Главная / Начальные классы / Авторская программа по татарскому языку и литературе,4 класс,русская группа

Авторская программа по татарскому языку и литературе,4 класс,русская группа


4 сыйныф,рус төркеме өчен ПРОГРАММА


1. Аңлатма язуы

Рус телле балаларга татар телен укытуның төп максаты: укучыларны татарча аралашырга өйрәтү,татар теленең орфоэпик, орфографик.лексик, грамматик нигезләрен системалы рәвештә үзләштерү,телдән һәм язма сөйләм осталыгы һәм күнекмәләрен камилләштерү, татар теленә хөрмәт тәрбияләү, бу телнең дәүләт теле буларак әһәмияте зур булуына төшендерү.

Бу максатка ирешү өчен, түбәндәге бурычларны хәл итү сорала:

  1. татар сөйләмен тыңлап аңларга күнектерү;

  2. татар этикеты тәгъбирләрен кертеп, бирелгән ситуация буенча диалогик сөйләм оештырырга өйрәтү;

  3. программада күрсәтелгән лексик темалар буенча телдән яки язмача монологик сөйләм булдыруга ирешү;

  4. карап чыгу, танышу, өйрәнү, эзләнү максаты белән уку төрләрен кулланып, төрле жанрдагы текстларны аңлап уку күнекмәләрен үстерү;

  5. татар телендәге сөйләмне фонетик, лексик, грамматик яктан дөрес төзергә күнектерү;

  6. татар халкының фән, мәгариф, сәнгать, мәдәният өлкә­сендәге казанышлары, күренекле шәхесләре белән таныш­тыруны дәвам итү;

  7. халыкларның үзара аңлашып, тату яшәвенә омтылыш тәрбияләү.

Татар теленнән эш программасы рус телендә сөйләшүче балаларны Р.З.Хәйдарованың коммуникатив технология нигезендә татарча сөйләшергә өйрәтү өчен төзелгән укыту-методик комплексына таянып төзелде. Укыту-методик комплексы Мәгариф һәм фән министрлыгы тарафыннан расланган татар теле .һәм татар әдәбияты программаларына нигезләнеп төзелде. (Ф.С. Сафиуллина; К.С. Фәтхуллова. Рус телендә сөйләшүче балаларга татар теле укыту программасы. Казан, 2009; Р.З. Хәйдәрова, Н.Г. Галиева, Ә.Г. Әхәтова Рус телендә урта гомуми белем бирүче мәктәпләрдә татар теле укыту программасы 1-4. Казан, 2009; Р.З. Хәйдәрова, Р.Л. Малафеева. Рус телендә сөйләшүче балаларга татар әдәбияты укыту буенча сынап карау программасы 2-11. Казан, 2009.)

Укыту-методик комплексы түбәндәге компонентлардан тора:

1.Дәреслек; Татар теле һәм уку китабы (рус телендә белем бирүче дүртьеллык башлангыч мәктәпнең 4 нче сыйныфы өчен дәреслек).Ике кисәктә; Р.З.ХәйдароваЛ.Д., Белоусова, Э.Н.Хәбибуллина, 2014 ел.

2. Укыту өчен методик ярдәмлек. Татар теле дәресләре. 4 сыйныф. Рус телендә сөйләшүче балалар белән эшләүче укытучылар өчен кулланма. Р.З.Хәйдарова, Казан: Мәгариф, 2009 .

Программа елга 105 сәгатькә исәпләнә, сәгатьләр күләме атнага 3 сәгать.

Тематик планда дәрес типларының исемнәре кыскартылып күрсәтелде:

ЛКФ - лексик күнекмәләр формалаштыру

ЛКК - лексик күнекмәләр камилләштерү

ГКФ - грамматик күнекмәләр формалаштыру

ГКК - грамматик күнекмәләр камилләштерү

ЛГКК - лексик-грамматик күнекмәләр камилләштерү

Д/с - диалогик сөйләм

М/с - монологик сөйләм.



4 нче сыйныфны тәмамлаганда укучыларның грамматик минимумы:

1. Башында, уртасында, ахырында бәйлек сүзләрен сөйләмдә куллану.

2. Лексик темаларга караган сыйфатларны артыклык, чагыштыру дәрәҗәләрендә кулланырга өйрәтү.

3. Боерык фигыльнең барлык, юклык формалары.

4. Кушма, парлы исемнәрне, мәгънәләрен аңлап, дөрес кулланырга ирешү.

5. Биредә, тегендә, монда, анда рәвешләрен сөйләмдә куллануны ныгыту.

6. Актив үзләштерелгән исемнәрнең тартым белән төрләнешен гамәли белүне ныгыту.

7. Фигыльнең өйрәнелгән заман формаларын аңлап аера белү һәм дөрес белдерү өчен кирәкле формаларны сайлап кулланырга күнектерү.

8. Саннарның өйрәнелгән төркемчәләрен гамәли белүне ныгыту.

9. Зат алмашлыкларын килешләр белән төрләндереп, дөрес куллануга ирешү.

Берлек һәм күплек сандагы уртаклык һәм ялгызлык исемнәрен, тартым һәм килеш белән төрләндереп, сөйләмдә куллану күнекмәләрен системалаштыру.




4 нче сыйныфны тәмамлаганда укучыларның орфоэпик һәм орфографик минимумы:

1. Сузык һәм тартык авазлар. Татар теленең үзенчәлекле авазларын кабатлап тору.

2. Сүзләрнең иҗекләргә бүленешен истә тотып, сөйләм оештыра белү.

3. Сүзләрнең басымын билгеләү. Басымның гамәли очракларын белү.

4. Сингармонизм законының асылын гамәли белү.

5. Хәрефләрне, сүзләрне, җөмләләрне каллиграфик дөрес итеп яза белүне камилләштерү.

6. Сүзләрнең грамматик мәгънәләрен үзгәртә торган мөнәсәбәт белдерүче кушымчаларны (исемнәрдә - күплек сан, килеш; фигыльләрдә - юклык, заман, зат-сан) дөрес билгеләү күнекмәләрен булдыру.

7. Җөмлә ахырында нокта, сорау яки өндәү билгеләрен куеп, язу күнекмәләрен гомумиләштерү.

8. Орфоэпик һәм орфографик яктан сөйләмне оештыру эшен тирәнәйтү.



2. Татар теленнән укыту-тематик планлаштыру :


4 нче б,г сыйныф


Укытучы Әхмәдиева Гөлнара Радик кызы


Сәгать саны 105 сәг.


Барлыгы 105 сәг.; атнага: 3 сәг.


Планлаштырылган контроль эшләр___4_____ , зачет_______, тестлар___1____,


Административ контроль эшләр___4________________


Планлаштыру Р.З. Хәйдәрова, Н.Г. Галиева, Ә.Г. Әхәтова Рус телендә урта гомуми белем бирүче мәктәпләрдә татар теле укыту программасы 1-4. Казан, 2009 ел нигезендә төзелде

Дәреслек Р.З.Хәйдарова Татар теле һәм уку китабы (рус телендә белем бирүче дүртьеллык башлангыч мәктәпнең 4 нче сыйныфы өчен дәреслек). Ике кисәктә. Казан, Мәгариф. 2014 ел.













Тема

Дәрес тибы

Сәг. са-ны

Көтелгән нәтиҗәләр

Укучыларның

эшчәнлек

төре

Лексика

Контроль

төре

Үткәрү вакыты

Өй эше

План

буенча

Фактик

үтәлеш





Яңа уку елы котлы булсын!







1

Белем бәйрәме.

д/ м сөйләм

1

Балаларны укуга өндәү.

Д/м сөйләү.

