hello_html_4256cc17.gifhello_html_m65274e42.gifhello_html_mab69372.gifhello_html_mcb5c927.gif

Сабақтың тақырыбы: Қабілет Сабақтың мақсаты: Жеке тұлғаның типологиялық ерекшеліктерінің бірі қабілетті түсіндіру. Сабақтың міндеттері: 1.Қабілет ұғымымен таныстыру, түсінік беру. 2.Бірігіп жұмыс істей отырып,өз іс-әрекетіңдегі қабілеттілікті көрсете білу. 3.Оқушылардың таным деңгейлерінің артуына ықпал ету. Сабақтың түрі: Аралас сабақ. Қолданылатын әдіс-тәсілдері: СТО технологиясының әдістері, Венн диаграммасы және т.б.

Сабақтың барысы І Қызығушылығын ояту. 1.Ұйымдастыру кезеңі(оқушылармен амандасу,түгендеу). 2.Үй тапсырмасын тексеру. Оқушылардың мінез тақырыбына жазып келген эсселерімен танысу. Сұрақтар қою. 1.Мінез дегеніміз не? Мінез дегеніміз – адамның негізгі һмірлік бет алысын және оның өзіндік әрекетінің айырмашылығын сипаттайтын сапалы өзгешелік. 2.Мінез сапаларын ата. Мінездің моральдық жағынан тәрбиелілігі, бірқалыптылығы, толықтылығы, күші мен айқындығы, салмақтылығы – оның негізгі сапалары болып есептелінеді. 3.Мінез бітістері қандай топтарға бөлінеді ? 1.Отансүйгіштік. 2. Мақсаткерлік (мақсатқа талпынушылық). 3. Борыш пен жауапкершілік. 4.Мейірімділік пен ізгілік. 5. Адалдық пен шыншылдық. 6. Достық.

ІІ.Мағынаны тану. Енді, балалар мен сіздерге мәтін оқимын.Мұқият тыңдайық. 1. Туғанына он ай толмай жатып кішкентай Гейнрих суретке салынған заттардың көпшілігін айырып атайтын болды. Ол үш жасқа келгенде ертегілерді өзі оқып, математиканың төрт талабымен есеп шығара алды, көп ұзамай бала француз тілін үйреніп, географиядан жақсы мағлұмат алады және мыңнан астам мәтелін біледі.Осы баланың бойындағы қасиетті не деп атаймыз? 2. Қазіргі математиканың негізін салушы Гаусс үш жарым жасында әкесіінің салық төлеу жөніндегі есебін көріп,соның қатесін шығарып, сөйтіп әкесінің 25 талер ақшасын сақтап қалыпты. 3. Алты жасар Таня Федина музыкаға мейлінше жақсы болған. Ол фортепианада көптеген композиторлардың, сондай-ақ өз шығармаларын тамаша орындаған.

Иә,оқушылар бұл адамның бойындағы қабілеттілік екен. Сонымен біз бүгінгі сабағымызда қабілет ұғымымен танысамыз.

Топтастыру стратегиясы

Ынта



Талап Қабілет Дарындылық

Талант

ЖИК-СО стратегиясы. Қазір сіздердің алдарыңызға геометриялық фигураларды үйлестіремін сол фигураларды алып ретімен бөлінеміз.Үшбұрыш, төртбұрыш, дөңгелек фигураларды алған оқушылар үш топқа бөлініп отырамыз.

1. Қабілет.

Қабілет деген ұғым өмірде жиі қолданылады.Мысалы: мұғалім оқушысына мінездеме бере отырып, осы баланың математикаға қабілетті екенін айтады. Қандайда болмасын бір нәрсеге адамның қабілеті жоқ адам болмайды. Ол біреуде күшті, біреуде шамалы болып келуі мүмкін. Қабілет дегеніміз –белгілі бір істі үздік орындауға мүмкіндік беретін адамның әртүрлі қасиеттерінің қиысып келуін айтады. Мысалы: Сурет академиясына оқуға келген Суриковтың арнаулы қабілеті ерте көрінгенімен, сурет салуға деген қажетті дағды мен білімі болмаған. Сондықтан оны академияға қабылдамаған. Академия мұғалімдері Суриковвтың сурет өнеріне тиісті қабілеттігін көре алмай,үлкен қате жіберген.Кейін ол өзінің зор қабілетінің арқасында сурет өнеріне деген білім мен дағдыны 2-3 ай ішінде меңгерді де академияға түсуге құқық алды. Қабілеттілік екіге бөлінеді:

1.Жалпы қабілет. 2.Арнайы қабілет. Жалпы қабілет дегеніміз-адамның ақыл-ой ерекшеліктерінің жеке жақтарын көрсететін қабілет (Зейінділік, бақылағыштық, зеректік, тапқырлық) . Арнайы қабілет дегеніміз – іс-әрекеттің жеке жақтары көрініп, оның нәтижелі орындалуына мүмкіндік беретін қабілет (Суретшінің, актердің, музыканттың).

