Главная / География / Қазақстан аумағындағы уақыт айырмасы. Сағаттық белдеулер (8 сынып)

Қазақстан аумағындағы уақыт айырмасы. Сағаттық белдеулер (8 сынып)

8 сыныпқа арналған сабақ жоспары. Күні:

Сабақ тақырыбы:Қазақстан аумағындағы уақыт айырмасы. Сағаттық белдеулер

Сабақтың мақсаты: Республика аумағында уақыт айырмасының болуы еліміздің жері батыстан шығысқа карай созылып жатқанына байланысты екенін айта отырып, оқушыларға уақытты, сағаттық белдеулерді есептеу жүйесіп үйрету. «Жергілікті уақыт», «белдеулік уақыт», «декреттік уақыт» туралы айтып уақыттың ауысу сызығы туралы түсіндіру керек.

Оқыту құралдары: Қазақстанның және ТМД-ның физикалық картасы. Дүниежүзінің жөне ТМД елдерінің сағаттік белдеулер картасы. Глобустар.

Әдістер мен оқыту іс-әрекеттері:

Мұғалім оқушылардың өткен сыныптарда алған білімдерін естеріне түсіріп сұрақ қояды. Жер өз осінен қанша уакытта толық айналып шығатынын және оның қандай бағытта айналатынын естеріне түсіріп өңгімелесу.

Жер өз осімен айналғанда 1 сағатта, 4 минутта неше градусқа бұрылатынын есептеу.

Мұғалім физикалық картаны, сағаттық белдеулер картасын пайдаланып, бүкіл дүние жүзі мемлекеттерінде уакыт бірдей өлшеммен өлшенетінін айтады. Әр елдің географиялық орны мен аумағының мөлшеріне қарай жергілікті, белдеулік, декреттік жөне жазғы уақыт деген ұғымдар туады.

Оқушылардың өз бетінше жүргізілетін іс-әрекеттері:

Оқушылар өз облысын, қаласын, ауданын картадан туып, ол қандай сағаттық белдеуде жатқанын анықтауы керек.

Алматыда сағат 10 болғанда Мәскеуде қанша сағат (уакыт) болатынын, яғни уақыт айырмасын білу, кескін картаға салу.

Астанада белдеулік уақыт бойынша сағат 12 болғанда Мәскеуде, Стамбулда және Вашингтонда сағат қанша болатынын есептеу.

Сабақтың мазмумы мен барысы:

Мұғалім сабақтың барысыңда Қазақстанның дүние жүзі картасындағы географиялық орнын, еліміз аумағының батыстан шығысқа қарай созылып жатқанын, оқушылардың қашықтықты градуспен және километрмен есептей білу кабілетін анықтап, пысықтау қажет.

Мұғалім глобусты, ТМД елдерінің сағаттык белдеулер картасын пайдаланып, Қазақстан аумағындағы уакыт айырмасы, сағаттык белдеулерге токталады.

Оқушыларға әлемдегі барлык адамдар белгілі уакыт бойынша өмір сүріп, жүмыс істейтінін, уакытты өлшеу кұралы сағат екенін айтады.

Дүние жүзі мемлекеттерінде уақыт бірдей өлшемдермен өлшенетініне тоқталады. Олар: секунд, минут, сағат, төулік, жыл.

Мұғалім оқушылардың табиғаттану курсынан алған білімдеріне сүйене отырып, сұрак кояды: жер өз осінен қанша уақытта айналып шығады? Оқушы жауабын мұғалім толықтырады. Глобуспен жүргізілген қорытындысында окушылар тәуліктің осы сәтінде өр түрлі бойлықтарда өр түрлі уақыт болатынын дәлелдеуі тиіс. Мұғалім әр елдің географиялық орны мен аумағының мөлшеріне қарай жергілікті, белдеулік, декреттік уақыт жазғы уақыт ұғымдары туатынын айтады. Мұғалім глобусты көрсете тұрып, егер оны батыстан шығысқа, яғни сағат тілі қозғалысына карсы бағытта айналдырсаң, күн мен түннің өзгере бастайтынын, сөйтіп күн сәулесі жер бетіне біртіндеп түсіп шығатынын айтады. Бүл сәтте өз меридианның өз уақыты бар, ол солтүстік полюстен оңтүстік полюске дейінгі аралықта бірдей болатынын түсіндіріп, бүл уақыт жергілікті уақыт деп аталатынын айтады. Мұғалім бойлық бойынша жақын жерлердің уакы-тында айырмашылық онша көп болмайтынына мысал келтіреді. Қарасай, Алматы, Талғар өр меридианда орналасқанмен, олардың жергілікті уақытында аздаған ғана (ондаған секунд) айырма бар, ал бойлықтар бойынша бір-бірінен қашық жатқан елді мекендер мен мемлекеттер арасында уақыт айырмашылығы үлкен. Осындай жергілікті уақыттар шаруашылық және мәдени қарым-қатынастар жасауда, темір жол қатынасы мен телеграф байланыстарында ыңғайсыздык туғызғанын түсіндіреді. Оны жеңілдету үшін 1884 жылы халыкаралық астрономиялық конгресте уақыт есебін белдеулер бойынша жүргізу енгізілгенін баяндайды.

