Инфоурок Иностранные языки Другие методич. материалы"Ас - адамның арқауы" ашық сабақ

"Ас - адамның арқауы" ашық сабақ

Скачать материал

 Ас-адамның арқауы туралы қазақша ашық сабақ

 Мақсаты:

1.     Асты қадірлеп, қастерлеуге үйрету

2.     . 2. Нанның дастарханға қалай келетіндігін айтып, оған көптеген адамдар еңбек еткендігін түсіндіру

3.     . 3. Оқушыларды дәстүрді сақтауға, нанды қастерлеуге ас ішу тәртібін есте сақтауға тәрбиелеу

  Көрнекілігі: Нақыл сөздер, ас түрлері

Сабақтың барысы:

Мұғалім: Құрметті ұстаздар, оқушылар! Бүгін біздер «Ас – адамның арқауы» атты тәрбие сағатын өткізгелі отырмыз.

І. Қызығушылықты ояту. Ас дастарханға қалай келеді? Оқушылардың пікірін тыңдау

 ІІ. Мағынаны тану ü Нан туралы ақыл – кеңестер. ü Дүкенге барғанда нанның сапасын қолыңызбен анықтамаңыз. Бұл тазалыққа да, мәдениеттілікке де жатпайды. ü Нанды сатып алған кезде таза дорбаға салыңыз. «Дүниедегі көп байлықтың ең негізгісі – нан» «Ас жүрген жер – береке» «Дастархан дәмі – киелі» І бөлім «Дастархан басында сақталатын ырым – тыйымдар» 1. Нанды бір қолмен сындыруға болмайды. 2. Тамақты жатып ішуге болмайды. Дені сау адам дұрыс отырып тамақтанады. Ал отыра алмайтын адам жатып ішеді. Сондықтан мүгедек адамның қылығын жасама. Дұрыс отырмаймын деп денсаулығыңды бұзып алма. 3.Ас үстінен аттама Астан үлкен емессің 4. Әкесі отырғанда баласына бас тартылмайды. 5.Дастарханға бірінші нанды әкеліп қояды 6.Ас ішкен ыдысты төңкеріп қоюға болмайды 7.Ас ішіп болған соң «тойдым» деуге болмайды, «қанағат» деу керек. 8.Ертеңгі асты тастама Кешкі асқа қарама. Балаға ми жеуге болмайды. Ми жемейді жас бала, Миды ұсын басқаға, Былжыр болып өсеміз, Ынжық болу масқара. 9.Қонаққа сынық ыдыспен ас беруге болмайды. Себебі сынық ыдыспен ас беру – қонақты сыйламандық. Және сынық ыдыспен ас ішу – жаман ырым. Бүл жүзің сынып, көңілің жарым болсын дегенді білдіреді. 10.Дастарханнан аттауға болмайды. 11.Өле жегенше, Ағайынмен бөле же. 12.Ас ішу кезінде ізет, сыйласым, инабаттылық рәсімдері сақталу керек. ІІ. «Дастархан басындағы дәстүрлер» 1. Халық қуанышты да, қайғыны да дастархан басында бөліскен. Өсиет айту, бата беру, достасу бәрі де дастархан басында шешілген. Сондықтан да халық дастарханды «Құтхананың берекесі» деп қасиет тұтады. 2. Сонымен бірге дастархан күнделікті отбасының тамақтануына, үйге келген адамға дәм таттыруға, той – тамашаға, ас – су беруге жайылады. 3. Ас ішу кезінде сылпылдатпай, тәртіппен тамақтану, қасықты оң қолда ұстау, түзу отыру, тазалық сақтау рәсімдері орындалады. 4. Қолға су құю оң жақтан солға қарай орындалады. 5. Той дастархан, той үлгі Бай дастархан жайылды. Атап – атап ас қойдық Атаға деп бас қойдық. 6.Су құйдым да құманмен Қолына мен әкемнің Содан кейін оған мен Орамалды әпердім. 7.Дастарханнан дәм татқандар татуласу, келісу сияқты рәсімдерді орындайды. 8.Күнделікті отбасының тамақтануында ас қою, ас ұсыну, ас алу, ас қайыру, асқа бата беру рәсімдері орындалады. 9.Дастархан жанындағы адамдар жасына қарай отырады. 10.