2. Бейімділік және қабілет.

Бейімділік пен қабілет көп жағдайларда бірге болады. Өйткені адамның бір нәрсеге қабілеттілігі оның бейімділігіне орай қалыптасады. Бейімділік – адамның белгілі бір әрекетпен айналысуға бет бұрысы, оған көңіл аууы, оянып келе жатқан қабілеттің алғашқы белгісі. Бейімділікті қандай да бір нышанның барлығын хабарлайтын белгі деуге болады. Мысалы: 2-3 жасар баланың музыка үніне құлағының елеңдеуі, онда музыкалық қабілетке байланысты табиғи негіздің бар екенін көрсетеді. Жас балалар да әрекеттің әр түріне байланысты бейімділік адамның құштарлығына ғана емес, оның нәтижелі орындалуын айтады. Мысалы: Бала сабаққа үлгеруде сыныптағы баладан көп ілгері озып кетіп отырады. Ал бейімділіктің алдамшы түрінде адам іске қатты әуестенгенмен сол салада жақсы нәтижеге ие бола алмайды. Мысалы: 6 жасар бір бала үйіне келген адамдарға тарихи-философиялық терминдерді көп білуімен таң қалдырған. Бұл баланың оқытушысы шешесі мәз болған. Бірақ әлгі баладан оң қолың қайсы, сол қолың қайсы деп сұрағанда, ол жауап бере алмай қиналған. Ол өзі еңбектенбесе, ол нәтижені көрсете алмайды, ол алдамшы бейімділік болып табылады. Баланың бейімділіктерін дамытып отыру, оның жалпы дамуына, ақыл-ой қабілетінің жақсы қалыптасуына жағдай жасайды.

1.Қабілет пен нышан.

Нышан – қабілеттіліктің қалыптасуының алғашқы шарты. Нышан екі түрге бөлінеді. 1- Анатомиялық нышан. 2- Физиологиялық нышан. Анатомиялық нышан – адамның кейбір өзгешеліктері ана құрсағында жатқанда пайда болады. Мысалы: Баланың ата-анасы мен туысқандарына ұқсап тууы.

Физиологиялық нышан – жүйке жүйесінің кейбір анализаторлардың ерекшеліктері де туысынан пайда болады. Мысалы: Баланың есту анализаторларының жетіле дамуы музыкалық қабілет үшін, көру анализаторларының өзгешелігі сурет қабілетінің көрінуіне септігін тигізеді. Нышан көп мәнді қасиет, осы нышанға негізделіп, адам өмірінің жан-жақтылығына қарай түрлі қабілет қалыптасады. Осы нышанның ықпалымен қалыптасқан қабілеттің түрі – дарындылық.

Дарындылық адамның сәби кезінен байқалатыг ерекше қабілеттілігі, өнердің бір түріне туа бейімділігі. Мысалы: Дюрер 3 жасында өзінің суретін салған. Гаусс 14 жасында өзін математика әлемінде танытқан. Дарындылық туа бітетін ерекше қасиет, ал қабілеттілік әр адамда болатын еңбектенумен, іздесіпен жетілетін қасиет. Дарындылық атадан балаға, немереге, шөбереге қан арқылы берілуі де мүмкін.

Адамның білуге деген ынта ықыласының бала бойында ұштасуын ақыл- ой қабілетінен байқауға болады. Енді оқушылар дайындаған тірек – сызбаларына сүйене отырып, Венн диаграммасын құрайық.

Қабілет Дарындылық

Икемділік,дағды, тапқырлық, зейінділік, ептілік шеберлік

Екеуі де адам бойындағы ерекше қасиет

Талант,данышпан дылық, туа біткен қасиет



икемділік





ІІІ. Ой толғаныс. ББҮ стратегиясы. Кестенің 1-ші бөлімінде 1. Қабілет туралы не білеміз, соны көрсетейік. 2. Білгім келеді,осы тақырыпқа байланысты нені білгің келеді? 3. Бүгінгі сабақта нені үйрендік, соны түсіреміз.

Білемін

Білгім келеді

Үйрендім






ІV. Үйге тапсырма. Үйге «Қабілет» тақырыбын оқып, эссе жазып келесіз. Топ басшылары өз топтарын бағалайды.

