Главная / История / Albaniyanın qonşu dövlətlərlə münasibətləri

Albaniyanın qonşu dövlətlərlə münasibətləri

VI sinif Azərbaycan tarixi fənn kurikulumunun tətbiqinə aid dərs nümunəsi

Fənn: Azərbaycan Tarixi
Sinif: VI sinif
Standart
: 1.1.1. Mühüm hadisə, proses və təzahürlərin xronoloji çərçivələrini müəyyənləşdirir.
3.1.2. Qədim dövlətlərin daxili və xarici siyasətini izah edir
Mövzu : Albaniyanın qonşu dövlətlər ilə münasibəti
Məqsəd : 1) Mühüm hadisə, proses və təzahürlərin xronoloji çərçivələrini müəyyən edir və zaman oxunda təsvir edir.
2) Azərbaycanda qədim dövlətlərin yaranmasını , daxili və xarici siyasətini izah edir.

İnteqrasiya: Ü/tar. 1.1.3
Ü/tar. 3.1.1, A.d. 2.2.3, H.b. 2.1.2

İş forması:
qruplarla iş
Üsullar: Beyin həmləsi, müzakirə, BİBÖ, klaster,
Resurs:
dərslik, iş vərəqləri, şəkillər, video, kompüter, proyektor , xəritə, marker,

Dərsin mərhələləri:

Motivasiya- 4 dəq



leyla.png



22222222.png



3333.png



444.png









Kompüter vasitəsi ilə mövzuya dair şəkillər və video nümayiş edilir: şagirdlərə sual verilir ki, gördüyünüz şəkil və video fraqment sizə nədən xəbər verir.

Tədqiqat sualları:- 1 dəq

  1. Albaniyaya hansı dövlətlər yürüş etmişdi?

  2. Hansı səbəblərə görə Albaniya qonşu dövlətlərin maraq dairəsində idi? ( fikrinizi faktlarla əsaslandırın )

BİBÖ üsullu istifadə edərək şaqirdlərin Misir mədəniyyəti haqqında biliklərini cədvəlin 1 xanası(Bilirəm) doldurulur:



Bilirəm

İstəyirəm Biləm

Öyrəndim












Tədqiqatın aparılması: - 10 dəq

Sinif 3 qrupa bölünür, rəngli kağızlar əsasında:

1.Manna qrupu

2. Atropatena qrupu

3. Albaniya qrupu



Hər qrup iş vərəqləri alır və tapşırıqları yerinə yetirir:





I Qrup Manna qrupu krassvordu həll edir.

hello_html_m17fae34c.png















II Qrup Atropatena qrupu klaster üsulundan istifadə etməklə Roma sərkərdələrinin yürüşünü ardıcıllıqla düzür:

hello_html_m25490dd6.png

III Qrup Albaniya qrupu Venn diaqramından istifadə edərək Albaniya və Atroptena dövlətlərinin xarici siyasətindəki oxşar və fərqli xüsusiyyətləri müqayisə edin:

hello_html_3828069d.png











Təqdimat: -15 dəq

Hər qrupdan qrup lideri hazırladıqları işi təqdim edirlər.

Məlumatın müzakirəsi:- 4 dəq

Şagirdlərin fikrinə münasibət bildirirəm.

NƏTİCƏ:- 5 dəq

1) Albaniyanın Azərbaycanın dövlətçilik tarixində yeri və rolunu tarixi faktlara əsaslanaraq izah edir.
2) Albaniyanın qonşu dövlətlərə görə əhəmiyyətini qiymətləndirir.

3) Bu dövrdə baş vermiş hadisələrin səbəb və nəticələrini öyrənir.



Özünü qiymətləndirmə və refleksiya. – 6 dəq

Özünü qiymətləndirmə üçün sinifə aşağıdakı sualları verirəm.

1) Qruplarda işləyərkən özünüzü necə hiss edirdiniz?

2) Qonşu dövlətlərin Albaniyaya münasibəti haqqında nə öyrəndiniz?

Qiymətləndirmə meyarlarla, müşahidələr əsasında aparılır:



Qrup



Meyar



Manna



Atropatena



Albaniya

Nizam-intizam




Əməkdaşlıq




Təqdimat




Test




Vətənpərvərlik




Nəticə çıxarma








Albaniyanın qonşu dövlətlərlə münasibətləri
  • История
Описание:

 