Мұғалім белдеулік уақытты сипаттайды. Оқушылардан Қазақстан орналасқан сағаттық белдеулерді сүрайды, оқушылар жауабынан соң мұғалім халықаралық келісім бойынша Жер шары 24 сағаттық белдеуге бөлінетінін, әр сағаттық белдеу 15°-тан түратынын сипаттайды.

Оқушылар сағаттық белдеулер картасын талдай отырып әрбір белдеудегі уақыт көршілес белдеудегі уақыттан

1 сағат айырма жасайтынын біледі.

Мұғалім оқушыларға халықаралық келісім бойынша даталардың ауысу сызығы тағайындалғанын, ол географиялық картада он екінші сағаттық белдеуде, 180° миридиан бойынша солтүстік полюстен оңтүстік полюске дейін жүргізілген сызық екенін, Жер шарында күнтізбенің жаңа датасы, жаңа күні басталатынын баяндайды.

Мұғалім декреттік уакытка тоқталады.

Мұғалім оқушыларға өз бетінше орындайтын тапсырмалар береді:

1) Қазақстан аумағында сағаттық белдеуді калай анықтауға болады?

2) Егер глобуста Гринвичтік нөл меридианынан бастап есептесек, жер өрбір градусты қанша уақытта айналады?

3) Өздерің түрған ауыл, қала, қандай сағаттык белдеуде жатыр?

Оқушылар оқулықтағы (14-15-беттер) сағаттык бедеулер картасын пайдаланып корытынды шығарып, дәтерлеріне жазады.

Сабақты қортындылау:

Сабақты бағалау:


Қазақстан аумағындағы уақыт айырмасы. Сағаттық белдеулер (8 сынып)
  • География
Описание:

Сабақ тақырыбы:Қазақстан аумағындағы уақыт айырмасы. Сағаттық белдеулер

Сабақтың мақсаты: Республика аумағында уақыт айырмасының болуы еліміздің жері батыстан шығысқа карай созылып жатқанына байланысты екенін айта отырып, оқушыларға уақытты, сағаттық  белдеулерді есептеу жүйесіп үйрету. «Жергілікті уақыт», «белдеулік уақыт», «декреттік уақыт» туралы айтып уақыттың ауысу сызығы туралы түсіндіру керек.

Оқыту құралдары: Қазақстанның  және ТМД-ның физикалық  картасы. Дүниежүзінің жөне ТМД елдерінің сағаттік белдеулер картасы. Глобустар.

Әдістер мен оқыту  іс-әрекеттері:

Мұғалім оқушылардың өткен сыныптарда алған білімдерін естеріне түсіріп сұрақ қояды. Жер өз осінен қанша уакытта толық айналып шығатынын және оның қандай бағытта айналатынын естеріне түсіріп өңгімелесу.

Жер өз осімен айналғанда 1 сағатта, 4 минутта неше градусқа бұрылатынын есептеу.

Мұғалім физикалық картаны, сағаттық белдеулер картасын пайдаланып, бүкіл дүние жүзі мемлекеттерінде уакыт бірдей өлшеммен өлшенетінін айтады. Әр елдің географиялық орны мен аумағының мөлшеріне қарай жергілікті, белдеулік, декреттік жөне жазғы уақыт деген ұғымдар туады.

Оқушылардың  өз бетінше жүргізілетін іс-әрекеттері:

Оқушылар өз облысын, қаласын, ауданын картадан туып, ол қандай сағаттық белдеуде жатқанын анықтауы керек.

Алматыда сағат 10 болғанда Мәскеуде қанша сағат (уакыт) болатынын, яғни уақыт айырмасын білу, кескін картаға салу.

 

Астанада белдеулік уақыт бойынша сағат 12 болғанда Мәскеуде, Стамбулда және Вашингтонда сағат қанша болатынын есептеу.

Автор Смагулова Молдир Бейсеновна
Дата добавления 04.01.2015
Раздел География
Подраздел
Просмотров 6686
Номер материала 26414
Скачать свидетельство о публикации

Оставьте свой комментарий:

Введите символы, которые изображены на картинке:

Получить новый код
* Обязательные для заполнения.


Комментарии:

↓ Показать еще коментарии ↓