Главная / Иностранные языки / "Бастауыш пен баяндауыштың арасына қойылатын сызықша"

"Бастауыш пен баяндауыштың арасына қойылатын сызықша"

Ақын Сара атындағы орта мектеп

















Сабақтың тақырыбы: Бастауыш пен баяндауыштың арасына қойылатын сызықша



Қазақ тілі мен әдебиет пәні мұғалімі С.Оразова



























Сарқан қаласы

2015- 2016 оқу жылы

Сабақтың тақырыбы: Бастауыш пен баяндауыштың арасына қойылатын сызықша

Сабақтың мақсаты: оқушылардың тұрлаулы мүшелерден алған білімдерін толықтыру, бастауыш пен баяндауыш арасында қандай жағдайда сызықша қойылатындығын меңгерту.

Дамытушылық: оқушылардың сөздік қорын молайту, ойлау қабілетін дамытып , өз ойын жүйелі түрде жеткізе білуіне дағдыландыру.

Тәрбиелік мақсаты: оқушыларды ұқыптылыққа, таза, сауатты жазуға, еңбексүйгіштікке баулу.Өз елін, жерін қорғайтын, тәуелсіздікті бағалайтын, өршіл, рухты ұрпақ тәрбиелеу.

Сабақтың түрі: қайталау сабағы.

Сабақтың әдісі: сұрақ-жауап, топпен жұмыс, ой қозғау.

Сабақтың көрнекілігі: интерактивті тақта, семантикалық карта, қазақ тілі оқулығы.

Сабақтың барысы: I. Ұйымдастыру кезеңі: оқушылармен амандасу,сабаққа
назарын аудару.

II.Сабақтың мақсатын, тақырыбын хабарлау.

І. Алдымен өткен тақырыптарға шолу жасап өтейік.

1.Сөйлем дегеніміз не?

2.Сөйлем айтылу мақсаты мен интонациясына қарай нешеге бөлінеді?

3.Сөйлем құрамы мен құрылысына қарай нешеге бөлінеді?

4.Сөйлем мүшелері дегеніміз не?

5.Сөйлем мүшелерінің түрін ата?

6.Сөйлем мүшелері құрамына қарай нешеге бөлінеді?

7.Бастауыш дегеніміз не?

8.Баяндауыш дегеніміз не?

Біздің негізгі тоқталатын тақырыбымыз бастауыш пен баяндауыш арасына қойылатын сызықша.

ІІ. Сұрақ.

1.Қандай жағдайда бастауыш пен баяндауыштың арасына сызықша қойылады?

ІІІ. Топпен жұмыс

Осы айтылған ережелерді толық меңгеру үшін топпен жұмыс жүргіземіз.

Сызықшаның қойылу себебін түсіндір.

I топ Бөрік - адамға көрік.

Бұл - үлкен қуаныш.

Ол - әйгілі әнші.

II топ Көшеден жол тарту - бәрімізге ортақ іс.

Бес жерде бес жиырма бес.

Жер тағдыры – ел тағдыры.

IV. Семантикалық карта.

Дұрыс жауабын белгіле.



Р.с

Мысалдар

Бастауыш та,
баяндауыш та
зат есім

Бастауыш сілтеу немесе 3-жақ жіктеу есімдігі, баяндауышы зат есім

Бастауыш та баяндауыш та сан есімнен

Бастауыш тұйық
етістік, баяндауыш зат есім

Бастауыш заттанған сын есімнен, сан есімнен және есімшеден, баяндауышы зат есім

Бастауыш та, баяндауыш та бір сөзден

Сан есімнен болған бастауышты сан
есімнен болған
тұрлаусыз мүшеден
ажырату үшін

1

Қой бағу - қиын кәсіп.








2

Жеті жердегі жеті – қырық тоғыз.








3

Ол –оқу озаты.








4

Ұзын белдің бойында таудай мұнартқан – Қарағанды .








5

Майра – атақты әнші.








6

Азаматтық міндет – үлкен міндет.








7

Екі жүз – жиырма беске бөлінеді.










V. Фонетикалық талдау

Тәуелсіздігіміздің рухани тірегі – халқымыз.

I топ - Тәуелсіздік

II топ - Халық

ІV. Ойлан, ізден, тап.

Топ бойынша бастауыш пен баяндауыштың арасына қойылатын сызықшаға мысалдар келтіру.

I топ 3 мысал

II топ 3 мысал

IІV. Сабақты қорытындылау

Тест түрінде

  1. Сөйлем айтылу мақсатына қарай нешеге бөлінеді?

А .3 В.5 С.4 Д.2 Е. 6

  1. Жетпей тұрған тыныс белгіні көрсет.

Демократия - шешендік өнердің анасы деді С.Негимов.