Белем бәйрәме,яңа уку елы, чәчәк бәйләме, тапшыра, бәйрәмчә





2

Уку-язу әсбаплары.

ГКК

1

Уку-язу әсбапларының барлыгы, юклыгы турында хәбәр итә белү, аларны сорап ала белү.

Букчадагы уку-язу әсбапларының исемнәрен әйтү.

Көндәлек, шакмаклы, буйлы дәфтәрләр





3

Сузык авазлар.

ГКК

1

Татар телендәге сузык авазларның санын, әйтелешен истә калдыра белү.

Берлек сан тартым кушымчаларын искә алу, ныгыту. Транскрипция язу.

Белдерә, хатасыз, сузыбрак, калын





4

Тартык авазлар.

ГКК

1

Татар телендәге тартык авазларның санын, әйтелешен истә калдыра белү.

Үткән заман хикәя фигыльне кабатлау, кушымчалар ялганышын өйрәнү.

Көймә, куаклар, кала





5

[к], [къ] авазы, к хәрефе.

ГКФ

1

К, г хәрефләрнең икешәр аваз белдерүен, транскрипция яза белү

Таблица белән, сүзлек белән эшләү.

Аваз, хәреф





6

О, ы, э хәрефләре.

ГКФ

1

О, ы, э хәрефләрнең татар телендә икешәр аваз белдерүен, аларны сүзләрдә дөрес укый белү.

Күнегүләр эшләү, сүзлек белән файдалану

Иҗек, ботак, аңа, таң





7

О, ө хәрефләре.

ГКФ

1

О, ө хәрефләре татар сүзләренең беренче иҗегендә генә язылуы турында истә калдыру.

Таблица белән, сүзлек белән эшләү

Иҗек, ботак, аңа, таң





8

Кереш контроль эш.

Тикшерү

1

Мөстәкыйль эшли белү.

Белемнәрне тикшерү.




Контроль эш




9

Сорау алмашлыклары.

Хаталар өстендә эш.

ГКК

1

Сорау алмашлыкларының кушымчаларын искә төшерү, аларны сөйләмдә куллана белү.

Таблица белән, сүзлек белән эшләү

Тор, уйна, кайт, яшә, кит, кил, куй, кер, башлан,җыел, яңгыра, бүләк ит.





10

Саннар.

ГКФ

ГКК

1

Сөйләмдә микъдар һәм җыю саннарын куллану, аларның язылышы, ясалышын күзәтү.

Парларда эшләү, дәреслек, сүзлек белән эш.

Ничә?, ничәнче?, ничәү?, кушарга, алырга, мәсьәлә, тапкырларга, бүләргә, мисал.





11

Сәгать ничә?

ГКК

Д/м сөйләм

1

Сәгать ничә? Сәгать ничәдә? конструкцияләрен кулланып, көндәлек режим турында хикәя төзи белү.

Сәгать белән файдаланып эшләү, диалог төзү.

Сәгать ничә?

Сәгать ничәдә?

Сәгать алты,

Сәгать алтыда,

Сәгать алтынчы яртыда






12

Чөнки, шуңа күрә теркәгечләре.

ГКК

1

Чөнки, ләкин теркәгечләрен сөйләмдә куллана белү.

Күнегүләр эшләү.

Чөнки, шуңа күрә, хата, хаталы, хатасыз





13

Сыйфатлар.

ГКК

1

Сыйфатларны кулланып, җөмләләр төзи белү.

Таблица, сүзлек, дәреслек белән эш.

Кәефсез, бугай, үкенде, гаеп, гаепләде, кебек, бит, турында, ярамый, эшләргә кирәк, укырга кирәк

Сүзлек диктанты.




14

Үзеңне тикшер!

ГКК

1

Өйрәнелгән материал белән файдалана белү.

Балаларның алган белемнәрен күзәтү, ныгыту, бәяләү






15

Контроль эш.

Тикшерү

1

Мөстәкыйль эшли белү.

Белемнәрне тикшерү, бәяләү.


Контроль эш.








Көзге табигать.







16

Хаталар өстендә эш.

“Көзге табигать” темасына лексик минимум.

ЛГКК

1

Рәсем буенча көз билгеләрен әйтә белү.

Җибәрелгән хаталарны төзәтә белү.

Контроль эштә җибәрелгән хаталарны күзәтү һәт төзәтү.

Сүзлек белән эшләү.


Чишмә, һава турында, кыска вакытлы яңгыр, җил төньяктан, җил көньяктан, көндезге температура, явымсыз, болытлы.





17

Үткән заман хикәя фигыль.

ГКФ

ГКК

1

Үткән заман хикәя фигыльнең ясалышын камилләштерү.

Үткән заман хикәя фигылең зат- сан кушымчасы белән сөйләмдә куллану.

Саргайды, көннәр суынды, тынды, җитте, башланды





18

Хәзерге заман хикәя фигыль.

ГКФ

ГКК

1

Хәзерге заман хикәя фигыльнең ясалышын камилләштерү.

Таблица, дәреслек, сүзлек белән эш.

Исә, коелалар, китә, башлана, тына, ява, оча.





19

Кисәкчәләр.

ГКК

д/м сөйл.

1

Сөйләмдә кисәкчәләрне куллана белү.

Күнегүләр эшләү, диалоглар төзү.

Бары тик, бик, иң





20

Җөмләдә сүз тәртибе.

ГКК

1

Җөмләдәге сүз тәртибен искә төшерү, җөмләләр төзи белү.

Җөмләләр төзү.

Туган ил, туган як, туган җир





21

“Көзге урман” текстындагы лексик - грамматик минимум

ЛГКК

1

Агач исемнәрен искә төшерү, җөмләләрне җәенкеләндереп яза белү.

Сүзлек белән эш.

Ситуатив күнегүләр эшләү.

Гөлҗимеш куагы, нарат, чыршы





22

“Дару үләннәре” текстындагы лексик-грамматик минимум

ЛГКК

1

Дару үләннәре исемнәрен сөйләмдә куллана белү.

Сүзлек, дәреслек белән эш

Бака яфрагы, үги ана яфрагы, мәтрүшкә, гөлҗимеш, кычыткан, даруханә, агулы, дару





23

Сорау алмашлыклары.

(Кемне?Нәрсәне?)

ГКК

1

Төшем килеш кушымчаларын дөрес куллануга ирешү.

Күнегүләр эшләү.

Кемне, нәрсәне

Сүзлек диктанты.




24

Үзеңне тикшер!

ГКК

1

Өйрәнелгән материал белән файдалана белү.

Балаларның алган белемнәрен күзәтү, ныгыту.






25

М\эш.

Тикшерү

1

Мөстәкыйль эшли белү.

Белемнәрне тикшерү, бәяләү.


М\эш




26

Хаталар өстендә эш.

Күнегүләр эшләү.

ГКК

1

Җибәрелгән хаталарны төзәтә белү.

Контроль эштә җибәрелгән хаталарны күзәтү һәт төзәтү.










Без кошларга ярдәм итәбез.







27

“Без кошларга ярдәм итәбез” темасына лексик минимум.

ЛГКК

д/м сөйләм

1

Тема буенча лексик минимум белән танышу, бездә кышлый торган кошларны белү.

Дәреслек, сүзлек белән эш. Монологик сөйләмне үстерү

Карлыгач, сандугач, күке, чыпчык, песнәк, күгәрчен, карга, торна, аккош, кыр казлары, тукран, кыр үрдәкләре, акчарлаклар





28

Алфавит.


ГКК

1

Сүзләрне алфавит тәртибендә урнаштыры белү.

Күнегүләр эшләү. Алфавит белән эш.