  • Школьному психологу
Описание:

Сабақтың тақырыбы: Қабілет

Сабақтың мақсаты: Жеке тұлғаның типологиялық ерекшеліктерінің бірі қабілетті түсіндіру. Сабақтың міндеттері: 1.Қабілет ұғымымен таныстыру, түсінік беру. 2.Бірігіп жұмыс істей отырып,өз іс-әрекетіңдегі қабілеттілікті көрсете білу. 3.Оқушылардың таным деңгейлерінің артуына ықпал ету.

Сабақтың түрі: Аралас сабақ.

Қолданылатын әдіс-тәсілдері: СТО технологиясының әдістері, Венн диаграммасы және т.б.

Сабақтың барысы І Қызығушылығын ояту. 1.Ұйымдастыру кезеңі(оқушылармен амандасу,түгендеу). 2.Үй тапсырмасын тексеру. Оқушылардың мінез тақырыбына жазып келген эсселерімен танысу. Сұрақтар қою. 1.Мінез дегеніміз не? Мінез дегеніміз – адамның негізгі һмірлік бет алысын және оның өзіндік әрекетінің айырмашылығын сипаттайтын сапалы өзгешелік. 2.Мінез сапаларын ата. Мінездің моральдық жағынан тәрбиелілігі, бірқалыптылығы, толықтылығы, күші мен айқындығы, салмақтылығы – оның негізгі сапалары болып есептелінеді. 3.Мінез бітістері қандай топтарға бөлінеді ? 1.Отансүйгіштік. 2. Мақсаткерлік (мақсатқа талпынушылық). 3. Борыш пен жауапкершілік. 4.Мейірімділік пен ізгілік. 5. Адалдық пен шыншылдық. 6. Достық.

ІІ.Мағынаны тану. Енді, балалар мен сіздерге мәтін оқимын.Мұқият тыңдайық. 1. Туғанына он ай толмай жатып кішкентай Гейнрих суретке салынған заттардың көпшілігін айырып атайтын болды. Ол үш жасқа келгенде ертегілерді өзі оқып, математиканың төрт талабымен есеп шығара алды, көп ұзамай бала француз тілін үйреніп, географиядан жақсы мағлұмат алады және мыңнан астам мәтелін біледі.Осы баланың бойындағы қасиетті не деп атаймыз? 2. Қазіргі математиканың негізін салушы Гаусс үш жарым жасында әкесіінің салық төлеу жөніндегі есебін көріп,соның қатесін шығарып, сөйтіп әкесінің 25 талер ақшасын сақтап қалыпты. 3. Алты жасар Таня Федина музыкаға мейлінше жақсы болған. Ол фортепианада көптеген композиторлардың, сондай-ақ өз шығармаларын тамаша орындаған.

Иә,оқушылар бұл адамның бойындағы қабілеттілік екен. Сонымен біз бүгінгі сабағымызда қабілет ұғымымен танысамыз.

Топтастыру стратегиясы

Ынта

Талап Қабілет Дарындылық

Талант

ЖИК-СО стратегиясы. Қазір сіздердің алдарыңызға геометриялық фигураларды үйлестіремін сол фигураларды алып ретімен бөлінеміз.Үшбұрыш, төртбұрыш, дөңгелек фигураларды алған оқушылар үш топқа бөлініп отырамыз.

1. Қабілет.

Қабілет деген ұғым өмірде жиі қолданылады.Мысалы: мұғалім оқушысына мінездеме бере отырып, осы баланың математикаға қабілетті екенін айтады. Қандайда болмасын бір нәрсеге адамның қабілеті жоқ адам болмайды. Ол біреуде күшті, біреуде шамалы болып келуі мүмкін. Қабілет дегеніміз –белгілі бір істі үздік орындауға мүмкіндік беретін адамның әртүрлі қасиеттерінің қиысып келуін айтады. Мысалы: Сурет академиясына оқуға келген Суриковтың арнаулы қабілеті ерте көрінгенімен, сурет салуға деген қажетті дағды мен білімі болмаған. Сондықтан оны академияға қабылдамаған. Академия мұғалімдері Суриковвтың сурет өнеріне тиісті қабілеттігін көре алмай,үлкен қате жіберген.Кейін ол өзінің зор қабілетінің арқасында сурет өнеріне деген білім мен дағдыны 2-3 ай ішінде меңгерді де академияға түсуге құқық алды. Қабілеттілік екіге бөлінеді:

1.Жалпы қабілет. 2.Арнайы қабілет. Жалпы қабілет дегеніміз-адамның ақыл-ой ерекшеліктерінің жеке жақтарын көрсететін қабілет (Зейінділік, бақылағыштық, зеректік, тапқырлық) . Арнайы қабілет дегеніміз – іс-әрекеттің жеке жақтары көрініп, оның нәтижелі орындалуына мүмкіндік беретін қабілет (Суретшінің, актердің, музыканттың).