А. Сызықша. В. Нүкте. С. Сызықша, леп белгісі. Д. Үтір. Е. Үтір,
сызықша.

3. Сызықшаның қойылу себебін анықта. Бұл - үлкен бақыт.
А. Сілтеу есімдігі - зат есім.
В. Есімдік - сын есім.
С. Зат есім - зат есім.
Д. Есім – етістік.
Е. Жіктеу есімдігі - зат есім.
4. Сөйлем мүшелері құрамына қарай нешеге бөлінеді?
А.3 В.4 С.1 Д.4 Е.5
5. Сөйлем мүшелері атқаратын қызметіне қарай нешеге бөлінеді?
А.2 В.4 С.6 Д.3 Е.1

6. Сөйлем құрауға негіз болатын мүшелер?
А.Бастауыш, баяндауыш.
В.Анықтауыш, баяндауыш.
С.Бастауыш, толықтауыш.
Д. Бастауыш, пысықтауыш.
Е.Баяндауыш, пысықтауыш.

7. Мына сөйлемдегі бастауыш пен баяндауыштың қай сөз табынан екендігін
табыңыз.

Сегіз – жұп сан.
А.Бастауыш та, баяндауыш та бір сөз болса.
В.Бастауыш сан есімнен, баяндауышы зат есімнен болса.
С.Бастауыш та, баяндауыш та сан есімнен болса.
Д.Бастауыш та, баяндауыш та атау тұлғалы зат есім болса.
Е.Бастауыш та, баяндауыш та атау тұлғалы зат есім болса.

8.Бастауыш пен баяндауыштың арасына қойылатын сызықшаны табыңыз.
А.Қыс қатты.
В.Күн ашық.
С.Екі сегіз он алты.
Д.Жанымызда төртеуі бар.
Е.Татулықта табыс мол.

9.Бастауыштан кейін дұрыс қойылған сызықшаны белгілеңіз.
А.Адам керуен,өмір – жол.
В.Өлең сөздің –патшасы.
С.Наннан үлкен –ас жоқ.
Д.Көне сөз –жаңа сөздің қазығы.
Е.Адамды бағындырудың – асылы еңбек.

10.Бастауыштан кейін қойылған сызықшаны табыңыз.
А.Қыздардың үлкені Майра да, кішісі –Сайра.
В.Қыздардың үлкені - Майра да, кішісі - Сайра.
С.Қыздардың - үлкені Майра да, кішісі Сайра.
Д. Қыздардың үлкені Майра да - кішісі Сайра.
Е. Қыздардың - үлкені Майра, кішісі Сайра.

11. Сөйлемдегі бастауыш пен баяндауыштың арасына қойылатын сызықшаны табыңыз .
А. Жұрт айтты – көне берді.
В.Аяғы жоқ, - жүреді, аузы жоқ, - сөйлейді.
С. Ағаш арасын қаратса – жоқ.
Д.Алыс – берісіміз көп, ағайын адамбыз.
Е.Қарқаралы деген округтің әміршісі – Құнанбай мен осы Майыр.



12. Сызықша дұрыс қойылған жерді табыңыз?

А. Сыныпта жиырма бес адам бар.
Б. Көршісі – ұзын Байбол.
С. Бұл сурет көрмесіне келдім.
Д. Болаттың жасы қырық бестерде.
Е. Қара жолмен өрлеп бір арбалы келеді.

13. Бастауыш пен баяндауыштың арасына қойылған сызықшаны табыңыз
А. Сондағы оқитыным – Некрасовтың өлеңдері.
Б. Үңгір іші қараңғылана түсті.
С. Ұстазың үйде ұйықтап жатыр
Д. Даланы өрлей жүрген ақын Абай әнге салды.
Е. Көңіл кірлесе, сол жаман.

14. Тыныс белгісі дұрыс қойылған жерді көрсетіңіз.
А. Қалқам-ау, денің сау ма?
Б. Мынау – Айжан екен ғой, жаным-ау.
С. Қазақ тілі – синонимге бай тіл екен.
Д. Айтқызған – жаманның ісі.
Е. Шеше, кеше сыныды неше кесе?

15. Сызықща дұрыс қойылған жерді табыңыз

А. Сыныпта жиырма бес адам бар
Б. Көршісі – ұзын Байбол..
С. Бұл сурет көрмесіне келдім.
Д. Болаттың жасы қырық бестерде.
Е. Қара жолмен өрлеп бір арбалы келеді?

Үй тапсырмасы: Бастауыш пен баяндауыштың арасына қойылатын сызықшаға байланысты 5 сөйлем жазу, ережені қайталау.

Білімдерін бағалау.