Ашый, ашатам, эчә, эчертәм





29

Сорау алмашлыклары.

(Нәрсә?Нәрсәне?

Нәрсәнең?)

ГКК

1

Баш,төшем һәм иялек килеш кушымчаларын дөрес куллануга ирешү.

Сорау алмашлыкларны истә калдыру.

Ул, аны, аның





30

Хәзерге һәм үткән хикәя фигыль.

ГКК

1

Фигыльләрнең барлык һәм юклык формасын ясый белү.

Күнегүләр эшләү.

Бара,бармый, барды, бармады





31

Бәйлекләр.

ГКК

1

Бәйлекләрне сөйләмдә куллана белү.

Бәйлекләрне таный белү.

Сөйләмдә куллану.

Өстендә, астында, канат, муен, уйнарга ярата





32

Эш башлауны белдерү.

ГКФ

1

Эш башлауны белдерүче конструкцияләрне сөйләмдә куллана белү.

Күнегүләр эшләү.

Дәреслек, таблица белән эш.

Сәламәт, җилкә, шартлады, шаярырга, юкка чыкты, курыкты





33

Исемнәрнең тартым белән төрләнеше.

ГКК

1

Актив үзләштерелгән исемнәрнең тартым белән төрләнешен аңлый белү.



Исемнәрне тартым белән төрләндерү. Күнегүләр эшләү.

Кошчык, җилкә





34

Исемнәргә кушымчаларның ялгану тәртибе.

ГКФ

1

Исемнәргә кушымчаларның ялгану тәртибен белү.

Күнегүләр эшләү.

Кайвакыт, бервакыт, инде





35

Чөнки, шуңа күрә теркәгечләре

ГКК

1

Чөнки, шуңа күрә теркәгечләрен сөйләмдә куллана белү.

Теркәгечләрне таный белү.

Җөмләләр төзү.

Чөнки, шуңа күрә

Сүзлек диктанты.




36

Үзеңне тикшер!

ГКК

1

Өйрәнелгән материал белән файдалана белү.

Балаларның алган белемнәрен күзәтү, ныгыту, бәяләү






37

Контроль эш.

Тикшерү

1

Мөстәкыйль эшли белү.

Белемнәрне тикшерү, бәяләү.


Контроль эш.




38

Хаталар өстендә эш.

Күнегүләр эшләү.

ГКК

1

Җибәрелгән хаталарны төзәтә белү.

Контроль эштә җибәрелгән хаталарны күзәтү һәт төзәтү.










Хайваннар дөньясында.







39

Хайваннар дөньясында” темасына лексик минимум.

ЛГКК

д/м сөйләм

1

Тема буенча лексик минимум белән танышу.

Сүзлек, дәреслек белән эш.

Монологик сөйләү.

Кәҗә, сарык, сыер, төлке, куян, бүре, керпе, арыслан, фил, дөя, аю, ташбака җитез, юлбарыс, леопард, ат.





40

Билгесез үткән заман хикәя фигыль

ГКФ

1

Билгесез үткән заман хикәя фигыльнең ясалышын белү.

Таблица белән эшләү.

Ситуатив күнегүләр башкару.

Ярыш, ярыша, ярышта катнаша, ярышырга тели, йоклый, бервакыт, уяна





41

Сыйфат дәрәҗәләре.

ГКФ

ГКК

1

Сыйфат дәрәҗәләрен сөйләмдә куллана белү.

Күнегүләр эшләү.

Таблица белән эш итү.

Чикләвек, туган, урлый икән, оялган, кызгылт





42

Сорау кисәкчәләре.

ГКК

1

Сорау кисәкчәләрен сорау җөмләләр төзүдә куллана белү.

Кисәкчәләрнеткулланып җөмләләр төзү.

Барганмы? Килгәнме?





43

Фигыльнең заман формаларын кабатлау.

ГКК

1

Фигыльнең заман формаларын камилләштерү.

Күнегүләр эшләү.

Фигыльләрне сөйләмдә куллану, җөмләләр, хикәя төзү

Кер, күр, кара, ди





44

Күрсәтү алмашлыклары.

ГКК

1

Күрсәтү алмашлыкларын сөйләмдә куллана белү.

Күрсәтү алмашлыкларны кертеп җөмләләр төзү.

Анда, монда

Сүзлек диктанты.




45

Үзеңне тикшер!

ГКК

1

Өйрәнелгән материал белән файдалана белү.

Балаларның алган белемнәрен күзәтү, ныгыту, бәяләү






46

Диктант.

Тикшерү

1

Мөстәкыйль эшли белү.

Белемнәрне тикшерү, бәяләү.


Диктант.




47

Хаталар өстендә эш.

Күнегүләр эшләү.

ГКК

1

Җибәрелгән хаталарны төзәтә белү.

Контроль эштә җибәрелгән хаталарны күзәтү һәт төзәтү.










Кышкы уеннар.







48

“Кышкы уеннар” темасына лексик минимум.

ЛГКК

1

Тема буенча лексик минимум белән танышу.

Монологик сөйләү.

Ап-ак, кыскара, боз каплый, тун, эшли белә





49

Кебек, шикелле бәйлекләре.

ГКК

1

Кебек, шикелле бәйлекләрен сөйләмдә куллана белү.

Күнегүләр эшләү. Бәйлекләрне таный белү.

Кебек, шикелле





50

Антоним сыйфатлар.

ГКК

1

Антоним сыйфатларны хикәя төзүдә куллана белү.

Антоним сүзләрне таба белү.

Батыр, ярдәмчел, эшчән, әдәпле, игътибарлы, юмарт

Сүзлек диктанты.




51

Үзеңне тикшер!

ГКК

1

Өйрәнелгән материал белән файдалана белү.

Балаларның алган белемнәрен күзәтү, ныгыту, бәяләү






52

Контроль эш.

Тикшерү

1

Мөстәкыйль эшли белү.

Белемнәрне тикшерү, бәяләү.


Контроль эш.




53

Хаталар өстендә эш.

Күнегүләр эшләү.

ГКК

1

Җибәрелгән хаталарны төзәтә белү.

Контроль эштә җибәрелгән хаталарны күзәтү һәт төзәтү.










Минем дусларым.







54

Фигыльнең теләк формасы.

ГКК

1

Инфинитив + телим конструкциясен сөйләмдә куллана белү

Күнегүләр эшләү.

Фигыльләрне сөйләмдә куллану, җөмләләр, хикәя төзү

Моң, телим, сөйләргә телим, эшләргә телим





55

Бәйләнешле сөйләм үстерү ”Минем дустым”.

д/м сөйләм

1

“Минем дустым” хикәясен төзеп монологик сөйли белү.

Монологик сөйләү

Күршеләр, тагын да ныграк, бию түгәрәге, заманча





56

Җыю саннары.

ГКФ

1

Җыю саннарны сөйләмдә куллана белү.

Күнегүләр эшләү.

Биш малай, өч дус, алар бишәү, без өчәү





57

Исем ясаучы –чы/

-че кушымчалары.

ГКК

1

Сүз ясагыч кушымчаларның ялгау тәртибен белү.

Яңа исемнәр ясау.

Бакчачы, тимерче





58

Эш башлануны белдерү.

ГКК

1

Эш башлануын белдерүче конструкциясен сөйләмдә куллана белү.

Күнегүләр эшләү.

Фигыльләрне сөйләмдә куллану, җөмләләр, хикәя төзү

Уйный башлады, эшли башлады, кебек, гел, бик, күбәләкләр





59

Хикәя фигыль заманнары.

ГКК

1

Хикәя фигыльнең өйрәнелгән заман формаларын аңлап аера белү.

