Главная / История / Azərbaycan-Zaqatala iqtisadi rayonu. 11-sinif

Azərbaycan-Zaqatala iqtisadi rayonu. 11-sinif

Tarixi

Zaqatala rayonu Azərbaycan Respublikasının şimal-qərbində, Böyük Qafqaz sıra dağlarının cənub yamacları Qanıx-Əyriçay vadisində yerləşir. Cənubdan Gürcüstan Respublikası, şimaldan Dağıstan Respublikası, qərbdən və şərqdən Azərbaycan Respublikasının Balakən Qax rayonları ilə həmsərhəddir. Mərkəzi Zaqatala şəhəridir. Şəhər dəniz səviyyəsindən 535 metr hündürlükdə Azərbaycan Respublikasının paytaxtı olan Bakı şəhərindən 445 km aralıda, Tala çayının sahilində, Yevlax-Balakən şossesi yolunun üzərində nəhəngİpək yolunun üstündə vaxtı ilə Şərqin ən böyük ticarət mərkəzlərindən (bazarlarından) olan "Əskibazarın" (yer adı tamamilə öyrənilməmişdir) 25-30 km-də Böyük Qafqaz silsiləsinin cənub ətəyində yerləşir. Zaqatala inzibati rayonu 1830-cu ildə təşkil edilmişdir. Zaqatala rayonunun ümumi sahəsi 1348 km-dir. Ərazisi dağlıq və aran hissədən ibarətdir. Rayonun ərazisindən 7 çay axır: Qanıx çay (Alazan), Tala çay, Katex çay, Muxax çay, Bəkməz çay və s. Zaqatala 1840-ci ildən şəhər adlandırılmışdır.1803-cü ildə Zaqatala qəzasıRusiyanın tərkibinə daxil olmuşdur. Zaqatala sözünün yaranmasına dair (etimologiyaya görə) bir neçə rəvayət vardır. Müasir Zaqatala adı Sakatala (Sak düzü) adını dəyişilmiş formasını təşkil edir. E.ə. VII əsrin əvvəlində Kimmer - Skit dalğaları ilə Ön Asiyaya düşmüş sak tayfaları Albaniyanın ərazisində də məskən salmışlar və bu ərazi kür çayının sağ sahilindən (Kür-Araz qovşağı daxil olmaqla) Qafqaz dağ ətəklərinə qədərki ərazini tuturdu. Zaqatala rayonu da qədim Qafqaz Albaniyasının ayrılmaz hissəsi olmaqla onun qərbində yerləşirdi

http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/70/Zagatala_fortress.jpg/220px-Zagatala_fortress.jpg

Zaqatala qalası

Mədəniyyəti

Rayon ərazisində 252 mədəniyyət obyekti ( mədəniyyət evi,klub,kitabxana, muzey, Tarix Mədəniyyət Qoruğu.Tarixi abidə və s.) var “Aygün” müstəqil televiziya şirkəti 1993-cü ildən fəaliyyətə başlayıb. Hal-hazırda televiziyada 6 nəfər çalışır. “Aygün” televiziyası təkcə Zaqatala rayonunda deyil, o cümlədən Şəki, Qax və Balakən rayonlarında da yayımlanır.

"Aygün" televiziyasında yayımlanan verilişlərdə vətənpərvərlik, dövlətçilik, milli adət-ənənələrimiz, rayonda, eləcə də bölgədə aparılan tikinti-abadlıq və quruculuq səliqə-səhman işləri, sosial problemlərin həlli istiqamətində görülən işlər üstünlük təşkil edir.

Zaqatala” qəzeti redaksiyası 1923-cü ilin mart ayından fəaliyyətə başlamışdır. İlk əvvəllər “Zaqatala kəndlisi” adlanan qəzet sonralar “Kolxozun səsi”, “Bolşevik kolxozu uğrunda”, “Qırmızı bayraq” və s. başlıqlarla fəaliyyət göstərmişdir. 1991-ci ilin oktyabr ayından isə “Zaqatala” adı ilə fəaliyyətini davam etdirir. Hal-hazırda “Zaqatala” qəzeti redaksiyasında 5 nəfər çalışır.