"Бастауыш пен баяндауыштың арасына қойылатын сызықша"
  • Иностранные языки
Описание:

Ақын Сара атындағы орта мектеп

Сабақтың тақырыбы: Бастауыш пен баяндауыштың арасына қойылатын сызықша

Қазақ тілі мен әдебиет пәні мұғалімі С.Оразова

Сарқан қаласы

2015- 2016 оқу жылы

Сабақтың тақырыбы: Бастауыш пен баяндауыштың арасына қойылатын сызықша

Сабақтың мақсаты: оқушылардың тұрлаулы мүшелерден алған білімдерін толықтыру, бастауыш пен баяндауыш арасында қандай жағдайда сызықша қойылатындығын меңгерту.

Дамытушылық: оқушылардың сөздік қорын молайту, ойлау қабілетін дамытып , өз ойын жүйелі түрде жеткізе білуіне дағдыландыру.

Тәрбиелік мақсаты: оқушыларды ұқыптылыққа, таза, сауатты жазуға, еңбексүйгіштікке баулу.Өз елін, жерін қорғайтын, тәуелсіздікті бағалайтын, өршіл, рухты ұрпақ тәрбиелеу.

Сабақтың түрі: қайталау сабағы.

Сабақтың әдісі: сұрақ-жауап, топпен жұмыс, ой қозғау.

Сабақтың көрнекілігі: интерактивті тақта, семантикалық карта, қазақ тілі оқулығы.

Сабақтың барысы: I. Ұйымдастыру кезеңі: оқушылармен амандасу,сабаққа
назарын аудару.

II.Сабақтың мақсатын, тақырыбын хабарлау.

І. Алдымен өткен тақырыптарға шолу жасап өтейік.

1.Сөйлем дегеніміз не?

2.Сөйлем айтылу мақсаты мен интонациясына қарай нешеге бөлінеді?

3.Сөйлем құрамы мен құрылысына қарай нешеге бөлінеді?

4.Сөйлем мүшелері дегеніміз не?

5.Сөйлем мүшелерінің түрін ата?

6.Сөйлем мүшелері құрамына қарай нешеге бөлінеді?

7.Бастауыш дегеніміз не?

8.Баяндауыш дегеніміз не?

Біздің негізгі тоқталатын тақырыбымыз бастауыш пен баяндауыш арасына қойылатын сызықша.

ІІ. Сұрақ.

1.Қандай жағдайда бастауыш пен баяндауыштың арасына сызықша қойылады?

ІІІ. Топпен жұмыс

Осы айтылған ережелерді толық меңгеру үшін топпен жұмыс жүргіземіз.

Сызықшаның қойылу себебін түсіндір.

I топ Бөрік - адамға көрік.

Бұл - үлкен қуаныш.

Ол - әйгілі әнші.

II топ Көшеден жол тарту - бәрімізге ортақ іс.

Бес жерде бес – жиырма бес.

Жер тағдыры – ел тағдыры.

IV. Семантикалық карта.

Дұрыс жауабын белгіле.

Р.с

Мысалдар

Бастауыш та,
баяндауыш та
зат есім

Бастауыш сілтеу немесе 3-жақ жіктеу есімдігі, баяндауышы зат есім

Бастауыш та баяндауыш та сан есімнен

Бастауыш тұйық
етістік, баяндауыш зат есім

Бастауыш заттанған сын есімнен, сан есімнен және есімшеден, баяндауышы зат есім

Бастауыш та, баяндауыш та бір сөзден

Сан есімнен болған бастауышты сан
есімнен болған
тұрлаусыз мүшеден
ажырату үшін

1

Қой бағу - қиын кәсіп.

2

Жеті жердегі жеті – қырық тоғыз.

3

Ол –оқу озаты.

4

Ұзын белдің бойында таудай мұнартқан – Қарағанды .

5

Майра – атақты әнші.

6

Азаматтық міндет – үлкен міндет.

7

Екі жүз – жиырма беске бөлінеді.

V. Фонетикалық талдау

Тәуелсіздігіміздің рухани тірегі – халқымыз.

I топ - Тәуелсіздік

II топ - Халық

ІV. Ойлан, ізден, тап.

Топ бойынша бастауыш пен баяндауыштың арасына қойылатын сызықшаға мысалдар келтіру.

I топ 3 мысал

II топ 3 мысал

IІV. Сабақты қорытындылау

Тест түрінде

1.Сөйлем айтылу мақсатына қарай нешеге бөлінеді?

А .3 В.5 С.4 Д.2 Е. 6

2.Жетпей тұрған тыныс белгіні көрсет.

Демократия - шешендік өнердің анасы деді С.Негимов.

А. Сызықша. В. Нүкте. С. Сызықша, леп белгісі. Д. Үтір. Е. Үтір,
сызықша.