Тамақтанып болғаннан кейін дастархан басындағы ең үлкен әрі құрметті адам асқа бата береді. Жамбас қойдық құдаға Жал мен жая сыбаға Қалақтай төс жездеге Қазы қарта өзгеге. Уыз, қаймақ тағы бар Уылдырық табылар Табан , сазан, майшабақ Табақ тарттық қайталап. 11. «Таспен атқанды аспен ат» деп халық бекер айтпаған. Себебі, дастархан дәмі- киелі. Оны татып, келісімін бұзса, астық киесі ұрады дейді. 12.Күнделікті отбасының тамақтануына жайылған дастархан басындағы асты ең алдымен ата – анаға, үлкенге ұсынады. 13.Тамақ ішер алдында, тамақтанып болған соң қолға су құйылады. Құйылаты су жылы болуы керек. 14.Қазіргі тойларда дастархан жаю мәдениет дәстүр. Онда астың барлық түрлері болады. Әсіресе, жеміс пен көкөніс дастарханның сәні. Балаларға – тортымыз, Барлық жұртқа құртымыз Балмен піскен қауыршақ Балдай тәтті бауырсақ. Қауын –қарбыз, көкөніс Қанша жидек, көп жеміс. Қане, тойда тойыңдар. Кәдеден соң ойын бар . Нан туралы тақпақтар 1. Нанда өмірдің иісі мен дәмі бар Нанда адамның еңбегі мен ары бар. Нан өмірдің ана сүті арқауы Нансыз жерде қай өмірдің сәні бар. 2. Бір кезде болып нанға зар, Қадірін білген адамдар. Әулие тұтып нанды ұстап, «Нан ұрсын» деп қарғанар Нан ардақты адал ас Кәрі – жас одан аттамас. 3. Нанға үлкен жүрекпен қараңдар Нанды өмір деп санаңдар Нан болмаса Қызығың, бақытың Құр әуре, далбаса. 4. Нандай жоқ қой асыл дәм Жеп үйренген жасыңнан Дастарқаннан нан кетсе Береке кетер асыңнан Ей, балалар, балалар Болмаңдар сірә нанға зар Өмірдің алтын арқауы Бар қасиет нанда бар. Жұмбақтар: 5.Алға жайып тұз дәмін Келтіреді үй сәнін Ол халқымның ақ жаны Жақсы дәстүр маржаны Кең пейілде арайлы Осы жерден тарайды. Бұл не? (дастархан) Беттескен қос табақ Ортасында бас табақ Көзбен шоққа ораса, Дәм піседі тамаша. Бұл не? (тары) Мақал-мәтелдер: 1. Қырман басы – береке Көп жүрген жер – мереке. 2.Егін ексең – тыңға. Шықтым дей бер шыңға. Қоныс көркі – там. Дастархан көркі – нан. Нан – тамақтың атасы. Ынтымақ – көптің батасы. Тістем наның қадірін Тарыққанда білерсің. VІ бөлім. «Ас ішу тәртібі» 1. Тарта жесең, тай қалар, Қоя жесең, қой қалар, Қоймай жесең не қалар. Сондықтан тамақты шектен тыс көп ішуге болмайды. 2. Асты асықпай, әбден шайнап жұту керек. 3.Тамақ ішіп отырып,кітап оқуға, теледидар көруге болмайды. 4.Әр түрлі тамақта адам денесіне қажетті дәрумендер болады. Сондықтан тамақты талғаммен ішу керек. 5.Әсіресе қазақтың ұлттық тағамдары адамға өте пайдалы, 6.Ұлттық тағамдарымызға: бауырсақ, қазы – қарта, жал – жая, қымыз – шұбат, құрт тағы басқалар жатады. V бөлім. «Үй тапсырма» Үйден дайындап келген ас мәзірімен таныстыру. VІ. Бата беру Ас болған жерде бата беріледі. Ендеше батаға кезек береміз. Амандық берсін басыңа Қадір келсін қасыңа Бар екем деп тасыма Жоқ екем деп жасыма Еңбек етсең ерінбей Дәулет келер қасыңа. Әумин! Ой қорыту: Бүгін сендер ұлттық дәстүр жайында айтып, ырым – тыйымдарды білдіңдер. Осының бәрі өздігінен орындалмайды, үстелге өздігінен келмейді. Ол үшін көп еңбектену керек. «Еңбек етсең ерінбей, тояды қарның тіленбей» , – демекші еңбек етулерің керек. Сендердің еңбек еткендерің – ата-ананың айтқанын тыңдау, орындау, сабақты жақсы оқу.
Источник: http://bilimkozy.idhost.kz/kz/sabak/tehnologiya/413-as-adamny-arauy.html