Фигыльләрне сөйләмдә куллану, җөмләләр, хикәя төзү

Яктырды, булмас инде, беркем дә, бәхет





60

61

Киләчәк заман хикәя фигыль.

ГКК

2

Киләчәк заман хикәя фигыльнең ясалышын, аның зат-сан белән төрләнешен белү.

Күнегүләр эшләү.

Фигыльләрне сөйләмдә куллану, җөмләләр, хикәя төзү

Сорар, бирер





62

Билгесезлек алмашлыклары.

ГКК

1

Билгесезлек алмашлыкларны чөйләмдә куллана белү.

Билгесезлек алмашлыкларын җөмләләр төзүдә куллану.

Нәрсәдер, нидер, кемдер

Сүзлек диктанты.




63

Үзеңне тикшер!

ГКК

1

Өйрәнелгән материал белән файдалана белү.

Балаларның алган белемнәрен күзәтү, ныгыту, бәяләү






64

Диктант.

Тикшерү

1

Мөстәкыйль эшли белү.

Белемнәрне тикшерү, бәяләү.


Диктант.




65

Хаталар өстендә эш.

Күнегүләр эшләү.

ГКК

1

Җибәрелгән хаталарны төзәтә белү.

Контроль эштә җибәрелгән хаталарны күзәтү һәт төзәтү.










Яз килә!







66

“Яз килә” темасына лексик минимум.

ЛГКК

1

Тема буенча лексик минимум белән танышу.

Яз темасына хикәя төзү.

Гөрләшеп, сайрашып, тышта, түбәдә, көй





67

Инфинитив + ярый, ярамый конструкцияләре.

ГКФ

1

Инфинитив + ярый, ярамый конструкцияләрен сөйләмдә куллана белү.

Күнегүләр эшләү.

Фигыльләрне сөйләмдә куллану, җөмләләр, хикәя төзү

Укырга ярый, үсәргә ярамый





68

Антонимнар.

ГКК

1

Сүзләрнең антонимнарын табып сөйләмдә куллана белү

Антоним сүзләрне таба белү.

Каен яфрагы, каен бөресе, буш





69

Билгесез үткән заман хикәя фигыль.

ГКК

1

Билгесез үткән заман хикәя фигыльләрне тексттан табып аера белү.

Күнегүләр эшләү.

Фигыльләрне сөйләмдә куллану, җөмләләр, хикәя төзү

Күкәй, шикәр, ботка, тары, ярма





70

8 нче март котлавын язу.

ГКК

1

8 нче март котлавын яза белү

Котлау язу.

Озын гомер, сәламәтлек, бәхет, шатлык





71

72

Кушма сүзләр.

ГКФ
ГКК

2

Кушма сүзләр язылышын истә калдыру,дөрес яза белү.

Кушма сүзләрне җөмлә төзүдә куллана белү.

Өчпочмак, аккош, савыт-саба, бала-чага





73

Хикәя фигыль заманнары.

ГКК

1

Хикәя фигыль заманнарын аера белү.

Фигыльләрне сөйләмдә куллану, җөмләләр, хикәя төзү

Картайган, үсеп җиткән





74

Үтенеч белдерү.

ГКФ

1

Итагатьле сорау формаларын сөйләмдә куллана белү.

Күнегүләр эшләү.

Бирегезче, бирегез әле, зинһар





75

Сыйфатлар.

ГКК

1

Сыйфатларны кешегә бәя бирүдә куллана белү.

Кеше характерына бәя бирү.

Шаян, тыйнак

Сүзлек диктанты.




76

Кабатлау.Ныгыту. Үзеңне тикшер!

ГКК

1

Өйрәнелгән материал белән файдалана белү.

Балаларның алган белемнәрен күзәтү, ныгыту, бәяләү






77

Контроль эш.

Тикшерү

1

Мөстәкыйль эшли белү.

Белемнәрне тикшерү, бәяләү.


Контроль эш.




78

Хаталар өстендә эш.

Күнегүләр эшләү.

ГКК

1

Җибәрелгән хаталарны төзәтә белү.

Контроль эштә җибәрелгән хаталарны күзәтү һәт төзәтү.










Дүрт аяклы дусларыбыз.







79

“Дүрт аяклы дусларыбыз” темасына лексик минимум.

ЛГКК

д/м сөйләм

1

Тема буенча лексик минимум белән танышу.

Хикәя төзү.

Тап, маңгаенда, тәпие,хуҗасы





80

Хәзерге заман хикәя фигыльнең юклык формасы.

ГКК

1

Хәзерге заман хикәя фигыльнең юклык формасы ясый белү.

Күнегүләр эшләү.

Фигыльләрне сөйләмдә куллану, җөмләләр, хикәя төзү

Яратмый, эчми





81

Бәйлекләр.

ГКК

1

Бәйлекләрне сөйләмдә куллана белү.

Бәйлекләрне таный белү.

Бүләк белән, бүләксез





82

Үткән заман хикәя фигыльнең юклык формасы.

ГКК

1

Үткән заман хикәя фигыльнең юклык формасын ясый белү.

Күнегүләр эшләү.

Фигыльләрне сөйләмдә куллану, җөмләләр, хикәя төзү

Күчеп килмәде, ачмады





83

Хикәя фигыльнең зат-сан белән төрләнүе.

ГКК

1

Хикәя фигыльне зат-сан белән төрләндерә белү.

Фигыльләрне сөйләмдә куллану, җөмләләр, хикәя төзү

Куй, уйла





84

Сорау алмашлыклары.

ГКК

1

Сорау алмашлыкларын сөйләмдә куллана белү.

Күнегүләр эшләү.

Сорау җөмләләр төзү.

Егылып төшкән, әмма, коткарыгыз, качкан

Сүзлек диктанты.




85

Кабатлау.Үзеңне тикшер!

ГКК

1

Өйрәнелгән материал белән файдалана белү.

Балаларның алган белемнәрен күзәтү, ныгыту, бәяләү






86

Диктант.

Тикшерү

1

Мөстәкыйль эшли белү.

Белемнәрне тикшерү, бәяләү.


Диктант.




87

Хаталар өстендә эш.

Күнегүләр эшләү.

ГКК

1

Җибәрелгән хаталарны төзәтә белү.

Контроль эштә җибәрелгән хаталарны күзәтү һәт төзәтү.










Татарстан – туган ягым.







88

“Татарстан – туган ягым” темасына лексик минимум.

ЛГКК

1

Укучылар белән тема буенча өйрәнелгән, лексиканы кабатлау, яңаларын үзләштерү.

Тема буенча әңгәмә булдыру.

Ватан, туган җир, туган ил, бодай, табигать арыш, файдалы казылмалар,

тирән, искиткеч.





89

Сорау җөмләләр.

ГКК

1

Сорау җөмләләрне төзеп сөйләмдә куллана белү.

Күнегүләр эшләү.

Милләт, вәкил, дәүләт теле, туган тел.





90

91

Исем сүзтезмәләр.

ГКК

2

Исем сүзтезмәләрнең ясалышын камилләштерү.

Алган белемнәрне кабатлау, ныгыту, өстәмә материал бирү.

Башкала, мәчет, истәлек, манара, ханбикә





92

Сорау алмашлыклары.

ГКК

1

Сорау алмашлыкларның кушымчаларын дөрес ялгый белү.

Күнегүләр эшләү.

Башка, очрашабыз

Сүзлек диктанты.




93

Үзеңне тикшер!

ГКК

2

Өйрәнелгән материал белән файдалана белү.

Балаларның алган белемнәрен күзәтү, ныгыту, бәяләү






94

Контроль эш.