Miladdan əvvəl II əsrə yaxın Roma quldarlıq dövləti Aralıq dənizi hövzəsində hakim vəziyət tutdu. Yüz il sonra romalılar Kiçik Asiyanı işğal etdilər. Romalılar miladdan əvvəl 69-cu ildə Lukullun komandanlığı altında Pont çarı Mitridatın qoşunlarını məğlub edərək Ermənistana basqın etdilər. İberiya, Albaniya və Atropateniyanın da Roma tərəfindən zəbt edilməsi qorxusu yaradıldı.Miladdan əvvəl 66-cı ildə Roma qoşunlarının Ermənistana və onunla qonşu ölkələrə yeni hücumu başladı. Romalılar II Tiqranın qüvvələrini məğlub edərək, onu təslim olmağa məcbur etdilər. Qəsbkarlar Kaspi dənizi sahillərində möhkəmlənməyə çalışır və Albaniyadan keçib Hindistana gedən ticarət yolunu zəbt etmək istəyirdilər. Qışın girməsi ilə əlaqədar olaraq Pompey fəal əməliyyatı yaza qədər təxirə salmağı qərara aldı. Onun qoşunu Kür vadisində qışladı. Qoşun 3 dəstəyə bölünmüşdü. Onlardan birinə Pompey, ikinci və üçüncü dəstələrə isə onun ən yaxın köməkçiləri Lusi Flak və Metel Seller komandanlıq edirdilər. Dəstələrdən hər biri yaxşı möhkəmləndirlmiş düşərgədə yerləşmişdi. Miladdan əvvəl 66-cı ildə İberiya sərhədi yaxınlığında, Kür çayı sahilində qanlı bir döyüş başlandı. Albanlar üç möhkəmləndirilmiş düşərgədə yerləşmiş Roma qoşunlarına cəsarətlə hücum edirdilər. Bu döyüşdə daha möhkəm silahlanmış və sayca çox olan Pompey qoşunları müvəffəqiyyət əldə etdi. Romalılar hücumu dəf edərək albanları geri çəkilməyə məcbur etdilər. Albanlar vaxt qazanmaq və qüüvvə toplamaq üçün onlarla barışdılar. Pompey tezliklə İberiya üzərinə hərəkət etdi. İberlər ona şiddətli müqavimət göstərdilər. Albanlar Romalılar üzərinə hücum edərək Pompey ordusunun arxasını və iberləri sıxışdıran sağ cinahını təhlükə altına aldılar. Onda Pompey iberləri təqib etməkdən əl çəkib özünün əsas qüvvələri ilə miladdan əvvəl 65-ci ildə yenidən Albaniyaya basqın etdi. Plutarx yazır ki, Pompey albanlara qarşı yaman qəzəblənmişdi. Hiylə işlədərək Pompey bu dəfə də albanları məğlubetdi.Romalılara qarşı döyüşlərdə kişilərlə birlikdə qadınlar da iştirak edirdi. Appianın dediyinə görə, əsir alınmış albanlar arasında xeyli yararlı qadın var idi. Albaniya qadınlarının igidliyi romalıları heyrətə gətirmişdi. Onların qəhrəmanlığı, qədimdə belə bir əfsanənin yayılmasına səbəb olmuşdu ki, kür Albaniyanın şimalındakı dağlarda romalılara qarşı mübarizədə albanlara kömək edən döyüşkən amazonkalar tayfası yaşayır. Alban qoşunları məğlub olandan sonra  romalılar Oroyzla sülh bağladılar. Pompey ölkənin dərinliklərinə, Kaspi dənizi sahillərinə hərəkətə başladı. O, belə hesab edirdi ki, çox da əziyyət çəkmədən bütün Albaniyadan keçə biləcəkdir. Lakin onun niyyəti baş tutmadı. Romalılar sonralar da Albaniyaya soxulmağa və Kaspi dənizinin sahillərinə çatmağa dəfələrlə cəhd etmişdilərsə də, müvəffəqiyyətsizliyə uğramışdılar. Miladdan əvvəl 37 – 36-cı illərdə Roma komandanı Kanidi Krass Albaniyaya basqın etmiş, lakin burada uzun müddət qala bilməmişdi. Miladın I əsrində Roma imperatoru Neron Albaniyaya hücum etməyi qərara aldı. O, Roma imperiyasının bir çox əyalətindən böyük bir qoşun topladı. Tatsit yazır ki, yürüşə hazırlığın qızğın vaxtında Roma Albaniyaya hərəkət edəcək qoşunlarla dolmuşdu. Neronun müharibəyə göndərdiyi qoşuna Albaniya və Britaniyadan gəlmiş seçmə dəstələr də qoşulmuşdu. Lakin imperiyada üsyan başlandığından Nerona öz planını həyata keçirmək nəsib olmadı. Miladın 90-cı illərində romalılar Albaniyaya basqın edərək Kaspi dənizinə qədər gəlmişdilər. Bu qədər yürüşlərə baxmayaraq romalılar Atropaatenanı vəAlbaniyanı ələ keçirə bilmədilər. Bu ölkələrdə yaşayan xalqlar və tayfalar öz istiqlaliyyətlərini Roma işğalçılarının basqınlarından qoruyub saxlaya bildilər.Miladın 68-ci ilində Albaniya və Atropatenaya Şimali Qafqazda yaşayan alanlar basqın etdilər.Azərbaycan dövlətləri olan hücumlara, yürüşlərə baxmayaraq öz müstəqilliklərini saxlaya bilmişdilər. Adərbayqan vaxtaşırı gah sələvkilərə, gah da parfiyalılara tabe olmuş, lakin çox vaxt müstəqil idarə üsulunu saxlamışdı. Albaniya Armeniya hadisələri ilə əlaqədar bu ölkəyə köməyə gəlmiş, iberlərlə birlikdə çıxış etmiş, son məqamda romalılarla dostluq münasibətləri yaratmışdı.

Автор Мурсалова Лейла Бинуатали
Дата добавления 08.01.2015
Раздел История
Подраздел
Просмотров 405
Номер материала 46328
Скачать свидетельство о публикации

Оставьте свой комментарий:

Введите символы, которые изображены на картинке:

Получить новый код
* Обязательные для заполнения.


Комментарии:

↓ Показать еще коментарии ↓