"Zaqatala" qəzeti müntəzəm olaraq rayonun ictimai-siyasi həyatında baş verən hadisələri, aparılan abadlıq-təmizlik, yenidənqurma işlərini oxuculara çatdırmağa səy göstərir.

Coğrafiyası və iqlimi

Ay

Yanvar

Fevral

Mart

Aprel

May

İyun

İyul

Avqust

Sentyabr

Oktyabr

Noyabr

Dekabr

İl


Orta temperatur (°C)

1

3

6

12

17

20

23

24

18

13

7

3

12


Orta yağıntı (mm)

20

30

70

120

100

110

60

40

100

80

50

20

850


Mənbə: www.weatherbase.com


Əhalisi

2009-cu il 15-22 aprel tarixlərində aparılmış rəsmi Ümum Azərbaycan əhali siyahıya almasına əsasən şəhərdə 19.772[3] nəfər (9.339[3] nəfər kişi, 10.433[3] nəfər qadın) əhali yaşayır.

Milli tərkibi

Zaqatala şəhərinin milli tərkibi

Etnik qruplar

1926[4] sa.

1939[5] sa.

1959[6] sa.

1970[7] sa.

1979[8] sa.

cəmi əhali

3 304

8 594

10 250

13 377

15 195

azərbaycanlı

1 284

2 577

5 362

7 877

9 678

erməni

1 181

1 414

1 215

982

836

rus

290

2 986

1 876

1 261**

951**

saxur

213

232*

71

831

1 330

ləzgi

117

222

824

478

351

gürcü

96

144

137

307

91

ukraynalı

41

169

...

**

**

avar

10

480

299

1 133

1 446

fars

7

...

...

...

...

alman

...

47

...

...

...

yəhudi

...

16

20

13

5

tatar

...

...

...

50

43

udin

...

...

...

2

3

kürd

...

...

...

1

5

digər

65

307

446

442

456

Qeyd : *- Saxurlar və digər Dağıstan xalqları ./y.- yoxdur ./**- Ruslar və Ukraynalılar .

İqtisadiyyatı

Rayon iqtisadiyyatının əsasını kənd təsərrüfatı təşkil edir. Rayonda taxılçılıq, tütünçülük, meyvəçilik, gülçülük, çayçılıq, bostan və tərəvəz bitkiçiliyi, heyvandarlıq sahələri inkişaf etmişdir. Rayon ərazisinin 55,7 faizinin və ya 75,2 min hektarını kənd təsərrüfatına yararlı torpaqlar təşkil edir.

Rayonda sənaye sektoru, o cümlədən emal sənayesi də kifayət qədər inkişaf etmişdir. 27 sənaye müəssisəsinin 78,1 faizi emal sənayesi ilə məşğul olur. Sənayedə istehsal olunan məhsulun 81,0 faizi qida sənayesinin payına düşür.

Zaqatala rayonu zəngin təbii ehtiyatlara malikdir. Rayon turizmin, mebel sənayesinin, tikinti sənayesinin, ovçuluğun, dərman bitkiləri tədarükü və emalı sənayesinin inkişaf etdirilməsi üçün kifayət qədər potensial imkanlara malikdir.

Ümumi ərazinin 37,8 faizdən çoxunu və 51,0 min hektardan artığını meşə ilə örtülü sahələr təşkil edir. Meşələrdə 4,5-6 milyon kub metr oduncaq ehtiyatı vardır. Mövcud meşələrin 85 faizi dağlıq ərazidə yerləşir, su, torpaqqoruyucu, hava təmizləyici və estetik gözəllik mənbəyi kimi müstəsna əhəmiyyətə malikdir.

Zaqatala meşələrində qiymətli ağac növlərindən şabalıd, qoz, eldar şamı, ağ şam, palıd, fıstıq, vələs, cökə, dəmirağacı, qarağac və s. ağac növləri vardır ki, bunlardan mebel sənayesində istifadə edilə bilər.

Tikinti materialları sənayesini inkişaf etdirmək üçün rayonda əhəng daşı, qum, gil, çay daşı və s. ehtiyatlara malikdir ki, bu da rayonda asfalt, sement, silikat kərpic, dəmir beton məmulatlarının istehsalını inkişaf etdirməyə imkan verir.