3. Сызықшаның қойылу себебін анықта. Бұл - үлкен бақыт.
А. Сілтеу есімдігі - зат есім.
В. Есімдік - сын есім.
С. Зат есім - зат есім.
Д. Есім – етістік.
Е. Жіктеу есімдігі - зат есім.
4. Сөйлем мүшелері құрамына қарай нешеге бөлінеді?
А.3 В.4 С.1 Д.4 Е.5
5. Сөйлем мүшелері атқаратын қызметіне қарай нешеге бөлінеді?
А.2 В.4 С.6 Д.3 Е.1

6. Сөйлем құрауға негіз болатын мүшелер?
А.Бастауыш, баяндауыш.
В.Анықтауыш, баяндауыш.
С.Бастауыш, толықтауыш.
Д. Бастауыш, пысықтауыш.
Е.Баяндауыш, пысықтауыш.

7. Мына сөйлемдегі бастауыш пен баяндауыштың қай сөз табынан екендігін
табыңыз.

Сегіз – жұп сан.
А.Бастауыш та, баяндауыш та бір сөз болса.
В.Бастауыш сан есімнен, баяндауышы зат есімнен болса.
С.Бастауыш та, баяндауыш та сан есімнен болса.
Д.Бастауыш та, баяндауыш та атау тұлғалы зат есім болса.
Е.Бастауыш та, баяндауыш та атау тұлғалы зат есім болса.

8.Бастауыш пен баяндауыштың арасына қойылатын сызықшаны табыңыз.
А.Қыс қатты.
В.Күн ашық.
С.Екі сегіз он алты.
Д.Жанымызда төртеуі бар.
Е.Татулықта табыс мол.

9.Бастауыштан кейін дұрыс қойылған сызықшаны белгілеңіз.
А.Адам керуен,өмір – жол.
В.Өлең сөздің –патшасы.
С.Наннан үлкен –ас жоқ.
Д.Көне сөз –жаңа сөздің қазығы.
Е.Адамды бағындырудың – асылы еңбек.

10.Бастауыштан кейін қойылған сызықшаны табыңыз.
А.Қыздардың үлкені Майра да, кішісі –Сайра.
В.Қыздардың үлкені - Майра да, кішісі - Сайра.
С.Қыздардың - үлкені Майра да, кішісі Сайра.
Д. Қыздардың үлкені Майра да - кішісі Сайра.
Е. Қыздардың - үлкені Майра, кішісі Сайра.

11. Сөйлемдегі бастауыш пен баяндауыштың арасына қойылатын сызықшаны табыңыз .
А. Жұрт айтты – көне берді.
В.Аяғы жоқ, - жүреді, аузы жоқ, - сөйлейді.
С. Ағаш арасын қаратса – жоқ.
Д.Алыс – берісіміз көп, ағайын адамбыз.
Е.Қарқаралы деген округтің әміршісі – Құнанбай мен осы Майыр.

12. Сызықша дұрыс қойылған жерді табыңыз?

А. Сыныпта жиырма бес адам бар.
Б. Көршісі – ұзын Байбол.
С. Бұл сурет көрмесіне келдім.
Д. Болаттың жасы қырық бестерде.
Е. Қара жолмен өрлеп бір арбалы келеді.

13. Бастауыш пен баяндауыштың арасына қойылған сызықшаны табыңыз
А. Сондағы оқитыным – Некрасовтың өлеңдері.
Б. Үңгір іші қараңғылана түсті.
С. Ұстазың үйде ұйықтап жатыр
Д. Даланы өрлей жүрген ақын Абай әнге салды.
Е. Көңіл кірлесе, сол жаман.

14. Тыныс белгісі дұрыс қойылған жерді көрсетіңіз.
А. Қалқам-ау, денің сау ма?
Б. Мынау – Айжан екен ғой, жаным-ау.
С. Қазақ тілі – синонимге бай тіл екен.
Д. Айтқызған – жаманның ісі.
Е. Шеше, кеше сыныды неше кесе?

15. Сызықща дұрыс қойылған жерді табыңыз

А. Сыныпта жиырма бес адам бар
Б. Көршісі – ұзын Байбол..
С. Бұл сурет көрмесіне келдім.
Д. Болаттың жасы қырық бестерде.
Е. Қара жолмен өрлеп бір арбалы келеді?

Үй тапсырмасы: Бастауыш пен баяндауыштың арасына қойылатын сызықшаға байланысты 5 сөйлем жазу, ережені қайталау.

Білімдерін бағалау.

Автор Оразова Самал Казизовна
Дата добавления 08.12.2015
Раздел Иностранные языки
Подраздел Планирования
Просмотров 1413
Номер материала MA-063064
Скачать свидетельство о публикации

Оставьте свой комментарий:

Введите символы, которые изображены на картинке:

Получить новый код
* Обязательные для заполнения.


Комментарии:

↓ Показать еще коментарии ↓