Просмотрено: 0%
Просмотрено: 0%
Скачать материал
Скачать материал ""Ас - адамның арқауы" ашық сабақ"

Методические разработки к Вашему уроку:

Получите новую специальность за 3 месяца

Бухгалтер

Получите профессию

Экскурсовод (гид)

за 6 месяцев

Пройти курс

Рабочие листы
к вашим урокам

Скачать

Краткое описание документа:

Ас-адамның арқауы туралы қазақша ашық сабақ Мақсаты: 1.Асты қадірлеп, қастерлеуге үйрету 2.. 2. Нанның дастарханға қалай келетіндігін айтып, оған көптеген адамдар еңбек еткендігін түсіндіру 3.. 3. Оқушыларды дәстүрді сақтауға, нанды қастерлеуге ас ішу тәртібін есте сақтауға тәрбиелеу Көрнекілігі: Нақыл сөздер, ас түрлері Сабақтың барысы: Мұғалім: Құрметті ұстаздар, оқушылар! Бүгін біздер «Ас – адамның арқауы» атты тәрбие сағатын өткізгелі отырмыз. І. Қызығушылықты ояту. Ас дастарханға қалай келеді? Оқушылардың пікірін тыңдау ІІ. Мағынаны тану ü Нан туралы ақыл – кеңестер. ü Дүкенге барғанда нанның сапасын қолыңызбен анықтамаңыз. Бұл тазалыққа да, мәдениеттілікке де жатпайды. ü Нанды сатып алған кезде таза дорбаға салыңыз. «Дүниедегі көп байлықтың ең негізгісі – нан» «Ас жүрген жер – береке» «Дастархан дәмі – киелі» І бөлім «Дастархан басында сақталатын ырым – тыйымдар» 1. Нанды бір қолмен сындыруға болмайды. 2. Тамақты жатып ішуге болмайды. Дені сау адам дұрыс отырып тамақтанады. Ал отыра алмайтын адам жатып ішеді. Сондықтан мүгедек адамның қылығын жасама. Дұрыс отырмаймын деп денсаулығыңды бұзып алма. 3.Ас үстінен аттама Астан үлкен емессің 4. Әкесі отырғанда баласына бас тартылмайды. 5.Дастарханға бірінші нанды әкеліп қояды 6.Ас ішкен ыдысты төңкеріп қоюға болмайды 7.Ас ішіп болған соң «тойдым» деуге болмайды, «қанағат» деу керек. 8.Ертеңгі асты тастама Кешкі асқа қарама. Балаға ми жеуге болмайды. Ми жемейді жас бала, Миды ұсын басқаға, Былжыр болып өсеміз, Ынжық болу масқара. 9.Қонаққа сынық ыдыспен ас беруге болмайды. Себебі сынық ыдыспен ас беру – қонақты сыйламандық. Және сынық ыдыспен ас ішу – жаман ырым. Бүл жүзің сынып, көңілің жарым болсын дегенді білдіреді. 10.Дастарханнан аттауға болмайды. 11.Өле жегенше, Ағайынмен бөле же. 12.Ас ішу кезінде ізет, сыйласым, инабаттылық рәсімдері сақталу керек. ІІ. «Дастархан басындағы дәстүрлер» 1. Халық қуанышты да, қайғыны да дастархан басында бөліскен. Өсиет айту, бата беру, достасу бәрі де дастархан басында шешілген. Сондықтан да халық дастарханды «Құтхананың берекесі» деп қасиет тұтады. 2. Сонымен бірге дастархан күнделікті отбасының тамақтануына, үйге келген адамға дәм таттыруға, той – тамашаға, ас – су беруге жайылады. 3. Ас ішу кезінде

Скачать материал

Найдите материал к любому уроку, указав свой предмет (категорию), класс, учебник и тему:

6 656 269 материалов в базе

Скачать материал

Другие материалы

Вам будут интересны эти курсы:

Оставьте свой комментарий

Авторизуйтесь, чтобы задавать вопросы.

  • Скачать материал
    • 20.08.2020 305
    • DOCX 21.4 кбайт
    • Оцените материал:
  • Настоящий материал опубликован пользователем Кузнецова Марина Владимировна. Инфоурок является информационным посредником и предоставляет пользователям возможность размещать на сайте методические материалы. Всю ответственность за опубликованные материалы, содержащиеся в них сведения, а также за соблюдение авторских прав несут пользователи, загрузившие материал на сайт

    Если Вы считаете, что материал нарушает авторские права либо по каким-то другим причинам должен быть удален с сайта, Вы можете оставить жалобу на материал.

    Удалить материал
  • Автор материала

    Кузнецова Марина Владимировна
    Кузнецова Марина Владимировна
    • На сайте: 3 года и 3 месяца
    • Подписчики: 0
    • Всего просмотров: 94491
    • Всего материалов: 226

Ваша скидка на курсы

40%
Скидка для нового слушателя. Войдите на сайт, чтобы применить скидку к любому курсу
Курсы со скидкой

Курс профессиональной переподготовки

Няня

Няня

500/1000 ч.

Подать заявку О курсе

Курс повышения квалификации

Актуальные вопросы методики преподавания французского языка в условиях реализации ФГОС

72 ч.

2200 руб. 1100 руб.
Подать заявку О курсе
  • Этот курс уже прошли 57 человек

Курс повышения квалификации

Специфика преподавания русского языка как иностранного

72 ч. — 180 ч.

от 2200 руб. от 1100 руб.
Подать заявку О курсе
  • Сейчас обучается 48 человек из 20 регионов
  • Этот курс уже прошли 166 человек

Курс повышения квалификации

Английский для специальных целей (ESP)

36 ч. — 144 ч.

от 1700 руб. от 850 руб.
Подать заявку О курсе
  • Сейчас обучается 120 человек из 49 регионов
  • Этот курс уже прошли 456 человек

Мини-курс

Эффективная самопрезентация

4 ч.

780 руб. 390 руб.
Подать заявку О курсе
  • Сейчас обучается 52 человека из 31 региона
  • Этот курс уже прошли 32 человека

Мини-курс

GR: аспекты коммуникации и взаимодействия с государственными органами

2 ч.

780 руб. 390 руб.
Подать заявку О курсе

Мини-курс

Введение в экономическую теорию и практику

3 ч.

780 руб. 390 руб.
Подать заявку О курсе