Ərazinin zəngin təbii landşaftı və toxunulmamış meşə sahələri turizmin inkişafı üçün əlverişli perspektivlər aça bilər. Ərazidə həm respublika vətəndaşlarının, həm də xarici vətəndaşların maraqlı istirahət mənbəyi ola biləcək əvəzsiz təbiət guşələri (Qəbizdərə, Honzoqor dağı, Xalaxı gölü, Moorcay, Malarasa aşırımı və s.) mövcuddur. Zaqafqaziyada təşkil edilmiş ilk qoruq sayılan (1929-cu il) və çox zəngin flora və faunaya malik olan Zaqatala Dövlət Qoruğu (ərazisi 47.4 min ha.) ekoturizmin inkişafı üçün əvəzsizdir.

Rayonun ərazisi mürəkkəb coğrafi relyefə malikdir. Alazan vadisindən başlayaraq 40-50 kilometr məsafədə hündürlük 350 metrdən 3000 metrə qədər yüksəlir. Bu da ərazidə yaşayan heyvanların növ müxtəlifliyinə və onların artıb çoxalmasına əlverişli şərait yaradır. Odur ki, respublikada mövcud olan 340 quş növündən 104-ü, 92 növ məməlidən 42-ı rayon ərazisində mövcud arsallar üzrə yayılmışdır. Rayonun bioekoloji xüsusiyyətləri, o cümlədən Zaqatala meşə təsərrüfatının Car, Tala və Muxax meşəçiliklərinin orta və yuxarı meşə qurşaqları, eləcə də yay otlaqlarının bir hissəsi daxil olmaqla 30 min hektar ərazidə özəl ovçuluq təsərrüfatı yaradıla bilər. Bu təsərrüfat həmçinin həmin ərazilərdə geniş yayılmış dərman bitkilərinin tədarükü və emalı ilə də məşğul ola bilər. Dərman bitkilərinin tədarükü və emalı sənayesinin inkişafı üçün rayonun ərazisində 1000-ə qədər bitki növü, o cümlədən 50-ə qədər dərman bitkiləri mövcuddu



Azərbaycan-Zaqatala iqtisadi rayonu. 11-sinif
  • История
Описание:

Загатала район на северо-западе Азербайджанской Республики, на южных склонах Большого Кавказского хребта находится Ганых долине.Республика Грузия на юге, севере Республики Дагестан, с востока на запад и граничит с районами Балканского и Гах. Центр Баку. 535 метров над уровнем моря, в городе Баку, столице Азербайджана, 445 км от Тала реки, шоссе Белакен Евлах времени на дорогу с крупнейшим торговым центром гигантской Востока на Шелковом пути (рынки), то "Əскибaзар" (название места полностью изученной) 25-30 км расположен на южных склонах Большого Кавказа. Просмотреть все административный округ был создан в 1830 году.Общая площадь 1348 км городах.Площадь горных и равнинных частей. 7 река протекает по территории: реки Куры (Алазань), Тала чай, чай КАТЕХ, Mukhakh чай, патоку, чай и так далее. Смотреть все города adlandırılmısdır1803 с 1840 года, город был присоединен к России несчастного случая. Дом словообразования (см этимологию) имеет рассказал несколько.Имя современные города Sakatala (Сак равнина) формы имя изменено. До нашей эры В начале седьмого века, Kimmer - Скит волны в Азии упали Сак племена поселились на территории Албании и правом берегу реки Кура в районе (в том числе стыке рек Кура-Араз) был площадью до подножия Кавказских гор. Просмотреть все районы, расположенные на западе будучи неотъемлемой частью древней Кавказской Албании

 

Автор Алиева Kенуль Иса
Дата добавления 10.01.2015
Раздел История
Подраздел
Просмотров 418
Номер материала 53545
Скачать свидетельство о публикации

Оставьте свой комментарий:

Введите символы, которые изображены на картинке:

Получить новый код
* Обязательные для заполнения.


Комментарии:

↓ Показать еще коментарии ↓