Тикшерү

1

Мөстәкыйль эшли белү.

Белемнәрне тикшерү, бәяләү.


Контроль эш.




95

Хаталар өстендә эш.

Күнегүләр эшләү.

ГКК

1

Җибәрелгән хаталарны төзәтә белү.

Контроль эштә җибәрелгән хаталарны күзәтү һәт төзәтү.










Кояшлы җәй, ямьле җәй.







96

Кояшлы җәй, ямьле җәй” темасына лексик минимум.

ЛГКК

1

Тема буенча лексик минимум белән танышу.

Тема буенча әңгәмә булдыру.

Алан, басу, җәйләү, төс, шушы, ис





97

Билгене белдерүче сүзләр.

ГКК

1

Билгене белдерүче сүзләрне хикәя төзүдә куллана белү.

Билге сүзләрен кеше характерына бәя бирүдә куллану.

Ачы, баллы, татлы, тәмле





98

Тезмә сүзләр.

ГКК

1

Тезмә сүзләр ясалышын аңлый белү.

Күнегүләр эшләү.

Тезмә сүзләрне җөмлә төзүдә куллана белү.

Кура җиләге,җир җиләге, каен җиләге

Сүзлек диктанты.




99

Үзеңне тикшер!

ГКК

1

Өйрәнелгән материал белән файдалана белү.

Балаларның алган белемнәрен күзәтү, ныгыту, бәяләү






100

Тест

Тикшерү

1

Мөстәкыйль эшли белү.

Белемнәрне тикшерү, бәяләү.


Тест




101

Хаталар өстендә эш.

Күнегүләр эшләү.

ГКК

2

Җибәрелгән хаталарны төзәтә белү.

Контроль эштә җибәрелгән хаталарны күзәтү һәт төзәтү.






102

Үткәннәрне йомгаклап кабатлау.

ГКК

д/м сөйләм

2

Диалогик-монологик сөйли белү.

Үтелгән лексик-грамматик минимумны йомгаклап кабатлау.



























Мәгълүмат һәм белем бирү чыганаклары:


1. “Мәгариф турында” Россия Федерациясенең Законы (“Закон об образовании” Закон Российской Федерации)

2. “Мәгариф турында” Татарстан Республикасы Законы (6,7,10,32 статья).

3. Рус мәктәпләрендәге рус төркеме укучыларына татар теленнән гомуми белем бирүнең дәүләт стандарты. Казан,2009

4. Ф. С. Сафиуллина; К. С. Фәтхуллова. Рус телендә сөйләшүче балаларга татар теле укыту программасы. Казан, 2009;

5. Р.З. Хәйдәрова, Р.Л. Малафеева. Рус телендә сөйләшүче балаларга татар әдәбияты укыту буенча сынап карау программасы 1-11. Казан,2011.

6. Дәреслек: Татар теле һәм уку китабы , 4 нче сыйныф (рус телендә белем бирүче дүртьеллык башлангыч мәктәп өчен).Ике кисәктә.Р.З.Хәйдарова, Л.Д., Белоусова, Э.Н.Хәбибуллина, 2014 ел.

7. Татар теле дәресләре.4 нче сыйныф.Рус телендә сөйләшүче балалар белән эшләүче укытучылар өчен кулланма.Р.З.Хәйдарова, Мәгариф,2009 ел.

8. Диктантлар җыентыгы (төрле авторлар)

9. З. Н. Хәбибуллина, К. Х. Фәйзрахманова. Татар теленнән мөстәкыйль эшләр. К.: “Мәгариф”, 2008 ел.

10. Р.Р. Нигъмәтуллина.Татарча да яхшы бел. Контроль тестлар һәм текстлар. К.: “Мәгариф”, 2010 ел.

11. Вәлиева Ф.С., Саттаров Г.Ф. Урта мәктәп һәм гимназияләрдә татар телен укыту методикасы, К..: Раннур н-ты, 2009 ел.

12. Р. Р. Нигъмәтуллина. Татар теле өйрәнүчеләргә кагыйдәләр һәм күнегүләр. К.: “Мәгариф”, 2011 ел.

13. «Фән һәм мәктәп», «Мәгариф» журналлары, “Мәгърифәт”, “Ачык дәрес” газеталары.












1.Аңлатма язуы

Рус телле балаларга уку дәресләрен укытуның төп максаты: укучыларны татарча аралашырга өйрәтү, лексик, грамматик нигезләрен системалы рәвештә үзләштерү,телдән һәм язма сөйләм осталыгы һәм күнекмәләрен камилләштерү, татар теленә хөрмәт тәрбияләү, бу телнең дәүләт теле буларак әһәмияте зур булуына төшендерү.

Бу максатка ирешү өчен, түбәндәге бурычларны хәл итү сорала:

1. татар сөйләмен тыңлап аңларга күнектерү;

2. татар этикеты тәгъбирләрен кертеп, бирелгән ситуация буенча диалогик сөйләм оештырырга өйрәтү;

3. программада күрсәтелгән лексик темалар буенча телдән яки язмача монологик сөйләм булдыруга ирешү;

4. карап чыгу, танышу, өйрәнү, эзләнү максаты белән уку төрләрен кулланып, төрле жанрдагы текстларны аңлап уку күнекмәләрен үстерү;

5. татар халкының фән, мәгариф, сәнгать, мәдәният өлкәсендәге казанышлары, күренекле шәхесләре белән таныш­тыруны дәвам итү;

6. халыкларның үзара аңлашып, тату яшәвенә омтылыш тәрбияләү.

Татар әдәбиятыннан эш программасы рус телендә сөйләшүче балаларны Р.З.Хәйдарованың коммуникатив технология нигезендә татарча сөйләшергә өйрәтү өчен төзелгән укыту-методик комплексына таянып төзелде. Укыту-методик комплексы Мәгариф һәм фән министрлыгы тарафыннан расланган татар теле .һәм татар әдәбияты программаларына нигезләнеп төзелде. (Ф.С. Сафиуллина; К.С. Фәтхуллова. Рус телендә сөйләшүче балаларга татар теле укыту программасы. Казан, 2009; Р.З. Хәйдәрова, Н.Г. Галиева, Ә.Г. Әхәтова Рус телендә урта гомуми белем бирүче мәктәпләрдә татар теле укыту программасы 1-4. Казан, 2011ел ;

Р.З. Хәйдәрова, Р.Л. Малафеева. Рус телендә сөйләшүче балаларга татар әдәбияты укыту буенча сынап карау программасы 1-11. Казан, 2011.)








Укыту-методик комплексы түбәндәге компонентлардан тора:


1. Дәреслек: Татар теле һәм уку китабы , 4 нче сыйныф (рус телендә белем бирүче дүртьеллык башлангыч мәктәп өчен).Ике кисәктә.Р.З.Хәйдарова, Л.Д., Белоусова, Э.Н.Хәбибуллина, 2014 ел.

2. Татар теле дәресләре.4 нче сыйныф.Рус телендә сөйләшүче балалар белән эшләүче укытучылар өчен кулланма.Р.З.Хәйдарова, Мәгариф,2014 ел.

3. Рус мәктәпләрендәге рус төркеме укучыларына татар теленнән гомуми белем бирүнең дәүләт стандарты. Казан, 2010,

4. Ф. С. Сафиуллина; К. С. Фәтхуллова. Рус телендә сөйләшүче балаларга татар теле укыту программасы. Казан, 2009;

5. Р.З. Хәйдәрова, Р.Л. Малафеева. Рус телендә сөйләшүче балаларга татар әдәбияты укыту буенча сынап карау программасы. Казан,2009.




