге сүйене отырып, балалардың психо=физиологиялық қабылдау мүмкіндіктеріне сай кеелтін олардың іс жүзілік дағдыларын дамытуға жағдай жасайтын грамматикалық ұғымдың оқытылуға тиісті көлемін анықтаДы.

Жаңартылған бағдарлама бойынша тілдің морфологиялық жүйесі 2- сыныптан бастап оқытыла бастайды. Бұл класта оқушылар сөздердің семантикалық- грамматикалық топтарынан яғни сөз таптырынан алғашқы мағлұматтар ала бастайды. Сөз таптарын терминдік тұрғыдан ажыратпағанымен, 2- сынып оқушылары «Кім? не? кімдер? нелер? сұрақтарына жауап беретін сөздерді», «Бас әріппен жазылатын сөздерді», «Не істеді? қайтті? неғылды? сұрақтарына жауап беретін сөздерді», Қанша? неше? нешінші? сұрақтарына жауап беретін сөздерді», олардың анықтамаларымен бірге оқып үйренуге тиісті. Сонымен қатар әр топтағы сөздердің қайсысына қандай сү_рақ қойылдатынын біліп, оның себебін түсінулері қажет. Сондай-ақ заттың қимылын, сыны, санын білдіретін сөздермен тіркесіп сөйлем қү_рай білу дағдыларын да меңгеруге міндетті. Егер оқушылар бү_л соңғы дағдыны меңгермесе, кеәнгі "«Сөйлем» тарауындағы мағлұматтарды дұрыс игере алмайды. Тағы бір айта кететін мәселе, 2-сыныпқа тілдің морфологиялық жүйесін оқыту барысында оқушылардың сөздік қорын, сөйлеу мен жазу дағдыларын жетілдіруге, емлелік заңдылықтарды «мысалы, заттың атын білдіретін сөздерді жекеше Тұрден көпше Тұрге айландыру кезеңіндегі, не болмаса «Қанша? неше? нешінші? сұрақтарына жауап беретін сөздер» тақырыбын өткен кездегі, т.б.) меңгертуге барынша көңіл бөлу қажеттілігі ескерілген.

Автор Тулегенова Бакыт Курмангалиевна
Дата добавления 15.11.2015
Раздел Начальные классы
Подраздел Другое
Просмотров 327
Номер материала MA-062315
Скачать свидетельство о публикации

Оставьте свой комментарий:

Введите символы, которые изображены на картинке:

Получить новый код
* Обязательные для заполнения.


Комментарии:

↓ Показать еще коментарии ↓