2. Бейімділік және қабілет.

Бейімділік пен қабілет көп жағдайларда бірге болады. Өйткені адамның бір нәрсеге қабілеттілігі оның бейімділігіне орай қалыптасады. Бейімділік – адамның белгілі бір әрекетпен айналысуға бет бұрысы, оған көңіл аууы, оянып келе жатқан қабілеттің алғашқы белгісі. Бейімділікті қандай да бір нышанның барлығын хабарлайтын белгі деуге болады. Мысалы: 2-3 жасар баланың музыка үніне құлағының елеңдеуі, онда музыкалық қабілетке байланысты табиғи негіздің бар екенін көрсетеді. Жас балалар да әрекеттің әр түріне байланысты бейімділік адамның құштарлығына ғана емес, оның нәтижелі орындалуын айтады. Мысалы: Бала сабаққа үлгеруде сыныптағы баладан көп ілгері озып кетіп отырады. Ал бейімділіктің алдамшы түрінде адам іске қатты әуестенгенмен сол салада жақсы нәтижеге ие бола алмайды. Мысалы: 6 жасар бір бала үйіне келген адамдарға тарихи-философиялық терминдерді көп білуімен таң қалдырған. Бұл баланың оқытушысы шешесі мәз болған. Бірақ әлгі баладан оң қолың қайсы, сол қолың қайсы деп сұрағанда, ол жауап бере алмай қиналған. Ол өзі еңбектенбесе, ол нәтижені көрсете алмайды, ол алдамшы бейімділік болып табылады. Баланың бейімділіктерін дамытып отыру, оның жалпы дамуына, ақыл-ой қабілетінің жақсы қалыптасуына жағдай жасайды.

1.Қабілет пен нышан.

Нышан – қабілеттіліктің қалыптасуының алғашқы шарты. Нышан екі түрге бөлінеді. 1- Анатомиялық нышан. 2- Физиологиялық нышан. Анатомиялық нышан – адамның кейбір өзгешеліктері ана құрсағында жатқанда пайда болады. Мысалы: Баланың ата-анасы мен туысқандарына ұқсап тууы.

Физиологиялық нышан – жүйке жүйесінің кейбір анализаторлардың ерекшеліктері де туысынан пайда болады. Мысалы: Баланың есту анализаторларының жетіле дамуы музыкалық қабілет үшін, көру анализаторларының өзгешелігі сурет қабілетінің көрінуіне септігін тигізеді. Нышан көп мәнді қасиет, осы нышанға негізделіп, адам өмірінің жан-жақтылығына қарай түрлі қабілет қалыптасады. Осы нышанның ықпалымен қалыптасқан қабілеттің түрі – дарындылық.

Дарындылық адамның сәби кезінен байқалатыг ерекше қабілеттілігі, өнердің бір түріне туа бейімділігі. Мысалы: Дюрер 3 жасында өзінің суретін салған. Гаусс 14 жасында өзін математика әлемінде танытқан. Дарындылық туа бітетін ерекше қасиет, ал қабілеттілік әр адамда болатын еңбектенумен, іздесіпен жетілетін қасиет. Дарындылық атадан балаға, немереге, шөбереге қан арқылы берілуі де мүмкін.

Адамның білуге деген ынта ықыласының бала бойында ұштасуын ақыл- ой қабілетінен байқауға болады. Енді оқушылар дайындаған тірек – сызбаларына сүйене отырып, Венн диаграммасын құрайық.

Қабілет Дарындылық


икемділік

ІІІ. Ой толғаныс. ББҮ стратегиясы. Кестенің 1-ші бөлімінде 1. Қабілет туралы не білеміз, соны көрсетейік. 2. Білгім келеді,осы тақырыпқа байланысты нені білгің келеді? 3. Бүгінгі сабақта нені үйрендік, соны түсіреміз.

Білемін

Білгім келеді

Үйрендім

ІV. Үйге тапсырма. Үйге «Қабілет» тақырыбын оқып, эссе жазып келесіз. Топ басшылары өз топтарын бағалайды.

Автор Жайманова Шарбану Есетовна
Дата добавления 25.02.2016
Раздел Школьному психологу
Подраздел Конспекты
Просмотров 770
Номер материала MA-065182
Скачать свидетельство о публикации

Оставьте свой комментарий:

Введите символы, которые изображены на картинке:

Получить новый код
* Обязательные для заполнения.


Комментарии:

↓ Показать еще коментарии ↓