Программа елга 68 сәгатькә исәпләнә, сәгатьләр күләме атнага 2 сәгать.

Тематик планда дәрес типларының исемнәре кыскартылып күрсәтелде:

ЛКФ - лексик күнекмәләр формалаштыру

ЛКК - лексик күнекмәләр камилләштерү

ГКФ - грамматик күнекмәләр формалаштыру

ГКК - грамматик күнекмәләр камилләштерү

ЛГКК - лексик-грамматик күнекмәләр камилләштерү

Д/с - диалогик сөйләм

М/с - монологик сөйләм.







СӨЙЛӘМ ЭШЧӘНЛЕГЕ ТӨРЛӘРЕНӘ ӨЙРӘТҮГӘ ТАЛӘПЛӘР:




ТЫҢЛАП АҢЛАУ

ДИАЛОГИК СӨЙЛӘМ

МОНОЛОГИК СӨЙЛӘМ

УКУ

ЯЗУ

Җанлы сөйләмне тыңлап, аралаша алуга ирешү;


Ишеткән сөйләмнең, җөмләнең эчтәлегенә төшенү.

Программада күрсәтелгән темалар буенча диалогта катнашу;


Лексик тема буенча укытучының сорауларына җавап бирә һәм сораулар куя белү;


Татар сөйләм этикеты үрнәкләреннән урынлы файдаланып, әңгәмә кору.

Укылган өзек яисә караган рәсем буенча өйрәнелгән җөмлә төрләрен ыайдаланып, хикәя төзү;


Укыган хикәядәге вакыйгаларга охшашлык буенча яки укытучы тәкъдим иткән сюжет буенча балаларның үзләре белән булган хәлләр турында кечкенә хикәяләр төзеп сөйләүләрен оештыру.

Сәнгатьле укуга әзерләнә белү: эчтәлекне аңлау, сүрәтләнгән күренешне ачык итеп күз алдына китерү, фраза һәм шигырь юлларының яңгырашын ишетү, ритмын отып алу, башкару максатын аңлау;


Дөрес, аңлап, тиешле дәрәҗәдә йөгерек һәм сәнгатьле уку;


Укыган китапларның исемнәрен, авторларын хәтерләп әйтә алу.

Ел дәвамында терәк сүзләр белән хикәя язу күнекмәләрен камилләштерү;


Укылган өзек яки караган рәсем буенча, өйрәнелгән җөмлә төрләрен файдаланып, хикәя язу;


Бәйрәмнәр белән котлап, котлау кәгазьләре язу;


Сүзлек диктантлары язу.









2. Укудан укыту-тематик планлаштыру :


4 нче б,г сыйныф


Укытучы: Әхмәдиева Гөлнара Радик кызы

Сәгать саны: 105 сәг.


Барлыгы 105 сәг.; атнага: 3 сәг.


Планлаштыру Ф. С. Сафиуллина; К. С. Фәтхуллова. Рус телендә сөйләшүче балаларга татар теле укыту программасы. Казан, Мәгариф, 2003 ; Р.З. Хәйдәрова, Н.Г. Галиева, Ә.Г. Әхәтова Рус телендә урта гомуми белем бирүче мәктәпләрдә татар теле укыту программасы 1- 4. Казан, 2011 ел ;


Р.З. Хәйдәрова, Р.Л. Малафеева. Рус телендә сөйләшүче балаларга татар әдәбияты укыту буенча сынап карау программасы. Казан, 2012 нигезендә төзелде .



Дәреслек: Татар теле һәм уку китабы , 4 нче сыйныф (рус телендә белем бирүче дүртьеллык башлангыч мәктәп өчен).Ике кисәктә.Р.З.Хәйдарова, Л.Д., Белоусова, Э.Н.Хәбибуллина, 2014 ел.











Коммуникатив методика нигезендә төзелгән дәреслек белән эшләү өчен укудан тематик план.

Дәреслек авторы: Р.З.Хәйдәрова, 2014 ел





Тема

Дәрес тибы

Сәг. са-ны

Көтелгән нәтиҗәләр

Укучыларның

эшчәнлек

төре

Лексика

Контроль

төре

Үткәрү вакыты

Өй эше

План

буенча

Фактик

үтәлеш





Яңа уку елы котлы булсын!







1

Белем бәйрәме.

ЛГКК

д/ м сөйләм

1

Беренче сентябрь көне ничек узуы турында сөйли белү.

Парларда эшләү, монологик сөйләү

Белем, бәйрәме, бәйләм, тапшыра, бәйрәмчә.

Монологик сөйләү




2

Х. Гарданов. “К” хәрефе”.

ЛГКК

д/м сөйләм

2

Шигырьне сәнгатьле укый белү

Шигырьне сәнгатьле уку күнекмәләрен булдыру

Шигырь яңгырашын ишетү

Кала, колак, канат, камыр изә, күмәч

Сәнгатьле уку




3

Р. Миңнуллин. “Үсми калган хәреф”.

ЛГКК

д/м сөйләм

2

Шигырьне сәнгатьле укый белү

Шигырьне сәнгатьле уку күнекмәләрен булдыру

Шигырь яңгырашын ишетү

Каңгырып йөри, кайгырып йөри, эшләре яман

Сәнгатьле уку




4

Б. Рәхмәт. “Хисап мәсьәләләре”.

ЛГКК

д/м сөйләм

3

Шигырьне яттан сөйли белү

Шигырьне сәнгатьле уку күнекмәләрен булдыру

Шигырь яңгырашын ишетү

Кушарга, алырга, мәсьлә, тапкырларга, бүләргә, мисал

Шигырьне яттан сөйләү








Көзге табигать







5

Көзге табигать

ЛГКК

д/м сөйләм

2

Көз билгеләре турында сөйли белү.


Парларда эшләү, монологик сөйләү

Саргая, коела, кышлыйлар, кыскара, озыная, бик, табигать,

Монологик сөйләү




6

М. Җәлил. “Көз җитте”.

ЛГКК

д/м сөйләм

2

Шигырьне сәнгатьле укый белү.

Шигырьне сәнгатьле уку күнекмәләрен булдыру

Шигырь яңгырашын ишетү

Кибеп сулдылар, Уйсу җир, гөр килеп, көннәр суынды, тынды, болын, туңдылар, калдырып, чишмә

Сәнгатьле уку




7

Һава торышы.

ЛГКК

д/м сөйләм

2

Һава турында мәгълүмат бирә белү.

Парларда эшләү, монологик сөйләү

Көнбатыш, көнчыгыш, явымлы, явымсыз, югала, болытлы, җил төньяктан, шикелле

Монологик сөйләү








Без кошларга ярдәм итәбез







8

Ш. Маннур. “Кошлар китә”.

ЛГКК

д/м сөйләм

2

Шигырьне сәнгатьле укый белү.

Кошлар турында белешмә бирә белү.

Шигырьне сәнгатьле уку күнекмәләрен булдыру

Шигырь яңгырашын ишетү

Аккош, күке, карлыгач, сандугач, кыр казлары, кыр үрдәкләре, кун, чукы, ияләш, беркөнне, тышта, җим, кызганыч, туң

Сәнгатьле уку




9


Г. Лотфи. “Песнәк белән Әнисә”.

ЛГКК

д/м сөйләм

2

Хикәяне сәнгатьле укый белү.

Текстның эчтәлеген сәнгатьле уку.

Песнәк, ашыйсы килгән, күз ачып йомганчы

Сәнгатьле уку




10

11

Җ.Тәрҗемәнов. “Чирик”.

ЛГКК

д/м сөйләм

4

Хикәянеңнең эчтәлеген сөйли белү.


План буенча сөйләү

Әңгәмә булдыру.

Өшегән, кинәт, эремчек, ярма, җим, җилкә, шаярырга, курыкты, юкка чыкты, аллы-гөлле, шаккаттым, коткарды

Эчтәлекне сөйләү








Хайваннар дөньясында







12

Хайваннар дөньясында.

ЛГКК

д/м сөйләм

2

Хайваннар турында сорый һәм белешмә бирә белү.

Аларны тасвирлый белү.

Парларда эшләү, монологик сөйләү

Буе, авырлыгы, туклана, энә, энәле, ташый, чикләвек.

Монологик сөйләү




13

Г. Тукай. “Ташбака белән Куян”.

ЛГКК

д/м сөйләм

2

Хикәянеңнең эчтәлеген сөйли белү.


План буенча сөйләү

Әсәрдәге геройларга бәя бирү, үз фикереңне әйтү

Ташбака, ярыша, хурлан, оял, үкенде

Эчтәлекне сөйләү




14

Ш. Галиев. “Курыкма, тимим!”.

ГКК

Д/м сөйләм

1

Шигырьнең эчтәлеген сөйли белү.


Шигырьне сәнгатьле уку күнекмәләрен булдыру

Шигырь яңгырашын ишетү

Нишләтер?, бара биргән, шәфкатьле

Эчтәлекне сөйләү




15

Татар халык әкиятләре. “Аю белән Бабай”.

ЛГКК

д/м сөйләм

2

Укылган хикәянең эчтәлеген сөйли белү.

План буенча сөйләү

Әсәрдәге геройларга бәя бирү, үз фикереңне әйтү

Килеп чыккан, шалкан чәчәм, алданганын аңлый, сабагы, бодай

Эчтәлекне сөйләү








Кышкы уеннар







16

Кыш килде.

Г. Рәхим. “Мин ясаган кар бабай”.

ЛГКК

д/м сөйләм

2

Кыш билгеләрен сөйли белү.

Кышкы уеннарны әйтә белү, уенга чакыра белү.

Шигырьне сәнгатьле укый белү.

Парларда эшләү, монологик сөйләү

Бөтен урам, кинәт, чын, скрипка сыздыра, көлдерә, белдерә, кыен, һич тә, куеп калдырдым, эчкә

Сәнгатьле уку

Монологик сөйләү




17

Җ. Дәрзаман. “Камыраяк”.

ЛГКК

д/м сөйләм

2

Шигырьне сәнгатьле укый белү.


Шигырьне сәнгатьле уку күнекмәләрен булдыру

Шигырь яңгырашын ишетү

Дерелди, барып төштем, үртәп, көлеп тора

Сәнгатьле уку




18

19

Б. Рәхмәт. “Яңа ел килгәч”.

ЛГКК

д/м сөйләм

2

Яңа ел турында сөйли белү.

Бәйрәмдә нишләгәнеңне әйтә белү.

Яңа елга багышланган шигырьләрне яттан сөйләү, җырлар җырлау.

Парларда эшләү, монологик сөйләү

Быел, былтыр, иске ел, яңа ел

Монологик сөйләү








Минем дусларым







20

Г. Бәширов. “Сылтау”.

ЛГКК

д/м сөйләм

2

Укылган хикәянең эчтәлеген, үзеңнең дустың турында сөйли белү.


План буенча сөйләү

Әсәрдәге геройларга бәя бирү, үз фикереңне әйтү

Сылтау, яратмаган әйбер

Монологик сөйләү




21

И. Туктар. “Алма”.

ЛГКК

д/м сөйләм

3

Хикәяне сәнгатьле укый белү.

Текстның эчтәлеген сәнгатьле уку.

Ашасаң, кызганыч, түзмәде, ямь, татлы

Сәнгатьле уку




22

23

Д. Аппакова. “Шыгырдавыклы башмаклар”.

ЛГКК

д/м сөйләм

2

Текстның эчтәлеген сөйли белү.

План буенча сөйләү

Әсәрдәге геройларга бәя бирү, үз фикереңне әйтү

Шыгырдавыклы башмаклар, тоелды, беркем дә, йомыла, күзе төште, сокланып карап торды, күкрәгенә кыстырды, кыен, киеп кара

Эчтәлекне сөйләү








Яз килә







24

Яз килә.

Б. Рәхмәт. “Яз килә”.

ЛГКК

д/м сөйләм

2

Яз билгеләре турында сөйли белү.

8 нче Март бәйрәме белән котлый белү.

Автор турында кечкенә белешмә бирү.

Язучының биографиясен сөйләү

Табигать, уяна, үсәргә тели, орлык, калын, карга боткасы, ярма

Шагыйрь, шигырь

Монологик сөйләү




25

К. Маховский. “Язгы авазлар”.

ЛГКК

д/м сөйләм

3

Текстның эчтәлеген сәнгатьле укый белү.

Текстның эчтәлеген сәнгатьле уку.

Каен яфрагы, каен бөресе, буш

Сәнгатьле уку




26

М. Садри. “Минем әби”.

ЛГКК

д/м сөйләм

1

Образга бәя бирү.

Әсәрдәге геройларга бәя бирү, үз фикереңне әйтү

Мехчы, сабынчы, тегүче, төзүче

Монологик сөйләү




27

Л. Толстой. “Әбисе белән оныгы”.

М. Газизов. “Рәхмәт”.

ЛГКК

д/м сөйләм

1

Өй хезмәтендә катнашуың турында әйтә белү.

Итагатьле сүзләрне сөйләмдә куллана белү.

Әсәрдәге геройларга бәя бирү, үз фикереңне әйтү

Онык, картайган, үсеп җиткән

Тырыс, шундук, бирче рәтләп

Монологик сөйләү








Дүрт аяклы дусларыбыз







28

Р. Мингалим. “Дөньяда бер эт бар иде”.

ЛГКК

д/м сөйләм

2

Дүрт аяклы дусларны тасвирлый белү.

Парларда эшләү, монологик сөйләү

Койрык, тәпи, хуҗа, маңгай, адашты, адаштырды, төш, тап, кача, коткара, суза

Монологик сөйләү




29

Г. Мөхәммәтшин. “Ак песи”.

ЛГКК

д/м сөйләм

1

Хикәяне сәнгатьле укый белү.

Текстның эчтәлеген сәнгатьле уку.

Күчеп килде, дуслаштылар, күмәч, тамак туйды

Сәнгатьле уку




30

Р. Батулла. “Чикыл белән Мырый”.

ЛГКК

д/м сөйләм

2

Текстның эчтәлеген сәнгатьле укый белү.

Текстның эчтәлеген сәнгатьле уку.

Егылып төшкән, әмма, коткарыгыз, качкан, ябышкак, барлык

Сәнгатьле уку








Татарстан – туган ягым







31

И. Юзеев. “Татарстаным”

Казан – башкалам.

ЛГКК

д/м сөйләм

2

Шигырьне сәнгатьле укый белү.

Казан шәһәре турында сөйли белү.

Шигырьне сәнгатьле уку күнекмәләрен булдыру

Шигырь яңгырашын ишетү

План буенча сөйләү

Көмеш, батыр, таң

Башкала, мәчет, истәлек, манара, ханбикә

Монологик сөйләү








Кояшлы, ямьле җәй







32

Ш. Галиев. “Тәмле җәй”.

ЛГКК

д/м сөйләм

2

Җәй билгеләрен әйтә белү.


Шигырьне сәнгатьле уку күнекмәләрен булдыру

Шигырь яңгырашын ишетү

Кыздыра, сайрый, җиләкләр пешә, көннәр озын, төннәр кыска

Монологик сөйләү




33

Г. Нәбиуллин. “Урман сөйләшә”.

ЛГКК

д/м сөйләм

1

Шигырьне яттан укый белү.

Шигырьне сәнгатьле уку күнекмәләрен булдыру

Шигырь яңгырашын ишетү

Эндәшә, уңган, тыңлап

Шигырьне яттан сөйләү




34

Р. Корбан. “Җиләктә”.

ЛГКК

д/м сөйләм

2

Җәйге бакчада хезмәт турында сөйли белү.

Шигырьне сәнгатьле уку күнекмәләрен булдыру

Шигырь яңгырашын ишетү

Җиләклек, моның кадәрле, барыбер, булмас тутырып

Монологик сөйләү













Мәгълүмат һәм белем бирү чыганаклары:


1. “Мәгариф турында” Россия Федерациясенең Законы (“Закон об образовании” Закон Российской Федерации)

2. “Мәгариф турында” Татарстан Республикасы Законы (6,7,10,32 статья).

3. Рус мәктәпләрендәге рус төркеме укучыларына татар теленнән гомуми белем бирүнең дәүләт стандарты. Казан,2005

4. Ф. С. Сафиуллина; К. С. Фәтхуллова. Рус телендә сөйләшүче балаларга татар теле укыту программасы. Казан, 2003;

5. Р.З. Хәйдәрова, Р.Л. Малафеева. Рус телендә сөйләшүче балаларга татар әдәбияты укыту буенча сынап карау программасы 1-11. Казан,2003.

6. Дәреслек: Татар теле һәм уку китабы , 4 нче сыйныф (рус телендә белем бирүче дүртьеллык башлангыч мәктәп өчен).Ике кисәктә.Р.З.Хәйдарова, Л.Д., Белоусова, Э.Н.Хәбибуллина, 2014 ел.

7. Татар теле дәресләре.4 нче сыйныф.Рус телендә сөйләшүче балалар белән эшләүче укытучылар өчен кулланма.Р.З.Хәйдарова, Мәгариф,2014 ел.

8. «Фән һәм мәктәп», «Мәгариф» журналлары, “Мәгърифәт”, “Ачык дәрес” газеталары.








Авторская программа по татарскому языку и литературе,4 класс,русская группа
  • Начальные классы
Описание:

4 сыйныф,рус төркеме өчен ПРОГРАММА                                

                                                                                      1.Аңлатма язуы

Рус телле балаларга татар телен укытуның  төп максаты: укучыларны татарча аралашырга өйрәтү,татар теленең орфоэпик, орфографик.лексик, грамматик нигезләрен системалы рәвештә үзләштерү,телдән һәм язма сөйләм осталыгы һәм күнекмәләрен камилләштерү, татар теленә хөрмәт тәрбияләү,  бу телнең дәүләт теле буларак әһәмияте зур булуына төшендерү.

Бу максатка ирешү өчен, түбәндәге бурычларны хәл итү сорала:

1)татар сөйләмен тыңлап аңларга күнектерү;

2)татар этикеты тәгъбирләрен кертеп, бирелгән ситуация буенча диалогик сөйләм оештырырга өйрәтү;

3)программада күрсәтелгән лексик темалар буенча телдән яки язмача монологик сөйләм булдыруга ирешү;

4)карап чыгу, танышу, өйрәнү, эзләнү максаты белән уку төрләрен кулланып, төрле жанрдагы текстларны аңлап уку күнекмәләрен үстерү;

5)    татар телендәге сөйләмне фонетик, лексик, грамматик яктан дөрес төзергә күнектерү;

6)татар халкының фән, мәгариф, сәнгать, мәдәният өлкә­сендәге казанышлары, күренекле шәхесләре белән таныш­тыруны дәвам итү;

7)халыкларның үзара аңлашып, тату яшәвенә омтылыш тәрбияләү.

             Татар теленнән эш программасы рус телендә сөйләшүче балаларны Р.З.Хәйдарованың коммуникатив технология нигезендә татарча сөйләшергә өйрәтү өчен төзелгән укыту-методик комплексына таянып төзелде. Укыту-методик комплексы Мәгариф һәм фән министрлыгы тарафыннан расланган татар теле .һәм татар әдәбияты программаларына нигезләнеп төзелде. (Ф.С. Сафиуллина; К.С. Фәтхуллова. Рус телендә сөйләшүче балаларга татар теле укыту программасы. Казан, 2009; Р.З. Хәйдәрова, Н.Г. Галиева, Ә.Г. Әхәтова Рус телендә урта гомуми белем бирүче мәктәпләрдә  татар теле укыту программасы 1-4. Казан, 2009; Р.З. Хәйдәрова, Р.Л. Малафеева. Рус телендә сөйләшүче балаларга татар әдәбияты укыту буенча сынап карау программасы 2-11. Казан,2009.)

Укыту-методик комплексы түбәндәге компонентлардан тора:

1.Дәреслек; Татар теле һәм уку китабы (рус телендә белем бирүче дүртьеллык башлангыч мәктәпнең 4 нче сыйныфы өчен дәреслек).Ике кисәктә; Р.З.ХәйдароваЛ.Д., Белоусова, Э.Н.Хәбибуллина, 2014 ел.

  2. Укыту өчен методик ярдәмлек. Татар теле дәресләре. 4 сыйныф. Рус телендә сөйләшүче балалар белән эшләүче укытучылар өчен    кулланма. Р.З.Хәйдарова, Казан: Мәгариф, 2009 .

 Программа елга 105 сәгатькә исәпләнә, сәгатьләр күләме атнага 3 сәгать.  

Тематик планда дәрес типларының исемнәре кыскартылып күрсәтелде:

ЛКФ - лексик күнекмәләр формалаштыру

ЛКК - лексик күнекмәләр камилләштерү

ГКФ - грамматик күнекмәләр формалаштыру

ГКК - грамматик күнекмәләр камилләштерү

ЛГКК - лексик-грамматик күнекмәләр камилләштерү

Д/с - диалогик сөйләм

М/с - монологик сөйләм.

 4 нче сыйныфны тәмамлаганда укучыларның  грамматик минимумы:

1. Башында, уртасында, ахырында бәйлек сүзләрен сөйләмдә куллану.

2. Лексик темаларга караган сыйфатларны артыклык, чагыштыру дәрәҗәләрендә кулланырга өйрәтү.

3. Боерык фигыльнең барлык, юклык формалары.

4. Кушма, парлы исемнәрне, мәгънәләрен аңлап, дөрес кулланырга ирешү.

5. Биредә, тегендә, монда, анда рәвешләрен сөйләмдә куллануны ныгыту.

6. Актив үзләштерелгән исемнәрнең тартым белән төрләнешен гамәли белүне ныгыту.

7. Фигыльнең өйрәнелгән заман формаларын аңлап аера белү һәм дөрес белдерү өчен кирәкле формаларны сайлап кулланырга күнектерү.

8. Саннарның өйрәнелгән төркемчәләрен гамәли белүне ныгыту.

9. Зат алмашлыкларын килешләр белән төрләндереп, дөрес куллануга ирешү.

      Берлек һәм күплек сандагы уртаклык һәм ялгызлык исемнәрен, тартым һәм килеш белән төрләндереп, сөйләмдә куллану күнекмәләрен системалаштыру.

 

Автор Ахмадиева Гульнара Радиковна
Дата добавления 03.01.2015
Раздел Начальные классы
Подраздел
Просмотров 1042
Номер материала 22949
Скачать свидетельство о публикации

Оставьте свой комментарий:

Введите символы, которые изображены на картинке:

Получить новый код
* Обязательные для заполнения.


Комментарии:

↓ Показать еще коментарии ↓